II SA/Ke 273/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2019-05-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbudowanadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjnestodołazmiana sposobu użytkowania

WSA w Kielcach oddalił skargę na decyzję WINB o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej stodoły, uznając, że prace budowlane miały miejsce po 1997 r. i wymagały nowego pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję WINB o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej stodoły. Organ I instancji nakładał obowiązek przedstawienia projektu zamiennego i oceny technicznej, uznając, że stodoła została wybudowana z istotnymi odstępstwami od pozwolenia z 1985 r. Organ II instancji uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, stwierdzając, że obecny obiekt nie jest tożsamy z projektowanym, a prace budowlane (obmurowanie i rozbudowa drewnianej stodoły) miały miejsce po 1997 r. i stanowiły budowę wymagającą nowego pozwolenia. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej stodoły. Sprawa wywodziła się z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), który uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i umorzył postępowanie administracyjne. PINB nakładał na właściciela obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i oceny technicznej, uznając, że istniejąca stodoła została wybudowana z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę z 1985 r. WINB uznał jednak, że obecny obiekt nie jest tożsamy z tym projektowanym w 1985 r. Analiza dokumentów, w tym zdjęć lotniczych z lat 1992-2003, wykazała, że prace budowlane polegające na obmurowaniu i rozbudowie drewnianej stodoły miały miejsce po 1997 r. i stanowiły budowę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą nowego pozwolenia. Wobec braku takiego pozwolenia, WINB umorzył postępowanie, uznając, że PINB wadliwie zastosował art. 51 Prawa budowlanego. WSA podzielił to stanowisko, stwierdzając, że prace wykonane ok. 2000 r. nie mogły być uznane za realizację pozwolenia z 1985 r. i wymagały wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcia lotnicze, które obiektywnie potwierdziły, że obecny budynek powstał po 1997 r. i ma inne parametry oraz usytuowanie niż projektowany w 1985 r. W związku z tym skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Prace budowlane polegające na obmurowaniu i rozbudowie stodoły, wykonane po 1997 r., stanowią budowę w rozumieniu Prawa budowlanego i wymagają nowego pozwolenia na budowę. Nie mogą być uznane za realizację pozwolenia z 1985 r.

Uzasadnienie

Analiza zdjęć lotniczych z lat 1992-2003 wykazała, że obecny budynek stodoły ma inne parametry i usytuowanie niż projektowany w 1985 r. Prace budowlane, w tym rozbudowa, miały miejsce po 1997 r., co oznacza, że obiekt powstał pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i wymagał nowego pozwolenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.P.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.P.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.P.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

u.P.b. art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.P.b. art. 51 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.P.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Ppsa art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane art. 32 § ust. 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 85 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prace budowlane (obmurowanie i rozbudowa stodoły) miały miejsce po 1997 r. i stanowiły budowę wymagającą nowego pozwolenia na budowę. Obecny obiekt stodoły nie jest tożsamy z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z 1985 r. Postępowanie prowadzone przez PINB w trybie art. 51 Prawa budowlanego było wadliwe, gdyż należało wszcząć postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Stodoła została wybudowana w latach 1985-1988 na podstawie pozwolenia z 1985 r., a późniejsze prace stanowiły jedynie nieistotne zmiany lub remont. WINB wadliwie zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji PINB i umorzenie postępowania. Naruszenie przepisów postępowania przez WINB, w tym dowolna analiza materiału dowodowego, pominięcie istotnych okoliczności, bezkrytyczne przyjęcie zeznań świadków H. I. i [...], brak dysponowania dokumentacją, oparcie się na zdjęciach o niskiej jakości, odmowa uznania zeznań C. B. i innych za wiarygodne, uznanie, że doszło do budowy i przebudowy, a nie jednego procesu budowlanego. Zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości i dowodu z opinii biegłego.

Godne uwagi sformułowania

obiekty znajdujące się na działce 4240 w [...] przy jej granicy zachodniej zostały wybudowane po roku 1997, a zatem pod rządami ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane roboty te stanowiły budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.P.b., która wymagała uzyskania pozwolenia zgodnie z art. 28 i 29 u.P.b. Poszczególne tryby dotyczące legalizacji samowoli budowlanej zasadniczo wzajemnie się wykluczają, dotyczą bowiem innych przypadków samowoli budowlanej i nie mogą być łączone w jednym postępowaniu administracyjnym.

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący

Krzysztof Armański

sprawozdawca

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozróżnienie między budową a istotnym odstąpieniem od projektu, a także kwestia właściwego trybu postępowania w przypadku stwierdzenia wadliwości postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozbudową stodoły i analizą zdjęć lotniczych, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych typów obiektów budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest dokładna analiza dowodów, w tym zdjęć lotniczych, w rozstrzyganiu sporów budowlanych i jak ważne jest prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących samowoli budowlanej. Pokazuje też, że nawet pozornie rutynowe sprawy mogą mieć złożony charakter prawny.

Kiedy rozbudowa stodoły staje się samowolą budowlaną? Kluczowa rola zdjęć lotniczych w ustaleniu stanu faktycznego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 273/19 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2019-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1549/22 - Wyrok NSA z 2022-11-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 48, art. 3 pkt 6, art. 28, art.  29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 32 ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), po rozpatrzeniu odwołania H. I. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...], nakładającej na C. B. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 marca 2019r.:
1. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku stodoły na działce nr ewid. 4240/2 w [...] w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy w [...] znak: GKB 8380-77/85 z dnia 19 lipca 1985r. o pozwoleniu na budowę;
2. oceny technicznej w zakresie zgodności ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej robót budowlanych zrealizowanych przy tym budynku
- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. decyzja organu I instancji była efektem ustaleń dokonanych na skutek interwencji H. I., w efekcie której pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili w dniu 27 lipca 2017r. kontrolę na działce nr 4240/2 w [...]. Podczas tej kontroli ustalono, że na działce tej znajduje się m.in. murowany budynek stodoły, przykryty blachą, wybudowany na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia 19 lipca 1985r. znak: GKB 8380-77/85. Właścicielem działki jest F. G., która uzyskała tytuł własności na podstawie umowy darowizny z dnia 13 marca 2008r. Zgodnie z oświadczeniem C. B. stodoła była użytkowana od 1987r., a w trakcie użytkowania dokonano wymiany pokrycia dachowego z eternitu na blachę w latach 2005-2007r. Przedmiotowa stodoła zgodnie z projektem zagospodarowania działki będącym załącznikiem do decyzji z dnia 19 lipca 1985r. powinna być usytuowana ok. 4 m od granicy działki oraz 19 m od budynku inwentarskiego. Jednakże jak wynika z ustaleń organu I instancji obiekt ten znajduje się bezpośrednio przy granicy, a budynek inwentarski został wybudowany bezpośrednio przy stodole. Ponadto ustalono, iż powierzchnia zabudowy i kubatura obiektu nie jest zgodna z projektem budowlanym. Przebieg granicy pomiędzy działką nr. 4240/2, a działką 4243/2 należącej do H. I. został ustalony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 22 maja 2006r. w sprawie o sygn. II Ca 1117/06. Zgodnie z oświadczeniami świadków [...] "budynki gospodarcze i rolnicze położone na działce nr ew. 4240 w obrębie ewidencyjnym 4 w jednostce ewidencyjnej [...] zostały wybudowane w latach 1985- 1988r.". W piśmie z dnia 18 września 2017r. H. I. podniosła, iż drewniana stodoła, która stała na miejscu obecnej, usytuowana była w odległości ok. 2m od ścian budynków gospodarczych, w głąb działki nr 4240/2. Na potwierdzenie powyższego przedstawiła zdjęcia obrazujące m.in. usytuowanie budynków na działce nr 4240/2, w tym przedmiotową stodołę, pomiędzy rokiem 1999 a 2017. Na jednym ze zdjęć widoczne jest, iż ściana stodoły znajduje się w pewnej odległości od linii ścian budynków gospodarczych. Podczas rozprawy z dnia 16 stycznia 2018r. świadkowie [...] potwierdzili wcześniej złożone oświadczenia. Z kolei świadkowie [...] w dniu 9 marca 2018r. zeznali do protokołu m.in., że stodoła ok. 2000r. została obmurowana przez K. M. i zmieniona została jej powierzchnia poprzez przesunięcie jej ściany do linii ściany budynków gospodarczych. Przy piśmie z dnia 29 czerwca 2018r. pełnomocnik H. I. przedłożył cyfrowe i analogowe zobrazowania fotogrametryczne dla działki 4240/2 z lat 1992, 1997, 2003 i 2018r. twierdząc, iż "w latach 1992 i 1997r. brak było zabudowań będących przedmiotem niniejszych postępowań kontrolnych, zaś na zdjęciu z dnia 6 maja 2003r. zabudowania te istnieją w kształcie istniejącym po dziś dzień". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 17 lipca 2018r. poinformował strony, że załączone do pisma z dnia 29 czerwca 2018r. dokumenty potwierdzają "w sposób jednoznaczny, że obiekty znajdujące się na działce 4240 w [...] przy jej granicy zachodniej zostały wybudowane po roku 1997, a zatem pod rządami ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane".
Rozpoznając odwołanie H. I. od powyższej decyzji organu I instancji WINB podniósł, że istotą zarzutów jest ustalenie czy przedmiotowa stodoła została wybudowana (rozbudowana) samowolnie, czy została wybudowana z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę oraz kiedy zostały wykonane powyższe roboty budowlane. Organ I instancji uznał, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania powstał na podstawie decyzji Naczelnika Gminy w [...] z dnia 19 lipca 1985r. znak: GKB 8380-77/85 udzielającej [...], ówczesnej właścicielce nieruchomości, pozwolenia na budowę m.in. stodoły, z istotnymi odstępstwami od warunków tego pozwolenia. Organ odwoławczy nie zgodził się z tym stanowiskiem organu I instancji, bowiem – jak uznał – po szczegółowej analizie dokumentów dotyczących tego pozwolenia jak również pozostałych dowodów w sprawie (map, szkiców, zdjęć) należy stwierdzić, że przedmiotowy obiekt nie jest tożsamy z projektowanym budynkiem stodoły, na budowę którego udzielono pozwolenia. A zatem postępowanie toczone było w stosunku do niewłaściwego obiektu, bowiem obiekt objęty pozwoleniem na budowę nigdy nie powstał. Jak wynika bowiem z planu zagospodarowania działki oraz projektu budowlanego stanowiących załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 19 lipca 1985r. projektowany obiekt powinien być zbudowany z cegły oraz znajdować się ok. 39m od południowej granicy działki, posiadać wymiary 11,30m x 12,20m oraz być oddalony od granicy z działką 4243/2 na około 4m. Z wyżej wymienionego planu zagospodarowania działki oraz z inwentaryzacji działki stanowiącej załącznik wynika ponadto, iż w dniu wydania decyzji na działce 4240/2 istniała drewniana stodoła (oznaczona numerem 10), znajdująca się ok. 31m od południowej granicy i 3,6m od granicy z działką 4243/2, posiadająca wymiary 11,60 m x 5,40 m. Lokalizacja stodoły oznaczonej numerem 10 świadczy o tym, że to ten obiekt, a nie projektowany, powinien być przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie ze szkicem sytuacyjnym stanowiącym załącznik do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 27 lipca 2017r. na działce 4240/2 w tym samym miejscu znajduje się obecnie murowano - drewniana stodoła o parametrach 14,45m x 8,10m, usytuowana w odległości ok. 30m od południowej granicy, przy granicy z działką 4243/2. Zarówno [...], przesłuchiwane w charakterze świadków, jak i H. I. przesłuchana w charakterze strony, potwierdzają fakt istnienia drewnianej stodoły, która ok. roku 2000 została obmurowana i której ściana znajdująca się w pewnej odległości od linii ścian sąsiednich budynków gospodarczych została przesunięta do tejże linii. Zmiana obiektu widoczna jest ponadto m.in. na zdjęciach załączonych do pisma z dnia 18 września 2017r. Powyższe oznacza, że obecny stan budynku wynika z prac jakie zostały wykonane w późniejszym czasie. Ponadto znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia lotnicze potwierdzają, że jeszcze w 1997r. na działce w tym samym miejscu znajdował się obiekt o mniejszych wymiarach (długość, szerokość), natomiast na zdjęciach z 2003r. obiekt ten ma większą szerokość i długość, co oznacza, że został rozbudowany pomiędzy 1997r. a 2003 rokiem.
