II SA/Ke 287/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2006-01-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznaegzekucja administracyjnaprzedawnieniepostępowanie egzekucyjneuchylenie postanowieniaSKOWSAzarzuty dłużnika

WSA uchylił postanowienie SKO, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, bez merytorycznego rozpoznania zarzutu przedawnienia.

Sprawa dotyczyła egzekucji należności z tytułu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu I instancji z powodów formalnych, wskazując na brak właściwego upoważnienia organu. S.M. zarzuciła, że SKO nie rozpoznało merytorycznie sprawy, w tym zarzutu przedawnienia. WSA uchylił postanowienie SKO, uznając, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie wymagało postępowania wyjaśniającego, a ponadto SKO nie odniosło się do kluczowego zarzutu przedawnienia.

Sprawa wywodzi się z postępowania egzekucyjnego wszczętego w celu odzyskania jednorazowego zasiłku pieniężnego na usamodzielnienie udzielonego S.M. przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Po umorzeniu pierwszego postępowania egzekucyjnego w 1998 r., zostało ono wznowione w 2004 r. Organ I instancji uznał zarzuty S.M. dotyczące nieistnienia i przedawnienia zobowiązania za nieuzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło jednak postanowienie organu I instancji, wskazując na potrzebę wyeliminowania go z obrotu prawnego z powodów formalno-prawnych, a mianowicie z powodu utraty mocy obowiązującej przepisów, na podstawie których organ I instancji działał, oraz braku aktualnego upoważnienia do wydawania decyzji. SKO przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ właściwy zgodnie z nowymi przepisami. S.M. zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając mu nierozpoznanie merytoryczne sprawy, w tym kwestii przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (WSA) uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że SKO wydało postanowienie z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy wymagało to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czego w tej sprawie nie było. Co więcej, WSA podkreślił, że SKO w ogóle nie odniosło się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podniesionego przez S.M., co stanowiło istotne naruszenie przepisów. W związku z tym WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może uchylić postanowienia i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a ponadto musi odnieść się do zarzutów merytorycznych strony, takich jak przedawnienie zobowiązania.

Uzasadnienie

WSA uznał, że uchylenie postanowienia organu I instancji przez SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było dopuszczalne tylko w sytuacji wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 138 § 2 k.p.a.), czego w tej sprawie nie było. Dodatkowo, SKO nie odniosło się do zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 24 § 1 i 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 110 § 7

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 150

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.s. art. 149

Ustawa o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO wydało postanowienie z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., gdyż nie było potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego. SKO nie odniosło się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podniesionego przez S.M.

Godne uwagi sformułowania

sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części organ, który ją wydał, aczkolwiek w chwili jej wydania był właściwy, to przestał być właściwy w związku z tym, iż powinien legitymować się upoważnieniem od Wójta zamiast od Rady Gminy Do tego zarzutu organ II instancji w ogóle się nie odniósł.

Skład orzekający

Dorota Chobian

przewodniczący sprawozdawca

Renata Detka

sędzia

Sylwester Miziołek

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchylania decyzji przez organ odwoławczy (art. 138 § 2 k.p.a.) oraz konieczność merytorycznego rozpoznawania zarzutów strony, w tym przedawnienia, w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów w trakcie postępowania i sposobu ich stosowania przez organy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, gdzie organy skupiają się na formalnościach zamiast na meritum sprawy, co jest częstym problemem dla prawników procesowych.

Formalności ponad meritum? Sąd wyjaśnia, jak organy powinny rozpoznawać zarzuty w sprawach administracyjnych.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 287/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Detka
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par. 1 pkt 1c, art.152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1990 nr 87 poz 506
art.24 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.
Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
art.149
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 287/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant: Ref. staż Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych przez dłużnika zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia S.M. na postanowienie Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Pomocy Społecznej
Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Znak:[...] uznające za nieuzasadnione zarzuty S. M. w przedmiocie nieistnienia i przedawnienia zobowiązania na podstawie art. 138 §2 kpa uchyliło zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i przekazało sprawę do rozpatrzenia przez organ właściwy w sprawie.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż
w podstawie prawnej postanowienia organu I instancji powołano m. in. art. 34§1
i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji i wskazano, że zarzuty S. M., iż nie posiada ona żadnego zadłużenia wobec Ośrodka Pomocy Społecznej nie znajdują podstaw. Decyzją z dnia [...] ośrodek udzielił bowiem odwołującej jednorazowy zasiłek pieniężny na usamodzielnienie się w wys. 1400 zł, określając jednocześnie zasady zwrotu tej pomocy. W związku z tym, że strona nie dokonała zwrotu świadczenia organ wszczął postępowanie egzekucyjne
w wyniku którego odzyskano część świadczenia. W związku z niemożnością wyegzekwowania pozostałej części świadczenia komornik Skarbowy Urzędu Skarbowego w S. umorzył w dniu 25 marca 1998 r. postępowanie egzekucyjne. Wobec zaistnienia nowych okoliczności w sprawie tj. podjęcia przez S. M. Pracy wszczęto ponownie egzekucję należności
w wysokości 355.04 zł oraz kosztów w kwocie 8.80 zł. Organ I instancji stwierdził, że zarzut przedawnienia nie może mieć zastosowania albowiem od umorzenia postępowania tj. od marca 1998 r. do, ponownego podjęcia egzekucji w lutym 2004 r. nie upłynął dziesięcioletni termin przedawnienia.
W zażaleniu S. M. zarzuciła, że jej zdaniem postanowienie jest podpisane przez osobę nieumocowaną do działania w imieniu Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w związku z czym nie ma ono mocy prawnej.
Zdaniem Kolegium ten zarzut nie jest zasadny. Jak bowiem wynika z akt sprawy, uchwałą z dnia 13 grudnia 2001 r. Rada Miasta na wniosek Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej upoważniła Kierownika Sekcji Świadczeń do wydawania decyzji administracyjnych w czasie nieobecności Kierownika Ośrodka w zakresie określonym w art. 10 i 11 ustawy o pomocy społecznej. Mimo to zdaniem Kolegium zachodzi potrzeba wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z powodów formalno- prawnych. Z dniem 30 kwietnia 2004 r. straciła moc obowiązującą ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 46 ust. 5 w/w ustawy organem właściwym do wydawania decyzji w zakresie wykonywania zadań zleconych oraz do wydawania decyzji administracyjnych w celu wykonywania zadań własnych gminy był kierownik ośrodka pomocy społecznej upoważniony przez radę gminy. Obecnie zgodnie z art. 110 ust.7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. organem właściwym w tych sprawach jest kierownik ośrodka pomocy społecznej upoważniony przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Upoważnienie takie może być udzielone także innej osobie na wniosek kierownika ośrodka. Art. 150 w/w ustawy stanowi, że do spraw wszczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Taką sprawą wszczętą i niezakończoną na skutek złożenia zażalenia jest sprawa S. M.. Dlatego też zdaniem kolegium nie może pozostać w obrocie prawnym postanowienie wydane przez organ nie posiadający w dniu dzisiejszym legitymacji prawnej do jego wydania i dlatego konieczne jest jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ właściwy zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami.
W skardze na tę decyzję S. M. zarzuciła, iż Kolegium nie rozpoznało merytorycznie sprawy w całości a w szczególności nie odniosło się do kwestii przedawnienia zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie Kolegium jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia wskazało przepis art. 138 §2 kpa i zgodnie z nim uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Tymczasem, zgodnie z tym przepisem tego rodzaju decyzja dopuszczalna jest tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Zaskarżona decyzja nie wskazuje na żadne okoliczności, które wymagałyby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Jak wynika
z uzasadnienia powodem uchylenia decyzji organu I instancji była konieczność "wyeliminowania " tej decyzji tylko dlatego, że organ, który ją wydał, aczkolwiek w chwili jej wydania był właściwy, to przestał być właściwy
w związku z tym, iż powinien legitymować się upoważnieniem od Wójta zamiast od Rady Gminy. Zdaniem Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 138 §2, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć należy, iż sprawa dotyczy prowadzonego postępowania egzekucyjnego, na podstawie przepisów ustawy o egzekucji w administracji. Tylko w ramach zgłoszonych przez skarżącą w trybie art. 33 tej ustawy zarzutów zachodzi konieczność odniesienia się do przepisów ustawy, które legły u podstaw decyzji, w oparciu o którą wydano tytuł wykonawczy. Tą decyzją jest decyzja z dnia [...] przyznająca S. M. na podstawie art. 24 ust.1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej zasiłek celowy na ekonomiczne usamodzielnienie się. Na podstawie tej decyzji organ I instancji wystawił w dniu 12 lutego 2004 r. tytuł wykonawczy. na kwotę 1333 zł. Odnosząc się stosownie do art. 34§1a ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ I instancji zarzuty te uznał za nieuzasadnione. W odwołaniu S. M. przede wszystkim zarzuciła, że jej zobowiązanie nie istnieje gdyż jest przedawnione. Do tego zarzutu organ II instancji w ogóle się nie odniósł. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż rozpoznanie tego zarzutu wymaga jakiegoś postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza w świetle art. 149 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64 poz.593 /. Zresztą Kolegium na potrzebę przeprowadzenia jakiegoś postępowania wyjaśniającego w ogóle nie wskazuje.
Mając na uwadze powyższe okoliczności zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś na podstawie art. 152 tej ustawy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI