II SA/KE 241/23

II SA/Ke 241/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 2049/23 - Wyrok NSA z 2025-06-17
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2519
art. 4, art. 6r ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miasta Kielce z dnia 3 listopada 2022 r. Nr LXVII/1359/2022 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy I. stwierdza nieważność § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały w części, w jakiej w uchwale Nr XXI/409/2019 Rady Miasta Kielce z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Kielce, zmienionej uchwałą Nr LV/1074/2021 Rady Miasta Kielce z dnia 16 grudnia 2021 r., nadaje nowe brzmienie: 1. § 5 ust. 18 pkt 4, 2. § 5 ust. 19 pkt 2 w zakresie słów: "wykończeniem pojemnika deskami kompozytowymi,", 3. § 5 ust. 20 w zakresie słów: "1 i"; II. oddala skargę w pozostałej części; III. zasądza od Miasta Kielce na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Wojewoda Świętokrzyski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na uchwałę Rady Miasta Kielce z dnia 3 listopada 2022 r. nr LXVI1/1359/2022 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Zaskarżonej uchwale Wojewoda zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego: art. 4 ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 ze zm.), zwanej dalej "ucpg", poprzez przekroczenie delegacji ustawowej polegające na nałożeniu na właścicieli nieruchomości obowiązków, do których określenia Rada Miasta w Kielcach nie była upoważniona poprzez zobowiązanie w § 1 pkt 3, w części w jakiej nadaje nowe brzmienie:
a. § 5 ust. 18 pkt 1 uchwały nr XXI/409/2019 Rady Miasta Kielce z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Kielce (dalej w skardze przywołana jako: "uchwała nr XXI/409/2019"), właścicieli nieruchomości do wyznaczenia i odpowiedniego przygotowania we własnym zakresie i na własny koszt punktu gromadzenia odpadów z uwzględnieniem selektywnego zbierania odpadów;
b. § 5 ust. 18 pkt 2 uchwały nr XXI/409/2019, właścicieli nieruchomości do zapewnienia usytuowania punktu gromadzenia odpadów w sposób nie powodujący wkroczenie uprawnionego pracownika podmiotu odbierającego odpady na teren posesji, dostarczenia podmiotowi odbierającemu odpady 2 kompletów kluczy do miejsc gromadzenia odpadów i w razie potrzeby dwa komplety pilotów do bram wjazdowych;
c. § 5 ust. 18 pkt 4 uchwały nr XXI/409/2019, właścicieli nieruchomości do umożliwienia bezkolizyjnego dojazdu do wyznaczonego punktu gromadzenia odpadów;
d. § 5 ust. 19 uchwały nr XXI/409/2019 właścicieli nieruchomości wyposażonych w pojemniki półpodziemne do: 1) przygotowania we własnym zakresie, na własny koszt miejsca posadowienia pojemników, załatwiania oraz finansowania niezbędnych formalności z tym związanych, 2) zapewnienia montażu pojemników i poniesienia kosztów z tym związanych, 3) zapewnienia serwisu, ewentualnej naprawy pojemników;
e. § 5 ust. 20 uchwały nr XXI/409/2019, właścicieli nieruchomości w przypadku usytuowania pojemników w innym miejscu niż określono w § 5 ust. 18 ust. 1 i 2 do zapewnienia swobodnego dostępu do pojemników i worków podmiotowi odbierającemu odpady komunalne w terminie wskazanym w harmonogramie, o którym mowa w § 6 ust. 17 poprzez wystawienie pojemników/worków przed terminem ich odbioru przed posesję w sposób nie utrudniający przejścia lub przejazdu.
Wobec powyższych zarzutów skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej jej § 1 pkt 3 w zakresie, w jakim nadaje nowe brzmienie: § 5 ust. 18 pkt 1, 2, 4, § 5 ust. 19 i § 5 ust. 20 uchwały nr XXI/409/2019.
W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że lokalny prawodawca wykroczył poza zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 i ust. 2a ucpg i nałożył na właścicieli nieruchomości obowiązki, do jakich nie był uprawniony. Wojewoda wskazał, że uregulowania zaproponowane przez lokalnego prawodawcę nie wynikają z normy kompetencyjnej. Granice upoważnienia ustawowego uprawniającego do podjęcia skarżonej uchwały zostały enumeratywnie wymienione w art. 4 ust. 2 ucpg. Kwestionowane zapisy nie znajdują także upoważnienia ustawowego w art. 4 ust. 2a tej ustawy, który wymienia fakultatywne postanowienia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy oraz w art. 4 ust. 2a pkt 8 ucpg.
Skarżący zaznaczył, że niniejsze upoważnienie nie może stanowić podstawy do regulowania w regulaminie czystości i porządku na terenie gminy zagadnień o charakterze cywilnoprawnym lub własnościowym, tj. przygotowania we własnym zakresie i na własny koszt punktu gromadzenia odpadów z uwzględnieniem selektywnego zbierania odpadów i miejsca posadowienia pojemników, a także załatwiania oraz finansowania niezbędnych formalności z tym związanych. Przedmiotowa uchwała podjęta została więc z przekroczeniem delegacji ustawowej polegającej na nałożeniu na właścicieli nieruchomości obowiązków, do których określenia Rada Miasta w Kielcach nie była upoważniona. Uchwała stanowi akt prawa miejscowego, a organ stanowiący gminy wydając akt prawa miejscowego powinien ściśle przestrzegać delegacji ustawowej. Zarówno uregulowanie w uchwale zapisów wykraczających poza delegację ustawową, jak i brak uregulowań obligatoryjnie przewidzianych w ustawie, stanowi istotne naruszenie prawa kwalifikujące do stwierdzenia nieważności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że uregulowania zawarte w zmienionym § 5 ust. 18 uchwały nr XXI/409/2019 Rady Miasta Kielce z dnia 28 listopada 2019 roku w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Kielce, zawarte były już w zmienianej uchwale wcześniej, jednak znajdowały się pod inną jednostką redakcyjną. Zaskarżona uchwała nie wprowadziła nowej treści (merytorycznej), a jedynie wprowadziła nową numerację. Co prawda, zgodnie z orzecznictwem, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi, niemniej nie może ujść uwadze, że zaskarżone postanowienia wprowadzone zostały kilka lat temu i nie były do tej pory kwestionowane przez Wojewodę.
Odnosząc się do merytorycznej zawartości skargi organ zauważył, że art. 5 ust. 1 pkt 1 ucpg stanowi ogólnie o obowiązku utrzymywania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, zaś uchwałodawca lokalny na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 tej ustawy ma skonkretyzować warunki rozmieszczenia tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24 czerwca 2020 r. II SA/Go 209/20).
Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem o przekroczeniu delegacji ustawowej poprzez zawarcie regulacji dotyczących przygotowania we własnym zakresie i na własny koszt punktu gromadzenia odpadów oraz miejsca posadowienia pojemników, załatwiania oraz finansowania niezbędnych formalności z tym związanych. Podał, że ustawodawca określa w ustawie zakres obowiązków właścicieli nieruchomości pozostawiając gminie prawo określenia szczegółowych zasad, co też zostało uczynione w uchwale.
W opinii organu również postanowienia § 5 ust. 19 uchwały mieszczą się w zakresie regulacji określonych w art. 4 ucpg. Gmina Kielce na mocy uchwały nie przejęła obowiązków właściciela nieruchomości m.in. w zakresie wyposażenia nieruchomości w pojemniki lub worki do zbierania odpadów komunalnych czy utrzymania ich oraz punktu gromadzenia odpadów w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Gmina Kielce jedynie na wniosek właściciela zawarty w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zapewnia na zasadzie użyczenia, jednorazowe wyposażenie nieruchomości w pojemniki do zbierania odpadów komunalnych w ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, za wyjątkiem prasokontenerów i pojemników półpodziemnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji).
Zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 ucpg. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ucpg, rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego. Z kolei art. 4 ust. 2 pkt 2 i 2a ucpg stanowi, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
2. rodzaju i minimalnej pojemności pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, w tym na terenach przeznaczonych do użytku publicznego oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i worków oraz utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym,
2a. utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów.
Zgodnie z art. 6r ust. 3 ucpg, rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Natomiast z art. 5 ucpg wynika, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały wskazać należy, że na uwzględnienie zasługiwało żądanie stwierdzenia nieważności § 1 pkt 3 skarżonej uchwały w zakresie nadania nowego brzmienia § 5 ust. 18 pkt 4 uchwały nr XXI/409/2019, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zobowiązani są do umożliwienia bezkolizyjnego dojazdu do wyznaczonego punktu gromadzenia odpadów. Zdaniem Sądu, Rada Miasta Kielce nie była upoważniona do nakładania na właścicieli nieruchomości powyższego obowiązku, gdyż w gestii właściciela nieruchomości leży jedynie zapewnienie miejsca na ustawienie pojemników na terenie własnej nieruchomości, a nie zapewnienia bezkolizyjnego dojazdu do wyznaczonego punktu odbioru odpadów. Obowiązek taki wykracza poza delegację ustawową, a ponadto lokalizację pojemników służących do czasowego gromadzenia odpadów stałych określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Co więcej, każda działka budowlana musi mieć zapewniony dostęp do drogi publicznej, w tym dostęp pośredni przez drogę wewnętrzną lub służebność drogową, co wynika z przepisów Prawa budowlanego. Ważne jest, aby droga była ogólnie przejezdna i umożliwiała dojazd do nieruchomości w celu odbioru odpadów, a pojemniki znajdowały się w miejscu dostępnym z drogi, jednak właściciel nieruchomości nie jest z reguły zarządcą drogi i nie może gwarantować bezkolizyjnego dojazdu dla podmiotu odbierającego odpady (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 17 sierpnia 2017 r., II SA/Ol 513/17, dostępny, jak wszystkie powołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem kwestia dojazdu do miejsca gromadzenia odpadów pozostaje domeną Prawa budowlanego i przepisów technicznych i nie podlega regulacji na mocy delegacji zawartej w ucpg (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 17 czerwca 2020 r., II SA/Gd 377/20).
Z przedstawionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w punkcie I podpunkt 1 sentencji wyroku.
W § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały Rada nadała nowe brzmienie § 5 ust. 19 uchwały nr XXI/409/2019 Rady Miasta Kielce z dnia 28 listopada 2019 r. wskazując, że w przypadku wyposażenia nieruchomości zamieszkałych, wielorodzinnych w pojemniki półpodziemne właściciel nieruchomości (lub w jego imieniu zarządca nieruchomości) dodatkowo zobowiązany jest do:
1. przygotowania we własnym zakresie, na własny koszt miejsca posadowienia pojemników, załatwienia oraz finansowania niezbędnych formalności z tym związanych,
2. zapewnienia montażu pojemników półpodziemnych i poniesienia kosztów z tym związanych (m.in. prace budowlane związane z wykopem, osadzeniem, zakotwiczeniem, zabetonowaniem, zasypaniem do wysokości gruntu, wykończeniem pojemnika deskami kompozytowymi, uzbrojeniem pojemnika w wkład workowy oraz dodatkowy wkład, oznaczeniem pojemnika),
3. zapewnienie serwisu, ewentualnie naprawy pojemników.
Odnośnie powyższego uregulowania, przede wszystkim należy podkreślić, że Rada Miasta Kielce nie nałożyła obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki półpodziemne. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że jeśli właściciel nieruchomości lub w jego imieniu zarządca nieruchomości zdecydują się na wyposażenie nieruchomości w pojemniki półpodziemne, to muszą oni dodatkowo spełnić warunki oraz ponieść koszty wskazane w punkcie 1, 2 i 3. Należy przy tym podkreślić, że wskazana w punkcie 1 kwestia posadowienia pojemników mieści się w delegacyjnym określeniu warunków rozmieszczenia pojemników, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 ucpg. Ponadto, jak wynika z odpowiedzi na skargę, Gmina Kielce nie podjęła uchwały, o której mowa w art. 6r ust. 3 ucpg, czyli nie przejęła obowiązku wyposażenia nieruchomości w pojemniki, a to oznacza, że Rada mogła obciążyć właścicieli nieruchomości lub w ich imieniu zarządców nieruchomości kosztami związanymi z uzyskaniem i montażem pojemników.
Należy też zauważyć, że w art. 5 ust. 1 pkt 1 ucpg zawarty jest nałożony na właścicieli ustawowy obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki, ale w zaskarżonej uchwale znajduje się jego uściślenie polegające na określeniu, kto ma podjąć starania zmierzające do takiego wyposażenia nieruchomości, kto ma ponieść tego koszty, a także kto i na jakich zasadach ma zapewnić serwis i ewentualne naprawy tych pojemników. Dodatkowo, co do tego ostatniego obowiązku zasadnym jest zaznaczenie, że zobowiązanie właścicieli nieruchomości do zapewnienia serwisu, ewentualnie naprawy pojemników, mieści się w zakresie pojęciowym określonym w art. 4 ust. 1 pkt 2 i 2a ucpg. Przepis ten wyraźnie wskazuje bowiem na określenie warunków utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Nie sposób zatem zarzucić skarżonej Radzie, że przekroczyła tak ukształtowane upoważnienie ustawowe. Uszczegółowiła ona bowiem jedynie zakres obowiązków wynikający z ucpg co do sposobu zagwarantowania warunków sanitarnych, porządkowych i technicznych. W tym pojęciu mieści się nakazanie serwisu czy ewentualnej naprawy pojemników.
W ramach omawianej regulacji Sąd uznał jednak zasadność żądania stwierdzenia nieważności zapisu § 5 ust. 19 pkt 2 uchwały nr XXI/409/2019, ale tylko w zakresie słów "wykończeniem pojemnika deskami kompozytowymi". Narzucenie bowiem konkretnego materiału jakim powinien być wykończony pojemnik nie mieści się w "warunkach rozmieszczenia pojemników", a więc wykracza poza delegację ustawową, a nadto narusza Konstytucyjne prawo własności, które nie może być ograniczone inaczej, niż w drodze ustawy (art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji).
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w punkcie I podpunkt 2 sentencji wyroku, natomiast w pozostałym zakresie przepisu § 1 pkt 3, w części dotyczącej § 5 ust. 19 pkt 1, 2 i 3, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił także skargę w części dotyczącej żądania stwierdzenia nieważności § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały, w zakresie nadania nowego brzmienia § 5 ust. 18 pkt 1 i 2 uchwały nr XXI/409/2019 Rady Miasta Kielce z dnia 28 listopada 2019 r., w którym postanowiono, że właściciele nieruchomości zobowiązani są do:
1. wyznaczenia i odpowiedniego przygotowania we własnym zakresie i na własny koszt punktu gromadzenia odpadów z uwzględnieniem selektywnego zbierania odpadów,
2. zapewnienia usytuowania punktu gromadzenia odpadów w sposób nie powodujący wkroczenia uprawnionego pracownika podmiotu odbierającego odpady na teren posesji, z zastrzeżeniem przypadków, gdy miejsca gromadzenia odpadów nie są ogólnodostępne, a właściciel nieruchomości ma obowiązek dostarczyć podmiotowi odbierającemu odpady 2 komplety kluczy do miejsc gromadzenia odpadów i w razie potrzeby dwa komplety pilotów do bram wjazdowych.
Nałożenie obowiązku ponoszenia przez właścicieli nieruchomości starań i kosztów wyznaczenia i przygotowania punktu gromadzenia odpadów mieści się w zakresie delegacji ustawowej, skoro Gmina Kielce nie podjęła uchwały, o jakiej mowa w art. 6r ust. 3 ucpg, czyli nie przejęła obowiązków utrzymania pojemników i miejsc gromadzenia odpadów, na co zezwala art. 5 ust. 1 pkt 1 ucpg. Jak już wyżej wspomniano, ustawowy obowiązek nałożony na właścicieli w art. 5 ust. 1 pkt 1 ucpg jest ogólny, a jego uściśleniem na podstawie delegacji jest m. in. określenie, że mają to właściciele robić we własnym zakresie i na własny koszt.
Sąd uznał także za prawidłowy pkt 2 powyższej regulacji, który należy rozumieć w ten sposób, że określa on sposoby usytuowania punktu gromadzenia odpadów w przypadku, gdy punkt ten znajduje się w miejscu ogólnodostępnym i gdy miejsce to dostępne nie jest. Unormowanie wyrażone w pkt 2, mieści się w delegacji wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 2a, gdyż warunki rozmieszczenia pojemników dotyczą ich usytuowania w różnych miejscach. Na mocy powołanego upoważnienia ustawowego radni mogą ustalać wymagania w zakresie warunków rozmieszczania pojemników. Nakaz ustawienia tych punktów w miejscach łatwo dostępnych dla pracowników podmiotu odbierającego odpady lub też danie wyboru właścicielom sposobu ich udostępnienia, gdy miejsce nie jest łatwo dostępne, poprzez dostarczenie podmiotowi odbierającemu odpady kluczy do miejsc gromadzenia odpadów i w razie potrzeby pilotów do bram wjazdowych, nie ma charakteru niedozwolonego, a ma na celu ułatwienie odbierania odpadów komunalnych przez zakłady zajmujące się usuwaniem odpadów, co realizuje w ten sposób intencje ustawy.
W § 1 pkt 3 zaskarżonej uchwały Rada nadała nowe brzmienie § 5 ust. 20 uchwały nr XXI/409/2019 Rady Miasta Kielce z dnia 28 listopada 2019 r., postanawiając, że w przypadku usytuowania pojemników w innym miejscu niż określono w § 5 ust. 18 pkt 1 i 2 tej uchwały, właściciele nieruchomości zapewniają swobodny dostęp do pojemników i worków podmiotowi odbierającemu odpady komunalne w terminie wskazanym w harmonogramie, o którym mowa w § 6 ust. 17 poprzez wystawienie pojemników/worków przed terminem ich odbioru przed posesję w sposób nie utrudniający przejścia lub przejazdu.
Przedstawiony wyżej zapis dotyczy zapewnienia dostępu do pojemników w wypadku innym niż określony w § 5 ust. 18 uchwały nr XXI/409/2019 (a więc jeśli właściciele nie skorzystają z możliwości usytuowanie punktu gromadzenia odpadów w miejscu dostępnym bez wchodzenia na nieruchomość uprawnionego pracownika podmiotu odbierającego odpady lub gdy miejsce nie jest ogólnodostępne, z możliwości udostępnienie kluczy do miejsc gromadzenia odpadów i w razie potrzeby pilotów do bram wjazdowych) – poprzez ich wystawienie przed posesję. Nie ulega więc wątpliwości, że właścicielom nieruchomości pozostawiono wybór sposobu rozmieszczenia pojemników. Skoro więc dano im możliwość wyboru usytuowania pojemników, nie może być tu mowy o narzuceniu nakazu wystawiania pojemników przed posesję, co w ocenie Sądu byłoby wadliwe (zob. wyrok WSA w Kielcach 8 listopada 2022 r., II SA/Ke 494/22).
Niemniej jednak należało stwierdzić nieważność powyższego zapisu w części dotyczącej słów: "1 i", bowiem § 5 ust. 20 odwołuje się do określenia usytuowania pojemników wynikającego z § 5 ust. 18 pkt 1, podczas, gdy w tym przepisie nie ma mowy o sposobie rozmieszczenia pojemników, a tylko jest ogólne określenie, że właściciel na własny koszt i we własnym zakresie ma wyznaczyć i przygotować punkt gromadzenia odpadów. Natomiast w pozostałym zakresie skargę należało oddalić.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że zaskarżone przepisy mają charakter cywilistyczny, należy podkreślić, że rozwiązania przyjęte w badanych zapisach mają charakter fakultatywny - właścicielom nieruchomości nie narzucono bowiem konkretnych rozwiązań, lecz dano różne opcje wyboru. Takie zapisy można więc traktować analogicznie do przepisów o charakterze postulatywnym, co usprawiedliwia łagodniejsze podejście do przyjętych rozwiązań. Postulat nie może bowiem naruszać bezwzględnie obowiązującej normy, w tym przypadku cywilnoprawnej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 lipca 2021 r., II SA/Bd 515/21).
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018.poz. 265 ze zm.). W tym zakresie uwzględniono 240 zł kosztów zastępstwa procesowego skarżącego Wojewody przez radcę prawnego. Odstępując w części od zasądzenia wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej, Sąd kierował się treścią art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z nim sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zdaniem Sądu, zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie było uzasadnione, gdyż zarzuty skargi zostały w przeważającej części oddalone (w całości został uwzględniony tylko jeden z pięciu zarzutów, a dwa zarzuty zostały uwzględnione tylko poprzez wykreślenie z zapisu określonych słów). W tych okolicznościach obciążenie organu kosztami postępowania w pełnej wysokości prowadziłoby do zasądzania nadmiernie wysokich kosztów postępowania.