II SA/Ke 233/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2020-07-08
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanedecyzja środowiskowaoddziaływanie na środowiskokumulacja oddziaływańprzedsięwzięciekurnikinwestycja rolnaWSA

WSA w Kielcach oddalił skargę na decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na budowę kurnika, uznając, że inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ze względu na kumulowane oddziaływanie z innymi planowanymi obiektami.

Skarżący P.G. domagał się pozwolenia na budowę kurnika o obsadzie 39 DJP. Organ I instancji odmówił, wskazując na brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że planowana inwestycja, wraz z innymi wnioskami złożonymi przez różnych inwestorów na sąsiednich działkach, tworzy zespół przedsięwzięć, które łącznie mogą znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając konieczność oceny skumulowanego oddziaływania i zgodność z prawem UE.

Sprawa dotyczyła skargi P.G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (kurnika) o obsadzie 39 DJP. Głównym powodem odmowy było nieprzedłożenie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wojewoda uznał, że planowana inwestycja, wraz z innymi, identycznymi wnioskami złożonymi przez różnych inwestorów na sąsiednich działkach, stanowi zespół przedsięwzięć, które łącznie mogą znacząco oddziaływać na środowisko, co wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. Skarżący kwestionował tę interpretację, argumentując, że przepisy przejściowe powinny pozwolić na zastosowanie wcześniejszych rozporządzeń, a poszczególne budynki nie są ze sobą technologicznie powiązane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące oceny oddziaływania na środowisko, w tym zasady oceny skumulowanego oddziaływania. Podkreślono, że celem przepisów jest zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć w celu uniknięcia procedury środowiskowej oraz zgodność z dyrektywami UE. Sąd stwierdził, że nawet jeśli poszczególne kurniki mają parametry poniżej progów, ich kumulacja na jednym obszarze, z potencjalnym wspólnym wykorzystaniem infrastruktury i bliskością terenów zabudowanych, uzasadnia wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych, uznając je za nieistotne dla wyniku sprawy, gdyż podstawą odmowy było właśnie nieprzedłożenie wymaganej decyzji środowiskowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wymaga, ze względu na konieczność oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli pojedyncza inwestycja nie przekracza progów, kumulacja oddziaływań z innymi, planowanymi lub realizowanymi przedsięwzięciami tego samego rodzaju na tym samym obszarze, może znacząco oddziaływać na środowisko, co uzasadnia wymóg uzyskania decyzji środowiskowej. Dotyczy to sytuacji, gdy celem jest zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć w celu uniknięcia procedury oceny oddziaływania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.P.b. art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.P.b. art. 35 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.i.ś. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.ś. art. 71 § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.ś. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.i.ś. art. 72 § 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 2 § 1

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.i.ś. art. 60

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 4

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 8 § 2

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 8 § 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska art. 3 § 48

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko ze względu na planowane, liczne, podobne inwestycje w bliskim sąsiedztwie. Zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2010 r. (lub wcześniejszych) ze względu na datę złożenia wniosku, ale możliwość powołania się na nowe przepisy w celu potwierdzenia zasadności decyzji. Organ architektoniczno-budowlany ma prawo żądać decyzji środowiskowej i odmówić pozwolenia w przypadku jej braku.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że poszczególne kurniki nie są ze sobą technologicznie powiązane i nie powinny być traktowane łącznie. Argument skarżącego, że zastosowanie przepisów rozporządzenia z 2019 r. było nieprawidłowe. Argument skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania przez organ II instancji w zakresie braków projektu budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

ocena skumulowanego oddziaływania na środowisko zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć wykładnia prowspólnotowa cel dyrektywy EIA nie można oceniać w oderwaniu od pozostałych

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący

Dorota Chobian

sprawozdawca

Beata Ziomek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny skumulowanego oddziaływania na środowisko w kontekście planowania inwestycji rolnych, zwłaszcza w sytuacji grupowania podobnych przedsięwzięć."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania wielu podobnych obiektów inwentarskich na sąsiednich działkach, z uwzględnieniem przepisów o ochronie środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje, jak organy i sądy podchodzą do oceny wpływu na środowisko w przypadku kumulacji podobnych inwestycji, co jest istotne dla branży rolnej i deweloperów. Pokazuje złożoność przepisów środowiskowych.

Czy budowa jednego kurnika może zablokować pozwolenie na budowę? Sąd wyjaśnia, dlaczego liczy się kumulacja oddziaływań na środowisko.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 233/20 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2020-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Chobian /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2757/20 - Wyrok NSA z 2023-08-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 71
par. 3 ust. 1 pkt 103 lit. a, par. 2 ust. 1 pkt 51
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 71 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania P.G., utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...], odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (kurnik 39DJP) z wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, wentylacyjną oraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną i zbiornika na ścieki bytowe na działkach nr [...]/3, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K., gm. S..
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
P.G. złożył 14 czerwca 2019 r. wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę powyższego budynku, załączając oświadczenie o prawie do dysponowania działkami nr [...]/10, [...]/9, [...]/3, [...]/13, [...]/16, [...]/70 (wynikającym ze stosunku zobowiązaniowego), jak również projekty budowlane budynku inwentarskiego i zbiornika na ścieki sanitarne.
Postanowieniem z [...] Starosta, działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej jako "u.P.b.", nałożył na inwestora obowiązek usunięcia – do 20 września 2019 r. – nieprawidłowości w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym poprzez:
1. przedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub postanowienie stwierdzające brak konieczności wydania decyzji środowiskowej,
2. przedłożenie zaświadczenia o aktualnej średniej wielkości gospodarstwa rolnego w gminie S. oraz dokumentu potwierdzającego prowadzenie gospodarstwa rolnego przez inwestora,
3. wykazanie, czy inwestycja posiada uzbrojenie terenu wystarczające dla zamierzenia budowlanego (w tym dostęp do drogi publicznej),
4. określenie kolorystyki budynku,
5. doprowadzenie do zgodności w zakresie działki drogowej nr [...]/70 przedłożonego wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu budowlanego,
6. sporządzenie spisu treści oraz ponumerowanie stron w projekcie budowlanym,
7. zaznaczenie na projekcie zagospodarowania terenu projektowanych 2 miejsc postojowych,
8. określenie, czy zbiorniki paszowe oznaczone na projekcie zagospodarowania terenu i na rzucie przyziemia podlegają opracowaniu, jeśli tak to dołączenie stosownego opracowania,
9. uzupełnienie projektu o część sanitarną dla części budynku (hala kurnika).
Inwestor złożył odpowiedź 16 września 2019 r. w odniesieniu do punktów: 1, 3, 8, 9 oraz uzupełnił projekt budowlany w zakresie wskazanym w pozostałych punktach.
Decyzją z [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 35 ust. 3 u.P.b., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – we wnioskowanym zakresie na terenie działek nr [...]/3, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70, wskazując, że inwestor nie przedłożył decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację niniejszego przedsięwzięcia, wymaganej przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.), zwanej dalej "u.i.ś". W tym ostatnim zakresie Starosta wskazał, że:
- zamiarem inwestora jest budowa 2 budynków inwentarskich w obsadzie 59 i 39 DPJ każdy, a ponadto 14 czerwca 2019 r. czterech innych inwestorów złożyło 8 wniosków - w sumie wpłynęło 10 wniosków o pozwolenie na budowę identycznych budynków inwentarskich, zlokalizowanych na sąsiednich nieruchomościach,
- wszystkie budynki zlokalizowane są na działkach będących własnością tej samej osoby, mają wspólną drogę dojazdową i wspólny wodociąg.
W odwołaniu od tej decyzji P.G. zakwestionował stanowisko organu I instancji podnosząc, że § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 71), zwanego dalej "rozporządzeniem z 9 listopada 2010 r.", na podstawie którego wymagane jest przedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla danego przedsięwzięcia, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Brak bowiem jakiegokolwiek powiązania technologicznego obiektów, każdy z budynków wyposażony będzie we własny system magazynowania i zadawania paszy, własne przyłącza do wodociągu oraz sieci elektroenergetycznej, własne źródło zasilania awaryjnego, własny system wentylacyjny, własny system ogrzewania, własne miejsce magazynowania odpadów, w tym obornika. Z kolei dojazd do kurnika będzie zapewniony bezpośrednio z drogi, której właścicielem jest gmina S.. Natomiast wspólna droga dojazdowa i wspólny wodociąg nie są infrastrukturą technologiczną.
Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, przeanalizował poszczególne punkty postanowienia organu I instancji z [...], którym to postanowieniem nałożono na inwestora szereg obowiązków, wskazując, że w większości obowiązki te zostały wykonane. Natomiast w odniesieniu do obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub postanowienie stwierdzające brak konieczności wydania takiej decyzji, odwołując się do treści art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2 u.i.ś., § 2 ust. 1 pkt 51, § 3 ust. 1 pkt 102, 103 oraz § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., stwierdził, że w jego ocenie organ I instancji zasadnie nałożył na inwestora ten obowiązek.
Wojewoda wskazał, że będący przedmiotem sprawy kurnik przeznaczony ma być dla 9750 sztuk kur, tj. 39 DJP, powierzchnia jego hali ma wynosić 1.474,80m2, powierzchnia zabudowy budynku wynosi 2.368,87m2, kubatura wynosi 12.662,01m3. Obsługę budynku będzie wykonywał inwestor oraz członkowie jego rodziny lub zatrudnieni pracownicy w ogólnej liczbie 2-4 osób. W budynku zaprojektowano instalacje: elektroenergetyczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej do projektowanego zbiornika na ścieki, wentylacji grawitacyjnej, wentylacji grawitacyjnej wspomaganej mechanicznie i mechanicznej w hali kurnika, dojazd do budynku będzie się odbywał poprzez istniejący zjazd z drogi oznaczonej w planie miejscowym symbolem KD-Z, na działkę nr [...]/13 (działka prywatna), następnie poprzez część działki nr [...]/16 (działka prywatna), w kierunku działki nr [...]/70, która stanowi użytek drogowy o charakterze ogólnodostępnym.
Organ odwoławczy podniósł, że w jego posiadaniu znajdują się akta spraw dotyczących identycznych pod względem wielkości (w jednym przypadku pod względem gabarytów), objętych odrębnymi wnioskami o pozwolenie na budowę z 14 czerwca 2019 r., obiektów w postaci
1. drugiego kurnika P.G. o obsadzie 59DPj (identycznego pod względem gabarytów) – zlokalizowanego na działkach nr [...]/4, [...]/5, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K.,
2. kurnika E.G. o obsadzie 59DPj – zlokalizowanego na działkach nr [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K.,
3. kurnika E.G. o obsadzie 59DPj – zlokalizowanego na działkach nr [...]/5, [...]/6, [...]/7, [...]/8, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K.,
4. kurnika M.B. o obsadzie 59DPj – zlokalizowanego na działkach nr [...]/3, [...]/4, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70, w K.,
5. kurnika M. B. o obsadzie 59DJP – zlokalizowanego na działkach nr [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K.,
6. kurnika M. P. o obsadzie 59DPj – zlokalizowanego na działkach nr [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K.,
7. kurnika M.P. o obsadzie 59DPj – zlokalizowanego na działkach nr [...]/3, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K.,
8. kurnika S.G. o obsadzie 59DPj – zlokalizowanego na działkach nr [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K.,
9. drugiego kurnika S.G. o obsadzie 59DPj – zlokalizowanego na działkach nr [...]/7, [...]/8, [...]/13, [...]/16, [...]/70 w K..
Łączna obsada wszystkich kurników wynosi 570DJP.
Z porównania projektów zagospodarowania terenu dla analizowanego budynku i drugiego identycznego budynku inwentarskiego P.G. wynika, że będą one w odległości od siebie około 457,44-60,39=397,05m.
Z porównania projektów zagospodarowania terenu dla analizowanego budynku i identycznego budynku inwentarskiego M.P. wynika, że będą one w odległości od siebie 60,61+60,63=121,24m<210m.
Z porównania powyższych projektów zagospodarowania terenu wynika, że pozwolenia na budowę tych obiektów dotyczą tych samych działek nr [...]/3, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70. Obie inwestycje mają wspólny zjazd z drogi publicznej (oznaczonej w planie miejscowym KD-Z) przez działkę nr [...]/13 (grunty rolne), co pozwala zakwalifikować je jako jeden obiekt o obsadzie 39DPJx59DPJ=98DP. Kurniki inwestora będą obsługiwane przez te same osoby. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że odległość od granic gospodarstwa do terenów mieszkalnych po drugiej stronie drogi oznaczonej symbolem KD-Z wyniesie około 20 m.
W takim stanie rzeczy w ocenie organu odwoławczego budowa wskazanego we wniosku budynku inwentarskiego wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest określenie nie tylko obsady poszczególnych kurników, ale również kumulowania się zapachów z wentylacji mechanicznej i hałasu pochodzących z tych kurników w związku z ich skupieniem na określonym terenie w bezpośrednim sąsiedztwie, co uwzględniają przepisy obecnie obowiązującego (od dnia 11 października 2019 r.) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), dalej jako "rozporządzenie z 10 września 2019 r.", w szczególności § 3 ust. 1 pkt 104 tego aktu. W nawiązaniu do tego przepisu – z uwagi na realizację ww. przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż 210 m od innych przedsięwzięć chowu zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP – budowa wskazanego we wniosku budynku inwentarskiego wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Niezależnie od powyższych ustaleń organ II instancji stwierdził:
- brak projektu budowlanego powierzchni utwardzonych dojść, dojazdów i podłoża szczelnego, które zajmują 7410m2, wymaganych przepisami § 8 ust. 2 pkt 3 i § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
- ze względu na specyfikę obiektu brak informacji i danych o charakterze i cechach istniejących i przewidzianych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanego obiektu i ich otoczenia, wymaganych przepisami § 8 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
- brak prawidłowego projektu zagospodarowania terenu – jako że znajdujący się w projekcie budowlanym stanowi jedynie pomniejszoną i nieczytelną kserokopię.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył P.G., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., polegającego na zastosowaniu przez Wojewodę przepisów tego rozporządzenia, co doprowadziło do stwierdzenia, że realizacja inwestycji wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ze względu na jego powstanie w odległości mniejszej niż 210 m od innych przedsięwzięć chowu zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40DJP, podczas gdy z brzmienia § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. jednoznacznie wynika, że do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony przez skarżącego 14 czerwca 2019 r. – co oznacza, że w niniejszej sprawie zastosowanie mogą mieć wyłącznie przepisy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.;
2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 u.P.b. w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. w związku z art. 59 ust. 1 u.i.ś., poprzez uznanie, że skarżący powinien wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę przedłożyć decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia ze względu na to, że wnioskowane przedsięwzięcie może być zaliczone do katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać środowisko – przy czym organ II instancji dla zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać a środowisko posłużył się łącznie przepisami rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. oraz poprzedniego rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. – podczas gdy przedmiotowe zamierzenie budowlane posiada parametry, które pozwalają uzyskać pozwolenie na jego budowę bez konieczności wcześniejszego uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a nadto nie zachodzą uzasadnione przesłanki (prawne oraz faktyczne) do sumowania wielkości obsady (39 DJP) tego przedsięwzięcia z obsadą budynku inwentarskiego planowanego do realizacji przez inwestora M. P., na działkach znajdujących się w pobliżu działek, gdzie ma zostać realizowane przedsięwzięcie objęte zaskarżoną decyzją;
3. postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 10 K.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 i 3 u.P.b. poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na budowę spornej inwestycji, bez uprzedniego wyczerpania procedury przewidzianej w art. 35 ust. 3 tej ustawy z uwagi na stwierdzenie przez organ II instancji:
3.1 braku określenia w projekcie zagospodarowania terenu połączenia projektowanego obiektu z siecią elektroenergetyczną,
3.2 braku opracowania dotyczącego wentylacji kurnika (co ma rzekomo prowadzić do niekompletności projektu budowlanego w branży sanitarnej),
3.3 braku projektu budowlanego powierzchni utwardzonych dojść i dojazdów i podłoża szczelnego o łącznej pow. 7410m2, wymaganych przez przepisy § 8 ust. 2 pkt 3 i § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
3.4 braku informacji i danych o charakterze i cechach istniejących i przewidzianych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanego obiektu i ich otoczenia wymaganych przepisami § 8 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,
3.5 braku prawidłowego projektu zagospodarowania terenu, podczas gdy odnośnie braków wskazanych w ppkt 3.1 i 3.2 organ I pierwszej instancji uznał, że zostały one prawidłowo uzupełnione przez skarżącego, zaś w odniesieniu do braków wskazanych w ppkt 3.3., ppkt 3.5. oraz ppkt 3.4 organ ten w ogóle nie wskazywał na ich zaistnienie, wobec czego nie wzywał skarżącego do ich uzupełnienia lub wyjaśnienia, jak też nie uczynił tego organ II instancji, co doprowadziło do sytuacji tego rodzaju, że skarżącemu nie umożliwiono ewentualnego uzupełnienia lub wyjaśnienia tychże braków w trybie przewidzianym przez przepis art. 35 ust. 3 u.P.b. i w konsekwencji została wydana decyzja odmowna, a ponadto wskazanie na występowanie tych braków przez organ II instancji należy uznać za bezpodstawne ze względów faktycznych i prawnych.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ nie zgodził się z zarzutem, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. Decyzja Starosty została bowiem wydana w wyniku niewywiązania się z obowiązku nałożonego na inwestora postanowieniem z [...] (punkt 1 postanowienia), tj. przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub postanowienia stwierdzającego brak konieczności wydania decyzji środowiskowej. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy w pierwszej kolejności przeanalizował zasadność tego właśnie postanowienia oraz ocenił, czy inwestor wywiązał się z obowiązków nałożonych tym postanowieniem. Trzeba mieć na uwadze, że dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko niezbędne jest określenie nie tylko obsady poszczególnych kurników, ale również kumulowania się zapachów z wentylacji mechanicznej i hałasu pochodzących z tych kurników w związku z ich skupieniem na określonym terenie w bezpośrednim sąsiedztwie. Wielkości takie nie były dotąd normowane. Nowe rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r,, obowiązujące od dnia 11 października 2019 r., ma na celu doprecyzowanie przepisów o ochronie środowiska w tym zakresie poprzez określenie odległości między budynkami. Odwołanie się do tych wielkości potwierdziło ustalenia, że przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ochrony środowiska.
Na rozprawie sądowej 8 lipca 2020 r. Sąd postanowił dopuścić dowód z akt spraw tut. Sądu o sygnaturach: II SA/Ke 237/20, II SA/Ke 238/20, II SA/Ke 241/20, II SA/Ke 242/20, II SA/Ke 243/20, II SA/Ke 244/20, II SA/Ke 358/20, II SA/Ke 359/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Zasadniczym powodem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia P.G. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (kurnik o obsadzie 39DJP) wraz z instalacjami i towarzyszącą infrastrukturą techniczną, zbiornika na ścieki bytowe, na działkach nr [...]/3, , [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70 w miejscowości K., było nieprzedłożenie przez inwestora – w terminie wyznaczonym w trybie art. 35 ust. 3 u.P.b. – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia lub postanowienia stwierdzającego brak konieczności wydania decyzji środowiskowej. Kwestią sporną w sprawie było to, czy przedłożenie tego rodzaju decyzji (bądź postanowienia) było w ogóle wymagane.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wydawanych na podstawie u.P.b. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie ww. decyzji (art. 72 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.P.b.).
Z art. 35 ust. 1 pkt 1 u.P.b. wynika, że organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego m.in. z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 u.i.ś. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest jednym z wymogów ochrony środowiska, który stosuje się w przypadku realizacji określonych przedsięwzięć, mianowicie - jak wynika z powołanego już art. 71 u.i.ś. - w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zatem zobowiązany sprawdzić, czy projektowana inwestycja wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli w ocenie takiego organu projektowana inwestycja wymaga takiej decyzji, a inwestor jej nie dołączył, to organ ten jest uprawniony do zastosowania art. 35 ust. 3 u.P.b. Przepis ten stanowi, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 u.P.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Odmienny sposób rozumienia powołanych przepisów, w szczególności taki, że art. 35 u.P.b. nie uprawnia organu administracji architektoniczno-budowlanej do zażądania przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo że taka decyzja zgodnie z przepisami jest wymagana, stanowiłby dysfunkcjonalny element przepisów zapewniających uwzględnienie ochrony środowiska w procesie inwestycyjnym (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. II OSK 72/18).
Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów wydawane na podstawie art. 60 u.i.ś. Trafnie podnosi skarżący, że dla oceny, czy w niniejszym przypadku przedsięwzięcie, którego dotyczył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, właściwe było rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r., nie zaś rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r. Ten ostatni akt wszedł bowiem w życie 11 października 2019 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Jednak zgodnie z § 4 tegoż rozporządzenia, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b u.i.ś., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dyspozycja tego przepisu powoduje, że w niniejszym przypadku zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z 9 listopada 2010 r.
Odnosząc się w związku z tym do opisanego w pkt 1 skargi zarzutu wskazać należy, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczywiście przywołał treść § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., jednak całościowa analiza argumentacji zaprezentowanej w tym rozstrzygnięciu wskazuje na to, że zabieg taki służył przede wszystkim wykazaniu zasadności postawionej wcześniej tezy o konieczności złożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Teza ta została natomiast sformułowana w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., na co wyraźnie wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Dostrzega to zresztą sam skarżący przyznając w zarzucie skargi oznaczonym nr 2, że organ odwoławczy "posłużył się łącznie" przepisami rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. oraz rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. Zakwalifikowanie przedsięwzięcia do mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nastąpiło jednak bez wątpienia w oparciu o drugie z wymienionych wyżej rozporządzeń, a konkretnie na podstawie § 3 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia, nakazującego badanie skumulowanego oddziaływania na środowisko przedsięwzięć tego samego rodzaju, znajdujących się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Organ II instancji przyjął bowiem, że dwie inwestycje planowane przez skarżącego oraz inwestycje pozostałych czterech inwestorów, z uwagi na ich położenie oraz charakterystyczne parametry, należy zakwalifikować jako jeden obiekt o wspólnym skumulowanym oddziaływaniu na środowisko. Niemniej jednak w ocenie Sądu także ocena powyższej kwestii dokonana na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy do tych mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Należy zauważyć, że organ odwoławczy podzielił prawidłowe stanowisko organu I instancji w tym zakresie, wyrażone właśnie na gruncie rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., zaś (jak wynika także z treści odpowiedzi na skargę) odwołanie się do treści § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia z 10 września 2019 r. i wskazanych tam wielkości miało jedynie potwierdzać ustalenie, że przedsięwzięcie wymaga wydania decyzji środowiskowej. Tego rodzaju zabieg nie wpływa w sposób istotny na konieczność ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy co do istoty jej rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r., do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza DJP (przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza). § 3 ust. 1 pkt 102 i 103 tego samego rozporządzenia stanowią, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się:
- chów lub hodowlę zwierząt, inną niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP);
- chów lub hodowlę zwierząt, inną niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie:
a) w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone:
– mieszkaniowych,
– innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt,
– zurbanizowanych niezabudowanych,
– rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych,
b) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.
W niniejszym przypadku wnioskowane przedsięwzięcie dotyczy budynku inwentarskiego – kurnika o deklarowanej obsadzie 39 DJP. Jakkolwiek w świetle przywołanych przepisów rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. można by wnioskować, że przedsięwzięcie to nie kwalifikuje się jako mogące choćby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, istotne znaczenie ma fakt, że w tym samym czasie wpłynęły do organu I instancji wnioski o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dotyczące dziewięciu analogicznych inwestycji (identycznych pod względem wielkości, o deklarowanej obsadzie 59 DJP), zlokalizowanych w bliskim sąsiedztwie w stosunku do inwestycji będącej przedmiotem tej sprawy (akta spraw dotyczących postępowań w tych pozostałych sprawach, toczące się również przed tut. Sądem, zostały dopuszczone jako dowód w sprawie). Jeden z tych wniosków pochodzi również od skarżącego i dotyczy kurnika o obsadzie 59 DJP, zlokalizowanego na działkach o numerach: [...]/4, [...]/5, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70.
Po dwa wnioski zostały złożone przez:
-E.G. i dotyczą dwóch kurników o obsadzie 59DPj, zlokalizowanych na działkach nr [...]/5, [...]/6, [...]/7, [...]/8, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70 i [...]/13, [...]/16, [...]/70,
- M.B. i dotyczą dwóch kurników o obsadzie 59DPj każdy – zlokalizowanych na działkach nr [...]/3, [...]/4, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70 oraz na działkach nr [...]/13, [...]/16, [...]/70,
- M.P. i dotyczą dwóch kurników o obsadzie 59DPj każdy – zlokalizowanych na działkach nr [...]/13, [...]/16, [...]/70 oraz na działkach nr [...]/3, [...]/9, [...]/10, [...]/13, [...]/16, [...]/70,
- S.G. i dotyczą dwóch kurników o obsadzie 59DPj każdy – zlokalizowanych na działkach nr [...]/13, [...]/16, [...]/70 oraz na działkach nr [...]/7, [...]/8, [...]/13, [...]/16, [...]/70.
Łączna obsada wszystkich projektowanych kurników ma wynosić 570DJP, a, co wymaga odnotowania, już zsumowanie parametrów dwóch sąsiadujących kurników prowadzi do przekroczenia progu wskazanego w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroków tut. Sądu w sprawach ze skarg E.G. (sygn. akt II SA/Ke 237/20 i II SA/Ke 238/20), że organy zasadnie odwołały się w tym przypadku do treści § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.ś., lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy.
W ocenie Sądu należy w pełni podzielić stanowisko organów co do tego, że przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszym przypadku. Ma on na celu zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć na dwa lub więcej mniejszych zamierzeń, w celu uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czy też przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Opisany przepis ma również zapobiegać praktyce tworzenia pozornie odrębnych od siebie pod względem technologicznym przedsięwzięć tego samego rodzaju przez ten sam lub inny podmiot (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. II SA/Po 523/18). W tym przypadku wszystkie wnioskowane inwestycje mają być położone na działkach należących do jednej osoby – żony skarżącego E.G. Odległość od najbliżej położonego kurnika (objętego wnioskiem M.B.) wynosi 210 m, zaś odległość pomiędzy kurnikami objętymi wnioskami samego skarżącego wynosi 397,05m. Wszystkie planowane przedsięwzięcia, co najlepiej ukazuje rysunek poglądowy sporządzony na etapie postępowania odwoławczego, znajdują się w jednym skupisku, mają korzystać ze wspólnego wodociągu, komunikacja istniejącym zjazdem z drogi KD-Z ma się odbywać poprzez działkę [...]/13, część działki [...]/16 oraz działkę [...]/70, wnioski dotyczą po części tych samych działek. Nawet jeśli z pozoru każdy z kurników może funkcjonować samodzielnie, istotne znaczenie w kontekście przytoczonego przepisu ma możliwość kumulowania się oddziaływań na środowisko pochodzących z poszczególnych inwestycji, o identycznym przecież profilu. Z tego względu dla oceny dokonywanej na gruncie § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. nie ma najmniejszego znaczenia fakt, że inwestorami w przypadku poszczególnych par wniosków są różne osoby.
Jeśli chodzi o zawarty w tym przepisie wymóg co do tego, że przedsięwzięcia mają znajdować się na terenie jednego zakładu lub obiektu, należy zauważyć, że pojęcie zakładu zostało zdefiniowane w przepisie art. 3 pkt 48 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1219). Zgodnie z jego treścią przez "zakład" należy rozumieć jedną lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Jak przyjął NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2018 r. dokonując kwalifikacji pojęcia prawnego "zakład" należy uwzględniać wykładnię celowościową "przez pryzmat wymagań ochrony środowiska (w szczególności przed zanieczyszczeniem)".
Co jednak nie mniej istotne, obowiązująca aktualnie u.i.ś. jest wynikiem transpozycji do polskiego porządku prawnego dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz.U. L 175 z 5.7.1985, str. 40), której wersję ujednoliconą stanowi dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/EU z dnia 13 grudnia 2011r. w sprawie oceny skutków wywoływanych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, s. 1) – tzw. dyrektywa EIA. W preambule tej ostatniej dyrektywy podniesiono, że na podstawie art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej polityka Unii w dziedzinie środowiska oparta jest na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, naprawiania szkody w pierwszym rzędzie u źródła i na zasadzie "zanieczyszczający płaci". Skutki w środowisku powinny być uwzględniane w możliwie najwcześniejszej fazie we wszystkich procesach planowania technicznego i podejmowania decyzji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy państwa członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki, aby zapewnić podleganie przedsięwzięć mogących powodować znaczące skutki w środowisku, między innymi z powodu ich charakteru, rozmiarów lub lokalizacji, wymogowi uzyskania zezwolenia na inwestycję i oceny w odniesieniu do ich skutków na środowisko, przed udzieleniem zezwolenia. Na gruncie tych regulacji w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje się, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13 w postępowaniu Marktgemeinde Straßwalchen i in./Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend). W sprawie CODA, sygn. C-142/07 rozstrzygniętej wyrokiem ETS z 25 lipca 2008 r. w sprawie C-142/07, Ecologistas en Acción-CODA v. Ayuntamiento de Madrid, wydanym w wyniku pytania prejudycjalnego sądu administracyjnego w Madrycie, ETS wyraził pogląd, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której podział przedsięwzięcia na mniejsze części i brak uwzględnienia skumulowanego oddziaływania przedsięwzięć powstałych w wyniku podziału spowoduje, że cel dyrektywy EIA nie zostanie zrealizowany, a przedsięwzięcia te unikną obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w przypadku gdyby - wzięte pod uwagę łącznie - stanowiły przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei w sprawie C-87/02 (Komisja przeciwko Włochom) wyrażono pogląd, według którego bez względu na metodę obraną przez państwo członkowskie dla ustalenia, czy dane przedsięwzięcie wymaga oceny, czy też nie, tj. wskazania danego przedsięwzięcia w drodze aktu prawnego czy też w wyniku indywidualnego badania przedsięwzięcia, metoda ta nie może zagrażać realizacji celów dyrektywy, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może wywierać znaczące skutki środowiskowe w rozumieniu dyrektywy, nie zostało wyłączone spod oceny (zob. M. Bar, "Aspekty prawne selekcji przedsięwzięć wymagających oceny oddziaływania na środowisko", (w:) H. Lisicka (red.), "Prawo ochrony środowiska. Książka jubileuszowa z okazji 40-lecia pracy naukowej", Wrocław 2008, s. 26-27).
W świetle m.in. w/w orzeczeń Trybunału także NSA np. w wyroku z 10 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 1165/17, stwierdził, że skumulowane oddziaływanie może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Skumulowane oddziaływanie może być zatem efektem istnienia lub planowania innych podobnych przedsięwzięć na danym terenie, do którego tytuł prawny posiada ten sam podmiot. W ustaleniu skumulowanego oddziaływania istotne znaczenie powinny mieć oddziaływania, które będą utrzymywać się przez dłuższy czas eksploatacji przedsięwzięcia. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Zdaniem NSA Sąd I instancji powinien dokonać wykładni prawa krajowego w świetle tekstu oraz celu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 grudnia 2011r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Jest to obowiązek skierowany nie tylko do sądów krajowych, ale również do organów administracji. Poprzez stosowanie wykładni prowspólnotowej, efektywność dyrektywy jest zapewniana za pomocą norm krajowych, a nie bezpośrednio skutecznych norm wspólnotowych. Z tego powodu wykładnię prowspólnotową nazywa się pośrednią skutecznością dyrektyw. Dotyczy ona całości ustawodawstwa krajowego, niezależnie od daty jego powstania, a nie tylko norm krajowych implementujących dyrektywę (zob. B. Kurcz, 4.2.1. Problem wykładni pro wspólnotowej, (w:) Dyrektywy Wspólnoty Europejskiej i ich implementacja do prawa krajowego, Kantor Wydawniczy Zakamycze, 2004).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że dla oceny, czy dane przedsięwzięcie wymaga uzyskania tzw. decyzji środowiskowej, w pierwszym rzędzie znaczenie powinno mieć nie tyle literalne brzmienie § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., w tym pojęcia zakładu lub obiektu, powiązań technologicznych pomiędzy poszczególnymi inwestycjami, co dążenie do realizacji celów powołanej dyrektywy, która zmierza do zagwarantowania, aby żadne przedsięwzięcie, które może wywierać znaczące skutki środowiskowe, nie zostało wyłączone spod oceny jego wpływu na środowisko. Z tego względu poszczególne inwestycje nie mogą być w tym przypadku oceniane w oderwaniu od pozostałych. Ich skutki wywierane na środowisko, w tym jeśli chodzi o generowany łącznie hałas czy zapach, będą bowiem wynikiem tożsamych przedsięwzięć funkcjonujących na niewielkim obszarze. Określeniu warunków dla m.in. takich sytuacji służyć ma postępowanie prowadzące do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w tym – o ile okaże się to konieczne – po przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 u.i.ś.).
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, za koniecznością skumulowania oddziaływania wszystkich, planowanych do realizacji przez pięciu inwestorów kurników, przemawia także brzmienie § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie:
a) w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone:
– mieszkaniowych,
– innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt,
– zurbanizowanych niezabudowanych,
–rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych.
W niniejszej sprawie, chociaż formalnie jest pięciu inwestorów, jednakże wszyscy oni będą prowadzili działalność polegającą na hodowli kur niosek na terenie jednego gospodarstwa rolnego, będącego własnością E.G. To, że jest to jedno gospodarstwo świadczy chociażby fakt, że numery działek, na których mają być posadowione poszczególne kurniki, powtarzają się. Ponadto kurniki te, jak to przedstawiono na wspomnianym wcześniej rysunku poglądowym sporządzonym w toku postępowania odwoławczego "przeplatają się" w tym znaczeniu, że kurniki będące przedmiotem wniosków złożonych przez jednego inwestora oddzielone są od siebie kurnikami innych inwestorów, co potwierdza zarówno fakt, że mamy do czynienia z jednym gospodarstwem rolnym jak i działanie zmierzające do sztucznego podzielenia jednego przedsięwzięcia w celu uniknięcia procedury związanej z uzyskanie decyzji środowiskowej.
Jak wynika to wprost z zacytowanego wyżej przepisu, dla ustalenia, czy przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko istotne jest prowadzenie hodowli zwierząt na terenie jednego gospodarstwa rolnego i odległość od granic tego gospodarstwa. Podkreślenia wymaga, że z powyższego przepisu wynika, że przedsięwzięciem nie jest pojedynczy kurnik znajdujący się na terenie gospodarstwa rolnego, ale prowadzona na terenie tego gospodarstwa hodowla, a przewidziana w tym przepisie odległość 100 metrów nie dotyczy odległości pojedynczego kurnika od terenów zabudowanych, ale odległości od granic gospodarstwa rolnego, na terenie którego prowadzona ma być hodowla do terenów zabudowanych. Jak zaś zdaje się wynikać ze znajdujących się w aktach map, teren gospodarstwa rolnego od terenów zabudowanych oddziela tylko droga (jak zaś organ ustalił, jest to odległość wynosząca 20 m).
Z tych wszystkich powodów Sąd uznał, że niewypełnienie przez skarżącego nałożonego na niego w trybie art. 35 ust. 3 u.P.b. obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia stwierdzającego brak obowiązku wydania takiej decyzji, musiało skutkować wydaniem decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę.
Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w pkt 3 skargi, rację ma skarżący podnosząc, że aby braki wniosku o pozwolenie na budowę, na które wskazał organ odwoławczy w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, dawały podstawę do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, organ winien uprzednio wyczerpać tryb wynikający z art. 35 ust. 3 u.P.b. W tym przypadku tryb ten bądź to w ogóle nie został wyczerpany, bądź też wyczerpał go organ I instancji, uznając dane braki za prawidłowo uzupełnione, zaś Wojewoda wyraził w tym zakresie odmienną ocenę. Ponieważ jednak nie te powody legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie można było przyjąć, aby naruszenie przez Wojewodę art. 35 ust. 1 i 3 u.P.b. miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Przyczyną odmowy udzielenia pozwolenia na budowę był bowiem brak przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w tym zakresie stanowisko organu było zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI