II SA/Kr 586/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wskazując na konieczność precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia i jego zgodności z faktycznym zagospodarowaniem terenu.
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę I etapu Ośrodka Turystycznego. Organy administracji odmówiły zwrotu, uznając cel wywłaszczenia za zrealizowany poprzez istniejącą zabudowę. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że cel wywłaszczenia nie został precyzyjnie ustalony, a istniejące obiekty (garaż, wiata) mogą mieć charakter tymczasowy i niekoniecznie odpowiadać pierwotnemu przeznaczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę spadkobierców poprzednich właścicieli na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Nieruchomość została wywłaszczona w 1972 r. pod budowę I etapu Ośrodka Turystycznego. Organy administracji uznały, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, mimo późniejszej zmiany użytkownika i zagospodarowania terenu pod obiekty takie jak myjnia, wiata magazynowa czy plac manewrowy. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na istotne naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Kluczowym zarzutem było nieprecyzyjne ustalenie pierwotnego celu wywłaszczenia, które miało nastąpić pod budowę campingu i pól namiotowych, podczas gdy istniejąca zabudowa (garaż, wiata) mogła mieć charakter tymczasowy i nie być związana z tym celem. Sąd podkreślił, że cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle, a nieruchomość nie może być wykorzystana na inne cele. Konieczne jest ponowne ustalenie celu wywłaszczenia i ocena, czy nieruchomość stała się zbędna, uwzględniając stan faktyczny i prawny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nieruchomość może być zwrócona, jeśli nie stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. Konieczne jest precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia i jego zgodności z faktycznym zagospodarowaniem.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy administracji nie ustaliły precyzyjnie celu wywłaszczenia, opierając się na niekompletnych dokumentach i błędnie oceniając zagospodarowanie terenu. Istniejące obiekty mogły mieć charakter tymczasowy i nie odpowiadać pierwotnemu przeznaczeniu, co wymaga ponownego zbadania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.z.i.t.w.n. art. 136 § 3
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powstaje z chwilą, kiedy stała się ona zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona.
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, w tym jej zbędność na cel wywłaszczenia.
Pomocnicze
u.g.n. art. 136 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zakazuje przeznaczania nieruchomości na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzekania przez sąd w celu końcowego załatwienia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia nie został precyzyjnie ustalony i udokumentowany. Istniejące zagospodarowanie terenu (garaż, wiata) może mieć charakter tymczasowy i nie odpowiadać pierwotnemu celowi wywłaszczenia. Brak kompletnej dokumentacji (np. załącznika graficznego do decyzji o lokalizacji szczegółowej) uniemożliwia prawidłową ocenę sprawy. Nieruchomość mogła zostać wywłaszczona ponad potrzebę.
Odrzucone argumenty
Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę obiektów turystycznych. Późniejsza zmiana użytkownika nie stanowi podstawy do zwrotu nieruchomości. Nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia (budowa myjni, wiaty, placu manewrowego).
Godne uwagi sformułowania
Nie zostały bowiem wyjaśnione w toku postępowania i ustalone istotne okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Cel wywłaszczenia należy przy tym interpretować bardzo ściśle, stosownie do treści art. 136 ust 1 u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inne cele, niż określone w decyzji o wywłaszczeniu. Nie wyjaśnienie powyższych okoliczności uchybia przepisom art. 7 i art. 77 k.p.a. i nie mogło prowadzić do prawidłowych ustaleń, a w rezultacie do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Skład orzekający
Małgorzata Brachel - Ziaja
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Woś
sędzia
Andrzej Niecikowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście ustalania celu wywłaszczenia i oceny jego realizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budowę ośrodka turystycznego i późniejszego zagospodarowania terenu. Wymaga analizy konkretnych dokumentów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia i jak skomplikowane mogą być procedury zwrotu nieruchomości, gdy dokumentacja jest niekompletna lub zagospodarowanie odbiega od pierwotnych założeń.
“Czy wywłaszczona ziemia zawsze musi wrócić do właściciela, gdy cel wywłaszczenia nie jest jasny?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 586/05 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-07-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Niecikowski Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący sprawozdawca/ Tadeusz Woś Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie NSA : Tadeusz Woś Andrzej Niecikowski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi L.S., L. M., J.M., B. S., Z. H., M. S., M. S., A. S., M.S., B. S., J. S., F. S., K. S. s. F., L. P., W. B., J. S., J. S., Z. S., A. S., K. S. s. T. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2000r Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Uzasadnienie Orzeczeniem Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej PRN m. K. z dnia [...].09. 1972 r. Nr [...], na podstawie przepisów ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z dnia 12 03.1958 /Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961 r./, została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położona w K., gm. B. obj. [...], kat. 12 o pow. 3013 m2. stanowiąca własność J.S., A.S., J.S., F.S., T.S. (w miejsce którego weszli jego spadkobiercy W., J. i L.S.), z przeznaczeniem, pod budowę I etapu Ośrodka Turystycznego dla "W" w K., zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].08.1972 r., Nr [...], wydanej przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium M. K. znak [...] W dniu 30. X. 1992 r. J.S. działając im. własnym i pozostałych poprzednich właścicieli bądź ich spadkobierców wniósł o zwrot: - 2 działek wydzielonych z wywłaszczonej nieruchomości pod budowę I. Etapu Oś. Turystycznego dla "W" w K. - nr dz. "1" o pow. 1080 m2 i nr "2" o pow. 282 m2, które nie zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia i pozostały nadal w posiadaniu F.S., a następnie jego spadkobierców. - zawłaszczonej przez Skarb Państwa bez żadnego tytułu prawnego części działki położonej między ul. B. a korytem [...] - dawne ozn. 1. kat. [...], nowe oznacz. "3" obr. [...], o pow. 186 m2, gdyż działka ta została włączona w ogrodzony teren Technikum [...] i jest wykorzystywana jako ogródki działkowe przez nauczycieli Powyższy wniosek o zwrot nieruchomości został rozszerzony w dniu 31.05.1996 r. przez poprzednich właścicieli o dalsze działki powstałe z podziału wywłaszczonej dz. [...] .kat. 12 o pow. 3013 m2: a to nr "4" o pow. 1651 m2, nr "1", o pow. 1080 m2 , nr "2", o pow. 282 m2 - domagających się w ten sposób zwrotu całości wywłaszczonej nieruchomości. Urząd Rejonowy w K., Oddział Geodezji i Gospodarki Gruntami decyzją z dnia [...].04.1997 r., Nr: [...], - orzekł o zwrocie na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli, a to: K.S., L.S., M.S., J.S., S.S., J.S., Z.S., M.S., L.M., J.M., W.S., Z.H., B.S., A.S., F.S., K.S., W.B., L.P. i A.S., stosownie do ich udziałów: działki, nr "1a" o pow. 0,0387 ha i nr "2" o pow. 0,0282 ha, obr. [...] odpowiadających części dawnej działce nr "12" obr [...]. Jednocześnie odmówił zwrotu działki nr "1b" o pow. 0,0156 ha, (powstałej z dalszego podziału działki nr "1"), zabudowanej budynkiem gospodarczym (warsztatem) i budynkiem magazynowym. Urząd Wojewódzki w K. decyzją z dnia [...].08.1997 r, Nr: [...], uchylił powyższą decyzję w zakresie odmowy zwrotu działki nr "1b" i przekazał sprawę organowi I Instancji do ponownego rozpoznania W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że poczynione przez organ I instancji ustalenia opierają się wyłącznie na istniejącym stanie zagospodarowania działki, a w szczególności, że została ona zabudowana przez "W" warsztatem samochodowym i budynkiem gospodarczym zakupionym przez obecnego użytkownika L.B. Podczas gdy ustalenia w sprawie zwrotu nieruchomości winny być poparte dowodami jednoznacznie potwierdzającymi cel wywłaszczenia. Rozpatrując wniosek o zwrot nieruchomości nie sięgnięto do planu realizacyjnego budowy I etapu "Ośrodka Turystycznego" ani innych materiałów dowodowych dotyczących jego realizacji. Nie wiadomo zatem czy wedle dokumentów stanowiących podstawę wywłaszczenia sporna działka "1b" przeznaczona była pod warsztat samochodowy lub inny obiekt. Dopiero po odszukaniu odpowiednich dokumentów będzie można stwierdzić; czy nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia czy też nie. Decyzją z dnia [...]. 05. 2000 r., Nr: [...], Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu części działki nr "3" i części działki nr "1" podając w uzasadnieniu, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że działki objęte decyzją nie stały się zbędne na cel, na jaki zostały wywłaszczone. Bowiem na ich terenie został wzniesiony hotel na usługi turystyczne, a nadto zmienił się użytkownik, który nadal prowadzi usługi turystyczne p. n. "S.". Z użytkownikiem tym została zawarta umowa dzierżawy na okres 40 lat. Ustalono też, że na zlecenie inwestora zastępczego budowy ośrodka Dyrekcji [...]. z dnia 16.10.1968 r. znak [...] wykonany został operat geodezyjny wydzielenia działek pod I etap przedmiotowej inwestycji z dnia 29.04.1969 r. nr [...] zatwierdzony opinią Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady N. z dnia [...].04.1969 r. nr [...]. Zgodnie z powyższym planem podziału działka nr "12", o pow. O, 3013 ha podzieliła się na działkę nr "12b" o pow. 0,0282 ha przeznaczoną pod obiekt oraz działki nr "12a" o pow. 0,1018 ha i nr "12c" o pow. 0,0282 ha. Ustalono również zgodność planu realizacyjnego szczegółowego zagospodarowania terenu z urządzeniem i funkcjonowaniem obiektu, posługując się przy tym archiwalnym planem realizacyjnym, na którym został wykazany sposób zagospodarowania I etapu inwestycji, jak również II etapu obejmującego budowę motelu. Przeprowadzone wizje lokalne w terenie wykazały zgodność planu realizacyjnego z rozbudową całego obiektu. W toku postępowania o zwrot przedmiotowych nieruchomości nie odnaleziono decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] oraz zmieniającej ją decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] wraz z załącznikami graficznym Poszukiwania tych decyzji nie dały rezultatu, uzyskany bowiem w składnicy geodezyjnej [...] archiwalny egzemplarz operatu podziału działek zawnioskowanych do wywłaszczenia pod przedmiotowy obiekt, nie zawiera poszukiwanych decyzji o lokalizacji szczegółowej. Jednakże na podstawie odnalezionego dokumentu (operatu podziału działek) stwierdzono, że objęte operatem działki, w tym również działka nr "12" obr. [...], przeznaczona została do wywłaszczenia pod I etap budowy Ośrodka Turystycznego. Na podstawie tego operatu można było stwierdzić, iż brak jest podstaw do zwrotu wywłaszczonej działki nr "12", która weszła w skład części działek nr "1" oraz nr "4" obr. [...] jedn. ewid. [...]. W sprawie nie występują więc przesłanki zwrotu nieruchomości bowiem ustalono, że obiekt został wybudowany zgodnie z celem wywłaszczenia i nadal funkcjonuje. Zmiana użytkownika w związku z likwidacją "W" na rzecz, którego dokonano wywłaszczenia - zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA - nie stanowi przesłanki zwrotu nieruchomości. W oparciu o wizje lokalne stwierdzono, że na działce istnieją obiekty budowlane tj. budynek gospodarczy i hala magazynowa wybudowana przez "W", lecz brak jest dokumentów stwierdzających, że stanowią one własność L.B., nowego użytkownika tej części terenu. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania L.M. oraz J.S., decyzją z dn. 14. 07.2000 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w pełni pogląd w niej zawarty. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wywłaszczona działka nr "12" obr. [...] (mały) weszła w skład działek ewidencyjnych ozn. numerami "1", "4" i "2" obr. [...]. Następnie działa nr "1" o pow. 1080 m2 została podzielona operatem z dnia [...].01. 1997 r. sporządzonym przez geodetę M. W. na nowe działki, .a to: nr "1b" o pow. [...] 56m2, nr "1a" o pow. [...] 87 m.2, nr "1c" o pow. [...] 37 m2. Wszystkie działki stanowią własność Gminy, a zwrócono właścicielom decyzją Urzędu Rejonowego z dnia [...].04.1997 r. tj. nr "1" o pow. 0,0387 ha i nr "2" o pow. 0,0282 ha. Skoro części nieruchomości wywłaszczonej odpowiadające obecnie przedmiotowym działkom zostały zagospodarowane poprzez utworzenie stanowiska do mycia samochodów, wiatę magazynową, garaż typu blaszak, betonowy plac manewrowy, zatoczkę parkingowa oraz teren zielony, to oznacza, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem, na jaki została wywłaszczone. Porównanie mapy zasadniczej przedmiotowego terenu z mapą ewidencyjną dowodzi, że błędne jest stwierdzenie odwołujących się, że przedmiotowe działki znalazły się poza ogrodzeniem obiektu. Jeżeli zaś działka została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, to oznacza wygaśnięcie podstawy zwrotu tej nieruchomości i odtąd Skarb Państwa może korzystać z niej bez ograniczeń. Późniejsza zmiana podmiotu korzystającego z tej nieruchomości nie skutkuje koniecznością jej zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący – L.S., B.S., Z.H., J.M., L.M., J.S., A.S. z d J., J.S., M.S., Z.S., Z.S., S.S., K.S. s. T., M.S., M.S., A.S., M.S., B.S., J.S., F.S., K.S. s. F., L.P., W.B., A.S. z d M., - będący spadkobiercami poprzednich właścicieli wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji przez orzeczenie o zwrocie działek; nr "1b", nr "1c" i części działki nr "4" o łącznej pow. 1659 m2 względnie o uchylenie jej do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżący zarzucili, że decyzje obu instancji naruszają przepisy prawa materialnego i postępowania administracyjnego gdyż sprawa nie została należycie wyjaśniona, a ustalenia są ogólnikowe i sprzeczne z oczywistymi faktami. W szczególności skarżący zarzucili, że: - Plan podziału nieruchomości oparty na nieznanym stronom postępowania planie realizacyjnym przewidywał podział działki wywłaszczonej ozn. nr "12" o pierwotnej pow. 3013 m2, na działki nr "12a", "12b", "12c". Z tego planu już wynika, że tylko dz. "12b" przeznaczona została pod obiekt ośrodka, a działki nr "12a" i nr "12b" w ogóle nie miały być objęte wywłaszczeniem. Działki te powinny być zwrócone ponieważ ich wywłaszczenie było od początku zbędne. Dawne działki nr "12a" i nr "12b" odpowiadają obecnym ozn. działek nr "1b", nr "1c" oraz zwróconej już działce nr "1a". - Dawna działka nr "12b" o pow. 1659 m2 istotnie została w archiwalnym planie przeznaczona do wywłaszczenia i znajduje się obecnie wewnątrz ogrodzonego terenu, jako część dz. nr "4". Jednakże powinna być ona zwrócona dlatego, że stanowi zielony nieużytek nie mający żadnego funkcjonalnego ani prawnego związku z działalnością turystyczną prowadzoną dawniej przez "W", a obecnie przez "S ". - Postępowanie przed organami administracyjnymi nie zostało poparte żadnymi obiektywnymi opiniami i badaniami przez uprawnionych biegłych. Dowolne jest stwierdzenie, że przedmiotowe działki są wykorzystywane na cele turystyczne, czyli zgodnie z celem wywłaszczenia Obszar dz. "3", "5" i "1c" jest zajęty przez stanowisko do mycia samochodów, wiatę magazynowa, garaż typu blaszak