II SA/Ke 303/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2008-08-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówgeodezjakartografiazmiana granicprawo własnościksięgi wieczystedroga wewnętrznamodernizacja ewidencji

WSA w Kielcach oddalił skargę dotyczącą zmian w ewidencji gruntów, uznając, że aktualny stan prawny wynikający z ksiąg wieczystych jest zgodny z ewidencją, a postępowanie ewidencyjne nie służy do ustalania prawa własności.

Sprawa dotyczyła skargi J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów. Zmiany te miały na celu skorygowanie błędów popełnionych podczas modernizacji ewidencji w 1995 r., które polegały na włączeniu drogi wewnętrznej (działka nr 1007) do działki nr 1000 (obecnie 8269) oraz zmianie powierzchni działki nr 999 (obecnie 8413). WSA w Kielcach oddalił skargę, stwierdzając, że aktualny stan prawny wynikający z ksiąg wieczystych jest zgodny z ewidencją, a postępowanie ewidencyjne nie służy do ustalania prawa własności ani prostowania błędów, które nie są już zgodne z aktualnym stanem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów. Sprawa dotyczyła korygowania błędów z modernizacji ewidencji z 1995 r., gdzie droga wewnętrzna (działka nr 1007) została nieprawidłowo włączona do działki nr 1000 (obecnie 8269), a powierzchnia działki nr 999 (obecnie 8413) została zmieniona. Organ odwoławczy uznał, że aktualny stan prawny wynikający z ksiąg wieczystych (KW 20325 i KW 20326), które odzwierciedlają stan po modernizacji, jest zgodny z ewidencją. Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne ma na celu rejestrowanie istniejących stanów prawnych, a nie ich tworzenie czy ustalanie prawa własności. Ponadto, sąd odwołał się do wcześniejszego wyroku WSA w Krakowie, który wskazał, że usuwanie błędów w ewidencji jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy pozostają one w sprzeczności z aktualnym stanem dokumentów źródłowych, a nie gdy obecny stan ewidencji odzwierciedla inny, niezależny stan prawny. Sąd uznał, że wprowadzona po modernizacji aktualizacja danych w księgach wieczystych stworzyła aktualny stan prawny, zgodnie z którym działki nr 8269 i 8413 graniczą ze sobą, a ich właściciel jest ten sam. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając decyzję o umorzeniu postępowania za prawidłową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, usuwanie błędów w ewidencji gruntów jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy ich istnienie pozostaje w sprzeczności z aktualnym stanem dokumentów źródłowych. Jeśli obecny stan ewidencji odzwierciedla inny stan prawny, od tych błędów niezależny, usuwanie błędów jest bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wcześniejszego wyroku WSA w Krakowie, który wskazał, że przepisy dotyczące ewidencji gruntów nie znają instytucji prostowania błędów, a jedynie aktualizację. Aktualizacja polega na wprowadzaniu udokumentowanych zmian do bazy danych. Jeśli stan prawny wynikający z ksiąg wieczystych jest inny niż ten, który wynikałby z usunięcia błędów w ewidencji, to ewidencja powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.g.k. art. 20

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

r.e.g.b. § § 37

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

r.e.g.b. § § 45

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

r.e.g.b. § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

u.p.g.k. art. 7b § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

r.e.g.b. § § 44 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

r.e.g.b. § § 46

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

u.p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.w.h. art. 3

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 26 § ust.1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

u.p.g.k. art. 21

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aktualny stan prawny wynikający z ksiąg wieczystych jest zgodny z ewidencją gruntów. Postępowanie ewidencyjne nie służy do ustalania prawa własności ani prostowania błędów, które nie są już zgodne z aktualnym stanem prawnym. Wyrok przywracający współposiadanie nie jest podstawą do zmiany ewidencji, jeśli nie dotyczy prawa własności.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa, zwłaszcza § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów. Organ odwoławczy odrzucił wyrok Sądu Rejonowego przywracający współposiadanie pasa gruntu, który mógł być podstawą do zmiany ewidencji. Niedopuszczalne jest akceptowanie przez organ odwoławczy nieprawidłowości powstałych na skutek błędów popełnionych w postępowaniu administracyjnym.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz je rejestruje. Bezprzedmiotowe jest usuwanie w ewidencji błędów powstałych wcześniej, jeśli obecny stan ewidencji odzwierciedla inny stan prawny, od tych błędów niezależny.

Skład orzekający

Dorota Chobian

przewodniczący

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Teresa Kobylecka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących aktualizacji ewidencji gruntów, rozgraniczenia kompetencji organów ewidencyjnych i sądowych w sprawach własnościowych, oraz zasady aktualizacji ksiąg wieczystych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędów w ewidencji gruntów powstałych w wyniku modernizacji i ich korelacji z księgami wieczystymi. Może być mniej relewantne w sprawach, gdzie stan prawny nie uległ zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących ewidencji gruntów i rozgraniczenia kompetencji.

Błędy w ewidencji gruntów: kiedy sądowa korekta jest możliwa, a kiedy nie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 303/08 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Teresa Kobylecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 1434/08 - Wyrok NSA z 2009-09-30
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 7bust. 2 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 3, art.21, art. 22
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
par.37, par. 44, par. 45, par. 46 ust. 1,
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
art.3, art. 25 ust. 1, art. 26 ust.1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art. 20 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), § 37, § 45 oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 26 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 104 kpa – po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Gminy orzekł:
wprowadzić zmiany w operacie ewidencji gruntów obręb R. w następujący sposób:
- pod poz. rejestrową Nr G.12 wykazaną na G. P. jako właściciela – skreślić działki Nr 8413 o powierzchni 0,2270ha i Nr 8269 o powierzchni 0,1000ha, a wpisać w to miejsce działki Nr 8413 o powierzchni 0,2168ha i Nr 8269 o powierzchni 0,1098ha,
- pod poz. rejestrową Nr G.1460-1 Gmina – drogi gospodarcze dopisać działkę Nr 9086 o powierzchni 0,0068ha (droga),
zgodnie z wykazami zmian gruntowych przyjętymi do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za numerami: 2077-7/02 z dnia 20.02.2003r. i 2027-27/02 z dnia 20.02.2003r. oraz operatem technicznym Nr 1949-2/93.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dokumentacja ewidencyjna dla obrębu gm. P. została założona po raz pierwszy w 1967r. Wynika z niej, że na mapie ewidencyjnej pomiędzy działkami Nr 999 i Nr 1000 znajdowała się droga oznaczona Nr 1007 (k.4 akt) o powierzchni 0,01ha, która była zapisana na Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych (k.6 akt). Właścicielami działek Nr 999 o pow. 0,23ha i Nr 1000 o pow. 0,10ha stali się z dniem 4.XI.1971r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [....] sygn. [...] A. i H. małż. K. (k.10 akt). Z obrębu P. wyłączono i przeniesiono do obrębu R. działkę Nr 1000 - uchwałą Gminnej Rady Narodowej z dnia 18.VII.1982r. oraz działki Nr 999 i 1007 - uchwałą Gminnej Rady Narodowej z dnia [...] (k.110-111 akt).
Umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z dnia 2.XII.1991r. działkę nr 999 nabyli J. i E. małż. K., zaś umową darowizny działkę Nr 1000 o pow. 0,10 otrzymała H. M.. Dla działek tych zostały założone księgi wieczyste KW 20325 i KW 20326, w których oznaczenia nieruchomości dokonano na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej gruntów wsi Plenna z 1967r. (k.116 akt). W 1995r. podczas modernizacji ewidencji gruntów wykonanej w związku ze zmianą granic obrębów R. i P. pomyłkowo na mapach zlikwidowano drogę Nr 1007 – pomimo ujawnienia jej w protokole ustalenia stanu władania (k.120 akt) oraz zmieniono bezpodstawnie granice działki Nr 1000 (k.112-123 akt). Wtedy nastąpiła jednocześnie zmiana numeracji działek tj. działkę Nr 1000 oznaczono jako działka Nr 8269 o pow. 0,10ha, zaś działkę Nr 999 oznaczono jako działka Nr 8413 o pow. 0,2270ha (k. 121 akt).
W 1998r. i 1999r. z błędnie opracowanej po modernizacji ewidencji gruntów wsi R. wykonano wyrysy, które stanowiły podstawę zmian powierzchni i oznaczeń działek w dziale I księgi wieczystej KW 20315 i KW 20316 (k.112, 114 akt).
G. P. nabył w dniu 6.VIII.1999r. aktem notarialnym (Rep.A [...]) działkę Nr 8413 o pow. 0,2270ha, zaś w dniu 7.VIII.2000r. aktem notarialnym (Rep.A[...]) działkę Nr 8269 o pow. 0,10ha (k. 18-20 akt).
W 2002r. na zlecenie Nadleśnictwa dokonano wznowienia granic oddziału leśnego Nr 160/2592/2 sąsiadującego m.in. z działkami Nr 8269 i 8413 i ustalono, że przy modernizacji ewidencji gruntów obr. R. nie uwzględniono i nie odszukano istniejących od 1974r. stabilizowanych punktów granicznych w/w oddziału Lasów Państwowych (k.82 akt), co skutkowało błędnym naniesieniem granic na zmodernizowane mapy ewidencyjne, a tym samym wadliwym obliczeniem powierzchni m.in. działek Nr 8413 i 8269 (k. 78-80 i 127 akt). Błędy te zostały skorygowane w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr 2077-27/02 (k.124 akt). Z dokumentacji geodezyjnej wynika, że dawna działka Nr 1007 położna jest po południowej stronie linii prostej biegnącej od szosy przez punkty graniczne Lasów Państwowych Nr 1351 i 1352, dlatego obszar tej drogi odjęto z działki Nr 8269.
Organ I instancji wskazał ponadto, że ze zdjęć lotniczych z przełomu 2002/203 (k. 125-126 akt) wynika, że grunt pomiędzy działkami Nr 8413 i 8269 był użytkowany jako droga dojazdowa do posesji użytkowanych rolniczo. Podniósł także, że założona w 1983r. dla obszaru wsi P. i R. mapa sytuacyjno-wysokościowa podlega ciągłej aktualizacji poprzez ujawnienie w jej treści zachodzących zmian udokumentowanych przyjętymi do zasobu geodezyjnego różnymi asortymentowo robotami geodezyjnymi. Na kopii tej mapy (k. 46 akt) figuruje data włączenia do zasobu tj. dzień 19.X.1983r., a także data sporządzenia kopii zawierającej zmiany (w tym zmiany granic i numeracji działek), jakie zaszły od momentu jej utworzenia do wydania kopii, tj. dzień 29.IX.2002r.
Organ I instancji podniósł, że normy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) w § 44 ust. 2 nakładają na organ prowadzący ewidencję obowiązek utrzymywania jej w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dokumentami i materiałami źródłowymi, a więc dopuszczalne jest usuwanie błędów w operacie ewidencji gruntów i budynków w sytuacji, gdy ich istnienie pozostaje w sprzeczności z aktualnym stanem dokumentów źródłowych. Przepisy art. 22 ust. 3 ustawy zezwalają na wprowadzenie zmian w drodze czynności materialnej w oparciu o stosowne dowody. Dział I KW nie jest objęty domniemaniem prawdziwości (art. 3 ustawy z dnia 6.VII.1982r. o księgach wieczystych i hipotece), ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania G. P. – na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2006r., uchylający decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] oraz zawartą w nim ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.
Uchyloną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymując w mocy decyzję Starosty wprowadzającą zmiany w operacie ewidencji gruntów obrębu R., polegające na ujawnieniu nieruchomości oznaczonej nr działki 9086 (stary numer 1007), stanowiącej drogę wewnętrzną wskazał w uzasadnieniu, iż z dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz z dokumentacji geodezyjnej sporządzonej do celów prowadzonego postępowania, przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 20 lutego 2003r. pod numerem 2077-27/02 jednoznacznie wynika, że pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi nr działek 999 i 1000 (aktualnie 8269 i 8413) istniała droga wewnętrzna, oznaczona nr 1007. Podczas przeprowadzonej w 1995r. modernizacji ewidencji gruntów obrębu R., droga ta została bezpodstawnie (pomyłkowo) włączona do działki oznaczonej nr 1000 (aktualny nr 8269), ale nigdy nie uległa likwidacji w terenie. Okoliczności te przemawiały za ujawnieniem przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków obrębu R. gm. R..
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając powyższe decyzje zarzucił, że organy nie wyjaśniły okoliczności niezbędnych do załatwienia sprawy, dotyczących ustalenia, czy zgodnie z aktualnym stanem prawnym w ewidencji gruntów działki ewid. 8269 i 8413 winny być przedstawione jako graniczące ze sobą, czy też według prawidłowo prowadzonej aktualnej ewidencji działki te oddziela (rozdziela) działka ewidencyjna, odpowiadająca działce 1007 wg ewidencji z 1967r. Dodatkowo Sąd uznał, że zebrany w postępowaniu ewidencyjnym materiał kartograficzny nie obrazuje, jaką konfigurację względem siebie miały na mapach stanowiących podstawę wpisów do ksiąg wieczystych Nr 20325 i Nr 20326 nieruchomości nimi objęte i zobligował organy do wyjaśnienia, w jakim dokumencie kartograficznym po raz pierwszy oznaczono działki nr 8268 i 8413. Zdaniem Sądu poczynione w powyższym zakresie ustalenia powinny być podstawą dla oceny przez organy ewidencyjne, czy zasada aktualizacji ewidencji pozwala na usuwanie w postępowaniu administracyjnym błędów polegających na przywracaniu działki ewidencyjnej nr 1007, czy też powstaje kwestia zasięgu prawa własności.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że organ I instancji uzupełnił akta sprawy o brakujące dokumenty, wyjaśnił podniesione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kwestie i decyzją z dnia [...] wprowadził zmiany przedmiotowe i podmiotowe w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych nr 8413, 8269 i 9086 uznając, że dopuszczalne jest usuwanie błędów w operacie ewidencji gruntów, gdy ich istnienie pozostaje w sprzeczności z aktualnym stanem dokumentów źródłowych.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym w oparciu o zebrany materiał dowodowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił następujący stan faktyczny:
W ewidencji gruntów wsi P. gmina R. założonej w 1967r. istniała nieruchomość oznaczona nr działki 1007 o pow. 0,01 ha, stanowiąca drogę wewnętrzną, w której jako władającego w części opisowej operatu ewidencji wykazano – Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych, co wynika z map ewidencyjnych oraz rejestru gruntów. Na mapie ewidencyjnej z 1967r. droga wewnętrzna oznaczona nr działki 1007, usytuowana była pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi nr działek 999 i 1000. W dalszej części droga ta przebiegała przez Oddział Lasów Państwowych nr 160/2592/2 i oznaczona była nr działki 1001.
Na podstawie uchwały Gminnej Rady Narodowej Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmian granic sołectwa Radoszyce działkę nr 1000 włączono do obrębu Radoszyce, zaś na podstawie uchwały z dnia [...] Nr [...] do obrębu R. dołączono przysiółek "P.", stanowiący część wsi P., w skład którego wchodziły m.in. działki nr 999 i 1007.
W czasie modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1995r. w związku ze zmianą granic obrębu R. i P. nieprawidłowo włączono drogę oznaczoną nr 1007 do działki nr 1000 i nadano jej nr 8269 o pow. 0,1000 ha, zaś działce nr 999 nadano nr 8413 o pow. 0,2270 ha.
Fakt ten potwierdza, zdaniem organu odwoławczego treść operatów technicznych przyjętych do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 12 lutego 2002r. pod nr 2077-7/02 i w dniu 20 lutego 2003r. pod nr 2077-27/02. Pierwszy z tych operatów dotyczył wznowienia granic Oddziału Nr 160/2592/2 i wykonany został na zlecenie Nadleśnictwa, drugi natomiast został wykonany na zlecenie Starosty Powiatowego dla celów prowadzonego postępowania administracyjnego, dotyczącego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu R., polegających na przywróceniu drogi oznaczonej nr działek 1007 i 1001.
Z obliczeń zawartych w tych operatach wynika, że działka nr 1007 położona jest po południowej stronie linii prostej biegnącej od szosy przez punkty graniczne Nr 1351 i 1352 i znajduje się w granicach działki Nr 8269.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie wyrysów wykonanych w latach 1998 i 1999 z błędnie opracowanej mapy ewidencyjnej gruntów obrębu R. (po modernizacji), zaktualizowano księgę wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy Nr KW 20325 (dla H. M. c. H. i A.) i Nr KW 20326 (dla J. i E. małż. K.).
Na wyrysie nieruchomości oznaczonych nr działek 8269 i 8419/1 z dnia 30.XI.1998r. Ks. ew. 29725-25, w oparciu o który zaktualizowano KW 20325, działka nr 8269 przylega do działki nr 8413 (arkusz nr 33), natomiast na wyrysie nieruchomości oznaczonej nr działki 8413 z dnia 6.VIII.1999r. Ks. Ew. 29725-25, w oparciu o który zaktualizowano KW 20326, działka nr 8413 przylega bezpośrednio do ark. 10.
Składający odwołanie w niniejszej sprawie G. P. kupił od J. i H. małż. K. aktem notarialnym z dnia [...] Nr Rep. [...] działkę Nr 8413 o powierzchni 0,2270ha, a następnie aktem notarialnym z dnia [...]. Nr Rep. [...] od H. M. działkę Nr 8269 o powierzchni 0,1000ha.
Zdaniem organu odwoławczego stan w ewidencji gruntów i budynków obrębu R. gm. R. w odniesieniu do nieruchomości oznaczonych numerami działek 8269 i 8413 jest zgodny ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych KW 20325 i KW 20326. Pomimo popełnienia w trakcie przeprowadzonej w 1995r. modernizacji ewidencji gruntów obrębu R. błędu, polegającego na włączeniu drogi nr 1007 do działki nr 8269, w aktualnym stanie prawnym brak podstaw do wprowadzenia stosownej zmiany, skutkującej wyeliminowaniem tego błędu. Starosta orzekając w decyzji z dnia [...] o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów obrębu Radoszyce w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr działek 8413, 8269 i 9086 rozstrzygnął w rzeczywistości spór o własność, co nie należy do kompetencji organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków. W niniejszym postępowaniu nie było podstaw prawnych do prowadzenia postępowania administracyjnego, co oznacza, że od początku nie istniał przedmiot postępowania.
Nie stanowi podstawy do wprowadzenia zmian wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] przywracający J. N., K. F., K. S. i K. S. współposiadanie pasa gruntu drogi biegnącej od drogi asfaltowej wsi R. w kierunku wschodnim na długości ok. 22,8m, szerokości 6m, na wysokości południowej granicy – ogrodzenia działki nr 8413.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniosła J. N., domagając się jej uchylenia i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła organowi wydającemu decyzję z dnia 14 kwietnia 2008r., mylnie określając go "Wojewodą", że dokonał on błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa, zwłaszcza § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Zdaniem skarżącej materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że w ewidencji gruntów wsi P. gm. R. założonej w 1967r. istniała nieruchomość oznaczona nr 1007 o pow. 0,01ha, stanowiąca drogę wewnętrzną, usytuowana pomiędzy działkami prywatnymi oznaczonymi nr 999 i 1000. W czasie modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1995r. nieprawidłowo włączono drogę oznaczoną nr 1007 do działki nr 1000 i nadano jej nr 8269, zaś działce nr 999 nadano nr 8413. Zatem w trakcie wadliwie wykonanej modernizacji ewidencji gruntów zaistniał nowy stan prawny. Osobom fizycznym nadano tytuł własności do gruntu stanowiącego własność publiczną (droga wewnętrzna gminy), w tym przypadku Gminy. Niedopuszczalne, zdaniem skarżącej jest akceptowanie przez organ odwoławczy nieprawidłowości powstałych na skutek błędów popełnionych w postępowaniu administracyjnym.
Ponadto skarżąca zarzuciła Wojewodzie, że w uzasadnieniu decyzji dokonał "prawnie niedopuszczalnej oceny dokumentów prawnych" dotyczących przedmiotowej nieruchomości, polegającej na "odrzuceniu" wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] przywracającego J. N., K. F., K. S. i K. S. współposiadanie pasa gruntu drogi biegnącej od drogi asfaltowej wsi R. w kierunku wschodnim na długości ok. 22,8m, szerokości 6m, na wysokości południowej granicy – ogrodzenia działki nr 8413, który stanowi działkę nr 9086 o pow. 0,0068ha w uchylonej decyzji Starosty. Zdaniem skarżącej to orzeczenie może być podstawą do wprowadzenia zmiany w ewidencji na podstawie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Brak ujawnienia w ewidencji gruntów działki nr 9086, stanowiącej drogę wewnętrzną – gospodarczą uniemożliwia sprostowanie błędnych zapisów w księgach wieczystych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153,poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ich ocena pod względem słuszności i celowości. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania jej w zgodności z przepisami prawa stwierdzić należy, że została ona wydana zgodnie z prawem.
Stan faktyczny ustalony przez organ nie był kwestionowany przez skarżącą i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Kwestią sporną natomiast pozostaje, czy dokonana przez organ I instancji zmiana w ewidencji gruntów, polegająca na zmianie powierzchni działek nr 8413 i 8269 oraz wydzieleniu z działki Nr 8269 działki Nr 9086 i wprowadzeniu jej do ewidencji pod poz. rej. Gminy R. stanowi wyłącznie aktualizację ewidencji gruntów i czy zmiana ta odpowiada aktualnemu stanowi prawnemu działek Nr 8413 i 8269.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na to, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 roku (sygn. akt II SA/Kr 2190/03) poprzednich decyzji organów. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, że ani organ administracji publicznej, ani wojewódzki sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Sądu. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy w celu uniknięcie popełnionych błędów oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia uchybień procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał na naruszenie przez organy orzekające przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 i art. 77 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a które polegało na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do załatwienia sprawy.
Sąd zobligował organ do ustalenia, czy zgodnie z aktualnym stanem prawnym w ewidencji gruntów działki ewidencyjne Nr KW 8269 i Nr KW 8413 winny być przedstawione jako graniczące ze sobą, czy też, według prawidłowo prowadzonej aktualnej ewidencji działki te oddziela (rozdziela) działka ewidencyjna, odpowiadająca działce 1007 wg ewidencji z 1967r. Nadto Sąd uznał, że zebrany w postępowaniu ewidencyjnym materiał kartograficzny nie obrazuje, jaką konfigurację względem siebie miały na mapach stanowiących podstawę wpisów do ksiąg wieczystych Nr 20325 i Nr 20326 nieruchomości nimi objęte i zobligował organy do wyjaśnienia, w jakim konkretnie dokumencie kartograficznym po raz pierwszy oznaczono działki nr 8269 i 8413 w miejsce poprzednich oznaczeń. Zdaniem Sądu poczynione w powyższym zakresie ustalenia powinny być podstawą faktyczną dla oceny przez organy ewidencyjne, czy zasada aktualizacji ewidencji pozwalałaby na usuwanie w tym postępowaniu błędów polegających na przywracaniu działki ewidencyjnej nr 1007, czy też powstaje kwestia zasięgu prawa własności sąsiadujących ze sobą nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał w powołanym wyroku, że przepisy obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.III.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) , wydanego na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", nie znają instytucji prostowania błędów. Posługują się natomiast kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego, którą w myśl § 45 ust. 1 stanowi wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Do aktualizacji, stosownie do § 45 ust. 2 rozporządzenia stosuje się odpowiednio przepis § 35, który określa katalog tzw. źródłowych dokumentów ewidencyjnych, służących w zasadzie do zakładania, czy modernizacji ewidencji. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy, definiującej ewidencję gruntów jako jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami oraz stosownie do obowiązku utrzymania ewidencji w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi należy przyjąć, iż w ramach aktualizacji ewidencji, dopuszczalne jest usuwanie zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków błędów, jeśli ich istnienie pozostaje w sprzeczności z aktualnym stanem dokumentów źródłowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podniósł, że bezprzedmiotowe jest usuwanie w ewidencji błędów powstałych wcześniej, jeśli obecny stan ewidencji odzwierciedla inny stan prawny, od tych błędów niezależny.
Badając legalność zaskarżonej decyzji uznać należy, że organy uzupełniły materiał dowodowy w zakresie wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a organ odwoławczy orzekł stosownie do przedstawionej oceny prawnej.
W ewidencji gruntów wsi P. gm. R. założonej w 1967r. nieruchomość oznaczona nr działki 1007 o pow. 0,01 ha położona była po południowej stronie linii prostej biegnącej od szosy przez punkty graniczne Nr 1351 i 1352 pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi nr działek 999 i 1000 i stanowiła drogę wewnętrzną, która w dalszej części przebiegała przez Oddział Lasów Państwowych nr 160/2592/2 i oznaczona była nr działki 1001. Z treści operatów technicznych przyjętych do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu 12 lutego 2002r. pod nr 2077-7/02 (dotyczył wznowienia granic Oddziału Nr 160/2592/2 i wykonany został na zlecenie Nadleśnictwa) i w dniu 20 lutego 2003r. pod nr 2077-27/02 (wykonany na zlecenie Starosty Powiatowego dla celów prowadzonego niniejszego postępowania administracyjnego) - wynika, że w czasie modernizacji ewidencji gruntów, przeprowadzonej w 1995r. w związku ze zmianą granic obrębu R. i P., drogę oznaczoną nr 1007 włączono do działki nr 1000 i nadano jej nr 8269 o pow. 0,1000 ha, zaś działce nr 999 nadano nr 8413 o pow. 0,2270 ha.
Działka Nr 8269 o powierzchni 0,10ha (odpowiadająca działce 1000) ujęta jest w prowadzonej przez Sąd Rejonowy księdze wieczystej KW 20325, zaś działka Nr 8413 o powierzchni 0,2270 ha (odpowiadająca działce 999 o pow. 0,23 ha) objęta jest księgą wieczystą Nr KW 20326. Obie działki (będące obecnie przedmiotem własności G. P. stanowią dwie odrębne nieruchomości, są zatem odrębnymi działkami ewidencyjnymi.
Organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że na podstawie wyrysów wykonanych w latach 1998 i 1999 na podstawie błędnie opracowanej po modernizacji mapy ewidencyjnej gruntów obrębu R. zaktualizowano zarówno księgę wieczystą Nr KW 20325, jak i księgę wieczystą Nr KW 20326 Na wyrysie nieruchomości oznaczonych jako działki Nr 8269 i Nr 8419/1 z dnia 30.XI.1998r. Ks. ew. 29725-25, w oparciu o który zaktualizowano księgę wieczystą KW 20325 działka nr 8269 przylega do działki nr 8413 (arkusz nr 33), natomiast na wyrysie nieruchomości oznaczonej jako działka Nr 8413 z dnia 6.VIII.1999r. Ks. ew. 29725-25, w oparciu o który zaktualizowano księgę wieczystą KW 20326, działka nr 8413 przylega bezpośrednio do ark. 10.
Dane z ewidencji gruntów i budynków, stosownie do przepisu art. 26 ust. 1w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) stanowiły podstawę do oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Zatem wprowadzona po modernizacji aktualizacja danych w księgach wieczystych stworzyła aktualny stan prawny, zgodnie z którym pomiędzy nieruchomościami Nr 8269 i 8413 nie istnieje żadna działka, nieruchomości te graniczą ze sobą, ich właścicielem na podstawie zawartych (po aktualizacji wpisów) aktów notarialnych jest G. P. Podnieść należy, że poprzez żądanie wprowadzenia w ewidencji zmian nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 20.VIII.1998r., sygn. II SA 766/79 – LEX 41298).
Zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.III.2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454) prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty i polega m.in. na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Oznacza to, że Starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Ewidencja gruntów nie tworzy stanów prawnych, lecz je rejestruje, co zostało słusznie podniesione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z § 46 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek, a zmiany wprowadza się na podstawie m.in. prawomocnych orzeczeń sądowych. Orzeczenia te muszą dotyczyć prawa własności, nie posiadania nieruchomości. Dlatego nie może stanowić postawy do zmiany ewidencji wskazany przez skarżącą wyrok przywracający jej współposiadanie przedmiotowego pasa gruntu, określanego jako droga. Należy nadmienić, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości, która przylega do nieruchomości oznaczonej nr 8269, z której organ I instancji wydzielił działkę nr 9086 (drogę gospodarczą).
Zgodnie z art. 6 ustawy Dział I księgi wieczystej nie jest objęty domniemaniem prawdziwości (art. 3 ustawy z dnia 6.VII.1982r. o księgach wieczystych i hipotece) ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Jednak zasada ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wprowadzone "zmiany gruntowe" nie stanowiły aktualizacji ewidencji, lecz zmieniały stan prawny nieruchomości.
Skoro zatem przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków, a w sprawie niniejszej zapis w ewidencji gruntów jest zgodny z aktualnym stanem prawnym, wynikającym z ksiąg wieczystych KW 20326 i KW 20325, założonych dla nieruchomości Nr 8413 i 8269, to mając na uwadze wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia15 lutego 2006r. ocenę prawną, stwierdzającą iż bezprzedmiotowe jest usuwanie w ewidencji błędów powstałych wcześniej, jeśli obecny stan ewidencji odzwierciedla inny stan prawny, od tych błędów niezależny Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji jest prawidłowa. Wprawdzie organ odwoławczy nie wskazał podstawy prawnej umorzenia, tj. art. 105 § 1 kpa, to jednak nie ma to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Z przytoczonych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI