II SA/Ke 287/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie SKO, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, bez merytorycznego rozpoznania zarzutu przedawnienia.
Sprawa dotyczyła egzekucji należności z tytułu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji z powodów formalnych, wskazując na brak właściwego upoważnienia organu. S.M. zarzuciła, że SKO nie rozpoznało merytorycznie sprawy, w tym zarzutu przedawnienia. WSA uchylił postanowienie SKO, uznając, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie wymagało postępowania wyjaśniającego, a ponadto SKO nie odniosło się do kluczowego zarzutu przedawnienia.
Sprawa wywodzi się z postępowania egzekucyjnego wszczętego w celu odzyskania jednorazowego zasiłku pieniężnego na usamodzielnienie udzielonego S.M. przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Po umorzeniu pierwszego postępowania egzekucyjnego w 1998 r., zostało ono wznowione w 2004 r. Organ I instancji uznał zarzuty S.M. dotyczące nieistnienia i przedawnienia zobowiązania za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło jednak postanowienie organu I instancji, wskazując na potrzebę wyeliminowania go z obrotu prawnego z powodów formalno-prawnych, a mianowicie z powodu utraty mocy obowiązującej przepisów, na podstawie których organ I instancji działał, oraz braku aktualnego upoważnienia do wydawania decyzji. SKO przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ właściwy zgodnie z nowymi przepisami. S.M. zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając mu nierozpoznanie merytoryczne sprawy, w tym kwestii przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (WSA) uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że SKO wydało postanowienie z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy wymagało to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czego w tej sprawie nie było. Co więcej, WSA podkreślił, że SKO w ogóle nie odniosło się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podniesionego przez S.M., co stanowiło istotne naruszenie przepisów. W związku z tym WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić postanowienia i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a ponadto musi odnieść się do zarzutów merytorycznych strony, takich jak przedawnienie zobowiązania.
Uzasadnienie
WSA uznał, że uchylenie postanowienia organu I instancji przez SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było dopuszczalne tylko w sytuacji wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 138 § 2 k.p.a.), czego w tej sprawie nie było. Dodatkowo, SKO nie odniosło się do zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 24 § 1 i 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 110 § 7
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 150
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.s. art. 149
Ustawa o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
SKO wydało postanowienie z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie było potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego. SKO nie odniosło się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podniesionego przez S.M.
Godne uwagi sformułowania
sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części organ, który ją wydał, aczkolwiek w chwili jej wydania był właściwy, to przestał być właściwy w związku z tym, iż powinien legitymować się upoważnieniem od Wójta zamiast od Rady Gminy Do tego zarzutu organ II instancji w ogóle się nie odniósł.
Skład orzekający
Dorota Chobian
przewodniczący sprawozdawca
Renata Detka
sędzia
Sylwester Miziołek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania decyzji przez organ odwoławczy (art. 138 § 2 k.p.a.) oraz konieczność merytorycznego rozpoznawania zarzutów strony, w tym przedawnienia, w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania i sposobu ich stosowania przez organy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, gdzie organy skupiają się na formalnościach zamiast na meritum sprawy, co jest częstym problemem dla prawników procesowych.
“Formalności ponad meritum? Sąd wyjaśnia, jak organy powinny rozpoznawać zarzuty w sprawach administracyjnych.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 287/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Chobian /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Detka Sylwester Miziołek Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.145 par. 1 pkt 1c, art.152 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 1990 nr 87 poz 506 art.24 ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Dz.U. 2004 nr 64 poz 593 art.149 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 287/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Ref. staż Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych przez dłużnika zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia S.M. na postanowienie Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Pomocy Społecznej Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Znak:[...] uznające za nieuzasadnione zarzuty S. M. w przedmiocie nieistnienia i przedawnienia zobowiązania na podstawie art. 138 §2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i przekazało sprawę do rozpatrzenia przez organ właściwy w sprawie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w podstawie prawnej postanowienia organu I instancji powołano m. in. art. 34§1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazano, że zarzuty S. M., iż nie posiada ona żadnego zadłużenia wobec Ośrodka Pomocy Społecznej nie znajdują podstaw. Decyzją z dnia [...] ośrodek udzielił bowiem odwołującej jednorazowy zasiłek pieniężny na usamodzielnienie się w wys. 1400 zł, określając jednocześnie zasady zwrotu tej pomocy. W związku z tym, że strona nie dokonała zwrotu świadczenia organ wszczął postępowanie egzekucyjne w wyniku którego odzyskano część świadczenia. W związku z niemożnością wyegzekwowania pozostałej części świadczenia komornik Skarbowy Urzędu Skarbowego w S. umorzył w dniu 25 marca 1998 r. postępowanie egzekucyjne. Wobec zaistnienia nowych okoliczności w sprawie tj. podjęcia przez S. M. Pracy wszczęto ponownie egzekucję należności w wysokości 355.04 zł oraz kosztów w kwocie 8.80 zł. Organ I instancji stwierdził, że zarzut przedawnienia nie może mieć zastosowania albowiem od umorzenia postępowania tj. od marca 1998 r. do, ponownego podjęcia egzekucji w lutym 2004 r. nie upłynął dziesięcioletni termin przedawnienia. W zażaleniu S. M. zarzuciła, że jej zdaniem postanowienie jest podpisane przez osobę nieumocowaną do działania w imieniu Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w związku z czym nie ma ono mocy prawnej. Zdaniem Kolegium ten zarzut nie jest zasadny. Jak bowiem wynika z akt sprawy, uchwałą z dnia 13 grudnia 2001 r. Rada Miasta na wniosek Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej upoważniła Kierownika Sekcji Świadczeń do wydawania decyzji administracyjnych w czasie nieobecności Kierownika Ośrodka w zakresie określonym w art. 10 i 11 ustawy o pomocy społecznej. Mimo to zdaniem Kolegium zachodzi potrzeba wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z powodów formalno- prawnych. Z dniem 30 kwietnia 2004 r. straciła moc obowiązującą ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 46 ust. 5 w/w ustawy organem właściwym do wydawania decyzji w zakresie wykonywania zadań zleconych oraz do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonywania zadań własnych gminy był kierownik ośrodka pomocy społecznej upoważniony przez radę gminy. Obecnie zgodnie z art. 110 ust.7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. organem właściwym w tych sprawach jest kierownik ośrodka pomocy społecznej upoważniony przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Upoważnienie takie może być udzielone także innej osobie na wniosek kierownika ośrodka. Art. 150 w/w ustawy stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Taką sprawą wszczętą i niezakończoną na skutek złożenia zażalenia jest sprawa S. M.. Dlatego też zdaniem kolegium nie może pozostać w obrocie prawnym postanowienie wydane przez organ nie posiadający w dniu dzisiejszym legitymacji prawnej do jego wydania i dlatego konieczne jest jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ właściwy zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami. W skardze na tę decyzję S. M. zarzuciła, iż Kolegium nie rozpoznało merytorycznie sprawy w całości a w szczególności nie odniosło się do kwestii przedawnienia zobowiązania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie Kolegium jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia wskazało przepis art. 138 §2 kpa i zgodnie z nim uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Tymczasem, zgodnie z tym przepisem tego rodzaju decyzja dopuszczalna jest tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zaskarżona decyzja nie wskazuje na żadne okoliczności, które wymagałyby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Jak wynika z uzasadnienia powodem uchylenia decyzji organu I instancji była konieczność "wyeliminowania " tej decyzji tylko dlatego, że organ, który ją wydał, aczkolwiek w chwili jej wydania był właściwy, to przestał być właściwy w związku z tym, iż powinien legitymować się upoważnieniem od Wójta zamiast od Rady Gminy. Zdaniem Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 138 §2, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, iż sprawa dotyczy prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie przepisów ustawy o egzekucji w administracji. Tylko w ramach zgłoszonych przez skarżącą w trybie art. 33 tej ustawy zarzutów zachodzi konieczność odniesienia się do przepisów ustawy, które legły u podstaw decyzji, w oparciu o którą wydano tytuł wykonawczy. Tą decyzją jest decyzja z dnia [...] przyznająca S. M. na podstawie art. 24 ust.1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie się. Na podstawie tej decyzji organ I instancji wystawił w dniu 12 lutego 2004 r. tytuł wykonawczy. na kwotę 1333 zł. Odnosząc się stosownie do art. 34§1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ I instancji zarzuty te uznał za nieuzasadnione. W odwołaniu S. M. przede wszystkim zarzuciła, że jej zobowiązanie nie istnieje gdyż jest przedawnione. Do tego zarzutu organ II instancji w ogóle się nie odniósł. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż rozpoznanie tego zarzutu wymaga jakiegoś postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w świetle art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64 poz.593 /. Zresztą Kolegium na potrzebę przeprowadzenia jakiegoś postępowania wyjaśniającego w ogóle nie wskazuje. Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś na podstawie art. 152 tej ustawy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI