II SA/Ke 260/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach oddalił skargę na decyzję odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego rolnikowi, który mimo oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, nadal figurował w rejestrach ARiMR i pobierał dopłaty.
Skarżący, rolnik, domagał się świadczenia pielęgnacyjnego na siostrę, oświadczając jednocześnie, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organy administracji odmówiły świadczenia, wskazując, że skarżący nadal figuruje w rejestrach ARiMR jako producent rolny i pobierał dopłaty unijne, co dowodziło kontynuowania działalności rolniczej. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając, że dopóki rolnik jest zarejestrowany w ewidencji producentów rolnych i pobiera płatności, nie można uznać, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego M. B., rolnikowi, który złożył wniosek o świadczenie z tytułu opieki nad niepełnosprawną siostrą, jednocześnie oświadczając, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego od 29 września 2022 r. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymały w mocy decyzję odmawiającą świadczenia, opierając się na faktach wskazujących, że skarżący nadal był zarejestrowany jako producent rolny w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) i pobierał płatności unijne za rok 2022, co dowodziło kontynuowania działalności rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, podkreślając, że dopóki rolnik figuruje w krajowej ewidencji producentów rolnych i pobiera płatności, nie można uznać, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd wskazał, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga nie tylko faktycznego zaniechania pewnych czynności, ale także podjęcia działań prawnych, takich jak złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych. Ponieważ skarżący nadal był wpisany do ewidencji i pobrał płatności, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dopóki rolnik figuruje w ewidencji producentów rolnych i pobiera płatności, nie można uznać, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów.
Uzasadnienie
Figurowanie w ewidencji producentów rolnych i pobieranie płatności unijnych świadczy o kontynuowaniu działalności rolniczej, co jest sprzeczne z przesłanką zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaganą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami.
u.ś.r. art. 17b § 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Rolnicy ubiegający się o świadczenia muszą zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego, co potwierdza się stosownym oświadczeniem pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 16a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § 1a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.p.w.s.b. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli dysponujących jedynie tytułem własności, którzy nie zajmują się produkcją rolną.
u.p.w.s.b. art. 21
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich składa się w określonych terminach.
u.z.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej
Wniosek o zwrot podatku składa się w określonych terminach.
p.p.s.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 127 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
u.k.s.e.p. art. 7
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Ewidencja producentów rolnych i jej znaczenie dla przyznawania płatności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fakt figurowania skarżącego w rejestrach ARiMR jako producenta rolnego i pobierania przez niego płatności unijnych za rok 2022, mimo złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, świadczy o kontynuowaniu działalności rolniczej.
Odrzucone argumenty
Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, twierdząc, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia przesłankę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
Dopóki rolnik figuruje w ewidencji krajowych producentów rolnych, dopóty nie można stwierdzić, że zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych.
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Renata Detka
sprawozdawca
Beata Ziomek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rolnika ubiegającego się o świadczenia z pomocy społecznej, w kontekście jego rejestracji w ARiMR i pobierania dopłat."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolników i ich statusu w systemach wsparcia bezpośredniego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak formalne wymogi (rejestracja w ARiMR, pobieranie dopłat) mogą wpływać na prawo do świadczeń socjalnych, nawet jeśli osoba deklaruje zmianę sytuacji życiowej.
“Rolnik chciał świadczenia pielęgnacyjnego, ale ARiMR pokrzyżował plany. Czy rejestracja w systemie uniemożliwia pomoc?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 260/23 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2023-05-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Beata Ziomek Renata Detka /sprawozdawca/ Sylwester Miziołek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 615 art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 17b ust. 1 i 2, art. 16a, Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj. Dz.U. 2020 poz 1341 art. 21 Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r., [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 16 lutego 2023 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z 4 listopada 2022 r., którą odmówiono M. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na siostrę G. B.. W uzasadnieniu SKO wskazało, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że strona czerpie korzyści z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym SKO wskazało na art. 17 ust. 1 i 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i podniosło, że w dniu 4 października 2022 r. M. B., zwany dalej skarżącym, wystąpił do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad siostrą, która jest panną nieposiadającą dzieci. Do wniosku załączone zostało orzeczenie z 5 listopada 1987 r., z którego wynika, że G. B. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. W orzeczeniu wskazano, że inwalidztwo powstało przed 16 rokiem życia. Wskazując na art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a ustawy Kolegium podniosło, że matka osoby wymagającej opieki – M. B. – jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co wynika z wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS z 25 sierpnia 2021 r. Zachodzą zatem przesłanki do uznania, że ciążący na M. B. obowiązek alimentacyjny względem córki przeszedł na wnioskodawcę, jako brata, następnego w kolejności. Organ wskazał, że bezspornym jest, iż skarżący w części III wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego i wykonywania pracy w nim od 29 września 2022r. Organ I instancji ustalił, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,88 ha fizycznych, czyli 5,0755 ha przeliczeniowych. Z zaświadczenia wydanego przez ARiMR z 14 października 2022 r. wynika, że otrzymał płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 r. oraz, że na 2022 r. również złożył wniosek o przyznanie płatności. Z nowego zaświadczenia ARiMR z 14 lutego 2023 r. wynika, że skarżący jest zarejestrowany w systemie informatycznym ARiMR jako producent rolny. Strona otrzymała również płatności za 2022 r. Wskazując na art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego SKO podniosło, że dopłaty nie są przewidziane dla właścicieli bądź współwłaścicieli, którzy dysponują jedynie tytułem własności i nie zajmują się produkcją rolną. Istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty rolne, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i swobodnie dokonuje zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje grunty zgodnie z normami i wymogami. Płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, który wykonuje wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Mogą nimi być działania organizacyjne, kierownicze, jak i osobiste zaangażowanie w bezpośrednim wykonywaniu pracy fizycznej w gospodarstwie. Potwierdzenie działalności rolniczej nie musi polegać tylko na własnoręcznym prowadzeniu prac polowych, ale obejmuje również swobodne decydowanie o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich należy dokonywać zabiegów agrotechnicznych, czy zbierać plony samodzielnie lub przy udziale innych osób. Skoro zatem strona odwołująca ubiega się o ww. pomoc i ją otrzymuje, to jest czynnym zawodowo rolnikiem. W ocenie SKO oświadczenia odwołującego się w zakresie rezygnacji z pracy w gospodarstwie rolnym nie mogą być odmienne w zależności od okoliczności i świadczeń, o które w danym momencie się ubiega. Rezygnacja z pracy w gospodarstwie rolnym powinna być faktyczna i formalna. A zatem strona nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w nim, a tym samym nie została spełniona przesłanka z art. 17b ust. 1 i 2 ustawy. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze M. B. zarzucił decyzji z 16 lutego 2023 r. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał na treść art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i związane z tym przepisem orzecznictwo oraz podniósł, że złożył oświadczenie o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organy nie kwestionowały złożonego oświadczenia, natomiast nie przedstawiły żadnego dowodu obalającego jego prawdziwość, tj. by skarżący faktycznie prowadził gospodarstwo rolne. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożony został w skardze, zaś organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17b ust. 1 ustawy w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Jak stanowi art. 17b ust. 2 ustawy, zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W stanie sprawy nie ma wątpliwości co do tego, że skarżący – co do zasady – spełnia wymogi określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Opiekuje się bowiem niepełnosprawną siostrą, wobec której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny, gdyż matka niepełnosprawnej, uprawniona do świadczenia w pierwszym rzędzie z mocy art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy organy administracji miały podstawy do przyjęcia, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad siostrą, skoro złożył oświadczenie, o jakim mowa w art. 17b ust. 2 ustawy. Pokreślić należy, że przewidziana w powyższym przepisie forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie ze stanem rzeczywistym (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej (por. wyroki WSA: w L. z 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 614/21; w K. z 7 lutego 2022, sygn. akt III SA/Kr 1600/21; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W niniejszej sprawie Kolegium oparło swoje ustalenia na zaświadczeniach: - z 11 października 2022 r. wydanego z up. Wójta Gminy B., - z 12 października 2022 r. wydanego z up. Burmistrza [...] i G. K. Wielka oraz na pismach informacyjnych: - z 14 października 2022 r. Kierownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Biura Powiatowego w K. W., - z 11 października 2022 r. podpisanego z up. Wójta Gminy B.. Z dokumentów tych wynika, że skarżący jest płatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa rolnego o łącznej pow. 3,88 ha. W 2021 r. pobrał dopłaty unijne w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponadto w okresie od 1 lutego do 31 sierpnia 2022 r. składał w Urzędzie Gminy w B. wniosek o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Już po wniesieniu przez skarżącego odwołania, w odpowiedzi na pismo SKO w K., Świętokrzyski Oddział Regionalny ARiMR pismem z 14 lutego 2023 r. poinformował, że skarżący na dzień 9 lutego 2023 r. jest zarejestrowany w systemie informatycznym Agencji jako producent rolny. W ramach kampanii na 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności takie są wypłacane w terminie od 17 października w postaci zaliczek, a następnie końcowych, tj. od 1 grudnia do 31 czerwca 2023 r. Kwota [...]zł została zrealizowana 25 października 2022 r., płatność końcowa w kwocie [...]zł - 30 stycznia 2023 r. Zdaniem Sądu, sam fakt złożenia przez skarżącego wniosków o przyznanie płatności na 2022 r. nie ma znaczenia przesądzającego dla oceny prawidłowości poczynionego przez SKO ustalenia, że skarżący nie zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy, co stanowi przeszkodę w przyznaniu mu świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1775), obowiązującej na dzień wydania decyzji, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek o płatności na 2022 r. skarżący złożył zatem jeszcze przed dniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, tj. przed 29 września 2022 r., w którym zawarł oświadczenie, że z tym właśnie dniem zaprzestał również prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tym samym, na tej tylko podstawie nie można stwierdzić, że oświadczenie skarżącego nie pokrywa się z rzeczywistością. Podobnie rzecz się ma z dostrzeżoną przez organ odwoławczy okolicznością złożenia wniosku o zwrot podatku akcyzowego, zawartego w cenie oleju napędowego, wykorzystywanego do produkcji rolnej. W aktach sprawy znajduje się informacja o złożeniu przez skarżącego takiego wniosku w okresie od 1 lutego do 31 sierpnia 2022 r. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. z 2022 r., poz. 846 ze zm.), wniosek o zwrot podatku składa się w terminach od dnia 1 lutego do ostatniego dnia lutego i od dnia 1 sierpnia do dnia 31 sierpnia danego roku. Złożenie przez skarżącego takiego wniosku w ww. terminie nie oznacza więc automatycznie, że na dzień 29 września 2022 r. skarżący prowadził gospodarstwo rolne, jak zdaje się przyjmować organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kluczową w sprawie jest natomiast informacja wynikająca z pisma ARiMR z 14 lutego 2023 r., która jednoznacznie wskazuje, że na dzień 9 lutego 2023 r. skarżący zarejestrowany był jako producent rolny, a ponadto po zadeklarowanym dniu zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego (tj. po 29 września 2022 r.) pobrał płatności unijne za rok 2022. Okoliczność ta przesądza o prawidłowości dokonanej przez organ II instancji oceny, że nie spełniona została przesłanka z art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy, gdyż nie można przyjąć, aby w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji skarżący zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego. Krajowy system ewidencji producentów rolnych prowadzony jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 885). Ewidencja producentów, o jakiej mowa w art. 7 tej ustawy, obejmuje m.in. producentów rolnych tj. osoby fizyczne (osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej), będące rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [...] z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr [...] i (UE) nr [...] (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 435, str. 1 z późn. zm.). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, bycie rolnikiem związane jest bezpośrednio z prowadzeniem działalności rolniczej. Wpis do ewidencji producentów rolnych (czyli rolników) jest jednym z warunków przyznania rolnikowi płatności obszarowych, gdyż prawne przesłanki pobierania płatności z ARiMR są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 z późn. zm.), płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności (pkt 1), oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2). W ocenie Sądu, dopóki rolnik figuruje w ewidencji krajowych producentów rolnych, dopóty nie można stwierdzić, że zaprzestał on prowadzenia gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy. Wpis do ewidencji oznacza bowiem stałą gotowość do ubiegania się o płatności bezpośrednie, które może uzyskać rolnik prowadzący gospodarstwo rolne. Sąd stoi na stanowisku, że zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 ustawy, nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego. Figurowanie w ewidencji producentów rolnych jest więc jednym z elementów koniecznych do przyjęcia, że mamy do czynienia z rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, co ma miejsce w kontrolowanej sprawie. Na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący był więc formalnie rolnikiem i organ nie miał podstaw do przyjęcia, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z opieką nad siostrą, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 11 grudnia 2012 r., sygn. I OPS 5/12, wyjaśnił, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzanie gospodarstwem. W stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z tą ostatnią formą aktywności związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, gdyż zarządzanie gospodarstwem przez skarżącego nadal jest możliwe dzięki wpisowi do krajowej ewidencji producentów i nie musi polegać na wykonywaniu przez niego osobiście prac w gospodarstwie. Jest to twierdzenie tym bardziej zasadne, że – jak wynika z pisma M. B. z 17 października 2022 r. (k. 25 akt administracyjnych) - gospodarstwo rolne należące do skarżącego uprawniane jest faktycznie przez L. B. (żonę skarżącego) oraz przez P. N. i R. B., z którymi zawarł jedynie ustne umowy. Jak powiedziano już wyżej, zarządzanie gospodarstwem rolnym umożliwia skarżącemu wpis do ewidencji producentów rolnych. Nie bez znaczenia jest też okoliczność, że już po złożeniu oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego skarżący pobrał płatności bezpośrednie za rok 2022 w łącznej kwocie [...]zł, które przysługują rolnikom prowadzącym gospodarstwo rolne. Z podniesionych wyżej względów, Kolegium prawidłowo odmówiło skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niespełnienie przesłanki – zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą podstawy uzasadniające jej uchylenie. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI