II SA/KE 249/25

II SA/Ke 249/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Beata Ziomek /przewodniczący sprawozdawca/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153, art. 151, art. 61 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 418
art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 1 pkt 20, art. 50 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 40 ust. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skarg A. L., B. S. i G. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 7 marca 2025 r. znak: WOA.7721.123.2024 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych oddala skargi.
Uzasadnienie
II SA/Ke 249/25
Uzasadnienie
Decyzją z 7 marca 2025 r., znak: WOA.7721.123.2024, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania B. S. i G. S. oraz odwołania A. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce (PINB) z 7 listopada 2024 r., znak: PINB-SO.5160.21.2022.I, nakazującej A. L. jako inwestorowi robót budowlanych wykonanych przy boisku na działce nr ewid. [...], obr. [...] przy ul. S. [...] w Kielcach, wykonać w terminie do 28 marca 2025 r. następujące roboty budowlane:
– przesunąć piłkochwyty w części północnej boiska w ten sposób, aby ich odległość od okien budynku przy ul. M. [...] wynosiła co najmniej 10 m;
– zagrodzić wejście na teren pomiędzy ogrodzeniem boiska a ogrodzeniem działki za pomocą ogrodzenia stałego o wysokości do 2,2 m;
– wykonać izolację cieplną u podstaw muru oporowego;
– naprawić nieszczelności w murze oporowym zachowują liniowość wbudowanych prefabrykowanych elementów żelbetowych typu L ("elek");
– zamontować barierkę ochroną
z określeniem, że ww. roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i legitymującej się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego
oraz z pouczeniem, że w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku w określonym terminie wydana zostanie decyzja nakazująca rozbiórkę wykonanych robót budowlanych (art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego), a inwestor jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji (art. 52 Prawa budowlanego)
- działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.:
– uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania robót do dnia 28 marca 2025 r. i w tym zakresie orzekł o nowym terminie wykonania robót do dnia 31 sierpnia 2025 r.;
– w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W piśmie z 24 czerwca 2022 r. osoby zamieszkujące przy ul. M. w Kielcach, w tym B. i G. S. wystąpiły do PINB z protestem przeciw budowie stadionu sportowego przy Zespole Szkół [...] w Kielcach z powodu uciążliwości. W toku oględzin przeprowadzonych 4 sierpnia 2022 r. pracownicy PINB ustalili, że teren boiska o nawierzchni trawiastej został ogrodzony ogrodzeniem panelowym metalowym o wysokości ok. 6 m. Nawierzchnia boiska nie jest urządzona i roboty nie są zakończone. Od strony południowej boiska wykonano mur podtrzymujący powstałą po niwelacji terenu skarpę o wysokości 1 m oraz wykonano oświetlenie boiska.
Obecny przy oględzinach A. L. oświadczył, że na podstawie umowy dzierżawy jest inwestorem modernizacji boiska. Pozostały do wykonania prace związane z niwelacją terenu z doprowadzeniem obiektu do takiego stanu, aby można było go użytkować. Inwestor przedłożył pismo Prezydenta Miasta Kielce z 17 września 2021 r. wskazujące, że zgłoszeniem z 27 sierpnia 2021 r. inwestor wystąpił z zamiarem wykonania robót budowlanych polegających na "remoncie boiska szkolnego polegającego na uzupełnieniu nierówności nawierzchni (nawóz ziemi), a następnie dosiewka trawy. Wykonanie ogrodzenia boiska tzn. piłkochwyty, montaż oświetlenia zewnętrznego boiska". Poinformowano inwestora, że roboty budowlane polegające na: uzupełnieniu nierówności nawierzchni (nawóz ziemi) a następnie dosiewka trawy jak również montaż oświetlenia zewnętrznego boiska jest zwolniona z obowiązku zgłoszenia i uzyskania pozwolenia na budowę. W piśmie poinformowano nadto, że budowa ogrodzenia o wysokości powyżej 2,2 m nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, w związku z powyższym budowa ogrodzenia o wys. ok. 6 m podlega obowiązkowi zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z dokonaniem stosownego zgłoszenia 18 lipca 2022 r., inwestor przedłożył również zaświadczenie Prezydenta Miasta Kielce z 25 lipca 2022 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia (piłkochwytów) o wysokości 6 m na przedmiotowym boisku szkolnym.
W piśmie z 8 sierpnia 2022 r. PINB poinformował G. S., że ww. roboty budowlane zostały wykonane legalnie, a wszelkie spory wynikłe na tym tle mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze powództwa cywilnego. W piśmie z 14 czerwca 2023 r. G. S. wystąpił do Prezydenta Miasta Kielce o podjęcie kroków w sprawie zakłócania miru domowego. Wnioskiem z 18 sierpnia 2023 r. B. i G. S. wystąpili o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych dotyczących przedmiotowego boiska z naruszeniem ustawy.
W wyniku kontroli przeprowadzonej 30 sierpnia 2023 r. pracownicy PINB stwierdzili dodatkowo, że przy boisku, w narożach i w części środkowej, ustawionych zostało 6 słupów oświetleniowych z zamontowanymi oprawami oświetleniowymi skierowanymi w stronę boiska. Po stronie zachodniej znajdują się 2 mniejsze boiska o wymiarach około 13 m x 26 m i 13 m x 33 m. Odległość piłkochwytów w części północnej dużego boiska od ogrodzenia wynosi około 0,7 m. Odległość od okna budynku mieszkalnego przy ul. M. [...], stanowiącego własność skarżących, do drewnianego ogrodzenia tej działki wynosi około 8,05 m. Do akt sprawy dołączono zgłoszenie inwestora z 8 sierpnia 2022 r. dokonane w Urzędzie Miasta Kielce, dotyczące zamiaru wykonania przebudowy boiska polegającej na ustawieniu muru w celu doprowadzenia do funkcji pełnowymiarowego boiska do piłki nożnej wraz z zaświadczeniem Prezydenta Miasta Kielce z 18 sierpnia 2022 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie.
W wyniku kolejnych oględzin 26 września 2023 r. pracownicy PINB stwierdzili, że na działce znajduje się boisko trawiaste, na którym ustawione są bramki. Boisko zostało wyznaczone liniami o szerokości około 0,1 m z białej farby, oznaczającymi strefę boiska, które zostało przystosowane do gry w piłkę nożną. Po północnej stronie boiska wykonane zostały piłkochwyty o wysokości ok. 6 m (słupki metalowe z panelami z siatki). Odległości wymalowanej linii boiska od ogrodzenia betonowego wynosi około 3,91 m, zaś odległość do drewnianego ogrodzenia posesji przy ul. M. [...] wynosi ok. 4 m. Od strony posesji przy ul. M. [...] dokonano pomiarów odległości w trzech punktach: od drewnianego ogrodzenia tej posesji do okna (szyby) w pomieszczeniu salonu znajdującego się w wykuszu budynku przy ul. M. [...] odległość wynosi od około 8,02 m do około 8,06 m, do futryny okna salonu - od około 7,98 m do około 8,03 m, zaś do lica elewacji tego budynku - od około 7,88 m do około 7,93 m. Nadto stwierdzono, że po przeciwnej stronie, tj. od strony południowej boiska, ze względu na różnicę poziomu terenu, wykonany został mur na całej długości o zróżnicowanej wysokości od około 0,85 m do około 0,99 m w stosunku do terenu od strony działki nr ewid. [...]. Mur został wykonany z płyt betonowych grubości 0,1 m i szerokości 0,5 m. Odległość muru od piłkochwytów w tej części boiska wynosi od ok. 1,5 m do ok. 1 m, a odległość do istniejącego ogrodzenia metalowego od strony południowej działki nr ewid. [...] wynosi ok. 0,40 m. Boisko oświetlone zostało lampami ledowymi zamontowanymi na 6 słupach oświetleniowych.
Inwestor oświadczył, że boiskiem użytkowanym od godz. 8 do 15 przez dzieci ze szkoły, dysponuje dopiero od godz. 15 do 20. Od poniedziałku do piątku od godz. 17 do 20 i w soboty od godz. 9 do 12 są tam prowadzone zajęcia piłkarskie pod nadzorem trenerów. G. S. podniósł m.in., że inwestycja powinna być realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, natomiast w celu wykluczenia mieszkańców ul. M. zastosowano uproszczoną procedurę zgłoszeniową. Nie zachowano wymaganej odległości 10 m, a zamiast piłkochwytów, które wyłapują piłkę bez hałasu zastosowano do ogrodzenia metalowe przęsła wywołujące nieprzyjemny dla ucha rezonans. Oświetlenie zaś oślepia wszystkie pomieszczenia domów od strony południowej oraz tereny działek. Ponadto, podniesiony został teren boiska o ok. 1-1,5 m bez zachowania norm dotyczących zabezpieczenia terenu przed osuwaniem się ziemi. Pełnomocnik B. i G. S. stwierdził, że doszło do obejścia przez inwestora przepisów dotyczących pozwolenia na budowę. Już bowiem w dokumentach dotyczących zgłoszenia wykonanych murków inwestor sygnalizował, że swoimi działaniami będzie zmierzał do nadania obiektowi charakteru swego rodzaju mini stadionu. Zamierzenia te podtrzymuje deklarując budowę trybun, organizowanie imprez rodzinnych i integracyjnych. W rezultacie funkcjonujące boisko ma stanowić komercyjny obiekt służący prowadzeniu działalności gospodarczej.
Decyzją z 2 października 2023 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót wykonanych na terenie przedmiotowego boiska. Do odwołania od tej decyzji B. i G. S. dołączyli opinię techniczną z 17 października 2023 r., autorstwa C. D. Decyzją z 27 listopada 2023 r. ŚWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Obie decyzje zostały uchylone wyrokiem tut. Sądu z 18 kwietnia 2024 r., sygn. II SA/Ke 50/24. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zakres i rozmiar wykonanych prac pozwala przyjąć, że inwestor poprzez zwiększenie powierzchni terenu boiska dokonał jego rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("p.bud."). Jednocześnie wyjaśnił, że na budowę boiska nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Inwestycja taka podlega zgłoszeniu zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 p.bud. Natomiast okoliczność, że organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od sprawdzenia zrealizowanych robót budowlanych w odniesieniu do przepisów p.bud. – art. 50 ust. 1 pkt 4. Innymi słowy, rolą organów nadzoru budowlanego jest sprawdzenie czy roboty budowlane objęte zgłoszeniem zostały zrealizowane zgodnie z przepisami prawa, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ("war.tech.").
W ocenie Sądu odległość spornego boiska od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, wymagana przez § 40 ust. 3 war.tech. jest zachowana, ponieważ wynosi ok. 12 m, przy czym boisko zostało wyznaczone liniami o szerokości około 0,1 m z białej farby, oznaczającymi strefę boiska, które zostało przystosowane do gry w piłkę nożną i odległość od okien mierzona była do namalowanych linii wyznaczających boisko. Sąd, nie zgadzając się ze stanowiskiem organów, stwierdził natomiast, że gdy "piłkochwyty" nie stanowią samodzielnego "ogrodzenia", a są elementem "przynależnym" do boiska, odległość boiska od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, wymaganą przez § 40 ust. 3 war.tech., należy mierzyć od piłkochwytów, a nie od linii boiska. Wbrew zatem twierdzeniom organu nie została zachowana odległość spornego boiska od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, wymagana ww. przepisem.
W toku oględzin przeprowadzonych 3 października 2024 r. ustalono, że stan na kontrolowanej działce nie uległ zmianie. Odległość piłkochwytów od ogrodzenia murowanego w południowej części działki wynosi ok. 0,68 m, grubość ogrodzenia ok. 0,3 m, natomiast odległość od betonowego ogrodzenia do elewacji ok. 8,96 m, z kolei do futryny okna ok. 9,12 m, a do szyby okna (w pokoju pod tarasem) ok. 9,20 m. Tym samym odległość piłkochwytów do okien budynku przy ul. M. [...] wynosi ok. 10 m. Na działce przy ul. M. [...] w części południowo-wschodniej, w odległości ok. 3,45 m od betonowego ogrodzenia znajduje się pomieszczenie gospodarcze, natomiast od strony południowo-zachodniej budynek gospodarczy. Natomiast na działce przy ul. M. [...] w odległości ok. 1,53 m od ogrodzenia drewnianego od strony południowej znajduje się altana rekreacyjna, w części południowo-wschodniej zaś budynek garażowy. Przy piśmie z 17 października 2024 r. inwestor przedłożył opinię techniczną sporządzoną przez Z. C.
W takich okolicznościach sprawy organ I instancji, działając na podstawie m.in. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.bud., wydał opisaną na wstępie decyzję z 7 listopada 2024 r.
B. i G. S. zakwestionowali w swoim odwołaniu decyzję PINB w części poza obowiązkiem przesunięcia piłkochwytów. Nie zgodzili się z ustaleniem, że roboty przeprowadzone przez inwestora odpowiadają ustawowej definicji przebudowy. Ich zdaniem prace te wymagały pozwolenia na budowę. Inwestor nawiózł ogromne masy ziemi, zamontował instalację elektryczną o parametrach i przebiegu nieznanym organom, zamontował słupy oświetleniowe, których osadzenie nie gwarantuje zabezpieczenia interesu osób trzecich, istnieje wyrwa między elementem muru oporowego a podłożem, która zapewne jest wynikiem braku właściwej izolacji.
A. L. zarzucił natomiast w swoim odwołaniu błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odległość piłkochwytów od okien pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi jest niezgodna z przepisami war.tech., w sytuacji gdy pomiary nie uwzględniają chociażby grubości ogrodzenia. Zarzucił naruszenie § 40 war.tech. Zakwestionował termin wyznaczony na wykonanie nakazanych prac jako niewystarczający, ponieważ z boiska korzysta zarówno inwestor, jak i Zespół Szkół [...], konieczne jest również zaistnienie odpowiednich warunków atmosferycznych. Zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie wydanie decyzji nakazującej wykonanie robót w terminie nie krótszym niż 31 sierpnia 2025 r.
Organ odwoławczy zobowiązał PINB w trybie art. 136 § 1 k.p.a. do przeprowadzenia dodatkowej kontroli w celu jednoznacznego ustalenia odległości od piłkochwytów do okna w wykuszu budynku przy ul. M. [...]. Kontrola taka została przeprowadzona 3 lutego 2025 r. W jej toku ustalono, że odległość piłkochwytu od ściany ww. wykuszu wynosi 8,86 m, a odległość piłkochwytu od ramy okna 8,82 m.
ŚWINB wskazał na swoje związanie, z uwagi na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Ke 50/24. Wyjaśnił, że inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie boiska szkolnego polegającego na uzupełnieniu nierówności nawierzchni (nawóz ziemi), dosiewce trawy, wykonaniu ogrodzenia boiska, tzw. piłkochwytów, montażu oświetlenia zewnętrznego boiska (wysokość ogrodzenia ok. 6 m). Pierwsze zgłoszenie zostało dokonane 27 sierpnia 2021 r. Prezydent Miasta Kielce pismem z 17 września 2021 r. poinformował inwestora, że zgodnie z art. 29 i art. 30 p.bud. większość ww. robót zwolniona jest z obowiązku zgłoszenia i uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast budowa ogrodzenia o wysokości powyżej 2,2 m wymaga zgłoszenia, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 21 p.bud. W dniu 18 lipca 2022 r. inwestor dokonał drugiego zgłoszenia, dotyczącego zamiaru wykonania robót polegających na budowie ogrodzenia (piłkochwytów) o wysokości ok. 6 m. W zaświadczeniu z 25 lipca 2025 r. Prezydent Miasta Kielce stwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu. W dniu 8 sierpnia 2022 r. inwestor dokonał trzeciego zgłoszenia, dotyczącego zamiaru wykonania robót związanych z przebudową boiska, a polegających na ustawieniu muru w celu doprowadzenia do funkcji pełnowymiarowego boiska do piłki nożnej. Również co do tego zgłoszenia Prezydent Miasta Kielce wydał zaświadczenie, z 18 sierpnia 2022 r., o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Organ odwoławczy wskazał, że w świetle wiążącej oceny wyrażonej w wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Ke 50/24, inwestor dokonał rozbudowy boiska w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.bud., co wymaga zgłoszenia, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 20 p.bud. W wyroku tym przesądzono również, że odległość boiska od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi należy mierzyć od piłkochwytów. Organ I instancji ustalił, że odległość od piłkochwytu do ściany wykuszu w budynku przy ul. M. [...] wynosi 8,68 m, a odległość piłkochwytu od ramy okna 8,82 m, co oznacza usytuowanie boiska niezgodnie z § 40 ust. 4 war.tech. Zasadny jest zatem nakaz przesunięcia piłkochwytów tak aby ich odległość od okien budynku przy ul. M. [...] wynosiła co najmniej 10 m.
W kwestii muru oporowego organ wyjaśnił, że stanowi on konstrukcję zaliczaną do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.bud. W niniejszej sprawie mur oporowy nie stanowi podstawy ogrodzenia. Realizacja muru oporowego nie została wymieniona w katalogu inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednakże, inwestor dokonał 8 sierpnia 2022 r. zgłoszenia przebudowy boiska polegającej na ustawieniu muru. Na załączniku graficznym ujawnił mur o wysokości 1 m. Prezydent wydał zaświadczenie o braku podstaw do sprzeciwu, co oznacza, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 p.bud.
Z opinii technicznej C. D. wynika, że mur oporowy nie jest szczelny, co zagraża bezpieczeństwu konstrukcji. Z kolei Z. C. zalecił w swojej opinii natychmiastowo zagrodzić wejście na teren pomiędzy ogrodzeniem boiska a ogrodzeniem działki, wyprostować linię osadzenia poszczególnych elementów muru oporowego, wykonać w miejscu elementów posadowionych na dole izolacje cieplna, zamontować barierę ochronną. Alternatywnie wskazano wykonanie nowego murku na podstawie projektu budowlanego.
W związku z powyższym organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na inwestora obowiązków określonych przez organ I instancji. Dodatkowo, w kontekście rozbudowy instalacji elektrycznej, wyjaśnił, że w świetle art. 29 ust. 4 pkt 3 p.bud. wykonywanie robót polegających na instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz instalacji, z wyłączeniem gazowych, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ani zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało zaskarżone do tut. Sądu dwiema skargami, A. L. oraz B. i G. S.
Inwestor zarzucił naruszenie:
a) prawa materialnego, tj. § 40 ust. 3 war.tech. w brzmieniu przed 1 sierpnia 2024 r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że dokonanie pomiaru odległości piłkochwytu od ściany wykuszu w budynku przy ul. M. [...] oraz odległość piłkochwytu od ramy okna odpowiada odległości wskazanej z ww. przepisie, tj. odległości od okna pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi do boiska, w sytuacji gdy ponowny pomiar 3 lutego 2025 r. w rzeczywistości dotyczył odległości od ramy okna do boiska (piłkochwytu), a nie od okna do boiska;
b) przepisów postepowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, dokonanie niekompletnej i błędnej analizy zebranego materiału dowodowego, polegających na dokonaniu błędnego, ponownego pomiaru odległości boiska, ponieważ dokonane pomiary dotyczyły odległości piłkochwytu od wykuszu w budynku przy ul. M. [...] oraz odległości piłkochwytu od ramy okna, w sytuacji gdy § 40 ust. 3 war.tech. wskazuje jasno, że odległość boiska powinna być mierzona od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a nie od ramy okna.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
B. i G. S. zarzucili w swojej skardze naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 140 oraz art. 7, art. 8, art. 9 zd. 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia, dlaczego organ nie uznał, że w sprawie zaistniała samowola budowlana w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 p.bud.;
2) art. 48 ust. 1 pkt 1 i 3 p.bud. poprzez ich niezastosowanie i nieuznanie, że w sprawie zaistniała samowola budowlana w zakresie wykonania przez inwestora muru oporowego i niezobowiązanie inwestora do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, że zgłoszenie wykonania określonych robót i brak sprzeciwu organu istotnie wyklucza uznanie, że roboty były wykonywane w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 p.bud., ale tylko pod warunkiem, że zamiarem inwestora nie było obejście prawa polegające na wystąpieniu ze zgłoszeniem, choć wiedział, że inwestycja wymaga pozwolenia na budowę.
W odpowiedziach na skargi ŚWINB wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii odległości piłkochwytu od okna budynku przy ul. M. [...] wyjaśnił, że odległość od szyby w oknie wynosi od ok. 8,77 do 8,81 m. Czterocentymetrowa różnica wynika z nierównoległego usytuowania szyby okna do linii boiska. Odległość jest więc na pewno mniejsza niż 10 m i wymagane są przeróbki obiektu.
Postanowieniem z 12 maja 2025 r., znak: WOA.7724.32.2025, ŚWINB wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Jej wykonanie, obejmujące m.in. rozbiórkę istniejących piłkochwytów i wykonanie ich w nowym usytuowaniu spowodowałoby bowiem trudne do odwrócenia skutki.
Na rozprawie 29 października 2025 r. pełnomocnik A. L. poparł jego skargę i wniósł o oddalenie skargi B. i G. S. Z kolei pełnomocnik B. i G. S. poparł ich skargę i wniósł o oddalenie skargi A. L. Na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. wniósł o uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że odległość powinna być mierzona od piłkochwytu do ramy okna.
Sąd postanowił oddalić wniosek o uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji wobec braku zmiany okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie robót budowlanych wykonanych przy boisku na działce nr ewid. [...], obr. [...] przy ul. S. [...] w Kielcach było już przedmiotem oceny tut. Sądu, który w prawomocnym wyroku z 18 kwietnia 2023 r., sygn. II SA/Ke 50/24, uwzględnił skargę B. S. i G. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 27 listopada 2023 r., znak: WOA.7721.96.2023, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem rozstrzygnięcia. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne treści art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J. Tarno, wydanie 3, Warszawa 2008, s. 376 i nast.). W orzecznictwie podkreśla się, że działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 21 października 1999 r., sygn. IV SA 1681/97; z 1 września 2010 r., sygn. I OSK 920/10).
Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną oraz w przypadku zmiany prawa lub zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 marca 2014 r., sygn. I GSK 534/12).
W przywołanym wyroku w sprawie II SA/Ke 50/24 tut. Sąd przesądził, że inwestor poprzez zwiększenie powierzchni terenu boiska dokonał jego rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. na datę orzekania przez ŚWINB w niniejszej sprawie z 2025 r. poz. 418), dalej "p.bud." Przesądził też, że na budowę boiska nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Inwestycja taka podlega zgłoszeniu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, stosownie do art. 30 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 p.bud. Sąd wyraził przy tym, wiążący w niniejszej sprawie pogląd, że brak jest podstaw do wymagania od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę. Nie można stawiać zarzutu inwestorowi, że skorzystał ze skróconej formy przewidzianej w Prawie budowlanym, tj. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Natomiast fakt, że organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od sprawdzenia zrealizowanych robót budowlanych w trybie art. 50-51 p.bud.
Okoliczność, że Sąd w ww. sprawie nie wypowiedział się w uzasadnieniu wyraźnie w odniesieniu do muru oporowego nie oznacza, że kwestii tej nie brał pod uwagę, skoro roboty budowlane wykonane przy przedmiotowym boisku obejmowały budowę takiego muru oporowego. Do akt sprawy dołączone było zgłoszenie inwestora z 8 sierpnia 2022 r. dotyczące wykonania przebudowy boiska polegającej na ustawieniu muru w celu doprowadzenia do funkcji pełnowymiarowego boiska do piłki nożnej wraz z zaświadczeniem Prezydenta Miasta Kielce z 18 sierpnia 2022 r. o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu w sprawie. W tym miejscu należy podkreślić, że przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 p.bud. wyraźnie stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, tj. w sytuacji gdy roboty budowlane w istocie wymagały pozwolenia na budowę. Wyrok NSA przywołany w skardze B. i G. S., z 14 października 2021 r., sygn. II OSK 3619/18, dotyczył sytuacji, w której inwestorzy wybudowali całkowicie inny obiekt niż zgłosili, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ze zgłoszenia dokonanego przez inwestora 8 sierpnia 2022 r. wynika, że jego zamiarem była przebudowa boiska polegająca na ustawieniu muru, który został uwidoczniony na załączniku graficznym (mur – wysokość 1 m). Taki też mur został wykonany (wg protokołu oględzin z 26 września 2023 r. jego wysokość wynosi od ok. 0,85 m do ok. 0,99 m). Brak więc było podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej i prowadzenia postępowania w trybie art. 48 p.bud., mimo że istotnie budowa muru oporowego nie została umieszczona w katalogu inwestycji zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ zawarł w tej kwestii stosowne wyjaśnienie, z powołaniem się na art. 50 ust. 1 pkt 3 p.bud.
Tut. Sąd w sprawie II SA/Ke 50/24 uznał, że "piłkochwyty" są częścią (elementem) boiska rozumianego jako teren ubity przeznaczony do ćwiczeń, gier, zawodów sportowych. Nie można ich uznać za "ogrodzenie", gdyż celem ich zastosowania nie jest odgradzanie działek od działek sąsiednich w sposób trwały i uniemożliwiający wejście na ogradzany teren, ale zapewnienie komfortu i bezpieczeństwa wydarzeń sportowych (rozgrywek piłkarskich) zarówno osobom w nich uczestniczącym jak i osobom postronnym. Skoro zatem "piłkochwyty" są częścią (elementem) boiska, to odległość boiska od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, wymaganej § 40 ust. 3 (od 1 sierpnia 2024 r. § 40 ust. 4) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), dalej "war.tech.", tj. co najmniej 10 m, należy mierzyć od "piłkochwytów". W rozpoznawanej sprawie trafnie organ przyjął, że należy mierzyć odległość od ramy okna. Przepisy p.bud. i war.tech. nie zawierają definicji okna. Stosownie do Polskiej Normy 12519:2007 okno to element budowlany przeznaczony do zamykania otworu w ścianie lub pochyłym dachu, umożliwiający dopływ światła do pomieszczenia i gwarantujący wentylację. Normy Polskie nie są wprawdzie przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ale mogą być pomocne w ustaleniach faktycznych dotyczących kwestii technicznych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 marca 2022 r., sygn. II SA/Wr 327/21). Samo okno składa się zaś z ramy, na której osadzone jest skrzydło z szybą. Skoro zatem rama jest elementem okna, na którym osadzone są jego pozostałem elementy, to w sytuacji gdy przepis rozporządzenia nakazuje zachować określoną odległość od okien pomieszczeń, mierzenie tej odległości od ramy okna, czyli najdalej wysuniętego elementu okna, zasługuje na aprobatę.
W rozpoznawanej sprawie organy w sposób niekwestionowany ustaliły, że odległość piłkochwytu od ściany wykuszu w budynku przy ul. M. zawierającej okno wynosi 8,68 m, a odległość piłkochwytu od ramy okna wynosi 8,82 m, co oznacza brak zgodności z dyspozycją § 40 ust. 4 war.tech. Z kolei w świetle przedłożonych w sprawie opinii technicznych, sporządzonych przez osoby z uprawnieniami budowlanymi, zrealizowany mur oporowy wymaga wykonania izolacji cieplnej, naprawienia nieszczelności. W tej sytuacji zasadne było zastosowanie w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.bud., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Stosownie zaś do art. 29 ust. 4 pkt. 3 lit. a p.bud., wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu m.in. na zewnątrz budynku szkoły instalacji elektrycznej nie podlega reglamentacji ze strony prawa budowlanego.
Odnosząc się do wniosku o uchylenie postanowienia ŚWINB o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, wydanego na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że stosownie do art. 61 § 4 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić takie postanowienie w każdym czasie, ale tylko w razie zmiany okoliczności. Warunkiem dokonania zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie (por. postanowienie NSA z 23 października 2018 r., sygn. I OSK 1353/18). W postanowieniu z 12 maja 2025 r., organ wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji argumentując, że jej wykonanie, obejmujące m.in. na rozbiórkę istniejących piłkochwytów i wykonanie ich w nowym usytuowaniu spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Złożony w niniejszej sprawie wniosek nie wskazuje zaś na żadne okoliczności, które uległy zmianie, w związku z czym zaistniałaby podstawa do zmiany dotychczasowego postanowienia. Z uwagi na powyższe wniosek podlegał oddaleniu.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zarzuty skarg nie zasługiwały na uwzględnienie i brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.