II SA/KE 26/23

II SA/Ke 26/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza
Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 147 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 446
art. 91 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 35 1, 3 pkt 2, art. 36 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dz.U. 2011 nr 21 poz 112
art. 5 pkt 9, art. 10 § 1 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Pińczowie na uchwałę Rady Gminy w Kijach z dnia 30 grudnia 2014 r. nr III/34/14 w przedmiocie uchwalenia statutu sołectwa I. stwierdza nieważność § 28 ust. 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części.
Uzasadnienie
W dniu 30 grudnia 2014 r. Rada Gminy w Kijach, działając na podstawie art. 5, art. 18 ust. 2 pkt 7, art. 35, art. 36, art. 48 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. - w dacie podjęcia aktu - Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", oraz uchwały Nr XXXIX/256/14 Rady Gminy w Kijach z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Kije (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z dnia 4 marca 2014 r. poz. 853), podjęła uchwałę nr III/34/14 w sprawie uchwalenia statutu sołectwa Żydówek - w brzmieniu załącznika do tej uchwały (§ 1 uchwały, dalej też jako "Statut").
W § 4 uchwały wskazano, że uchwała podlega ogłoszeniu w dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego oraz poprzez ogłoszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, zaś w § 5 uchwały stwierdzono, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego.
W treści § 17 ust. 1 pkt 3 Statutu określono, że do kompetencji zebrania wiejskiego należy wybieranie i odwoływanie sołtysa, członków rady sołeckiej oraz członków komisji.
Stosownie do § 28 ust. 1 Statutu dla dokonania ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej wymagana jest obecność co najmniej 1/5 uprawnionych do głosowania mieszkańców sołectwa. Zgodnie zaś z § 28 ust. 2 Statutu, o ile w wyznaczonym terminie nie uzyskano wymaganego kworum, wybory mogą być przeprowadzone bez względu na liczbę obecnych na zebraniu w II terminie, w tym samym dniu po upływie 15 minut.
W skardze wywiedzionej na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Prokurator Rejonowy w Pińczowie zarzucił jej istotne naruszenie prawa, tj.:
1) art. 35 ust. 3 pkt 2 i 3 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. i przekroczenie delegacji ustawowej poprzez nadanie w § 17 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały organowi uchwałodawczemu, jakim jest Zebranie Wiejskie, kompetencji do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, podczas gdy z art. 36 ust. 2 u.s.g. wynika, że sołtys i członkowie rady sołeckiej są wybierani przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania;
2) art. 35 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. poprzez wprowadzenie w treści § 28 ust. 1 i 2 Statutu ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej, wprowadzając wymóg obecności 1/5 uprawnionych do głosowania mieszkańców sołectwa, co stanowi regulację nieuprawnioną, bowiem u.s.g. nie wprowadza dla ważności wyboru sołtysa oraz rady soleckiej żadnego kworum, a także nie wskazuje, że odstąpienie od wymaganego kworum jest możliwe dopiero w kolejnym głosowaniu.
W odniesieniu do pierwszego z podniesionych zarzutów Prokurator podniósł, że w obecnym porządku prawnym brak jest przepisu, z którego wynikałyby uprawnienia zebrania wiejskiego do wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej, a co więcej, prawo wybierania tych organów przysługuje osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania w wyborach powszechnych – co wynika z art. 36 ust. 2 u.s.g.
Odnosząc się zaś do zarzutu zawartego w pkt 2 petitum skargi, skarżący wskazał, że art. 36 ust. 2 u.s.g. określa procedurę obowiązującą w procesie wyboru sołtysa, co pozwala na stwierdzenie, że przepis ten jest regulacja kompletną i nie zastrzega żadnego kworum dla ważności wyboru sołtysa oraz członków rady sołeckiej, a zatem każde wybory, bez względu na frekwencję, będą ważne. Z tego względu, zdaniem Prokuratora, regulacja § 28 ust. 2 Statutu, który dotyczy dalszego przebiegu postępowania wyboru organu jednostki pomocniczej, w sytuacji braku kworum wskazanego w ust. 1, stanowi również naruszenie prawa.
Mając na uwadze powyższe, Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie § 17 ust. 1 pkt 3 oraz § 28 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały.
W odpowiedzi na skargę organ uznał ją za zasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części.
Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Stosownie do art. 40 ust. 1 u.s.g., na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Akty prawa miejscowego jako akty prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP) mają charakter generalny i abstrakcyjny i obejmują swoim zasięgiem wszystkie podmioty funkcjonujące na obszarze swojego obowiązywania. Ponieważ zaskarżona uchwała – jako zawierająca normy prawne o charakterze generalno-abstrakcyjnym – jest aktem prawa miejscowego, treść art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie sprzeciwia się stwierdzeniu nieważności tej uchwały w całości lub w części przez sąd administracyjny w razie ustalenia, że jest sprzeczna z prawem i to niezależnie od czasu, jaki upłynął od daty jej uchwalenia.
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, że można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię – oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998r., II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 września 2005 r., IV SA/Wa 821/05).
Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 35 u.s.g., zgodnie z którym, organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami (ust. 1). Statut jednostki pomocniczej, jak stanowi powołany w uchwale art. 35 ust. 3 u.s.g., określa w szczególności:
1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej;
2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;
3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;
4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;
5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej.
Przepis art. 35 ust. 1 u.s.g. zawiera upoważnienie ustawowe dla rady gminy do uchwalenia statutu jednostki pomocniczej, określając jednocześnie materię, jaką pozostawiono szczegółowemu unormowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP).
W rozpatrywanej sprawie na uwzględnienie zasługiwał zarzut istotnego naruszenia art. 35 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. polegający na wprowadzeniu w treści § 28 załącznika do uchwały ograniczenia w postaci wymagania kworum dla dokonania ważnego wyboru sołtysa i rady sołeckiej poprzez wymóg obecności 1/5 uprawnionych do głosowania mieszkańców sołectwa (ust. 1), oraz o ile w wyznaczonym terminie nie uzyskano wymaganego kworum, możliwości przeprowadzenia wyborów bez względu na liczbę obecnych na zebraniu w II terminie, w tym samym dniu po upływie 15 minut (ust. 2).
W myśl art. 36 ust. 1 u.s.g., organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka. Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania (art. 36 ust. 2 u.s.g.).
W zakresie kworum dotyczącym ważności wyborów sołtysa czy rady sołeckiej jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że przepis art. 36 ust. 2 u.s.g., z którego wynika, że czynne prawo wyborcze przysługuje stałym mieszkańcom sołectwa uprawnionym do głosowania, zaś bierne prawo wyborcze posiada nieograniczona liczba kandydatów, jak również, że wybór sołtysa i członków rady sołeckiej następuje w głosowaniu tajnym i bezpośrednim, jest regulacją kompletną i nie zastrzega żadnego kworum dla ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Wprowadzenie zatem w statucie sołectwa dodatkowych warunków ważności wyboru uznać należy za niedopuszczalne, ponieważ modyfikują one mające charakter ius cogens ustawowe zasady wyboru sołtysa i rady sołeckiej (por. m.in. wyrok WSA w Kielcach z 10 października 2019 r., sygn. II SA/Ke 595/19 i powołane tam: wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 17 lipca 2019 r., sygn. II SA/Go 356/19, wyrok WSA w Kielcach z 18 lipca 2019 r., sygn. II SA/Ke 382/19, dostępne, jak wszystkie powołane niżej orzeczenia, w internetowej bazie CBOSA).
Brak zatem było podstaw prawnych do wprowadzenia w kontrolowanym Statucie zapisów odnośnie kworum uprawnionych do głosowania mieszkańców sołectwa – jako warunku ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, jak również zapisów pozwalających na odstąpienie od wymogów tego kworum na zebraniu w II terminie. Uprawnione jest twierdzenie, że w świetle regulacji ustawowej frekwencja nie ma znaczenia dla ważności wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej.
Nie jest natomiast zasadnym zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 pkt 2 i 3 w zw. z art. 36 ust. 1 i 2 u.s.g. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i nadanie w § 17 ust. 1 pkt 3 załącznika do uchwały organowi uchwałodawczemu, jakim jest zebranie wiejskie, kompetencji do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Z treści analizowanego zarzutu wynika, że dotyczy on tylko tej części skarżonego przepisu Statutu, jaki odnosi się do kompetencji zebrania wiejskiego polegającej na wybieraniu sołtysa i członków rady sołeckiej. Zdaniem skarżącego, przepis art. 36 ust. 2 u.s.g. prawo wybierania tych organów przyznaje wyłącznie osobom fizycznym mającym status stałego mieszkańca sołectwa i uprawnionym do głosowania w wyborach powszechnych.
Nie może być wątpliwości, że zaskarżony zapis Statutu należy interpretować łącznie z pozostałymi przepisami tego aktu. Zgodnie z regułami wykładni systemowej, nie należy interpretować przepisów tak, aby były one sprzeczne z innymi przepisami prawa. Reguły tej wykładni pozwalają na ustalenie sensu wykładanego przepisu tak aby jego rozumienie było spójne z regulacjami zawartymi w innych przepisach. Zgodnie zaś z § 14 ust. 2 Statutu, cyt.: "Prawo udziału w zebraniu wiejskim mają wszyscy mieszkańcy sołectwa, posiadający czynne prawo wyborcze do Rady Gminy". Nadto w rozdziale V Statutu pt. "Zasady i tryb wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej" znajduje się § 29 stanowiący, cyt.:
1. Prawo wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje mieszkańcom sołectwa posiadającym czynne prawo wyborcze do Rady Gminy.
2. Sołtys i członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim.
3. Sołtysem lub członkiem rady sołeckiej może zostać każdy, komu przysługuje czynne prawo wyborcze do Rady Gminy.
Z przywołanych regulacji statutowych wynika zatem, że prawo wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej przysługuje mieszkańcom sołectwa posiadającym czynne prawo wyborcze do rady gminy.
Lokalny organ uchwałodawczy posługuje się w Statucie pojęciem czynnego prawa wyborczego do rady gminy, co w myśl przywołanych reguł wykładni systemowej, nakazuje stosować art. 10 § 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia zaskarżonej uchwały - Dz. U. z 2011 r., nr 21, poz. 112 z późn. zm., dalej też jako "K.w."), zgodnie z którym prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma w wyborach do rady gminy - obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat, oraz stale zamieszkuje na obszarze tej gminy. Ilekroć w Kodeksie wybiorczym jest mowa o stałym zamieszkiwaniu należy przez to rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu (art. 5 pkt 9 K.w.).
Zatem uprawnionymi do wybierania sołtysa i członków rady sołeckiej w ww. sołectwie w gminie Kije – w świetle regulacji § 17 ust. 1 pkt 3, § 14 ust. 2 i § 29 ust. 1 Statutu w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a K.w. – są mieszkańcy sołectwa będący obywatelami polski oraz obywatelami Unii Europejskiej niebędący obywatelami polskimi, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 18 lat i którzy stale zamieszkują na obszarze tego sołectwa. Prawo do wybierania organów ww. sołectwa mają zatem stali mieszkańcy sołectwa uprawnieni do głosowania (bo posiadający czynne prawo wyborcze do rady gminy).
Trzeba zauważyć, że prawodawca gminny w zaskarżonej uchwale zdecydował, że prawo do głosowania podczas zebrania wiejskiego mają osoby, które w myśl Kodeksu wyborczego mają prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) w wyborach do rady gminy w danej gminie. Bezspornie bowiem w § 14 ust. 2 Statutu, prawo udziału w zebraniu wiejskim powiązano nie tylko z przysługującym danej osobie prawem zamieszkiwania na terenie sołectwa, ale także z czynnym prawem wyborczym w rozumieniu art. 10 § 1 pkt 3 Kodeksu wyborczego, czyli również z wymogiem stałego zamieszkiwania na obszarze sołectwa. Tym samym osobom przysługuje prawo wybierania organów sołectwa (§ 29 ust. 1 Statutu). Skoro do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej uprawnieni są wszyscy uczestniczący w zebraniu wiejskim mieszkańcy sołectwa, stale zamieszkujący na terenie gminy Kije, to nie sposób uznać, że w tym rozumieniu zebranie wiejskie nie może być formą demokracji bezpośredniej służącej także wyborom do organów sołectwa. Jak stanowi bowiem § 27 ust. 2 Statutu, pierwsze zebranie wiejskie po wyborach do Rady Gminy, na którym ma być dokonany wybór sołtysa i rady sołeckiej zwołuje Wójt Gminy, nie później niż 6 m-cy po wyborach do Rady Gminy, określając jednocześnie miejsce, dzień i godzinę zebrania wiejskiego oraz wyznacza jej przewodniczącego spośród radnych gminy. Zgodnie ze Statutem zebranie wiejskie w rozumieniu zebrania odbywającego się w określonym miejscu i czasie z udziałem mieszkańców sołectwa, o których mowa w § 14 ust. 2 Statutu, zwołane dla wyboru sołtysa lub członków rady sołeckiej jest sposobem realizowania przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania ich praw wyborczych. Reasumując, powyższa analiza przepisów Statutu prowadzi do wniosku, że w tym konkretnym przypadku zebranie wiejskie, o jakim mowa w art. 36 ust. 1 u.s.g., obejmuje ten sam krąg osób, które wymienia art. 36 ust. 2 u.s.g., jako uprawnione do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej, a w konsekwencji wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej dokonują wyłącznie uprawnieni mieszkańcy sołectwa, w dacie i miejscu zwołanego w tym celu zebrania wiejskiego.
W kontekście przywołanych przepisów Statutu, uwzględniając zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g., zgodnie z którym statut jednostki pomocniczej określa w szczególności: zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej, zdaniem Sądu, nie narusza tego upoważnienia – wychodząc poza jego zakres – regulacja § 17 ust. 1 pkt 3 Statutu, dotycząca kompetencji zebrania wiejskiego do tego by dochodziło na takim zebraniu do wyborów organów tego sołectwa na warunkach określonych Statutem, o ile zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej nie sprzeciwiają się przepisom ustawy o samorządzie gminnym (art. 36 u.s.g.).
Niezależnie od powyższego w najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście uprawnienia zebrania wiejskiego do przeprowadzenia wyborów sołtysa i członków rady soleckiej, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6322/21 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że regulacja trybu wyboru osób pełniących określone funkcje w organach jednostek pomocniczych stanowi zakres regulacji wewnętrznego ustroju gminy. Potwierdza to przepis art. 35 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem. Rada gminy decydując się na utworzenie jednostki pomocniczej korzysta ze znacznego zakresu samodzielności przy regulacji statutu takiej jednostki. Ograniczona jest jedynie wyraźną treścią przepisów ustawowych oraz koniecznością uwzględnienia zasady, że jednostka pomocnicza nie jest jednostką samorządu terytorialnego. Samodzielność samorządu terytorialnego jest, w odróżnieniu od administracji rządowej, jedną z podstawowych zasad kreujących taki samorząd. Bez samodzielności nie byłoby samorządu terytorialnego, co wyraźnie zauważył ustawodawca wpisując zasadę samodzielności samorządu do Konstytucji RP (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Jednym z przejawów owej samodzielności jest także samodzielność w określaniu ustroju danej jednostki samorządu, a w przypadku gmin dodatkowo także ustroju jednostki pomocniczej. W zakresie wykonywania zadania polegającego na określeniu ustroju wewnętrznego gminy, organy gminy
(a w szczególności organ stanowiący gminy) korzystają z władztwa i mają prawo do przyjmowania takiej regulacji, która nie jest sprzeczna z przepisami ustaw. Wniosek ten wynika z art. 169 ust. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym ustrój wewnętrzny jednostek samorządu terytorialnego określają, w granicach ustaw, ich organy stanowiące, a podstawową ustawą regulującą ustrój samorządu jest ustawa
o samorządzie gminnym. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 u.s.g. o ustroju gminy stanowi jej statut, a z art. 35 ust. 1 u.s.g. wynika, że organizację i zadania jednostki pomocniczej (czyli w istocie jej ustrój) określa statut takiej jednostki. Powyższe prowadzi do wniosku, że przepisy regulujące tryb wyborów organów sołectwa pozostawione zostały w znacznej mierze samodzielności organów stanowiących gmin, które same decydują, w jakim trybie następuje ich powołanie. Jeżeli są jakieś w tym zakresie ograniczenia, to muszą one wynikać z przepisów rangi ustawowej (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1495/17). Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jeżeli wybór sołtysa i członków rady sołeckiej następuje w głosowaniu tajnym, bezpośrednim i spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania, to dopuszczalnym było doprecyzowanie w Statucie, czy następuje on w drodze uchwały zebrania wiejskiego respektującego powyższe zasady, czy też w drodze głosowania mieszkańców sołectwa.
Wynika stąd, że dopuszczalne jest uregulowanie w statucie jednostki pomocniczej uprawnienia zebrania wiejskiego do wyboru sołtysa lub rady sołeckiej,
o ile wybór sołtysa i członków rady sołeckiej następuje w głosowaniu tajnym, bezpośrednim i spośród nieograniczonej liczby kandydatów przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. W kontrolowanym przypadku warunki te zostały spełnione, o czym świadczy treść § 14 ust. 2 i treść przepisów zawartych w Rozdziale V Statutu (z wyłączeniem § 28, którego nieważność Sąd stwierdził w pkt I wyroku), w szczególności regulacje § 29 Statutu. Wnioskowi temu nie sprzeciwia się zapis § 16 ust. 1 Statutu, który nie dotyczy zebrania, na którym dochodzi do wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej. Szczegółowe regulacje dotyczące zasad i trybu wyboru sołtysa i członków rady sołeckiej zawarte zostały bowiem w rozdziale V, co wyłącza zastosowanie § 16 ust. 1 do zebrania wiejskiego, podczas którego przeprowadzone będą wybory sołtysa i członków rady sołeckiej. Wyeliminowanie z obrotu prawnego § 28 Statutu doprowadza kontrolowane przepisy do stanu zgodnego z art. 36 ust. 2 u.s.g. i oznacza, że w przypadku tego szczególnego zebrania nie obowiązuje kworum.
Ze względu na to, że pomimo zawartego w skardze żądania stwierdzenia nieważności § 17 ust. 1 pkt 3 Statutu w całości, zarzuty skargi oraz jej uzasadnienie dotyczyły w tej części jedynie kompetencji zebrania wiejskiego do wybierania sołtysa
i członków rady sołeckiej, a pomijały pozostałe normy mieszczące się w tym przepisie dotyczące kompetencji zebrania wiejskiego do odwoływania sołtysa i członków rady sołeckiej oraz powoływania i odwoływania członków komisji, Sąd przyjął, że przedmiotem zaskarżenia była tylko ta część § 17 ust. 1 pkt 3 Statutu, która stanowi, że do kompetencji zebrania wiejskiego należy wybieranie sołtysa i członków rady sołeckiej.
Z podanych wyżej przyczyn, Sąd w części opisanej w pkt I wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 u.s.g. uwzględnił skargę w części dotyczącej § 28 Statutu, stwierdzając jego nieważność, zaś w pozostałym zakresie, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił (pkt II wyroku).