II SA/Ke 252/23

II SA/Ke 252/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Krzysztof Armański
Renata Detka /przewodniczący/
Sylwester Miziołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1,  art. 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 31 ust. 1,2, art. 33 ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Armański, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 23 lutego 2023 r. znak: SKO.GN/70/7164/265/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 23.02.2023 r. znak: SKO.GN/70/7164/265/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Chęciny z 28.10.2022 r. znak: GNOŚR-V.6830.4.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
P. P. (właściciel działki nr A, zwany dalej "stroną") skierował do organu I instancji wniosek dotyczący wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy jego działką nr A a działką nr B (stanowiącej własność R. G.). W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów powierzchnia działki nr A ulegnie zmianie ze 147 m2 na 130 m2.
Postanowieniem z 27.01.2022 r. SKO, po rozpatrzeniu zażalenia strony, uchyliło postanowienie organu I instancji z 25.11.201r. o odmowie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego ww. nieruchomości – jako przedwczesne i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Następnie wyznaczony geodeta sporządził dokumentację techniczną, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach 28.09.2022 r. pod nr P.2604.2022.6926, z której wynika, że czynności w przedmiocie ustalenia przebiegu spornej granicy zostały zakończone 24.06.2022r., nie dając zakończenia rozstrzygnięcia sporu granicznego. Dodatkowo biegły stwierdził, że brak jest dokumentacji pozwalającej na odtworzenie przebiegu granicy.
Mając na uwadze powyższe decyzją z 28.10.2022 r. organ I instancji:
1. umorzył postępowanie administracyjnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie geodezyjnym [...], oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki:
a) numer A, stanowiącej zgodnie z treścią księgi wieczystej własność strony, w której wpisu prawa własności dokonano na podstawie umowy darowizny, sporządzonej w formie aktu notarialnego z 8.06.2010 r.,
b) numer B stanowiącej zgodnie z treścią księgi wieczystej własność R. G., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach sygn. akt Ns 359/92 z 26.03.1992r. oraz umowy darowizny z 15.12.1992r.
2. przekazał przedmiotową sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Kiecach
- na podstawie m.in. art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1990), zwanej dalej "ustawą".
W odwołaniu od ww. decyzji strona wskazała, że działka nr B nie była dokładnie zmierzona przez geodetę, który nie zmierzył w jej obecności dostępnej powierzchni znajdującej się na działce nr C (a w części znajdującej się w ścianie istniejącego budynku pkt 2314 i 2686 nie da się obliczyć) oraz muru pozostałego ze starego domu na działce nr D. Strona wskazała również, że nie wie czy geodeta wliczył do jego powierzchni ilość metrów muru, który rozdziela obie działki i stanowi jego własność. Jak podniosła strona, geodeta stwierdził, że nie istnieją miarodajne dokumenty umożliwiające ustalenie granicy ze względu na brak opracowania przedstawiającego podział działki o powierzchni 306 m2 pod nr E wg mierniczego na działki B i A, a jednocześnie w protokole granicznym z 24.06.2022 r. poinformowano, że wg rejestru z 1969 r. oraz mapy ewidencyjnej z 1982 r., a tym samym na mapie zasadniczej z 1984 r., przebieg granicy przedstawiony jest w linii prostej bez uchyłku i powierzchnia działki A wynosi 152 m2. Natomiast mapa dotycząca działki B przedstawia stary budynek mieszkalny oraz przyległy do niej plac jako całą nieruchomość, a pozostałości murów ze starego domu świadczą, ile placu było w chwili zakupu działki – a był to tylko kawałek za domem do budynku państwa K. Miało to miejsce w 1949 r., gdy aktem notarialnym stwierdzono, że nieruchomość na miejscu oglądali i na przebieg granicy się zgadzają (czyli w linii prostej bez uchyłku), tak zakupili swoją nieruchomość. Tym samym powierzchnia działki F, wynoszącej 306 m2 (a nie jak pisze biegły 0,0302 ha) wg mierniczego podzielona była na połowę i działka A jeszcze w 1984 r. miała powierzchnię 152 m2. W tym zakresie strona wskazała na konieczność podzielenia 306 m2 na połowę lub odjęcie od 306 m2 152 m2, wówczas wychodzi powierzchnia działki B –152 m2 i działki A - 152 m2 i wytyczenia prawidłowej granicy, bez szukania żadnych dokumentów podziałowych. Poza tym strona wskazała, że nie ubiega się już o 152 m2, lecz o 147 m2, na które zgodziła się podpisując protokół uzgodnień z Burmistrzem – tylko dlatego aby w końcu mogła kupić chociaż te 147 m2, ale tego dokumentu w gminie nie odnalazła i nie wie, na jakiej podstawie zmniejszono powierzchnię działki A ze 152 m2 na 147 m2. Istotną sprawą, zdaniem strony, było również przeprowadzenie pomiarów w dniach 15.05.-21.05.2009 r. i naniesienie zmian na mapę zasadniczą z 20.02.2009 r. przez geodetę. Strona oglądała w Starostwie Powiatowym w Kielcach zbiór dokumentów sporządzonych przez tego geodetę, z których wynika, że na podstawie sprawozdania technicznego i wykonania roboty geodezyjnej między zleceniodawcą (sąsiad) a tym geodetą (gdzie przedmiotem robót było sporządzenie mapy do aktualizacji księgi wieczystej) doszło do zmiany granic. Odbyło się to jednak bez wiedzy i obecności strony. W odwołaniu wskazano, że na mapie z 1988 r., którą strona pobrała z Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Kielcach do zakupu działki, tylko na kopii w ich gminie, jak mówił geodeta, poprawiono granicę biegnąca wzdłuż działki na tą z uchyłkiem, a dopiero w 2009 r. na podstawie umowy z sąsiadem dokonano zmian na mapie zasadniczej i tym samym zmniejszono powierzchnię działki A ze 147 m2 na 135 m2 wg pomiaru geodety. Strona otrzymała taką poprawioną mapkę, lecz widnieje na niej pieczęć, że "mapa przedstawia przebieg granic działki - działek wg stanu z 1996r. i nie może być wykorzystana do celów projektowo-podziałowych w postępowaniu administracyjno-sądowym". Tymczasem, zdaniem strony, mapa została wykorzystana bezprawnie. Zastanawiające są również wykonane przez geodetę modernizacje i inne zmiany dotyczące działki B, począwszy od 1982 r., 1992 r. - dwa lub trzy razy, w 1993 r., 1996 r., 1998 r. 2009 r. Nie wiadomo, na czyje zlecenia te zmiany były dokonywane, a poza tym cała dokumentacja sporządzona przez ww. geodetę, znajdująca się w Starostwie Powiatowym w Kielcach, dotycząca zmian na działce B, pozostawia wiele do życzenia, ponieważ za nr 8 była w dniu 12.09.2022 r. mapa bez numeru i w dodatku nowa (czyli nie pożółknięta jak wcześniejsze dokumenty), za nią mapa zasadnicza z datą wydania 20.02.2009 r., potem zasób przejściowy - pożółknięty i dalej nowe dokumenty tj. zgłoszenie pracy geodezyjnej do Powiatowego Ośrodka, sprawozdanie techniczne i następne, a za nimi znów pożółknięte dokumenty i na końcu informacja, że całość zawiera 16 ponumerowanych dokumentów, a w rzeczywistości jest ich więcej i są bez numerów i w innym kolorze – czyli świeżo dołożone. Ważną jest także, zdaniem strony, sprawa modernizacji w latach 90-tych, ponieważ, jak wynika z analizy geodety, działka B ma powierzchnię 0,0172 ha (czyli więcej niż zakupiono), a działka nr A ma już powierzchnię 0,0140 ha (czyli mniej o 7 m² niż kupili), podczas gdy pomiar uzupełniający wykazał powierzchnię użytkową działki A - 0,0135 ha. Natomiast w 1968 r. cała nieruchomość F wynosiła 0,0302 ha (a nie 0,0306 ha, granica biegnie dzieląc ją na połowę), potem w 1982 r. działka A ma powierzchnię 0,0152 ha, a działka B - 0,0171 ha, podczas gdy już w 1998 r. w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i założenia bazy numerycznej EWMAPA operatem 2463/164/98 sporządzono numeryczna mapę ewidencyjną, gdzie przebieg granicy poprowadzono linia prostą po granicy budynku mieszkalnego znajdującego się na działce 119/1 285/2 – czyli jej powierzchnia wyniosła 97 m2, a działka B – 209 m2 i nie była protokolarnie wyznaczana, ani ustalana na gruncie w obecności stron. Na takiej właśnie mapie, gdzie granica biegnie po budynku mieszkalnym strony, sąsiedzi mają zaznaczoną, samowolnie wykonaną, bez niczyjej zgody, kanalizację, która chcą teraz zalegalizować bez zgody i wiedzy strony. Końcowo strona wskazała, że zmiany na mapach są nadal nanoszone i chociaż w księdze wieczystej i rejestrze gruntów posiada powierzchnię 147 m² i płaci podatki, począwszy od 1986 r. aż do 1995 r. za powierzchnię 152 m2, oraz od 1996 r. do 2022 r. za 147 m², to nie może użytkować powierzchni należnej w całości, gdyż Gmina, począwszy od 1999 r. aż do chwili obecnej, nie chce wyznaczyć stronie granicy o należnej powierzchni 147 m² - tylko dlatego, że cyt. "sąsiedzi mają geodetów w rodzinie i nanoszą im zmiany takie, jakich chcą i kiedy chcą). Strona wniosła o dokonanie czynności rozgraniczenia, gdyż istnieje taka możliwość, biorąc pod uwagę jej wskazania oraz fakt, że w przedstawionym akcie notarialnym nie ma żadnej wzmianki o przebiegu granicy, tylko o powierzchni – 147 m², a w akcie sąsiada zwarta jest jego zgoda na wcześniejszą granicę – czyli prosto biegnącą bez uchyłku – bez konieczności kierowania sprawy do sądu.
SKO, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, powołało się na art. 31 ust. 2 ustawy, który stanowi, że przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Z kolei ust. 3 tego przepisu mówi, że jeżeli brak jest danych, o których mowa w ust. 2 lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granic według oświadczenia stron lub jednej strony, jeżeli druga oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy. Jednocześnie szczegółowy wykaz dokumentów, które mogą stanowić podstawę ustalenia przebiegu granic wymienia rozporządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.04.1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453), a w szczególności jego § 3-7. Przepisy te określają jednocześnie pierwszeństwo ustaleń dokonanych w oparciu o wymienione w ustawie dokumenty przed oświadczeniami stron. Natomiast jeżeli chodzi o rodzaje dokumentów rozporządzenie przyznaje pierwszeństwo dokumentom geodezyjnym zawierającym dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic nad dokumentami, takimi jak mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic. Organ przytoczył szczegółowe ustalenia co do kształtującego się na przestrzeni lat stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości – przedstawione w sporządzonej przez geodetę opinii. Biegły wyjaśnił, że w opracowaniu – zarys pomiarowy z 1949 r. obie działki stanowiły jedną nieruchomość nr [...] o powierzchni 306 m2, dokumentacja ta nie przedstawia przebiegu granicy spornej. W 1968 r. dla obrębu wykonano opracowanie założenia ewidencji gruntów przyjęte do zasobu pod nr 268/70, w którym to opracowaniu przestawiono jedną nieruchomość nr F o powierzchni 0,0302ha, obejmujące obie sporne działki, jednakże i ta dokumentacja nie przedstawia sporej granicy. Następnie w 1982 r. wykonano opracowanie modernizacji ewidencji gruntów, na mapach ewidencyjnych z 1982 r. oraz w rejestrach gruntów z 1984r. ujawniony został podział na działkę wnioskodawcy nr A o powierzchni 0,0152 ha oraz działkę uczestnika nr B o powierzchni 0,0171, ha zaś linia rozdzielająca obie nieruchomości biegła linią prostą. Na podstawie mapy ewidencyjnej sporządzono mapę zasadniczą, gdzie przebieg granicy pokazano linią prostą wzdłuż istniejącego ogrodzenia. Następnie, w 1998 r. wykonano opracowanie – modernizację ewidencji gruntów i założenie bazy numerycznej EWMAPA operatem 2463/164/98, którym to opracowaniem sporządzano numeryczną mapę ewidencyjną – gdzie przebieg granicy poprowadzono linią prostą po granicy budynku mieszkalnego wnioskodawcy. Kolejno, jak wskazał biegły, powstało opracowanie jednostkowe 2463-134/2009 – opracowanie mapy prawnej do aktualizacji księgi wieczystej oraz bazy danych ewidencji gruntów, które to opracowanie zostało oparte na szkicu pomiarowym z 1949 r., kopii mapy z księgi wieczystej [...] oraz pomiarze bezpośrednim. Na szkicu granicznym przedstawiono przebieg granicy, wynikający z powyższego opracowania linią czarną po punktach 2629-4502-4503-2686, granica ta nie była protokolarnie wyznaczana ani ustalana na gruncie w obecności stron. Geodeta, analizując wszystkie dokumenty, stwierdził że zgodnie z rejestrem ewidencji gruntów z 1969 r. istniała cała działka nr F o powierzchni 0,0302 ha, natomiast w ewidencji z 1984 r. występuje działka nr B o powierzchni 0,0171ha oraz działka nr A o powierzchni 0,0152 ha, zaś w wyniku modernizacji ewidencji gruntów w latach 90-tych powierzchnię działki nr A zmieniono na obowiązującą obecnie 0,0147 ha. Następnie biegły wskazał, że zgodnie z aktualnym przebiegiem ewidencji, powstałym w wyniku opracowania w 2009 r., powierzchnia ewidencyjna w bazie numerycznej wynosi odpowiednio dla działki nr B – 0,0172 ha oraz dla działki A – 0,0140 ha, zaś pomiar uzupełniający wykazał, że granice ewidencyjne z sąsiednią działką nr C nie pokrywają się z granicą użytkowania wyznaczoną ścianami budynku, a obliczona powierzchnia użytkowana przez wnioskodawcę wynosi 0,0135 ha. Jak wyjaśnił w opinii biegły, mapa w zbiorze "[...]" w przeliczeniu ze stóp na miary aktualne nie wykazuje znaczących rozbieżności z mapą z 1949 r. oraz z aktualnym użytkowaniem, zaś mapy opisujące nieruchomość w księdze wieczyste wnioskodawcy, jak i uczestnika są ze sobą spójne i przedstawiają stan zbliżony do aktualnego zagospodarowania nieruchomości. Biegły wskazał w opinii, że 6.06.2022r. w obecności stron dokonano pomiaru sytuacyjnego na gruncie, a w trakcie czynności dokonywanych 24.06.2022r. przedstawił stronom dokumentację geodezyjną i wynikające z niej możliwości – wskazując, że w zasobach geodezyjnych nie znajduje się dokumentacja, przedstawiająca podział działki nr F, która by pozwoliła na jednoznaczne odtworzenie granicy. Istniejąca w księdze wieczystej mapa z 1949 r. nie pozwala na odtworzenia przebiegu granicy z wymaganą dokładnością, podobnie jak w księdze Hipotecznej "[...]" przedstawiająca plac nr [...], będący obecnie działką uczestnika, nie pozwala na odtworzenie przebiegu granic. W rezultacie, wobec braku możliwości odtworzenia przebiegu granicy według danych ewidencyjnych i przy braku zgody na pozostawienie przebiegu granicy zgodnego z użytkowaniem w dniu pomiaru, zaproponowano stron ugodę, jednakże do niej nie doszło. Jak zaznaczył biegły, punkty graniczne sporu wyznaczone są trwałymi elementami zagospodarowania terenu – punkt 1606 wyznaczono w terenie i markerem na ścianie istniejącego budynku, zaś punktów 2314 i 2686 nie wyznaczono, gdyż znajdują się w ścianie istniejącego budynku. We wnioskach końcowych biegły stwierdził, po analizie materiałów uzyskanych z zasobu geodezyjnego, badania stanu prawnego nieruchomości, pomiaru bezpośredniego oraz przeprowadzonego 24.06.2022 r. postępowania rozgraniczeniowego, że brak jest dokumentacji pozwalającej na odtworzenie przebiegu granicy oraz brak zgody na przyjęcie granicy zgodne z aktualnym stanem zagospodarowania oraz brak możliwości zawarcia ugody przez strony – w związku z czym wniósł o wydanie decyzji o umorzeniu postępowania dotyczącego rozgraniczenia i przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowym. Z protokołu granicznego wynika bowiem, że każda ze stron wskazuje na inny przebieg spornej granicy, a ten proponowany przez biegłego także nie pokrywa się ze wskazaniem którejkolwiek strony. Jednocześnie w protokole stwierdzono, że przebieg granicy nie został ustalony – pomimo nakłaniania do zawarcia ugody.
SKO, reasumując, wskazało że organ, opierając się na dokumentacji sporządzonej przez biegłego, prawidłowo ustalił, iż nie jest możliwe dokonania rozgraniczenia nieruchomości w oparciu o art. 33 ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że kwestia zmniejszenia powierzchni przysługującej stronie nie jest przedmiotem badania w ramach niniejszego postępowania, gdyż przedmiotem rozgraniczenia jest ustalenie przebiegu granicy, nie zaś ustalenie powierzchni nieruchomości. Z kolei odnośnie wskazywanych w odwołaniu nieprawidłowości, jakie miały, zdaniem strony, miejsce w sporządzeniu wcześniejszych niż powstałe w ramach niniejszego postępowania opracowań geodezyjnych, to nie mają one znaczenia dla oceny, czy aktualnie możliwe jest dokonanie rozgraniczenia na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
W skardze na decyzję organu odwoławczego, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, strona częściowo powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu, przedstawiając jednocześnie prośbę o pomoc w sprawie rozstrzygnięcia sporu o rozgraniczenie przedmiotowych działek. Pomimo zwrócenia się do SKO – ze wskazaniem na nieprawidłowości, na jakie skarżący natrafił w dokumentacji w Urzędzie Gminy w Chęcinach, w Starostwie Powiatowym oraz w Sądzie Rejonowym w Kielcach utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W tym zakresie strona powołała opisane wyżej okoliczności związane z nabyciem działki nr A, nabytej powierzchni działki, jej zmiany – w kontekście uwarunkowań temu towarzyszących. Zdaniem skarżącego doszło do nieprawidłowości w dokumentacji z wcześniejszych lat, a dotyczących nieruchomości będących przedmiotem postępowania o rozgraniczenie. Skarżący zwrócił się o pomoc do Policji w Chęcinach, Prokuratury Rejonowej Kielce-Zachód, a także posła na Sejm RP. Główny zarzut skargi stanowi jednak powierzchnia działki nr A i brak ustalenia przebiegu granicy w sposób proponowany przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia zakwestionowanego rozstrzygnięcia.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja SKO, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego.
Z uwagi na okoliczność, że kwestionowana jest przez skarżącego zgodność przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania z przepisami prawa procesowego i zasadność wydanego rozstrzygnięcia, a więc umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1990), czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 tej ustawy). Jeżeli jest brak danych, o których mowa w ust. 2, lub są one niewystarczające albo sprzeczne, ustala się przebieg granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron lub jednej strony, gdy druga strona w toku postępowania oświadczenia nie składa i nie kwestionuje przebiegu granicy, nadto w razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 3 i 4 ww. ustawy).
Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. W myśl art. 33 ust. 2 tej ustawy, wydanie decyzji poprzedza: dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia (pkt 1), a także włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (pkt 2). Stosownie zaś do art. 34 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2 ww. ustawy).
Organ administracji może zatem wydać decyzję merytoryczną, gdy dysponuje dowodami geodezyjnymi i kartograficznymi, na podstawie których władny jest zająć stanowisko w zakresie przebiegu linii granicznych określonych nieruchomości. Przy czym w postępowaniu administracyjnym organ nie ma kompetencji do wydawania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania (por. M. Durzyńska Rozgraniczenie i podział nieruchomości, wyd. 1 LexisNexis Warszawa 2009 str. 129-141, 212-287). Jednocześnie zastrzec trzeba, że ustalenie granicy na podstawie zgodnego oświadczenia stron powinno nastąpić tylko wtedy, gdy wskazanemu przez strony przebiegowi granicy nie sprzeciwia się treść innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a miarodajnych i istotnych dla ustalenia linii granicznej, w tym zwłaszcza dowodów z dokumentów (por. wyrok NSA oz. w Katowicach z dnia 9 czerwca 1997 r., SA/Ka 2492/95, ONSA 1998 nr 4 poz. 118). Zatem jeżeli nie ma właściwych dokumentów pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, to organ administracyjny nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2009 r., I OSK 233/09, Lex nr 588773).
W niniejszej sprawie bezspornie nie doszło pomiędzy właścicielami działek nr B i nr A do zawarcia ugody w zakresie przebiegu linii granicznych pomiędzy tymi nieruchomościami, która definitywnie kończyłaby postępowanie rozgraniczeniowe. Ponadto stanowiska stron co do przebiegu granicy między ww. działkami były sprzeczne. Również w zakresie zgromadzonej w toku postępowania rozgraniczeniowego dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej podnieść należy, że była ona niejednoznaczna dla wydania w sprawie decyzji merytorycznie rozstrzygającej spór.
Czynności ustalania przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami, z zachowaniem dyspozycji art. 31 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, wykonał geodeta upoważniony przez Burmistrza Miasta i Gminy Chęciny, który zgromadził dokumentację konieczną do wydania opinii w sprawie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami. Wyniki pracy geodezyjnej zamieszczone zostały w opinii biegłego., w której - po analizie dokumentów i danych liczbowych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – geodeta wskazał, że brak jest dokumentacji pozwalającej na odtworzenie przebiegu granicy.
Rację ma organ odwoławczy, że podstawą do wydania przez organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe (Burmistrza Miasta i Gminy Chęciny) zarówno decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, jak również o umorzeniu postępowania (i przekazaniu sprawy z urzędu sądowi powszechnemu) są ustalenia uprawnionego geodety wyznaczonego w tym postępowaniu do dokonania czynności ustalenia przebiegu spornych granic. Bez wątpienia, z jednej strony, organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe jest związany ustaleniami geodety dokonanymi w ramach tych czynności w oparciu o poprawną i zupełną dokumentację, z drugiej zaś - dokonuje jednak oceny prawidłowości czynności przeprowadzonych przez geodetę co do ich zgodności z prawem. Organ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w danej instancji ocenia dowody z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, w tym – w postępowaniu rozgraniczeniowym - dowód z opinii geodety i pozostałą dokumentację przedstawioną przez geodetę w związku z wykonaniem zleconych mu czynności w tym postępowaniu.
Wbrew zarzutom skarżącego, w niniejszej sprawie organy obu instancji przeprowadziły wszechstronną ocenę dokumentacji zebranej w postępowaniu rozgraniczeniowym, w szczególności związanej z czynnościami ustalenia przebiegu spornej granicy dokonanymi przez upoważnionego geodetę. Sporządzona opinia w niniejszej sprawie przez uprawnionego geodetę zawiera czytelne, precyzyjne wnioski, oparte o analizę całości zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, danych liczbowych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wywiadu terenowego, a także oświadczeń stron postępowania. Wiarygodność tego dowodu nie budzi wątpliwości, stąd zasadnie organy orzekające w postępowaniu rozgraniczeniowym oparły swoje ustalenia faktyczne na ustaleniach geodety wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego. Wynika z nich, że wobec stwierdzonych rozbieżności w dokumentach z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie jest możliwe w niniejszej sprawie dokonanie ustalenia przebiegu spornej granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki ewidencyjne nr B i A.
W konkluzji stwierdzić należy, że postępowanie rozgraniczeniowe, w którym wydane zostały zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji, zostało przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego, w szczególności z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a uzasadnienia powyższych decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Nadto wynik tego postępowania doprowadził do uzasadnionego wniosku, że zgromadzone w toku postępowania rozgraniczeniowego dowody nie pozwalały na jednoznaczne określenie granicy pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr B i nr A, stąd w zgodzie z przepisami prawa organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Chęciny w przedmiocie umorzenia postępowania i przekazania sprawy z urzędu do rozpatrzenia przez właściwy sąd rejonowy.
Z powyższych przyczyn Sąd ocenił za niezasadne wskazane w skardze zarzuty, jak również kontrola, jakiej Sąd dokonuje z urzędu, nie doprowadziła do ujawnienia naruszenia prawa prowadzącego do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Z tych przyczyn, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił skargę.