II SA/Ke 313/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę W. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) w sprawie opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany mur oporowy. ŚWINB uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), który ustalił opłatę w wysokości 5000 zł, uznając, że PINB błędnie zastosował przepis dotyczący opłaty legalizacyjnej. ŚWINB wskazał, że mur oporowy jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę, a opłata powinna być obliczona zgodnie z art. 59f Prawa budowlanego, co mogło skutkować znacznie wyższą kwotą (125 000 zł). W skardze W. G. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że nie był faktycznym inwestorem, a budowę muru rozpoczął jego syn, któremu następnie przekazał nieruchomość na mocy umowy dożywocia. Skarżący podniósł, że utrata tytułu prawnego do nieruchomości powinna wykluczyć go jako adresata obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Sąd oddalił skargę. Stwierdził, że postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, który w toku postępowania nie kwestionował swojego statusu inwestora, a wręcz potwierdził fizyczną realizację inwestycji. Sąd podkreślił, że umowa dożywocia została zawarta po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a opłata legalizacyjna nie jest karą, lecz dobrowolną alternatywą dla rozbiórki samowoli budowlanej. Sąd uznał, że ustalenie opłaty legalizacyjnej jest konsekwencją stwierdzenia samowoli i dążenia do jej legalizacji, a skarżący nie wykazał podstaw do uchylenia postanowień organów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie statusu inwestora w postępowaniu legalizacyjnym, prawidłowe obliczanie opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowane mury oporowe, kwalifikacja muru oporowego jako budowli.
Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w postaci muru oporowego i kwestii ustalenia inwestora.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która utraciła tytuł prawny do nieruchomości, może być adresatem obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany obiekt budowlany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane przez tę osobę jako inwestora i nie wykazała ona w toku postępowania, że nie jest inwestorem lub że utraciła tytuł prawny przed wydaniem postanowienia ustalającego opłatę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie legalizacyjne jest wnioskowe, a skarżący zainicjował je jako inwestor. Nie kwestionował swojego statusu w toku postępowania, a umowa dożywocia została zawarta po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Opłata legalizacyjna nie jest karą, a dobrowolną alternatywą dla rozbiórki.
Jak prawidłowo obliczyć opłatę legalizacyjną za samowolnie wybudowany mur oporowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Opłata legalizacyjna za mur oporowy, który wymagał pozwolenia na budowę, powinna być obliczona zgodnie z art. 59f Prawa budowlanego, z zastosowaniem stawki pięćdziesięciokrotnie podwyższonej (art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b.), a nie według stawek z art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a P.b.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy (ŚWINB) uchylił postanowienie organu pierwszej instancji (PINB), który błędnie zastosował przepis art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a P.b. do ustalenia opłaty legalizacyjnej za mur oporowy. Prawidłowe obliczenie opłaty powinno uwzględniać art. 59f P.b. w powiązaniu z art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b.
Czy mur oporowy o wysokości od 0,8 m do 1,5 m, wykonany z prefabrykowanych elementów żelbetowych, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, mur oporowy stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. i jego budowa wymaga pozwolenia na budowę, jeśli nie jest wymieniony w katalogu inwestycji zwolnionych z tego obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd podzielił ustalenia organów, że sporna konstrukcja stanowi mur oporowy, który ma za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu. Prawo budowlane nie zawiera definicji muru oporowego, ale jego funkcja i konstrukcja kwalifikują go jako budowlę, której budowa wymaga pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b.
Przepisy (18)
Główne
P.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49 § ust. 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49d § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 59f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
P.b. art. 49d § ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Błędnie zastosowany przez organ I instancji do ustalenia opłaty legalizacyjnej za mur oporowy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne art. 29
P.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 31
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 41 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59f P.b.) oraz przepisów postępowania (art. 77 § 1 w zw. art. 80 k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego, w szczególności okoliczności, że rozbudowy dokonały inne osoby niż te, którym ustalono opłatę legalizacyjną, a adresatem obowiązku są osoby, które utraciły tytuł prawny do nieruchomości. • Skarżący podniósł, że faktycznym inwestorem był jego syn, któremu przekazał nieruchomość umową dożywocia, a zatem nie powinien być adresatem obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Opłata legalizacyjna nie jest karą, gdyż postępowanie legalizacyjne stwarza inwestorowi możliwość uniknięcia rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. • Opłata legalizacyjna ma charakter dobrowolny i stanowi alternatywę dla sankcji rozbiórki samowoli budowlanej.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Jacek Kuza
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu inwestora w postępowaniu legalizacyjnym, prawidłowe obliczanie opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowane mury oporowe, kwalifikacja muru oporowego jako budowli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w postaci muru oporowego i kwestii ustalenia inwestora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i opłat legalizacyjnych, a także kwestii odpowiedzialności inwestora, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i branży budowlanej.
“Kto odpowiada za samowolę budowlaną? Sąd rozstrzyga o opłacie za mur oporowy.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.