i betonowy plac manewrowy z zatoczką. Ostatnio samowolnie S-ka "S" wzniosła stację przekaźnikową GMS. - W postępowaniu pominięto dowód w postaci planu realizacyjnego I etapu budowy ośrodka turystycznego, a plan ten by wykazał, że żadne obiekty nie były przewidziane na dz. nr "1b" i nr "1c", a te, które istnieją jeszcze obecnie, zostały wzniesione samowolnie przez L. B. w zw. z jego działalnością gospodarczą Obiekty te o charakterze prowizorycznym nie stanowią przeszkody do zwrotu nieruchomości. Natomiast obiekt narysowany na planie geodezyjnym zlokalizowany częściowo na działce nr "1c", a częściowo na działce nr "6" w ogóle nie istnieje, co zostało stwierdzone w czasie naoczni. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż zgodnie z ustaleniami organu I instancji, cel wywłaszczenia został definitywnie osiągnięty. Zrealizowano cel określony w załączniku graficznym do decyzji o lokalizacji szczegółowej dla "W " w K. Przez budowę garażu - blaszka, wiaty, myjni zatoczki parkingowej oraz teren zielony zrealizowano cel wywłaszczenia określony w załączniku do lokalizacji szczegółowej. Jeżeli cel został zrealizowany, to mimo późniejszej zmiany przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości nie może nastąpić jej zwrot na rzecz poprzedniego właściciela, co wynika z art. 137 ust. 1 pkt.2 in fine u g n. Sąd zważył, co następuje Stosownie do przepisu art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią przepisu art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznając skargę nie jest związany jej granicami i obowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie Skarga jest zasadna. Zarzutom skarżących nie można odmówić słuszności Nie zostały bowiem wyjaśnione w toku postępowania i ustalone istotne okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powstaje z chwilą, kiedy stała się ona zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona. W świetle powyższego przepisu, koniecznym więc będzie najpierw precyzyjne ustalenie celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości bowiem w dotychczasowym toku postępowania nie został on zdefiniowany. Następnie zaś w oparciu o kryteria wskazane w przepisie art. 137 ust. 1 u.g.n. trzeba będzie ustalić, czy przedmiotowa nieruchomość stała się dlań zbędna. Jak wynika z uzasadnienia powołanego na wstępie orzeczenia o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości, ozn. 1. kat. "12" o pow. 3013 m2, została ona wywłaszczona "pod budowę I etapu Ośrodka Turystycznego dla "W." w K, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] wydaną przez Wydział Budownictwa i Urbanistyki i Architektury PRN m. K. z dnia [...].08.1972 r., Nr [...]". Dla skonkretyzowania wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej celu należało sięgnąć do wskazanej w niej decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...]. Jednakże znajdująca się w aktach sprawy decyzja o lokalizacji szczegółowej I etapu Ośrodka Turystycznego jest niekompletna /k. 212/, - co jest bezsporne. Bark jej integralnej części tj załącznika graficznego w postaci mapy, na której - co wynika z treści tej decyzji - linie koloru czerwonego z korektą wg linii koloru niebieskiego ustalały lokalizację szczegółową budowy l etapu "Ośrodka Turystycznego", na terenie położonym przy ul. R. w dz adm. [...] (pod warunkiem dostarczenia brakującego uzgodnienia z Wydziału Rolnictwa). W treści tej decyzji powołano też uchwałę Nr: [...] PRN m. K., z dnia [...]. VII. 68 r., zmieniającą uchwałę w sprawie zatwierdzenia danych wyjściowych do projektowania budowy pola namiotowego i campingu, których również w aktach sprawy brak. Brak jest także w aktach sprawy planów realizacyjnych zamierzenia inwestycyjnego l etapu budowy "Ośrodka Turystycznego" Natomiast ze znajdującego się w aktach załącznika do uchwały [...] m K. z dnia [...] 07.1971 r. - wyciągu z założeń techniczno - ekonomicznych budowy II etapu Bazy Noclegowej /k. 2137 wynika, iż to przedsięwzięcie inwestycyjne jednozadaniowe, obejmowało budowę pawilonu gastronomicznego - administracyjnego o pow. użytkowej 2.437 m2 i pawilonu mieszkalnego o pow. 3. 248 m2. W uzasadnieniu tych założeń wskazano, że "Baza Noclegowa" przy ul. R. stanowi II etap realizacji "Ośrodka turystycznego" składającego się z 2 -ch zasadniczych części, a to: - pól namiotowych autocampingowych realizowanych jako I etap budowy, - bazy noclegowej, która jest przedmiotem tej uchwały. Inwestorem przedsięwzięcia (II etapu) miał być Komitet [...], inwestorem zastępczym Dyrekcja [...], a użytkownikiem "W". W aktach sprawy brak jest decyzji o lokalizacji szczegółowej II etapu inwestycji i jej załącznika graficznego. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy wynika, że kwerenda przeprowadzona w toku postępowania administracyjnego nie dała rezultatu i nie odnaleziono dokumentów brakujących, które dotyczyły realizacji budowy "Ośrodka Turystycznego". Jedynym dokumentem był odnaleziony w składnicy geodezyjnej archiwalny operat podziału "typowanych" do wywłaszczenia działek położonych w rejonie ul. R., w tym przedmiotowej. W oparciu o ten dokument organ I instancji dokonał konstatacji o zrealizowaniu w pełni wyznaczonego celu wywłaszczenia na terenie przedmiotowej nieruchomości. W operacie tym przedmiotowa działka przeznaczona do wywłaszczenia, oznaczona wówczas l.kat. "12" została podzielona na trzy działki o numerach "12a", "12b", 12c". Trzeba tu jednak zauważyć, że ze sprawozdania technicznego geodety mgr inż. F.S. /k.211/ do wykonanego przez niego planu geodezyjnego podziału działek z dnia [...].03. 1969 r. (tj. z przed daty wywłaszczenia nieruchomości) wynika, że operat oparł on na dostarczonej mu decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...].10.1968 r. i dołączonej do niej mapie w skali 1:500 z wyrysowanymi granicami projektowanej działki /koncepcja/. Jednakże decyzja ta o lokalizacji szczegółowej, będąca podstawą działań geodety, została uchylona w całości łącznie z mapą stanowiącą jej załącznik graficzny, za zgodą stron na podstawie art. 136 k.p.a,. - decyzją nr [...], z dnia [...]. 10. 1969 r. znak: [...] /k. 220/, i jeszcze raz uchylona (?) decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...].08.1972 r /k.212/, będącą podstawą wywłaszczenia, co nakazywało daleko idącą ostrożność w wysuwaniu stanowczych wniosków z tegoż dokumentu, co do zgodności z celem wywłaszczenia planowanej, a potem zrealizowanej inwestycji. Stwierdzenie zaś organu odwoławczego, że nastąpiła realizacja celu określonego w załączniku graficznym do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] nie znajduje żadnego potwierdzenia w okolicznościach sprawy, skoro załącznika graficznego do tej decyzji brak. Należy więc dokonać analizy istniejących w aktach dowodów i w oparciu o nie ustalić cel wywłaszczenia. Bezspornym jest, że stanowił on I etap budowy Ośrodka Turystycznego. Jednakże dookreślenie czyli skonkretyzowanie tego celu miało być zawarte w decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...], z dnia [...].08.1972 r., którą powołano w decyzji wywłaszczeniowej. Z decyzji o lokalizacji wynika, że I etap budowy "Ośrodka Turystycznego" przewidywał budowę pola namiotowego i campingu (autocampingu) W świetle przywołanego wyżej załącznika do uchwały [...], iż tejże uchwały z dnia [...].07 1971 wynika, ze dopiero w II etapie budowy Ośrodka Turystycznego przewidziano budowę innych obiektów tj. pawilonu gastronomiczno - administracyjnego i pawilonu mieszkalnego (motel?) Analizując powyższe trzeba stwierdzić, że nie uprawnionym, jest stwierdzenie organów orzekających w I i II instancji o wykorzystaniu nieruchomości zgodnie z celem wywłaszczenia, bez uprzedniego ustalenia tego celu. Z samego zaś faktu istnienia równolegle dwóch zamierzeń inwestycyjnych obejmujących I i II etap budowy bazy noclegowej dla Ośrodka Turystycznego wynika, że inwestycje objęte poszczególnymi etapami były realizowane od siebie niezależnie, na innych terenach. Należało więc ustalić, czy zamierzenie inwestycyjne budowy I etapu Ośrodka Turystycznego obejmującego camping i pola namiotowe zostało w ogóle zrealizowane na wywłaszczonym terenie, jeżeli był to właściwy cel dla którego nastąpiło wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości ozn l kat "12". Ustalenie więc celu wywłaszczenia będzie zagadnieniem wstępnym przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Następnie zaś konfrontując ów właściwy cel wywłaszczenia działki objętej postępowaniem o zwrot nieruchomości, ze stanem rzeczywistym nieruchomości, w jakim się ona znajduje (art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n.) i ze stanem prawnym (art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n.), będzie można dokonać oceny czy przedmiotowa nieruchomość stała się dlań zbędna . Cel wywłaszczenia należy przy tym interpretować bardzo ściśle, stosownie do treści art. 136 ust 1 u.g.n. zakazującego przeznaczania nieruchomości na inne cele, niż określone w decyzji o wywłaszczeniu. Zaś przy ocenie zbędności należy kierować się jej ustawową definicją zawartą w treści przepisu art. 137 ust. 1 u.g.n. Bez zastosowania ustawowych kryteriów oceny zbędności nieuprawnionym jest stwierdzenie, że część wywłaszczonej nieruchomości została wykorzystana właściwie gdyż weszła w skład terenu ogrodzonego trwałym ogrodzeniem. Ta okoliczność nie ma przypisywanego jej znaczenia. Wobec wyników oględzin /por. protokół z naoczni zn. [...].09.1998 r./, a także ustalenia organu I instancji, że teren ten jest zielonym nieużytkiem porośniętym chwastami, należało zbadać, czy nie nastąpiło jego wywłaszczenie ponad potrzebę, jak utrzymują to skarżący. Zwłaszcza wobec nieodpartych dotychczas ich zarzutów, że teren ten nigdy nie był w żaden sposób funkcjonalnie powiązany z istniejącym motelem (II etap). "Wywłaszczona nieruchomość nie może być bowiem wykorzystana na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jest to podstawowa zasada prawa wywłaszczeniowego stanowiąca gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej ratio legis n.p. do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywana ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być zrealizowane w inny sposób Jak przez odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego" /por.cyt. T. Woś "Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości" WP- Lexis Nexis, W- wa 2004 r. str. 171 i nast.,/ Stan zabudowy nieruchomości garażem-blaszakiem, wiatą uwidocznioną w materiale poglądowym w postaci fotografii wskazuje, iż wzniesione obiekty są w stanie całkowitej rujnacji, co może przemawiać za ich tymczasowym charakterem Zaś czasowe zajęcie działki pod budowę wiaty magazynowej (por. foto) w związku z prowadzoną budową hotelu nie oznacza, ze została ona użyta na cel wywłaszczenia. Brak jest oceny charakteru tych obiektów, czasu ich wzniesienia i powiązania z właściwym celem wywłaszczenia Wyprowadzony daleko idący wniosek, że istniejąca zabudowa terenu takimi obiektami jak garaż blaszek, wiata magazynowa /por. dok fotograficzną/ i zatoczka parkingowa wyłączają możliwość zwrotu, nie znajduje oparcia w normatywnej definicji przesłanki zbędności zawartej wart. 137 ust. 1 u g n. i w treści przepisu art. 139 u.g.n. Należy zauważyć, że z decyzji z dnia [...]. 11. 1973 r. znak [...] o pozwoleniu na budowę "zadaszenia -wiaty" nie ma odniesienia do planów zabudowy, co by mogło wskazywać, że obiekt ten wzniesiono dla celów doraźnych, jako tymczasowy. Pismo UMK Wydziału Nadzoru Budowlanego, z dnia 5.10. 1995 r. /k. 142/, nie wyjaśnia tej kwestii, skoro wynika z niego, że "obiekt ten może mieć charakter stały", a jego opis nie odpowiada stanowi technicznemu uwidocznionemu w dokumentacji fotograficznej ani w powołanej wyżej decyzji . Zaś organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły charakteru tego obiektu i ewentualnego przyporządkowania do inwestycji; l bądź II etapu, budowy. Ponadto nie istnieje i nigdy nie istniał niezdefiniowany co do charakteru obiekt budowlany uwidoczniony w obrysie na mapie uzupełniającej podziału działki nr "7" i "1" /k.98/ sporządzonym przez geodetę M.W., a zlokalizowany na działkach "6" i "1c". /por. prot. oględzin i prot. rozprawy/. Nie wyjaśnienie powyższych okoliczności uchybia przepisom art. 7 i art. 77 k.p.a. i nie mogło prowadzić do prawidłowych ustaleń, a w rezultacie do prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy koniecznym też będzie precyzyjne określenie przedmiotu postępowania. Z porównania żądania wniosku obejmującego zwrot całości wywłaszczonej nieruchomości ozn. 1..kat "12" o pow. 3013 m2 i decyzji podejmowanych w dotychczasowym toku postępowania wynika, że przedmiotem rozpoznania w ramach postępowania, którego skarga dotyczy była tylko część nieruchomości wnioskowanej do zwrotu. Powołaną wyżej decyzją Urzędu Rejonowego z dnia [...]. 04. 1997 r. orzeczono o zwrocie działek ozn. nr "1a" o pow. 0.0387 ha i nr "2" o pow. 0,0282 ha, jednocześnie odmawiając zwrotu działki nr "1b". Dalsze postępowanie wobec uchylenia przez organ odwoławczy - (decyzja z dnia. [...].08.1997 r. znak [...]) - decyzji w części odmowy zwrotu działki nr "1b" wyznaczało jednoznacznie przedmiot dalszego postępowania. Rozstrzygniecie organu I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy - utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody [...] - dotyczy działek ozn. nr "4", i "części działki nr "1" obr. [...] w granicach wywłaszczonej działki nr "12". W żaden sposób tak nieprecyzyjnie oznaczony przedmiot postępowania i rozstrzygnięcia nie przystaje ani do żądania wniosku, ani do określonego przedmiotu sprawy wynikającego z decyzji Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...]. 08.1997 r. Brak więc pewności, co do tożsamości przedmiotu postępowania objętego tym rozstrzygnięciem w sprawie, zwłaszcza, że działka nr "1" została podzielona na dalsze działki (zgodnie z powołanym już wyżej planem podziału inż. M. W. 1996 r.- k.98.) oznaczone numerami "1a", "1b", "1c" i te oznaczenia były już stosowane w toku postępowania, w podejmowanych decyzjach administracyjnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd wobec naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania art. 7 i art. 77 k. p a., i wskazanych wyżej reguł zawartych w powołanych przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, uchylił decyzje wydane przez organy l i II instancji w tej sprawie w ramach postępowania administracyjnego Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy, jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia w myśl przepisu art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji Sąd uwzględniając skargę orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 par 1 pkt. 1 lit. "a" i "c" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. z dnia 20 września 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI