II SA/KE 274/25

II SA/Ke 274/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /przewodniczący/
Renata Detka /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2004 nr 121 poz 1266
art. 6 ust. 1,
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 par. 1, art. 205 par. 2 i art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Sylwester Miziołek Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. C. na uchwałę Rady Gminy Wilczyce z dnia 14 listopada 2011 r. nr IX/46/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w zakresie, w jakim zakazuje zabudowy zagrodowej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (powstałej z podziału działki nr [...]) obręb 0003 D. gmina W., na terenie oznaczonym symbolem 37RZ; II. zasądza od Gminy Wilczyce na rzecz A. C. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Dnia 14 listopada 2011 r. Rada Gminy Wilczyce, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. - w dacie podjęcia uchwały - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały - Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej "u.p.z.p.", w związku z uchwałą Rady Gminy Wilczyce nr XIII/74/2004 z dnia 2 marca 2004 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy oraz stwierdzając, że plan jest zgodny z treścią uchwały Rady Gminy Wilczyce nr XXXVI/190/2006 z dnia 27 października 2006 r.
w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wilczyce, podjęła uchwałę nr IX/46/2011 w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy (zwanej dalej "mpzp" lub "Planem").
W § 74 pkt 1 uchwały ustalono przeznaczenie terenu oznaczonego na rysunku Planu symbolem 37RZ jako:
a) tereny upraw rolniczych oraz
b) tereny łąk i pastwisk.
W § 74 pkt 2 lit. d), w ramach zakazów, nakazów, dopuszczenia i ograniczenia
w zagospodarowaniu terenów:
- dopuszczono użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze,
- ustalono zakaz zabudowy.
A. C. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Kielcach powyższą uchwałę Rady Gminy Wilczyce, wnosząc o:
"1/ usunięcie naruszenia prawa wobec podjęcia zaskarżonej uchwały
w części obejmującej postanowienia dotyczące działki nr [...] o pow. 0,976 ha (powstałej z działki o nr [...] o pow. 1,4400 ha, której dotyczyło wezwanie skierowane do Rady Gminy), stanowiącej grunty zadrzewione i zakrzewione, łąki trwałe oraz sady, położonej w D. , gmina Wilczyce, powiat sandomierski, woj. świętokrzyskie, dla której Sąd Rejonowy w S. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] znajdującej się na obszarze oznaczonym symbolem 37RZ w części graficznej uchwały - rysunku planu stanowiącego załącznik do uchwały działki położonej w D. , gmina Wilczyce, powiat sandomierski, woj. zarzucając:
- przekroczenie przez Radę Gminy władztwa planistycznego, polegającego na wprowadzeniu dla opisanej działki nr [...], która została wydzielona z działki o nr ewid.[...] stanowiącą własność A. C., zakazu lokalizacji wszelkich budynków i innych obiektów budowlanych o charakterze kubaturowym, zakazu zabudowy a także dopuszczenie użytkowania terenu wyłącznie pod uprawy rolnicze, a tym samym wyłączeniu budowy czy też rozbudowy obiektów zlokalizowanych na tym terenie.
2/ zasądzenie od Gminy Wilczyce na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego - według norm przepisanych.".
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieruchomość skarżącego usytuowana jest przy drodze publicznej, co stwarza możliwość zabudowy, bez konieczności ingerencji w jej obecny stan. Ponadto znajduje się ona w bliskim sąsiedztwie działki nr [...], na której zlokalizowane jest siedlisko, co znacząco podnosi jej potencjał inwestycyjny. Bezpośrednia bliskość siedlisk oraz infrastruktury (w tym budynków mieszkalnych, gospodarczych) na działkach sąsiednich, a także fakt, że działka nr [...] przylega do drogi publicznej z urządzonym zjazdem, wskazują na możliwości rozszerzenia linii zabudowy w tym rejonie poprzez zabudowę zagrodową.
Skarżący podkreślił, że w treści zaskarżonej uchwały Rada Gminy nie wskazała na żadne istotne racje przemawiające za wyłączeniem możliwości realizowania na tych nieruchomościach robót budowlanych, w szczególności posadowienia tam nowych budynków, czy też rozbudowy istniejących, co jest istotne z punktu widzenia ochrony interesu publicznego. W konsekwencji przeznaczenie opisanej nieruchomości w świetle zapisów zaskarżonej uchwały, jako terenu 37RZ - tereny rolnicze, łąk i pastwisk - należy uznać za nadużycie przysługującego Gminie władztwa planistycznego.
W odpowiedzi Rada Gminy Wilczyce wniosła o uwzględnienie skargi.
Organ zgodził się ze skarżącym, że w przypadku jego działki doszło do przekroczenia przez Gminę przysługującego jej władztwa planistycznego, biorąc pod uwagę położenie i sąsiedztwo tej działki z działkami zabudowanymi oraz dostęp do drogi publicznej. Organ wskazał, że wyłączenie możliwości zabudowy w istocie powoduje, że skarżący, jako właściciel działki nr [...], znajduje się w gorszej pozycji niż właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich. Analizując przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz mając na uwadze konstytucyjną ochronę prawa własności jak również wyrażone w Konstytucji RP zasady równości i proporcjonalności, organ uznał skargę za zasadną.
Na rozprawie przed Sądem 23 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego popierając skargę sprecyzowała jednocześnie jej żądanie w ten sposób, że wniosła
o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie działki nr [...] w tej części, w jakiej plan zakazuje zabudowy zagrodowej na tej działce, przy pozostawieniu rolniczego przeznaczenia tego terenu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy jest ona dopuszczalna. Jak stanowi bowiem art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Przepisem szczególnym, o jakim mowa wyżej, jest art. 101 ust. 1 u.s.g., na którym oparto skargę. Z uwagi na datę podjęcia zaskarżonego aktu, w niniejszej sprawie przepis ten będzie miał zastosowanie w brzmieniu obowiązującym przed
1 czerwca 2017 r., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy
w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Zastosowanie art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu przytoczonym wyżej, wymagającym, aby skarżący przed wniesieniem skargi wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa, wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy z dnia
7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Stosownie do tych przepisów, art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy u.s.g., w ich brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. Ponieważ zaskarżona uchwała została podjęta 14 listopada 2011 r., a więc przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. (polegającą na rezygnacji z wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na akty podejmowane przez organ gminy) oraz art. 53 p.p.s.a. (zgodnie z którym od dnia 1 czerwca 2017 r. skargę na akty, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., można wnieść w każdym czasie), skarżący był zobowiązany do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i obowiązku tego dochował pismem datowanym na 19 lutego 2025 r. (data wpływu do organu 24 lutego 2025 r.).
Z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60).
Bezspornym jest, że organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a tym samym skarżący mógł wnieść skargę przed upływem 60 dni od daty wniesienia tego wezwania. Pismo zawierające skargę nadane zostało
w urzędzie pocztowym 25 kwietnia 2025 r., a zatem termin, o jakim mowa wyżej, został zachowany.
W dalszej kolejności, przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. uzależnia przeprowadzenie przez sąd administracyjny merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały od wykazania, że narusza ona interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący jest właścicielem działki oznaczonej nr [...], położonej w D. , gmina Wilczyce (odpis z księgi wieczystej, wypisy
z ewidencji gruntów, akt notarialny - k. 23 - 30 akt sądowych). Z akt planistycznych nadesłanych Sądowi wynika także, że działka ta znajduje się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą i stanowi część działki oznaczonej na rysunku Planu nr [...], która uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]. Interes prawny skarżącego został przez postanowienia MPZP naruszony, gdyż na obszarze działki nr [...] obowiązuje zakaz jakiejkolwiek zabudowy.
Niewątpliwe naruszenie interesu prawnego A. C. nie powoduje jednak automatycznie uwzględnienia wniesionej przez niego skargi. Istotą planu miejscowego jest bowiem ustalenie przeznaczenia danego terenu (terenów) i w tym znaczeniu z reguły prowadzi on do ograniczenia prawa własności. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego skarżącego otwiera natomiast drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały i zbadania - w ramach kontroli sądowoadministracyjnej – czy w toku procedury planistycznej i w trakcie samego aktu uchwalania Planu doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego; stwierdzenie powyższego nakłada bowiem na sąd obowiązek uwzględnienia skargi (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Należy zauważyć, że uchwała objęta skargą była już przedmiotem kontroli tut. Sądu, który w sprawach o sygn. II SA/Ke 439/19, II SA/Ke 308/21, II SA/Ke 296/22, II SA/Ke 965/21 i II SA/Ke 630/24 stwierdził jej nieważność w części –
w odniesieniu do określonych działek – z uwagi na naruszenie zasad sporządzania planu. Badaniu w tych sprawach podlegał także tryb sporządzenia Planu przyjętego zaskarżoną uchwałą i w tym zakresie, jak wynika choćby z uzasadnienia wyroku wydanego w pierwszej z ww. spraw, nie stwierdzono uchybień. Prawidłowości przeprowadzonej procedury planistycznej skarżący zresztą nie kwestionował i w tym zakresie skarga nie zawiera żadnych zarzutów.
Podkreślenia również wymaga, że w sprawach II SA/Ke 439/19, II SA/Ke 296/22, II SA/Ke 965/21 i II SA/Ke 630/24 przyczyną stwierdzenia nieważności było naruszenie zasady władztwa planistycznego gminy poprzez ustalenie zakazu zabudowy zagrodowej na terenach przeznaczonych pod użytkowanie rolnicze. Orzekając w tej sprawie Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w ww. wyrokach i przyjmuje je jako własne.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wynika bowiem, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Stosownie do art. 140 Kodeksu cywilnego właściciel rzeczy korzysta z niej
z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem
i zasadami współżycia społecznego, z tym że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych. Tymi przepisami szczególnymi są między innymi regulacje zawarte w u.p.z.p. Na tle art. 140 Kodeksu cywilnego za podstawowe składniki prawa własności, decydujące o jego istocie, uznać należy możliwość korzystania z przedmiotu własności, pobierania pożytków i innych dochodów oraz rozporządzania tym przedmiotem własności. Uprawnienia te mogą być poddawane różnego rodzaju ograniczeniom przez ustawodawcę, a ograniczenia te są dopuszczalne, jeżeli czynią zadość wymaganiom określonym w art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji RP. Jeżeli jednak zakres ograniczeń prawa własności przybierze taki rozmiar, że niwecząc podstawowe składniki prawa własności, wydrąży je z rzeczywistej treści i przekształci w pozór tego prawa, to naruszona zostanie podstawowa treść ("istota") prawa własności, a to jest konstytucyjnie niedopuszczalne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r., P 11/98, OTK 2000/1/3, Lex nr 39282).
Jakkolwiek prawo własności jest w Rzeczpospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1), to nie jest ono prawem bezwzględnym i doznaje
w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc
z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie były regulacje obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały u.p.z.p., upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 ww. ustawy), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności.
Zgodnie z postanowieniami zaskarżonej uchwały, należąca do skarżącego działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku Planu symbolem 37RZ, na którym - zgodnie z przywołanym na wstępie § 74 pkt 1 i 2 - ustalono przeznaczenie rolnicze (tereny upraw rolniczych, tereny łąk i pastwisk), użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze i zakaz zabudowy. W tym kontekście nie może być wątpliwości, że działka ta jest gruntem rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017, poz. 1161, w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały – Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266 ze zm., dalej też jako "u.o.g.r.l."). Ochrona takich gruntów rolnych przejawia się
w szczególności w tym, że – jak stanowi art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. – na cele nierolnicze
i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Przy budowie, rozbudowie lub modernizacji obiektów związanych
z działalnością przemysłową, a także innych obiektów budowlanych należy stosować takie rozwiązania, które ograniczają skutki ujemnego oddziaływania na grunty (art. 6 ust. 2 tej ustawy). Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a (art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l.), gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby (art. 7 ust. 2 pkt 2 u.o.g.r.l.), pozostałych gruntów leśnych - wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej (art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.l.). Przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego powyższych zgód dokonuje się
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l.). Stosownie zaś do art. 4 pkt 6 u.o.g.r.l., ilekroć w ustawie mowa jest
o przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne - rozumie się przez to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 u.o.g.r.l., gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są w szczególności grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne, grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, a także grunty pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych. Z kolei gruntami leśnymi, w rozumieniu ww. ustawy (art. 2 ust. 2), są grunty: określone jako lasy w przepisach o lasach (pkt 1); zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej (pkt 2); pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych
(pkt 3).
Z przywołanych przepisów u.o.g.r.l. wynika zatem, że po pierwsze, grunty rolne i leśne korzystają ze szczególnej ochrony przewidzianej przepisami rangi ustawowej, przy czym ochroną tą objęte są użytki rolne klas I-III oraz grunty leśne. Po drugie, zasadom ochrony gruntów rolnych, których dotyczy ustawa, nie sprzeciwia się takie wykorzystanie tych gruntów, że lokalizowane są na nich budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, a także budynki i urządzenia służące bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny. Nie narusza wobec tego zasad ochrony gruntów rolnych takie użytkowanie tych gruntów, gdy lokalizowane są na nich obiekty budowlane związane z rolniczym wykorzystaniem danego terenu.
Należy wyjaśnić, że stosownie do § 7 pkt 25 zaskarżonej uchwały, ilekroć
w przepisach uchwały jest mowa o zabudowie jednorodzinnej, wielorodzinnej, zagrodowej, wysokości budynków, poziomie terenu, kondygnacji – należy przez to rozumieć pojęcia według definicji określonych w prawie budowlanym i właściwych rozporządzeniach wykonawczych w brzmieniu na dzień uchwalenia niniejszego planu. Zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, przy czym w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały – Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690), jako zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych.
Zaskarżony mpzp zakazuje skarżącemu wszelkiej zabudowy na działce nr [...], położonej na terenie oznaczonym w Planie symbolem 37RZ, czyli na terenie upraw rolniczych, na których dopuszcza się użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze. Zakazuje tym samym również definiowanej wyżej zabudowy zagrodowej, związanej z rolniczym wykorzystaniem tego terenu. Zakaz ten dotyczy
w szczególności zabudowań gospodarczych, inwentarskich i związanych z nimi zabudowań mieszkalnych dla osób uprawiających teren rolniczo. W konsekwencji, przeznaczając teren oznaczony na rysunku planu symbolem 37RZ wyłącznie na cele rolnicze, postanowienia zaskarżonej uchwały uniemożliwiają lokalizowanie tam zabudowy, która jest niezbędna do uprawiania rolnictwa. Jest tak, pomimo że – jak to wyjaśniono wyżej – ustawa wprowadzająca zasady ochrony gruntów rolnych przewiduje na gruntach podlegających ochronie zabudowę związaną z rolnictwem (produkcją rolniczą, przetwórstwem rolno-spożywczym). Oznacza to, że postanowienia uchwały wprowadzają ograniczenia prawa własności dalej idące, niż te przewidziane w przepisach u.o.g.r.l., co stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego z uwagi na naruszenie konstytucyjnych zasad równości
i proporcjonalności. Brak jest bowiem uzasadnienia, tak w uzasadnieniu uchwały, jak i w dokumentach planistycznych, powodów tak daleko idącego ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżącego na terenie działki nr [...]. W każdym razie, jak już wykazano, takich ograniczeń nie może uzasadniać to, że są to tereny, na których występują podlegające ochronie użytki rolne.
W ocenie Sądu, dopuszczenie na terenie działki skarżącego zabudowy zagrodowej umożliwi mu rolnicze wykorzystanie tego terenu (przewidziane zresztą
w Planie jako wyłączne), nie naruszając zasad ochrony przewidzianych w u.o.g.r.l.
W świetle powyższego zasadne jest stanowisko zaprezentowane w skardze, kwestionujące prawo gminy do wprowadzania na jej obszarze ograniczeń
w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu działki skarżącego - w części zakazującej na niej zabudowy zagrodowej, albowiem ograniczenia te gmina wprowadziła
w nieodpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Ustawowa regulacja planowania i zagospodarowania przestrzennego ma w stosunku do własności i potrzeb publicznych pełnić rolę instrumentu, zapewniającego wszechstronne poszukiwanie optymalnego rozwiązania nieuchronnych konfliktów związanych z gospodarowaniem przestrzenią. Skoro ingerencja planistyczna gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu, więc każde wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dodatkowych granic wykonywania prawa własności musi być adekwatnie, szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1510/08, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd uznał wobec tego, że zaskarżona uchwała w części, w jakiej na działce skarżącego nr [...] położonej na terenie oznaczonym w Planie symbolem 37RZ zakazuje zabudowy zagrodowej, została podjęta z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego. Skarga i jej żądanie, sprecyzowane na rozprawie 23 lipca
2025 r., podlegały zatem uwzględnieniu w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie
I wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
O kosztach, na które składają się wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), orzeczono
w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).