II SA/KE 244/06

II SA/Ke 244/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Danuta Kuchta
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art.37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art.103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art.87 ust.3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 244/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy
z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, odmówił z wniosku M. W. wydania nakazu rozbiórki budynku garażowego wybudowanego w latach 70-tych przez W. K.
w miejscowości Z. - z uwagi na brak podstaw prawnych do wydania takiej decyzji.
Organ ustalił, że wyżej wymieniony obiekt o konstrukcji murowanej
z dachem jednospadowym, o pokryciu blachą, właściwie orynnowany,
w dobrym stanie technicznym, użytkowany jest zgodnie
z przeznaczeniem od ponad 30-tu lat. Spór pomiędzy stronami powstał w 1987 r., trwa do dziś, a dotyczy między innymi spływu wód opadowych z terenu oraz połaci dachowych istniejących budynków, jak też przebiegu granicy pomiędzy posesjami. Biorąc pod uwagę fakt, że
w myśl obowiązujących do 31 grudnia 1994 r. przepisów ustawy Prawo budowlane inwestor nie miał obowiązku przechowywania dokumentów związanych z budową danego obiektu oraz to, że obecne zarzuty M. W. nie są poparte żadnymi dowodami potwierdzającymi zasadność wydania wnioskowanej decyzji, organ orzekł jak w sentencji.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez M. W., Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie decyzją z dnia [...]
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania przed organem I-szej instancji, przytoczył między innymi wyjaśnienia W. K., który oświadczył, że budynki, których legalność podważa M.W., to obiekty istniejące od 1970 r., wybudowane na podstawie udzielonych pozwoleń na budowę, które zostały przekazane do sądu w czasie rozgraniczenia prowadzonego około 16-17 lat temu. Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 16 lutego 2005 r., wizja dokonana została z terenu działki skarżącej, ponieważ W. K. zamknął bramę i furtkę uniemożliwiając tym samym dostęp komisji na teren przedmiotowej nieruchomości. Organ II instancji przytoczył także treść zaświadczenia wydanego przez Archiwum Państwowe (odpowiadającego na zapytanie organu I-szej instancji, czy w latach 1960-1973 było wydawane pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu), z którego wynika, że
w roku 1972 wydane zostało pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego dla W. K. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że budynek garażu istnieje i jest użytkowany od ponad 30-tu lat. Jest to obiekt murowany z dachem jednospadowym o pokryciu blachą, właściwie orynnowany, usytuowany ścianą pełną od granicy działki skarżącej. Jest w dobrym stanie technicznym i użytkowany jest zgodnie z przeznaczeniem. Budowa obiektu prowadzona była w latach 70-tych i nie stanowiła wówczas przedmiotu sporu, który powstał między stronami dopiero w roku 1987. Ze względu na fakt wybudowania i użytkowania obiektu przed dniem
1 stycznia 1995 r., sprawa zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., rozpatrywana jest w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Z uwagi na brak bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowania sąsiedniej nieruchomości, nie zachodzą okoliczności do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. Dlatego słusznie organ I-szej instancji odmówił spełnienia żądania M.W. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. podkreślając, że skoro nie zachodzą określone w nim przesłanki, to brak było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu garażowego.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. W. wnosząc o uchylenie jej oraz decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].
Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało
z uchybieniem art. 6 do 10 kpa. Organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, w szczególności materiał dowodowy zebrany w sprawie nie uzasadnia wydania zaskarżonej decyzji. Oparto się tylko o wyjaśnienia W. K. stwierdzające, że uzyskał on wymagane pozwolenia na budowę, nie sprawdzono ich wiarygodności i nie wezwano W. K. do wskazania sygnatury akt sądowych, w których wedle jego twierdzeń miałyby się znajdować się te dokumenty. Ponadto skarżąca zarzuciła, że nie została zawiadomiona
o wizji lokalnej, mimo że organ I-szej instancji powołuje się na to, że to
z jej działki dokonano oględzin budynków należących do W. K. Garaż wybudowany został bez wymaganego prawem zezwolenia, a organy nadzoru budowlanego stwierdzają, że nie ma podstaw do jego rozbiórki. Wybudowany został ponadto w miejscu spływu wód opadowych, co spowodowało, że dewastacji ulega jej budynek gospodarczy jak i mieszkalny.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowanego wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest
w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się
w postępowaniu organów obu instancji takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności wydanej decyzji.
Bezsporną w sprawie okolicznością jest fakt wybudowania przedmiotowego garażu przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane; nie ulega także wątpliwości, że w aktach sprawy brak jest dowodu potwierdzającego twierdzenia W. K. o legalnym wzniesieniu tego obiektu. Można by nawet stwierdzić, że wręcz przeciwnie, albowiem zaświadczenie Archiwum Państwowego stwierdza wydanie pozwolenia jedynie na budynek mieszkalny w roku 1972.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika wprost, czy organ odwoławczy ustalił wzniesienie przez W. K. przedmiotowego garażu w warunkach samowoli czy też nie, jednak to niewątpliwe naruszenie art. 107 § 2 kpa, nie ma ostatecznie wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy o p.p.s.a. Materialną podstawą zaskarżonej decyzji jest bowiem "a contrario" przytoczony przez organ odwoławczy przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., w zw. z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, który ma zastosowanie do obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Skutki nielegalnego wzniesienia takich właśnie obiektów nie są oceniane wedle aktualnie obowiązującego art. 48 Prawa budowlanego, lecz stosownie do treści art. 37 ustawy obowiązującej przed 1 stycznia 1995 r. Faktycznie zatem, dokonując kontroli przedmiotowego garażu pod kątem zastosowania art. 37 dawnego Prawa budowlanego, organ przyjął założenie, że był on wybudowany samowolnie, a więc zgodnie z twierdzeniami skarżącej. Dlatego też nie mają znaczenia podnoszone przez nią zrzuty, iż organ nie "nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy",
a w szczególności nie ustalił, czy W. K. dysponował pozwoleniem na budowę garażu.
Stosownie do powołanego już art. 37, jeżeli obiekt został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. i bez wymaganego pozwolenia na budowę, to można orzec jego rozbiórkę tylko w dwóch sytuacjach:
1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub,
2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie stwierdził zaistnienia żadnej z wymienionych wyżej przesłanek, a skoro tak - prawidłowo przyjął brak podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Pierwsza z nich - dotycząca przepisów o planowaniu przestrzennym,
a konkretnie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - straciła na aktualności wraz z utratą mocy obowiązującej tych planów
z dniem 31 grudnia 2003 r., zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy garaż uzupełnia istniejącą na działce W. K. zabudowę zagrodową, a obowiązujące przepisy ustawy o jakiej mowa wyżej
( będące przepisami o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 dawnego Prawa budowlanego w sytuacji, kiedy nie ma planu), nie zakazują wznoszenia na takim terenie obiektów garażowych, czy też ogólniej mówiąc - gospodarczych.
Stan faktyczny ustalony w sprawie nie wskazuje także na spełnienie drugiej przesłanki, a mianowicie, iż wybudowany przez W. K.budynek powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W toku postępowania przed organami obu instancji, skarżąca podnosiła przede wszystkim fakt przekroczenia przy budowie garażu granicy pomiędzy jej nieruchomością a nieruchomością W. K., co w żadnym razie nie mieści się w dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 2. Istniejący pomiędzy stronami spór ma charakter cywilnoprawny,
a tym samym właściwym do jego rozstrzygnięcia jest wyłącznie sąd powszechny.
Podstawą do nałożenia nakazu rozbiórki obiektu w oparciu o przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974 r., nie mogą być także niczym nie poparte twierdzenia skarżącej, że wzniesienie garażu narusza stosunki wodne. Sprawa ta - jak wynika z oświadczenia samej skarżącej złożonego podczas oględzin dnia 16 lutego 2005 r. - była już badana w 1989 r. przez organy ochrony środowiska. W czasie tych oględzin skarżąca wskazywała zresztą na zupełnie inne okoliczności przemawiające w jej ocenie za rozbiórką przedmiotowego obiektu, a mianowicie na samowolę budowlaną oraz posadowienie garażu na gruncie stanowiącym jej własność. Ten ostatni fakt był także podnoszony w złożonym przez nią dnia 1 lutego 2005 r. wniosku o nakazanie rozbiórki trzech budynków znajdujących się na działce W. K.: domu mieszkalnego, kuchni letniej i garażu, w oparciu o który organ nadzoru budowlanego I-szej instancji wszczął postępowanie w niniejszej sprawie.
Podnieść także należy, że do spełnienia warunków z art. 37 ust. 1 pkt 2 dawnego Prawa budowlanego nie wystarczy stwierdzenie, że dany budynek powoduje pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Niezbędnym jest bowiem ustalenie, że pogorszenie to jest "niedopuszczalne", a zatem takie, które nie da się usunąć w inny sposób jak właśnie poprzez rozbiórkę obiektu. Podnoszone przez skarżącą
w odwołaniu od decyzji organu I-szej instancji okoliczności, a konkretnie "zakłócone stosunki wodne", które spowodować miała budowa przedmiotowego garażu nie należą do przesłanek o jakich mowa
w powołanym wyżej przepisie. Przywrócenie zakłóconych stosunków wodnych nie leży w kognicji organów nadzoru budowlanego,
a kwestie z tym związane regulują właściwe przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz.U.05.239.2019 ze zm.).
Poza tym, jeżeli nawet w czasie wznoszenia garażu W. K. naruszył warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - a tak twierdzi M. W. w odwołaniu - to okoliczność taka nie daje jeszcze podstawy do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Niezbędnym byłoby jeszcze wykazanie, że naruszenie tych warunków spełnia wymogi określone
w powyższym przepisie, a mianowicie iż budynek (garaż) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Niezachowanie przez inwestora "odległości minimalnych w jakich winny być usytuowane budynki"- gdyż na takie naruszenie warunków technicznych powołuje się skarżąca - nie wiąże się z żadną wymienioną w art. 37 ust. 1 pkt 2 przesłanką, niezbędną do orzeczenia nakazu rozbiórki w trybie tego przepisu.
Ubocznie należy nadmienić, że z uwagi na treść pisma skarżącej skierowanego do organu nadzoru budowlanego dnia 1 lutego 2005 r., postępowanie zostało wszczęte i prowadzone w trybie art. 37 ust. 1 dawnego prawa budowlanego - celem zbadania, czy zachodzą podstawy do nakazania rozbiórki w oparciu o ten właśnie przepis. Kwestia związana z ewentualnym naruszeniem warunków technicznych, nie spełniających wymogów o jakich mowa w tym przepisie, może być przedmiotem oceny w innym postępowaniu prowadzonym w trybie obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Jak wspomniano już na wstępie, przepis art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. zezwala bowiem na zastosowanie "przepisów dotychczasowych" jedynie do oceny skutków samowoli budowlanej mającej miejsce przed 1 stycznia 1995 r. Wszelkie inne stany faktyczne winny być rozpatrywane w oparciu o przepisy obecnie obowiązujące, nawet jeżeli chodzi
o obiekty wzniesione przed wejściem w życie aktualnego prawa budowlanego.
Prawidłowo zatem w stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy przyjął, że brak jest okoliczności, które stanowiłyby podstawę do rozbiórki posadowionego od kilkudziesięciu lat garażu należącego do W. K..
Jeśli chodzi o zarzut braku powiadomienia skarżącej o terminie wizji lokalnej, to jest on całkowicie bezzasadny. Jak wynika z dowodu doręczenia znajdującego się na k. 3 akt administracyjnych, M. W. osobiście potwierdziła odbiór pisma zawiadamiającego ją
o terminie oględzin w dniu 16 lutego 2005 r., a nawet sama w nich uczestniczyła - na co wskazuje z kolei protokół z tej czynności znajdujący się na k. 10 akt - odmawiając jednak złożenia podpisu, co organ stwierdził stosownie do treści art. 68 § 2 zdanie drugie kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia przez organy ogólnych zasad postępowania administracyjnego uregulowanych w art. 6-10 kpa, co zarzuca skarżąca - nie konkretyzując jednak o jakie uchybienia chodzi.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.