II SA/Ke 231/24

II SA/Ke 231/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Detka
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2019 poz 2010
art. 4 ust. 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Staszowie na uchwałę Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 12 marca 2020 r. nr XXII/234/2020 w przedmiocie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy I. stwierdza nieważność § 4 ust. 2, § 5 ust. 2 i § 10 ust. 1 w zakresie słów " , a opróżnianie osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków – z częstotliwością określoną w instrukcji obsługi" – załącznika do zaskarżonej uchwały; II. oddala skargę w pozostałej części.
Uzasadnienie
W dniu 12 marca 2020 r. Rada Miejska w Staszowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g.", oraz art. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 ze zm.), zwanej dalej "u.u.c.p.g.", po zasięgnięciu opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Staszowie, podjęła uchwałę nr XXII/234/2020, uchwalając Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Staszów, stanowiący załącznik do tego aktu (§ 1), zwany dalej "regulaminem", stanowiąc w:
- § 4, że "1. Właściciele nieruchomości służących do użytku publicznego zobowiązani są do uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń przez odgarnięcie w miejsca nie powodujące zakłóceń z w ruchu pieszych lub pojazdów. 2. Błoto, śnieg lub inne zanieczyszczenia należy usunąć z nieruchomości wymienionej w ust. 1 z częstotliwością uniemożliwiającą gromadzenie się tych zanieczyszczeń, zapewniając wolne przejście dla pieszych";
- § 5 ust. 2, że "Drobne naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi są zabronione na terenach nieruchomości służących do użytku publicznego";
- § 10 ust. 1, że "Opróżnianie zbiorników bezodpływowych powinno odbywać się systematycznie z częstotliwością gwarantującą, by nie dopuścić do przepełnienia zbiornika i wylewania się nieczystości na powierzchnię terenu, jednak nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy, a opróżnianie osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków - z częstotliwością określoną w instrukcji obsługi".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę skierował Prokurator Rejonowy w Staszowie, podnosząc zarzuty istotnego naruszenia prawa, tj.:
I. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.u.c.p.g. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP w zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), zwanego dalej "rozporządzeniem", jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. – polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego poprzez uregulowanie w akcie prawa miejscowego kwestii częstotliwości z jaką właściciele nieruchomości winni uprzątać błoto, śnieg, lód i inne zanieczyszczenia z nieruchomości służących do użytku publicznego;
II. art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.u.c.p.g. w zw. z art. 7 Konstytucji w zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 rozporządzenia art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. – polegające na przekroczeniu upoważnienia ustawowego poprzez nieuprawnione ograniczenie możliwości dokonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi jedynie do drobnych napraw;
III. art. 4 ust. 3 u.u.c.p.g. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP zw. z § 115 oraz § 135 w zw. z § 143 oraz § 149 rozporządzenia, jak i art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. – polegające na niewypełnieniu normy kompetencyjnej przez niedookreślenie częstotliwości opróżnienia osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków i odesłanie w tym celu do instrukcji obsługi urządzenia.
W uzasadnieniu skarżący powołał się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, zwracając uwagę, że:
- ad. 1 – delegacja ustawowa z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.u.c.p.g. nie upoważnia Gminy do określania częstotliwości uprzątania zanieczyszczeń;
- ad. 2 – organ, podejmując uchwałę w zakresie uregulowania ustawowego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.u.c.p.g. zobligowany jest do wskazania warunków, aby czynności w postaci mycia i napraw pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi były dopuszczalne, nie zaś do ich ograniczania do określnych rodzajów – przy czym mowa jest o określeniu warunków umożliwiających zgodne z ustawą odprowadzanie nieczystości powstałych w wyniku mycia lub napraw pojazdów;
- ad. 3 – odsyłanie w zakresie opróżniania osadów z przydomowych oczyszczalni do zapisów zawartych w instrukcji obsługi urządzenia stanowi o niewypełnieniu przez lokalnego prawodawcę normy kompetencyjnej, jako że regulacja taka jest niewystarczająca, w istocie nie określa żadnej częstotliwości, natomiast regulamin powinien określać w jakich minimalnych odstępach czasowych należy pozbywać się nieczystości ciekłych (jak często); taka regulacja nie realizuje zatem upoważnienia do określenia częstotliwości i sposobu pozbywania się nieczystości z nieruchomości, gdyż instrukcja obsługi,która nie jest aktem prawnym, nie może stanowić powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa miejscowego w zakresie częstotliwości opróżniania tych zbiorników; ponadto, posiadacze oczyszczalni przydomowych mogą nie dysponować instrukcjami ich eksploatacji i opróżniać je z osadów ściekowych według swego uznania.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zakwestionowanej uchwały w części odnoszącej się do § 4 ust. 2, § 5 ust. 2 i § 10 ust. 1 regulaminu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, kwestionując stanowisko Prokuratora co do przekroczenia przez Radę Miejską w Staszowie kompetencji ustawowej. W tym zakresie powołano się na art. 4 u.u.c.p.g., podkreślając że organy stanowiące gmin otrzymały szerokie kompetencje do stanowienia prawa miejscowego w uchwalanych regulaminach utrzymania czystości i porządku – stosownie do warunków panujących w społeczeństwie lokalnym. Ustawodawca nie ograniczył tych kompetencji postanowieniami u.u.c.p.g. Wysuwane przez skarżącego w powyższym zakresie zarzuty są, zdaniem organu, zbyt daleko idące i zmierzają do nadmiernego ograniczenia Rady Miejskiej w przedmiocie stanowienia aktów prawnych na poziomie gminy. Ponadto doświadczenie życiowe wskazuje, że:
- brak uregulowania częstotliwości uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z nieruchomości służących do użytku publicznego mógłby skutkować ich wyłączeniem z użytku publicznego – co jawi się jako sprzeczne z intencją ustawodawcy;
- w zakresie napraw poza warsztatami naprawczymi dokonywane są jedynie drobne naprawy pojazdów samochodowych, gdyż bardziej skomplikowane naprawy wymagają specjalistycznego sprzętu, którym na terenie nieruchomości służących do użytku publicznego ciężko dysponować.
Organ, uznając za chybiony zarzut niewypełnienia normy kompetencyjnej przez nieokreślenie częstotliwości opróżnienia osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków (wobec odesłania w tym celu do instrukcji obsługi urządzenia), podkreślił że każde gospodarstwo domowe charakteryzuje się inną liczbą członków rodziny, innym zapotrzebowaniem na wodę i produkcją ścieków oraz innym zbiornikiem na nieczystości płynne. Nie jest zatem możliwe odgórne wyznaczenie terminów, w jakich usuwane mają być nieczystości w każdym z tych gospodarstw, gdyż każdy uczestnik (z wyżej podanych przyczyn), powinien opróżniać posiadany zbiornik zgodnie z instrukcją obsługi. Określenie odgórnych terminów przez organ gminy jawi się więc jako nieracjonalne i narażające mieszkańców gminy na niepotrzebne koszty – podczas gdy niektórzy, mieszkając samotnie i nie produkując dużej ilości nieczystości płynnych, bądź posiadając duże zbiorniki na nieczystości, zostaliby zmuszeni do opróżniania zbiornika napełnionego w niewielkiej części. Z tych względów zdecydowano się na zakreślenie obowiązku częstotliwości odprowadzania ścieków ze wskazaniem, że właściciel obowiązany jest dokonywać tych czynności zgodnie z instrukcją obsługi, która przewiduje dla każdego zbiornika częstotliwość odprowadzania ścieków – wybierając tym samym najmniej dotkliwy dla społeczeństwa lokalnego sposób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Z treści art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z 11 lutego 1998 r. o sygn. akt II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2005 r. o sygn. akt IV SA/Wa 821/05).
Rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie podkreśla się, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący. W sytuacji, gdy w jednym akcie następuje pomieszanie materii ustawowej i tej, którą winien normować regulamin w granicach ustanowionego upoważnienia ustawowego, dochodzi do obniżenia rangi przepisów ustawowych do rangi przepisów prawa miejscowego. Ponadto porządek prawny jest naruszany przez modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia (por. m.in. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2114/11). Powyższy wniosek wynika zarówno z opisanej wyżej istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. Powszechnie uznawane zasady postępowania legislacyjnego zawarte zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), określającym sposób tworzenia i redagowania aktów normatywnych. Zgodne z § 143 tego rozporządzenia, do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziały 2-7,a do przepisów porządkowych- również w dziale I rozdział 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Z regulacji zawartych w § 115 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do wskazanego rozporządzenia wynika, że w akcie wykonawczym zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, z kolei zgodnie z § 118 i § 137 w zw. z § 143 w akcie wykonawczym nie powtarza się tego, co zostało wcześniej przez prawodawcę unormowane w przepisie powszechnie obowiązującym (w ustawie upoważniającej lub w innym akcie normatywnym - innej ustawie, ratyfikowanej umowie międzynarodowej, czy rozporządzeniu). Chociaż przepisy powołanego rozporządzenia nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do oceny legalności zaskarżonych regulacji regulaminu, to podkreślenia wymaga, że wskazane w nich zasady w rzeczywistości uszczegóławiają konstytucyjne wymogi w zakresie poprawnej legislacji, określone w art. 7 i 94 Konstytucji. Zasady te stanowią element demokratycznego państwa prawnego i są związane z zasadą pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Tylko w sytuacji powiązania naruszenia zasad techniki prawodawczej z naruszeniem zasady konstytucyjnej można mówić o wystąpieniu istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu prawnego, co ma miejsce chociażby wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego (wyrok NSA z 24 października 2018 r. o sygn. akt II OSK 2498/16).
W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2009 r. o sygn. akt Kp 3/09, zwrócono ponadto uwagę na zasadę konstruowania przepisów z zachowaniem odpowiedniej określoności regulacji prawnych, która ma charakter zasady prawa. Wprawdzie w wyroku tym mowa o tworzeniu przepisów ustaw i rozporządzeń, jednakże opisana reguła ma charakter uniwersalny, a wynikające z niej wnioski mogą stanowić podstawę ocen w zakresie formy tworzenia prawa miejscowego. Na ustawodawcy ciąży zatem obowiązek tworzenia przepisów prawa możliwie najbardziej określonych w danym wypadku, zarówno pod względem ich treści, jak i formy. Na oba wymiary określoności prawa składają się kryteria, które były wielokrotnie wskazywane w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, mianowicie: precyzyjność regulacji prawnej, jasność przepisu oraz jego legislacyjna poprawność. Kryteria te składają się na tzw. test określoności prawa, który każdorazowo powinien być odnoszony do badanej regulacji. Precyzyjność przepisu przejawia się w konkretności regulacji praw i obowiązków, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Jest to możliwe pod warunkiem skonstruowania przez prawodawcę precyzyjnych norm prawnych. Z kolei jasność przepisu gwarantować ma jego komunikatywność względem adresatów. Innymi słowy, chodzi o zrozumiałość przepisu na gruncie języka powszechnego. Niejasność przepisu w praktyce oznacza niepewność sytuacji prawnej adresata normy i pozostawienie jej ukształtowania organom stosującym prawo (por. WSA w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019 r. o sygn. II SA/Gd 827/19, wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 listopada 2019 r. o sygn. akt II SA/Ke 770/19).
Zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 u.u.c.p.g., zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, zwany dalej "regulaminem"; regulamin jest aktem prawa miejscowego.
W § 4 ust. 2 Regulaminu postanowiono, że "Błoto, śnieg lub inne zanieczyszczenia należy usunąć z nieruchomości wymienionej w ust. 1 z częstotliwością uniemożliwiającą gromadzenie się tych zanieczyszczeń, zapewniając wolne przejście dla pieszych", przy czym w ust. 1 tego przepisu wskazano, że chodzi o "właścicieli nieruchomości służących do użytku publicznego".
Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy nie upoważnia rady gminy do określania częstotliwości usuwania wyżej wskazanych zanieczyszczeń. Uchwalenie, że ma to następować z częstotliwością uniemożliwiającą ich gromadzenie się, stanowi rozszerzenie ustawowego obowiązku. Określenie częstotliwości wykonywania ustawowych obowiązków nie zostało bowiem przewidziane w regulacji zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c, który ogranicza się jedynie do określenia obowiązku uprzątnięcia zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 września 2020 r., IV SA/Wa 1218/20). Do takiej wykładni przekonuje to, że w innym przepisie delegacyjnym zamieszczonym w art. 4 ust. 2 u.u.c.p.g., wskazano na konieczność określenia w regulaminie częstotliwości podejmowania działań objętych tą delegacją (np. art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy). Zasadnym jest dalej zaznaczenie, że odwoływanie się w aktach prawa miejscowego do terminów nieostrych i ocennych, powodujących niemożność określenia prawidłowego zachowania się adresata uchwały, jest – jak wyżej podniesiono – sprzeczne ze standardami stanowienia prawa obowiązującymi w demokratycznym państwie prawnym. Użycie zatem w zaskarżonym przepisie sformułowania, że właściciele nieruchomości powinni usuwać błoto, śnieg, lód lub inne zanieczyszczenia z częstotliwością uniemożliwiającą gromadzenie się tych zanieczyszczeń – nie zdaje testu określoności prawa. Zapis taki nie wskazuje na żadne obiektywne kryterium, wedle którego można określić częstotliwość usuwania błota, śniegu i lodu lub innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Adresat tych norm prawnych nie wie, kiedy jego zachowanie stanowić będzie wykonanie obowiązku wynikającego z § 4 ust. 2 Regulaminu, a kiedy nie (por. też wyrok tut. Sądu z 19 czerwca 2024 r., sygn. II SA/Ke 236/24).
W porządku prawnym nie mógł się ostać również § 5 ust. 2 regulaminu, stanowiący że "Drobne naprawy pojazdów samochodowych poza warsztatami naprawczymi są zabronione na terenach nieruchomości służących do użytku publicznego". Zacytowane unormowanie wykracza poza delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.u.c.p.g. Przepis ten zezwala bowiem radzie gminy na określenie wymagań, które muszą zostać spełnione w przypadku mycia i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Wymagania te mogą dotyczyć wyłącznie utrzymania czystości i porządku. Tym samym, przepis ten nie daje podstaw do ingerowania przez lokalnego prawodawcę w prawo posiadacza pojazdu samochodowego do władania rzeczą – tak jak to ma miejsce w rozpatrywanym przypadku, kiedy to ograniczono to prawo do dokonywania poza warsztatami naprawczymi określonego rodzaju napraw. Posłużono się przy tym pojęciem niedookreślonym "drobne naprawy", które z tego powodu nie może mieć charakteru normatywnego. Lokalny prawodawca powinien mieć na uwadze, że treść nakazów czy zakazów obciążających właścicieli lub osoby, którym przysługuje inne prawo do rzeczy, powinna być logiczna, obiektywnie wykonalna, w zakresie niezbędnym do zapewnienia utrzymania porządku w gminie, przez to jak najmniej ingerująca w wykonywanie prawa rzeczowego, które podlega szczególnej ochronie prawnej w Kodeksie cywilnym. Co więcej, należy zwrócić uwagę, że sformułowanie zawarte w § 5 ust. 2 regulaminu jest nielogiczne – zabrania się w nim bowiem na terenach nieruchomości służących do użytku publicznego (poza warsztatami) drobnych napraw, co wskazywałoby na to, że naprawy inne niż drobne (w domyśle – "duże") na takich terenach są dozwolone.
Powyższe doprowadziło do wniosku, że § 5 ust. 2 regulaminu narusza w stopniu istotnym art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. d u.u.c.p.g. - co przesądza o stwierdzeniu nieważności tej regulacji.
Wyeliminowania z porządku prawnego wymagał również przepis § 10 ust. 1, ale jedynie w swej końcowej części, a mianowicie w zakresie słów: " , a opróżnianie osadów z przydomowych oczyszczalni ścieków – z częstotliwością określoną w instrukcji obsługi". W tym zakresie doszło do naruszenia art. 4 ust. 2 pkt 3 u.u.c.p.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP poprzez nałożenie w powołanej regulacji Regulaminu obowiązku opróżniania przydomowych oczyszczalni ścieków z częstotliwością wynikającą w instrukcji obsługi. Na organie gminy spoczywa jedynie obowiązek określenia częstotliwości i sposobu pozbywania się nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości – przy czym nawet ta kwestia nie powinna być uregulowana poprzez odesłanie do zewnętrznych dokumentów, niestanowiących źródła prawa powszechnie obowiązującego. W tym kontekście wskazać trzeba, że instrukcja obsługi – która nie jest aktem prawnym – nie może zastępować powszechnie obowiązującego na terenie gminy prawa miejscowego w zakresie częstotliwości opróżniania przydomowych oczyszczalni ścieków. Ponadto, posiadacze oczyszczalni przydomowych mogą nie dysponować instrukcjami ich eksploatacji i opróżniać je z osadów ściekowych według swego uznania. Powyższe wpisuje się w utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 21 sierpnia 2023r., sygn. akt II SA/Gl 690/23 i przywołane tam orzeczenia).
Początkowa część przepisu § 10 ust. 1 regulaminu w ocenie Sądu nie narusza prawa (w skardze nie podniesiono zresztą w tym zakresie żadnej argumentacji), w związku z czym skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu – jako że wniosek Prokuratora o stwierdzenie nieważności obejmował ww. przepis bez żadnych wyłączeń.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku – na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a