II SA/KE 301/25

II SA/Ke 301/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Renata Detka
Sylwester Miziołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art.51 ust. 1 pkt 2, art. 50 ust. pkt 4, art. 5 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2025 r. [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 3.04.2025 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "ŚWINB"), po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. (dalej "PINB") z 12.02.2025 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania robót budowlanych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z 19.02.2024 r. K. M., K. M. i I. M. wystąpili do PINB m.in. z wnioskiem o wyegzekwowanie od J. i J. K. usunięcia okapów dachu, które wykonano, ich zdaniem, z przekroczeniem granicy należącej doń działki.
Podczas kontroli przeprowadzonej 21.06.2024 r. działce nr ewid [...] przy ul [...] w K. pracownicy PINB ustalili, że znajduje się tam budynek gospodarczy, usytuowany w pobliżu wschodniej granicy działki. Ściana wschodnia budynku gospodarczego jest pełna, bez otworów, otynkowana, a na dachu założona jest obróbka blacharska. Dach jest wykonany ze spadkiem w stronę własnej działki. Projekt budowlany przewidywał ocieplenie wschodniej ściany budynku styropianem o grubości 15 cm – które nie zostało zrealizowane. Podczas kontroli właściciel ww. działki - J. K. (zwany dalej "inwestorem"):
- okazał pomiary geodezyjne ściany wschodniej budynku gospodarczego sporządzone przez uprawnionego geodetę, który stwierdził że ściana wschodnia budynku gospodarczego znajduje się w odległości od 0,11 m do 0,17 m od strony granicy działki o nr ewid.[...];
- oświadczył do protokołu kontroli, że ww. pomiary były dokonane 4.07.2017 r. ze względu na fakt, że sąsiadka podnosiła sprawę przekroczenia granicy budynku gospodarczego, pomiary geodezyjne są w posiadaniu sąsiadów, a zarzut przekroczenia granicy nie był już ponawiany;
- stwierdził, że ściana jest niezaizolowana od strony sąsiada z uwagi na fakt, iż jego robotnicy nie zostali wpuszczeni na teren sąsiedniej posesji, w związku z tym ściana została tylko zaimpregnowana.
Postanowieniem z 14.08.2024 r. PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obróbek blacharskich na budynku gospodarczym z przekroczeniem granicy przy ul. [...] w K. wykonanych przez inwestora.
Postanowieniem z 8.10.2024 r. ŚWINB uchylił ww. postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując że organ I instancji gromadził materiał dowodowy w sprawie i ustalał stan faktyczny sprawy bez formalnego wszczęcia postępowania administracyjnego.
W toku ponownego postępowania pracownicy PINB przeprowadzili 6.11.2024r. ponowne oględziny, ustalając że na działce o nr ewid.[...] znajduje się budynek gospodarczy murowany z wykonanym od strony wschodniej ogniomurem. Na części ogniomuru, na długości około 11,5 m i szerokości około 0,60 m, wykonano obróbki blacharskie. Pomierzono długości obróbek blacharskich wystających poza ścianę wschodnią budynku gospodarczego, które w części północnej wynoszą około 25 cm, a w części południowej - około 16 cm. Stwierdzono, że obróbka blacharska dachu sąsiedniego budynku garażowo-gospodarczego na działce przy ul. [...] znajduje się poniżej obróbki blacharskiej przedmiotowego budynku gospodarczego na działce przy ul. [...]. J. K. oświadczył, że obróbki blacharskie budynku zostały wykonane około 2017 r., a związane były z dostosowaniem się do istniejącego stanu zabudowy na działce sąsiedniej w taki sposób, aby nie zalewać ścian budynku sąsiedniego. Dach budynku garażowo-gospodarczego na sąsiedniej działce w tym czasie znajdował się poniżej obróbek blacharskich jego budynku. I. M. oświadczyła, że:
- ww. obróbki blacharskie zostały wykonane w czasie późniejszym, niż wymiana pokrycia dachowego na jej budynku, to jest około kwietnia 2022 r.
- pokrycie dachowe na jej budynku zostało wymienione około 2018 r.;
- domaga się usunięcia obróbek blacharskich wystających na jej działkę i dach jej budynku, nie zgadzając się z oświadczeniem J. K., gdyż obróbki blacharskie na ogniomurze nie są wykonane do końca.
K. M. podtrzymał w całości stanowisko I. M..
J. K. zakwestionował twierdzenia I. M. odnośnie terminu wykonania obróbek blacharskich budynku, wskazując że dysponuje w tym przedmiocie dowodem w postaci dokumentacji technicznej.
I. M. oraz K. M. odmówili podpisania protokołu oględzin z uwagi na to, że nie zgadzają się z oświadczeniem J. K..
Pismem z 7.11.2024 r. PINB zawiadomił strony postępowania, że 11.10.2024r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie obróbek blacharskich budynku gospodarczego przy ul. [...] w K..
Organ I instancji uzyskał dwie karty projektu budowlanego, w tym rysunek przekroju A-A budynku gospodarczego, na którym przedstawione zostały ww. obróbki blacharskie oraz kopię pomiarów geodezyjnych z 4.07.2017 r. budynku autorstwa geodety uprawnionego, z których wynika, że budynek usytuowany jest na działce o nr ewid.[...] w odległości od 11 cm do 17 cm od granicy z działką o nr ewid.[...]
Decyzją z 21.11.2024 r. PINB nałożył na inwestora obowiązek wykonania w terminie do dnia 31.12.2024r. robót budowlanych polegających na przebudowie obróbek blacharskich ogniomuru na dachu budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr ewid.[...] w obrębie 0009 przy ul. [...] w K., wystających na sąsiednią działkę nr ewid.[...] należącą do I. M., K. M.
i K. M. w taki sposób, aby obróbki blacharskie znajdowały się na terenie własnej posesji.
W wyniku odwołania J. K. ŚWINB decyzją z 17.01.2025 r. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy PINB, mając na uwadze wskazania zawarte ww. decyzji kasacyjnej, zamieścił w aktach sprawy kopie:
- decyzji Prezydenta Miasta K. z 17.03.2016 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę, obejmującego rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego na ww. działce nr ewid.[...];
- dokumentów związanych ze złożonym 15.09.2017 r. przez inwestora zawiadomieniem o zakończeniu budowy obejmującej rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego – przyjętym bez sprzeciwu.
Mając na uwadze powyższe, decyzją z 12.02.2025 r. PINB odmówił wydania nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych polegających na przebudowie obróbek blacharskich ogniomuru na dachu budynku. W podstawie prawnej powołano art 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025r. poz. 418), użyte a contrario, stwierdzając, że:
- z rysunku przekroju A-A - rysunku nr A4 projektu budowlanego budynku, zatwierdzonego ww. decyzją z 17.03.2016 r., wynika, że obróbka blacharska zaprojektowana na ogniomurze wystaje za wschodnią ścianę (z ociepleniem) budynku gospodarczego, lecz brak jest wymiaru, na jaką szerokość obróbka blacharska powinna wystawać poza obrys tej ściany,
- nie znaleziono przepisu Prawa budowlanego ani przepisu wykonawczego który mógłby tu zostać naruszony,
- w przedmiotowej sprawie doszło natomiast do naruszenie prawa własności, co jest objęte przepisami Kodeksu cywilnego i może zostać rozstrzygnięte wyłącznie przez sąd powszechny w drodze powództwa cywilnego.
ŚWINB, utrzymując w mocy ww. decyzję PINB, podkreślił że inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku usytuowanego przy granicy działki i na tej podstawie wykonał rozbudowę i przebudowę budynku, a następnie złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy, przyjęte bez sprzeciwu – co umożliwiło przystąpienie do użytkowania budynku. Przepisy Prawa budowlanego zezwalają w pewnych okolicznościach na usytuowanie budynku w granicy działki oraz na sytuowanie dwóch budynków na działkach sąsiednich, przylegających do siebie w granicy - przy czym w przypadku usytuowania budynku w granicy działki Prawo budowlane zapewnia sąsiadowi możliwość dobudowania budynku do ściany granicznej już istniejącego budynku. Prawo budowlane i przepisy techniczno-budowlane sprzeciwiają się natomiast sytuacji, w której budynki na sąsiednich działkach byłyby odległe od siebie o małą wartość rzędu kilkudziesięciu centymetrów i wymagają w takim przypadku zachowania miedzy budynkami odległości co najmniej 1,5 m. Wynika to z faktu braku możliwości konserwacji ścian sąsiadujących ze sobą budynków, ponieważ nie można zapewnić odpowiedniej ilości przestrzeni dla wykonawcy do wykonania takiej konserwacji. Ustawodawca nie reguluje przy tym szczegółowo kwestii obróbek blacharskich, ale rozsądek nakazuje przyjąć, że jeśli dwa budynki przylegają do siebie to, musi zostać zabezpieczona przed dostaniem się wód opadowych nawet wąska dylatacja na styku budynków – a to niekiedy wymaga, aby obróbki blacharskie sąsiednich budynków zachodziły na siebie. Ważne jest to, aby zachowana była szczelność. W przypadku usytuowania pojedynczego budynku w granicy obróbka musi skutecznie go chronić, w tym nawet wystawać nieco poza lico ściany, a w przypadku realizacji przez sąsiada prawa dobudowywania swojego budynku, obróbka na budynku istniejącym może i musi być odpowiednio zmodyfikowana. W przedmiotowym przypadku ściana budynku ze sporną obróbką blacharską poza stykiem dwóch budynków, oddalona jest od granicy o wartość w przybliżeniu równą grubości niewykonanego ocieplenia. Obróbka blacharska na tej ścianie wystaje poza lico ściany i skutecznie ją ochrania. Natomiast ocieplenie nie zostało wykonane z powodu braku zgody sąsiadów na wejście na teren ich nieruchomości w celu wykonania tego ocieplenia. Natomiast w miejscu styku budynku inwestora z budynkiem garażu na sąsiedniej działce istnieje obróbka blacharska zakrywająca skutecznie i szczelnie styk pomiędzy budynkami.
Organ odwoławczy, uwzględniając ustalenia wynikające z opisanego wyżej rysunku nr [...] projektu budowlanego, stwierdził że nie można wskazać, aby sporna obróbka blacharska została wykonana w sposób odbiegający od ustaleń pozwolenia na budowę lub w sposób odbiegający od przepisów Prawa budowlanego lub przepisów techniczno-budowlanych. Jednocześnie ŚWINB zaakcentował, że gdyby te obróbki blacharskie zostały wykonane niezgodnie z pozwoleniem na budowę lub przepisami, mogłaby zostać wydana decyzja nakazująca przeróbki tych obróbek blacharskich i decyzja taka mogłaby zapaść na podstawie przepisu art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W przedmiotowym przypadku organ I instancji zebrał jednak dowody, że wykonane obróbki blacharskie na budynku nie naruszają przepisów Prawa budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych – a zatem nie ma podstaw do nakazywania zmian i przeróbek obróbek blacharskich na budynku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach K. M. zarzuciła decyzji ŚWINB naruszenie
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7, art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez niepowołanie przez organ biegłego rzeczoznawcy budowlanego – podczas gdy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne w celu ustalenia, czy obróbki blacharskie na budynku przy ul. [...] zakrywają skutecznie i szczelnie styk pomiędzy budynkami oraz czy zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę, Prawem budowlanym i przepisami techniczno-budowlanymi;
2. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego wyrażające się w uznaniu, że istniejąca obróbka blacharska na ww. budynku zakrywa skutecznie i szczelnie styk pomiędzy budynkami, podczas gdy stan budynku oraz opinia techniczna z 11.06.2024 r. sporządzona na zamówienie skarżącej potwierdza, że istniejąca obróbka blacharska na tym budynku nie gwarantuje szczelności;
3. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB i niedostrzeżenie, że organ I instancji dopuścił się naruszenia szeregu przepisów postępowania oraz prawa materialnego, podczas gdy organ odwoławczy powinien dostrzec wskazane naruszenia oraz na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję PINB w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;
2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że obróbki blacharskie na budynku zostały wykonane zgodnie z prawem, gdyż nie zostały wykonane w sposób sprzeczny z pozwoleniem na budowę, z przepisami ustawy oraz z przepisami techniczno-budowlanymi, podczas gdy wykonane obróbki blacharskie:
- nie zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę, gdyż pozwolenie na budowę nie zakładało, że obróbki blacharskie miały zostać wykonane na budynku skarżącej;
- nie zostały wykonane zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, gdyż w myśl art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego inwestor może wykonać roboty budowlane tylko na nieruchomości, do której posiada tytuł prawny – a nie na nieruchomości sąsiada, do której nie ma tytułu prawnego;
- nie zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności nie zostały wykonane zgodnie z § 315, § 319 oraz § 322 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225);
2. art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy poprzez odmowę nałożenia na inwestora obowiązku wykonania odpowiednich czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy obróbki blacharskie na budynku zostały wykonane niezgodnie z pozwoleniem na budowę, przepisami prawa budowlanego, przepisami techniczno-budowlanymi oraz zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia, a zatem na uczestnika powinien zostać nałożony obowiązek wykonania odpowiednich czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z:
1. dokumentacji fotograficznej na potwierdzenie faktu, że ściany jej budynku są zawilgocone i zagrzybione;
2. opinii technicznej z 11.06.2024 r., sporządzonej na zamówienie skarżącej, na potwierdzenie faktu, że:
- ściany budynku skarżącej są zawilgocone i zagrzybione;
- zawilgocenie i zagrzybienie budynku skarżącej jest wynikiem działań inwestora niezgodnie ze sztuką budowlaną tj. wykonania obróbek blacharskich na styku dwóch budynków bez nawiązania się do już wykonanych obróbek blacharskich dachu garażu.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie sądowej 11.09.2025 r. skarżąca i uczestniczka I. M. poparły skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.
Genezę niniejszej sprawy stanowiła realizacja przez inwestora rozbudowy i przebudowy budynku gospodarczego (w części sąsiadującego z budynkiem gospodarczym znajdującym się na posesji skarżącej), zwanego dalej "budynkiem". Skarżąca konsekwentnie podnosi, że wskutek wykonania przez inwestora obróbek blacharskich dachu doszło do zawilgocenia i zagrzybienia jej obiektu.
W odniesieniu do zawartych w skardze nieskutecznych wniosków o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej obrazującej zawilgoconą i zagrzybioną ścianę budynku gospodarczego skarżącej oraz sporządzonej na jej zamówienie opinii technicznej należy wskazać, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i nie przeprowadza postępowania dowodowego. Może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a.). Nie jest to w żadnym wypadku obowiązek, lecz jedynie uprawnienie Sądu, przy czym należało uwzględnić konieczność zapewnienia ustanowionej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego, która ma swoje odniesienie zarówno w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak też w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.).
Zupełnie ubocznie wskazać trzeba, że ŚWINB, odnosząc się w odpowiedzi na skargę do przedstawionego materiału fotograficznego, zauważył że:
- zawilgocenie ściany jest największe w dolnej części (ściany budynku gospodarczego skarżącej), co oznacza, że następuje zawilgocenie ściany od gruntu, przez podciąg kapilarny, a nie od góry – a zatem teza o nieszczelności obróbek blacharskich jest chybiona;
- analiza zdjęć obróbek blacharskich na styku budynków nie wykazuje, aby mogły tam występować nieszczelności;
- skarżąca we wcześniejszych pismach, inicjujących inne postępowanie administracyjne sugerowała, że inwestor w trakcie rozbudowy i przebudowy swojego budynku gospodarczego podniósł teren swojej działki i doprowadził do tego, że wody gruntowe zawilgacają niezaizolowaną na tej wysokości ścianę budynku jej garażu i przez to następuje zawilgocenie ściany – wobec czego w sprawie podniesienia terenu toczy się odrębne postępowanie administracyjne.
Co się zaś tyczy załączonej do skargi opinii technicznej sporządzonej na zamówienie skarżącej (wnioskowany dowód z dokumentu prywatnego) – której autor stwierdził, że "występujące znaczne zawilgocenie na tej ścianie jest wynikiem działań sąsiada niezgodnych ze sztuką budowlaną", w tym m.in. "wykonaniem obróbek blacharskich na styku dwóch budynków, bez nawiązania się do już wykonanych obróbek blacharskich dachu garażu" to należy zauważyć, że – co prawda – ww. ekspertyza została sporządzona 25.06.2024 r. (przed wydaniem zaskarżonej decyzji), jednak, jak sama strona przyznaje na str. 4 skargi, opinia ta została wysłana do PINB 4.07.2024r. – lecz nie do niniejszej sprawy, lecz odrębnej, toczącej się pomiędzy stronami. Skoro w konkretnej sprawie zakończonej zaskarżoną decyzję organ nie dysponował przedmiotową ekspertyzą, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy – z czego judykatura zgodnie wywodzi obowiązek kontroli sądowoadministracyjnej danego aktu według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie odmowy wydania nakazu wykonania robót budowlanych stanowił – prawidłowo zastosowany a contrario – wbrew zarzutom z poz. 2 petitum skargi – na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418), zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przepis ten, jak trafnie wskazał ŚWINB, znajduje zastosowanie m.in. do przypadku określonego w art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy tzn. w odniesieniu do wykonywania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach.
Jest to o tyle istotne, że PINB, mając na uwadze wskazania zawarte w poprzednio wydanej decyzji kasacyjnej ŚWINB z 17.01.2025 r. (K-I-20) – w której wskazano na konieczność uzupełnienia akt sprawy w zakresie umożliwiającym wypowiedzenie się organom nadzoru budowlanego co do zgodności inwestycji z zatwierdzoną dokumentacją – ponownie przeprowadzając postępowanie, uzyskał kopie:
- decyzji Prezydenta Miasta K. z 17.03.2016 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę obejmującego rozbudowę oraz przebudowę budynku gospodarczego na ww. działce nr ewid.[...] (K-I-21);
- dokumentów związanych ze złożonym 15.09.2017 r. przez inwestora zawiadomieniem o zakończeniu budowy obejmującej rozbudowę i przebudowę ww. budynku gospodarczego – przyjętym bez sprzeciwu (K-I-22).
W tym kontekście ustalono – na podstawie rysunku budynku gospodarczego Przekrój A-A, rysunek nr A4 -(zał. za K-I-16), zawartego w projekcie budowlanym rozbudowy i przebudowy budynku, zatwierdzonego ww. decyzją z 17.03.2016 r., że obróbka blacharska zaprojektowana na ogniomurze wystaje za wschodnią ścianę (z ociepleniem) budynku gospodarczego – przy czym brak jest wskazania wymiaru, na jaką szerokość obróbka blacharska powinna wystawać poza obrys tej ściany. Ponadto, w podjętych obecnie decyzjach wskazano, że:
- inwestor okazał pomiary geodezyjne ściany wschodniej budynku gospodarczego sporządzone przez uprawnionego geodetę, który stwierdził że ściana wschodnia budynku gospodarczego znajduje się w odległości od 0,11 m do 0,17 m od strony granicy należącej do skarżącej działki o nr ewid.[...],
- podczas przeprowadzonych 6.11.2024 r. oględzin pracownicy PINB zmierzyli sporne obróbki blacharskie wystającej poza ścianę wschodnią ww. budynku gospodarczego, ustalając że w części północnej wynoszą około 25 cm, a w części południowej - około 16 cm.
W rezultacie PINB stwierdził, że "w przedmiotowej sprawie doszło natomiast do naruszenia prawa własności" (str. 3 decyzji z 12.02.2025 r., K-I-24). Z kolei ŚWINB stwierdził, że cyt. "ściana budynku ze sporną obróbką blacharską poza stykiem dwóch budynków, oddalona jest od granicy o wartość w przybliżeniu równą grubości niewykonanego ocieplenia", zauważając że nie zostało ono wykonane z powodu braku zgody skarżącej na wejście na teren nieruchomości, w celu realizacji tychże prac.
Stwierdzone przez organy obu instancji okoliczności, wbrew żądaniu skarżącej, nie mogą być jednak podstawą do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane i wydania nakazu wykonania robót budowlanych – jako, że kwestia ewentualnego naruszenia prawa własności nie stanowi przesłanki do pozytywnego rozstrzygnięcia w tym trybie. Kierując się treścią art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego – do którego odsyła ww. przepis – wskazać trzeba, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno- budowlanym lub w przepisach. To właśnie te ostatnie okoliczności stanowią kryterium, w oparciu o jakie może zostać wydany żądany przez skarżącą nakaz wykonania robót budowlanych. W tym też zakresie – istotnym z punktu widzenia oceny legalności podjętych decyzji – zostało przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, wbrew zarzutom skargi, zgodne z wymogami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. – w rezultacie którego:
- PINB nie znalazł przepisu Prawa budowlanego ani przepisu wykonawczego, który mógłby zostać naruszony – przez wykonaną na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z 17.03.2016 r. – rozbudowę i przebudowę budynku gospodarczego, co do której zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu przez właściwy organ;
- ŚWINB, uwzględniając ustalenia wynikające z rysunku nr A4 projektu budowlanego, stwierdził, że "nie można wskazać, aby obróbka blacharska na budynku przy ul. [...] w K. została wykonana w sposób odbiegający od ustaleń pozwolenia na budowę lub w sposób odbiegający od przepisów Prawa budowlanego lub przepisów techniczno-budowlanych", dodatkowo podkreślając, że "w miejscu styku budynku inwestora z budynkiem garażu na sąsiedniej działce istnieje obróbka blacharska zakrywająca skutecznie i szczelnie styk pomiędzy budynkami".
W tym kontekście nie mogły również odnieść skutku zarzuty skargi o naruszeniu art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez niepowołanie przez organ biegłego rzeczoznawcy budowlanego "na okoliczność ustalenia, czy obróbki blacharskie na budynku przy ul. [...] zakrywają skutecznie i szczelnie styk pomiędzy budynkami oraz czy zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę, Prawem budowlanym i przepisami techniczno-budowlanymi". W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Powyższy przepis doznaje pewnej konkretyzacji w art. 84 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Analizując cyt. przepisy, można dojść do wniosku, że dowód z opinii biegłego powinien być dopuszczony wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do okoliczności faktycznych okaże się, że pełna ocena jego wyników wymaga bliższego poznania reguł istniejących w danej dziedzinie (por. wyrok NSA z 28.09.2010 r., II OSK 242/09). Taka potrzeba nie zachodziła jednak w niniejszej sprawie – w której postępowanie prowadziły właściwe organy nadzoru budowlanego, do których ustawowych zadań należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego( art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Ponadto, istotne informacje zostały zawarte w zatwierdzonym projekcie budowlanym, sporządzonym przez uprawnionego projektanta, zaś w tym zakresie powołany biegły miałby dokonać weryfikacji twierdzeń stron co do prawidłowości jego wykonania i sprawdzenia projektantów z wywiązania się ze swoich obowiązków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowało się jednolite stanowisko, że skoro projektant pełni samodzielne funkcje techniczne, a jego kwalifikacje potwierdzone są zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowalnego, to ponosi on odpowiedzialność za zgodność przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań projektowych z przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej. Co się zaś tyczy braku wykonania ocieplenia ściany pod sporną obróbką blacharską, to ponownie należy zauważyć, że nie zostało ono wykonane z powodu braku zgody skarżącej na wejście przez pracowników inwestora na teren nieruchomość, w celu realizacji tychże prac.
Jakkolwiek w poz. 2 pkt 1 tiret pierwsze i drugie petitum skargi skarżąca zarzuca, że kwestionowane obróbki blacharskie ogniomuru na dachu budynku nie zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem (które nie zakładało ich realizacji na jej działce) i przepisami Prawa budowlanego, gdyż w myśl art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego inwestor może wykonać roboty budowlane tylko na nieruchomości, do której posiada tytuł prawny (nie zaś na nieruchomości sąsiada, do której nie ma tytułu prawnego) to argumentacja ta nie mogła odnieść skutku:
- po pierwsze, dlatego że ŚWINB, wydając decyzję ostateczną, nie wypowiedział się w sposób wiążący co do przekroczenia granicy działek przez sporne obróbki dachu,
- a po drugie, PINB, sygnalizując symboliczne wręcz przekroczenie ww. granicy na wysokości wykonanych obróbek blacharskich, zauważył że obróbka blacharska dachu należącego do skarżącej budynku garażowo-gospodarczego znajduje się poniżej obróbki blacharskiej przedmiotowego budynku gospodarczego na działce przy ul. [...] – co bez wątpienia mogło mieć znaczenie w kontekście zapewnienia skuteczności zastosowanych rozwiązań technicznych, których celem było właśnie zapewnienie właściwego odpływu wody;
- po trzecie, w zaskarżonej decyzji trafnie i w sposób racjonalny zwrócono uwagę, że cyt. "Ustawodawca nie reguluje przy tym szczegółowo kwestii obróbek blacharskich, ale rozsądek nakazuje przyjąć, że jeśli dwa budynki przylegają do siebie to musi zostać zabezpieczona przed dostaniem się wód opadowych nawet wąska dylatacja na styku budynków, a to niekiedy wymaga, aby obróbki blacharskie sąsiednich budynków zachodziły na siebie, ważne jest to, aby zachowana była szczelność. W przypadku usytuowania pojedynczego budynku w granicy obróbka musi skutecznie go chronić, w tym nawet wystawać nieco poza lico ściany".
Przechodząc do zarzutów z poz. 2 pkt 1 tiret trzecie petitum skargi należy przytoczyć powołane w tym zakresie – co do niezgodności zrealizowanej rozbudowy i przebudowy budynku gospodarczego z przepisami techniczno-budowlanymi – następujące regulacje rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225):
- § 315. Budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby opady atmosferyczne, woda w gruncie i na jego powierzchni, woda użytkowana w budynku oraz para wodna w powietrzu w tym budynku nie powodowały zagrożenia zdrowia i higieny użytkowania.
- § 319. 1. Dachy i tarasy powinny mieć spadki umożliwiające odpływ wód opadowych i z topniejącego śniegu do rynien i wewnętrznych lub zewnętrznych rur spustowych.
2. Dachy w budynkach o wysokości powyżej 15 m nad poziomem terenu powinny mieć spadki umożliwiające odpływ wody do wewnętrznych rur spustowych. Wymaganie to nie dotyczy budynków kultu religijnego, budynków widowiskowych, hal sportowych, a także produkcyjnych i magazynowych, w których taki sposób odprowadzenia wody jest niemożliwy ze względów technologicznych.
3. W budynku wolno stojącym o wysokości do 4,5 m i powierzchni dachu do 100 m2 dopuszcza się niewykonywanie rynien i rur spustowych, pod warunkiem ukształtowania okapów w sposób zabezpieczający przed zaciekaniem wody na ściany.
- § 322. 1. Rozwiązania materiałowo-konstrukcyjne zewnętrznych przegród budynku, warunki cieplno-wilgotnościowe, a także intensywność wymiany powietrza w pomieszczeniach, powinny uniemożliwiać powstanie zagrzybienia.
2. Do budowy należy stosować materiały, wyroby i elementy budowlane odporne lub uodpornione na zagrzybienie i inne formy biodegradacji, odpowiednio do stopnia zagrożenia korozją biologiczną.
3. Przed podjęciem przebudowy, rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania budynku, w przypadku stwierdzenia występowania zawilgocenia i oznak korozji biologicznej, należy wykonać ekspertyzę mykologiczną i na podstawie jej wyników - odpowiednie roboty zabezpieczające.
Analizując podniesioną w tym zakresie argumentację skarżącej należy stwierdzić, że powyższe zarzuty maja charakter bardzo ogólny, ograniczający się do tego, że kwestionowana jest prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych w rezultacie przeprowadzonego postępowania – przy czym nie wskazano żadnych konkretnych okoliczności, które by je podważały. Tym samym, skarżący ogranicza się właściwie jedynie do polemiki z poczynionymi przez organy obu instancji ustaleniami, a zarzuty te należy uznać za niezasadne.
W rezultacie nietrafna pozostaje również argumentacja z poz. 2 pkt 2 petitum skargi – skoro w przypadku gdy (jak to wyjaśniono powyżej) wykonane obróbki blacharskie na budynku nie naruszają przepisów Prawa budowlanego i przepisów techniczno–budowlanych – organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o odmowie nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.