Zmiana ww. parametrów tego obiektu potwierdza, iż prace prowadzone wówczas stanowiły rozbudowę istniejącej już w 1985r. stodoły. Uznaje się bowiem, iż jeśli prowadzone roboty budowlane powodują zmianę podstawowych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, to uznać trzeba je za rozbudowę. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane przez budowę należy rozumieć "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 ww. ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Z art. 28 ust 1 ustawy wynika zatem jednoznacznie, że każdorazowo przed rozpoczęciem robót budowlanych inwestor obowiązany jest uzyskać ostateczną decyzję właściwego organu o pozwoleniu na budowę, chyba, że ustawodawca w art. 29-31 ustawy wyłączył ten wymóg w stosunku do wyraźnie wskazanych robót budowlanych. Ustawa prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonywania prac nie zwalniała inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego też skutkiem prowadzonych prac jest powstanie samowoli budowlanej, regulowanej przepisami art. 48-49 ustawy prawo budowlane.
Zdaniem organu II instancji PINB wadliwie wydał zaskarżoną decyzję dając wiarę twierdzeniom C. B. oraz świadków K. M., [...] co do tego, że przedmiotowy obiekt pozostał w niezmienionym do dnia dzisiejszego stanie i został wybudowany w oparciu o decyzję z dnia 19 lipca 1985r., konsekwencją czego było wadliwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt. 3 prawa budowlanego. Organ I instancji powinien ustalić zakres robót wykonanych pomiędzy 1997 a 2000 rokiem i wszcząć postępowanie prowadzone w trybie art. 48-49 ustawy prawo budowlane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach C. B. powyższej decyzji WINB zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej, niekompletnej i błędnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci:
- oddania pełnej bezkrytycznej wiary zeznaniom świadków H. I., [...], skonfliktowanych ze skarżącą, przy braku dysponowania jakąkolwiek dokumentacją na poparcie ich treści;
- oparcia się na dokumentacji fotograficznej z 1997r. oraz 2003r. pomimo braku możliwości ustalenia dokładnych rozmiarów budynku z uwagi na brak odpowiedniej jakości zdjęć i widoczności przedstawionego na nich budynku;
- odmowy uznania za wiarygodne zeznań C. B., K. M., [...]- w przypadku gdy zasady doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, iż posiadają lepszą wiedzę o inwestycji jako osoby bezpośrednio uczestniczące w jej realizacji;
- uznanie, wbrew zeznaniom świadków, że doszło do budowy i kolejno przebudowy stodoły poprzez zmianę jej rozmiarów a proces ten nie był jednym trwającym wiele lat procesem budowlanym opartym na podstawie wydanego w 1985r. pozwolenia na budowę;
b) art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 85 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości w celu ustalenia czy istnieją podstawy do uznania twierdzeń świadków H. I., [...], jak również ustalenia dokonywanej rzekomo przebudowy;
c) art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące ciągłości lub braku ciągłości wykonywanej inwestycji budowy stodoły, dat powstania poszczególnych elementów budowlanych, tożsamości lub braku tożsamości zastosowanych do budowy materiałów;
d) art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez niezasadne jego zastosowanie i uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz umorzenie postępowania administracyjnego w przypadku gdy zasadne było utrzymanie decyzji w mocy.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 48 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane poprzez jego niezasadne zastosowanie, w przypadku gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny doprowadza do stwierdzenia, iż właściwe będzie zastosowanie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane;
b) art. 51 ust. 3 ustawy Prawo Budowlane poprzez jego nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, iż posadowiona stodoła i sposób jej wykonania nie stanowi istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Niewątpliwie skarżąca dysponowała w niniejszym przypadku decyzją Naczelnika Gminy w [...] z dnia 19 lipca 1985r. znak: GKB 8380-77/85 udzielającą G. B., ówczesnej właścicielce przedmiotowej nieruchomości, pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego i stodoły. Organ I instancji przyjął, że istniejąca obecnie na działce stodoła została wybudowana w drugiej połowie lat 80-tych XX wieku na podstawie tego pozwolenia, z istotnymi odstępstwami co do usytuowania, kubatury i powierzchni zabudowy. Wobec takich ustaleń organ ten zastosował dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 1202 ze zm.), dalej jako "u.P.b.", zobowiązując skarżącą do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zaistniałe zmiany oraz stosownej oceny technicznej.
Tego rodzaju rozstrzygnięcie mogłoby zostać uznane za prawidłowe w sytuacji gdyby ustalenia co do czasu wykonanych robót oraz wykonania ich na podstawie wspomnianego pozwolenia na budowę, były prawidłowe. W ocenie Sądu jednak organ odwoławczy w sposób w pełni uzasadniony dokonał odmiennych ustaleń faktycznych, nie naruszając przy tym – wbrew zarzutom skargi – przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80, 84 § 1, 85 § 1 i 138 § 1 pkt 2 kpa, a w konsekwencji także przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i art. 51 ust. 3 u.P.b.
Jak słusznie zauważył organ II instancji, z planu zagospodarowania działki oraz projektu budowlanego stanowiących załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 19 lipca 1985r. wynika, że projektowana stodoła powinna być zbudowana z cegły oraz znajdować się ok. 39m od południowej granicy działki, posiadać wymiary 11,30m x 12,20m oraz być oddalona od granicy z działką 4243/2 na około 4m. Z planu zagospodarowania działki oraz inwentaryzacji działki stanowiącej załącznik do decyzji wynika ponadto, iż w dniu jej wydania na działce 4240/2 istniała drewniana stodoła, oznaczona na rysunku numerem 10, znajdująca się ok. 31m od południowej granicy i 3,6m od granicy z działką 4243/2, posiadająca wymiary 11,60 m x 5,40 m.
Jak zaś wynika ze szkicu sytuacyjnego, stanowiącego załącznik do protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 27 lipca 2017r., stodoła istniejąca obecnie znajduje się nie w miejscu, gdzie miała powstać stodoła objęta pozwoleniem z 1985r., ale w miejscu, gdzie znajdowała się owa "stara" stodoła, oznaczona na planie zagospodarowania działki numerem 10. Jest ona bowiem oddalona od południowej granicy działki o ok. 30m. Z kolei jej wymiary (14,45m x 8,10m), jak i fakt, że jest usytuowana przy granicy z działką 4243/2, korelują – jak trafnie ocenił organ odwoławczy – z twierdzeniami H. I., jak i zeznaniami [...], z których wynika, że ok. roku 2000 drewniana stodoła została obmurowana, a jej ściana, znajdująca się w pewnej odległości od linii ścian sąsiednich budynków gospodarczych, została przesunięta do tejże linii. Kluczowym dowodem, przesądzającym w ocenie Sądu o prawdziwości tych ustaleń, są złożone do akt postępowania przez A. R. zdjęcia lotnicze ("zobrazowania fotogrametryczne") z lat 1992, 1997, 2003 oraz zdjęcie aktualne. Wbrew twierdzeniu skarżącej ze zdjęć tych wyraźnie wynika, że stodoła, jak i pozostałe zabudowania, w obecnym kształcie, powstały po roku 1997. Na miejscu mniejszego budynku, widocznego jeszcze na zdjęciu z tego roku, oddalonego nieco od granicy z działką H. I., powstał budynek o większych rozmiarach, graniczący bezpośrednio z tą działką. Budynek w tym kształcie jest widoczny na zdjęciu z roku 2003, jak i aktualnym. Jego usytuowanie w stosunku do budynku mieszkalnego pozwala zaś stwierdzić, że z całą pewnością nie jest to usytuowanie odpowiadające budynkowi stodoły, której budowy dotyczyło pozwolenie na budowę z 19 lipca 1985r. (ozn. nr 3 na planie zagospodarowania działki), odpowiada natomiast usytuowaniu "starej" stodoły (nr 10). Nie można także uznać, by różnica pomiędzy obrazem zdjęcia z 1997 roku i z roku 2003 wynikała wyłącznie ze zmiany pokrycia dachowego (z eternitu na blachę) skoro taka zmiana – według oświadczenia skarżącej złożonego do protokołu z dnia 27 lipca 2017r. – miała nastąpić w latach 2005-2007. Widoczne jest zresztą także wyraźne powiększenie rozmiarów budynku. Wspomniane zdjęcia lotnicze stanowią dowód obiektywny, potwierdzający prawdziwość twierdzeń H. I. oraz zeznań [...]. Całość tych dowodów koresponduje dodatkowo z dokumentacją fotograficzną przedłożoną przez [...] przy piśmie z dnia 18 września 2017r., gdzie na kolorowych zdjęciach widoczny jest najpierw drewniany, a następnie murowany budynek stodoły, położony już bezpośrednio przy granicy z działką. W świetle tak dokonanej – prawidłowej – oceny dowodów organ odwoławczy zasadnie uznał, że nie zasługują na wiarę twierdzenia skarżącej, jak i zeznania K. M., [...] jakoby budynki gospodarcze na działce o nr ew. 4240, w tym też stodoła, zostały wybudowane w latach 1985-1988r., a w konsekwencji aby zrealizowano wówczas pozwolenie na budowę z dnia 19 lipca 1985r. w zakresie budowy stodoły. Wobec zgromadzenia wystarczających dowodów i prawidłowej ich oceny brak było potrzeby uzupełniania materiału dowodowego o dowody z oględzin czy opinii biegłego. Co znamienne, organ I instancji jeszcze zanim wydał wspomnianą wyżej decyzję, w piśmie z dnia 17 lipca 2018r. poinformował strony, że załączone do pisma z dnia 29 czerwca 2018r. dokumenty potwierdzają "w sposób jednoznaczny, że obiekty znajdujące się na działce 4240 w [...] przy jej granicy zachodniej zostały wybudowane po roku 1997, a zatem pod rządami ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane".
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.), na podstawie której zostało wydane pozwolenie z 19 lipca 1985r., pozwolenie na budowę traci ważność, jeżeli budowa:
1) nie została rozpoczęta w ciągu dwóch lat od daty wydania pozwolenia lub w terminie ustalonym w pozwoleniu,
2) została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata.
Nie można zatem uznać, aby roboty wykonane ok. roku 2000, polegające na obmurowaniu dawnej, drewnianej stodoły, mogły stanowić realizację wspomnianego pozwolenia na budowę. Mając na uwadze datę wykonania tych robót winny być one oceniane przez pryzmat przepisów u.P.b. z 1994 roku. Jak prawidłowo uznał organ odwoławczy, roboty te stanowiły budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.P.b., która wymagała uzyskania pozwolenia zgodnie z art. 28 i 29 u.P.b. Wobec braku takiego pozwolenia właściwym trybem jaki należy w tej sytuacji zainicjować jest tryb legalizacyjny określony w art. 48 u.P.b. Poszczególne tryby dotyczące legalizacji samowoli budowlanej zasadniczo wzajemnie się wykluczają, dotyczą bowiem innych przypadków samowoli budowlanej i nie mogą być łączone w jednym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z 23.03.2011 r., II OSK 504/10, LEX nr 1080329). Jeżeli w trakcie postępowania prowadzonego w jednym z wyżej wskazanych trybów okaże się, że samowola spełnia przesłanki właściwe dla prowadzenia postępowania w innym trybie, postępowanie prowadzone na podstawie przepisu niemającego zastosowania do stanu faktycznego sprawy powinno zostać umorzone, organ zaś powinien wszcząć postępowanie w trybie właściwym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3.12.2010 r., II SA/Wr 526/10, LEX nr 755644). Obowiązuje bowiem zasada, że każde postępowanie administracyjne musi być prowadzone w ściśle określonym przedmiocie, odrębne zaś tryby postępowania obejmują każdy z rodzajów samowoli budowlanej. Ustalenie więc podczas toczącego się postępowania, że było ono wobec wadliwego ustalenia jego przedmiotu prowadzone niewłaściwie, skutkuje tym, że niezbędne jest orzeczenie o umorzeniu tego wadliwego postępowania i w konsekwencji – podjęcie nowego postępowania już po prawidłowym ustaleniu jego przedmiotu (A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, "Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany", opubl. LEX/el. 2019, kom. do art. 48 u.P.b.).
Nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy złożony na rozprawie dokument w postaci zawiadomienia o wszczęciu w dniu 12 czerwca 1985r. postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego i stodoły na żądanie A. B. Fakt, że takie postępowanie się toczyło, a nawet że zostało zakończone wydaniem omawianej wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę, był w sprawie bezsporny.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI