II SA/Rz 596/22

II SA/Rz 596/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 615
art. 3 pkt 22, art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2022 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 8 marca 2022 r. nr SKO.4115.219.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 8 marca 2022 r., nr SKO.4115.219.2022, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "Organ I instancji") z 14 lutego 2022 r. nr GOPS.R.524.37.2021.AO odmawiającą przyznania B. S. (dalej: "Skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej: "u.ś.r.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 17 czerwca 2021 r. Skarżąca zwróciła się do Wójta o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem – W. I., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z [...] maja 2021 r. nr [...].
Decyzją z 4 sierpnia 2021 r. nr GOPS.R.524.37.2021.BW, Wójt odmówił Skarżącej przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, które decyzją z 13 września 2021 r. nr SKO.4115.961.2021 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Wójt decyzją z 13 października 2021 r. nr GOPS.R.524.37.2021.BW ponownie odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, SKO w Przemyślu, decyzją z 10 grudnia 2021 r. nr SKO.4115.1273.2021 ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Wójt decyzją z 14 lutego 2022 r. nr GOPS.R.524.37.2021.AO odmówił Skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Podstawą odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia jest brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki; fakt, że opieka nie jest stała i całodobowa, gdyż niepełnosprawny ojciec mieszka z drugą córką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a także fakt, że strona nie udowodniła, że niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w okresach wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, zaskarżając ją w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. i nieuwzględnienie okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej, w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, co determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.
Wobec tak sformułowanego zarzutu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w tym zakresie o orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie jej prawa do wnioskowanego świadczenia, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu odwołania, odnosząc się do kwestii pracy w gospodarstwie rolnym wyjaśniła, że wniosek o dopłaty złożyła w marcu 2021 r., natomiast orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jej ojciec otrzymał w kwietniu 2021 r. Ponadto dotację otrzymała raz w roku i nie jest to dochód miesięczny. Wszystkie pieniądze mąż inwestuje w nowy sprzęt, paliwo i opryski. Skarżąca podała również, że opiekuje się ojcem całą dobę i mieszka w drugim domu na tym samym podwórku. Skarżąca wyjaśniła, że siostra, z którą mieszka jej ojciec jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, opisaną na wstępie decyzją z dnia 8 marca 2022 r., nr SKO.4115.219.2022, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium nie podzieliło stanowiska Organu I instancji w zakresie odmowy przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. i wskazało, że niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z Konstytucją RP.
W dalszej kolejności Organ II instancji wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym ustalono, że Skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem ojca. Skarżąca przekazała gospodarstwo rolne mężowi, pobiera dopłaty unijne oraz jest społecznie i zdrowotnie ubezpieczona w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Skarżąca jest zarejestrowana w ewidencji o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności i składa wnioski o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz otrzymuje środki finansowe z tytułu ww. programów.
Zdaniem Organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przeczy złożonemu przez Skarżącą oświadczeniu o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie rolnym od dnia 30.04.2021 r. Skarżąca oświadczyła, że gospodarstwo rolne przekazała mężowi, ale sama korzysta z dopłat ARiMR, przeznaczonych dla osób prowadzących działalność rolniczą. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka pozytywna do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdyż pomimo złożonego oświadczenia Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w tym gospodarstwie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie ww. decyzji Organów obu instancji i przyznanie jej wnioskowanego świadczenia, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W ocenie Skarżącej w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez nią w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Skarżąca podniosła, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Skarżąca wskazała także, że ostatni wniosek o dopłaty został przez nią złożony przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem Skarżącej i przy braku sprzeciwu Organu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] odmawiającą Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
5. Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Na podstawie art. 17b u.ś.r.:
1. W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:
1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;
2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
2. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Niniejsza sprawa była kilkakrotnie przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ I instancji konsekwentnie reprezentował stanowisko, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest między innymi art. 17 ust. 1b u.ś.r., to jest wiek podopiecznej, w którym stwierdzono niepełnosprawność, jako negatywna przesłanka przyznania tego świadczenia. Pomimo kwestionowania tego stanowiska przez Kolegium, które prawidłowo, za każdym razem powoływało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 i konsekwencje z nim związane, organ I instancji w każdej decyzji ponownie powoływał ten przepis.
Ponadto organ I instancji jako negatywną przesłankę przyznania wnioskowanego świadczenia wskazywał brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z pracy, a opieką nad ojcem – decyzja z 4 sierpnia 2021 r., Nr GOPS.R.524.37.2021.BW, decyzja z 13 października 2021 r., Nr GOPS.R.524.37.2021.BW, decyzja z 14 lutego 2022 r., Nr GOPS.R.524.37.2021.AO, której zdaniem organu, organ I instancji nie wyjaśnił dostatecznie, co między innymi stanowiło podstawę do uchylania kolejnych decyzji organu I instancji ( decyzja z 13 września 2021 r., nr SKO.4115.961.2021, z 10 grudnia 2021 r., nr SKO.4115.1273.2021, ).
Ostatecznie stanowisko Organu I instancji o braku rezygnacji z zatrudnienia, a w tym przypadku zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, po uzupełnieniu materiału dowodowego według wskazówek organu II instancji zawartych w kolejnych decyzjach, zostało zaakceptowane przez organ odwoławczy.
Akceptuje je również Sąd.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżąca jako córka podopiecznego-wdowca jest uprawniona w pierwszej kolejności do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem. Bez wpływu na jej prawo pozostaje fakt posiadania rodzeństwa. Każdy z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego może ubiegać się o to świadczenie, pod warunkiem, że z takiego świadczenia z tytułu opieki nad tą sama osobą nie korzysta inny członek rodziny. Pozostałe okoliczności w tym zakresie, a więc sytuacja majątkowo rodzeństwa, zdolność sprawowania opieki są ambiwalentne w stosunku do wniosku złożonego przez innego członka rodziny.
Nie ulega również wątpliwości, że opiekę nad ojcem sprawuje zamieszkująca na tym samym "podwórku" jego córka. Niekwestionowany jest również zakres tej opieki.
Aktualnie zasadniczy spór koncentruje się wokół negatywnej przesłanki, jaką jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Sąd w całości podziela argumentację Organu II instancji odnośnie do rozumienia zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, a także powołane przez ten organ orzecznictwo w tym wyrok NSA z 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1273/20. W wyroku tym NSA stwierdził, że przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się o domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy. Fakt zaprzestania działalności rolniczej prowadzi do obalenia domniemania. Ciężar dowodu wykazania tego faktu spoczywa na rolniku. Ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Następstwem złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa jest utrata statutu osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników.
W pełni adekwatna do realiów sprawy pozostaje również powołana przez organ uchwała NSA z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I OPS 5/12, zgodnie z którą: "prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, to jest z wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności związanych z prowadzeniem takiej działalności. Założenie takie leży wyraźnie u podłoża uregulowań rolniczego ubezpieczenia wypadkowego i chorobowego (art. 7-14 ustawy), które ma rację bytu tylko w razie występowania wskazanego związku prowadzenia działalności z pracą w gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności łączących się z prowadzeniem działalności rolniczej. Praca ta jednak lub czynności nie muszą mieć charakteru pracy fizycznej. Jak wyjaśniał Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 maja 1988 r. sygn. akt III UZP 8/88, wpisanej do księgi zasad prawnych (OSNCP 1988, nr 12, poz. 166), mogą polegać na przykład na zarządzaniu gospodarstwem. Pojęcie "prowadzenie gospodarstwa rolnego" mieści w sobie cały zespół czynności. Słowo "prowadzenie" w języku polskim bowiem oznacza sprawowanie nad czymś nadzoru, zarządzanie, kierowanie czymś, zajmowanie się czymś, trudnienie się czymś, realizowanie jakiegoś celu. Prowadzenie gospodarstwa rolnego zatem może polegać nie tylko na pracy w tym gospodarstwie ale również na zarządzaniu nim. Dopiero występowanie całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli niemożność wykonywania pracy fizycznej w gospodarstwie i brak możliwości zarządzania nim, z reguły stanowi obiektywną przeszkodę w prowadzeniu gospodarstwa, a tym samym osiągania z niego dochodu (por. stanowisko SN zawarte na przykład w wyrokach: z dnia 22 kwietnia 1987 r. sygn. akt II URN 50/87, "LEX" nr 14647; z dnia 3 lipca 1987 r. sygn. akt II URN 132/87, OSNCP 1988, nr 10, poz. 147 oraz w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt II UZP 5/04, OSNP 2004, nr 22, poz. 389). W uzasadnieniu uchwały sygn. akt II UZP 5/04 Sąd Najwyższy utożsamił utratę zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym z utratą możliwości jego prowadzenia.
Przyjęte wyżej rozumienie pojęcia "prowadzenie działalności rolniczej" znajduje dodatkowe potwierdzenie w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2012 r., poz. 803), która do cech pojęcia rolnika indywidualnego zalicza, między innymi, osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego, wprowadzając domniemanie, że taki stan rzeczy występuje, gdy dana osoba podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności w gospodarstwie rolnym (art. 6).
Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika, mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z tym prowadzeniem, jak i zarządzania gospodarstwem. Przy właściwej organizacji pracy rolnik może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną.
Wykładnia logiczna i systemowa postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych skłania do zajęcia stanowiska, że rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nie może budzić wątpliwości. Musi to być stan trwały, czyli osoba taka musi definitywnie zrezygnować z aktualnego zatrudnienia, jak również nie podejmować tego zatrudnienia w przyszłości. W wypadku rolnika oznaczałoby to konieczność rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego.
W sensie ekonomicznym prowadzenie gospodarstwa rolnego tym różni się od form aktywności zawodowej, wskazanych w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że rolnik działa na własny rachunek, ponosząc ryzyko gospodarcze, oraz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W efekcie to rachunek ekonomiczny determinuje reżim pracy rolnika, a podejmowanie przez niego, w ramach zarządzania gospodarstwem, działań nawet nieracjonalnych z punktu widzenia gospodarczego nie pozbawia go zatrudnienia; wpływa jedynie na ekonomiczne wyniki działalności rolniczej. Wobec tego na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne nie ma zastosowania pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Praca we własnym gospodarstwie rolnym, zarządzanie nim, jest formą aktywności zawodowej uprawianą dla celów zarobkowych. Oznacza to, że nie jest możliwe uzyskanie świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy rolnik prowadzi gospodarstwo rolne. Sam fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego pozbawia rolnika prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma w tym wypadku potrzeby dokonywania oceny, czy wielkość posiadanego przez niego gospodarstwa, rodzaj upraw, pozwalałyby mu na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej poza rolnictwem, ale pracy takiej nie podejmuje (bądź z niej rezygnuje) z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną, względem której ciąży na nim obowiązek alimentacyjny".
W aktach sprawy znajduje się wprawdzie oświadczenie Skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego i przekazania go mężowi, jednak w aktach tych znajduje się również zaświadczenie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z którego wynika, że B. S. jest zarejestrowana w ewidencji o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami ( ONW) oraz otrzymuje środki finansowe z tytułu wyżej wymienionych programów.
W świetle powyższego zgodzić się należy z twierdzeniem organu II instancji, że złożone przez Skarżącą oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego pozostaje w sprzeczności z ustaleniami, w tym zaświadczeniem ARi MR. Pomimo złożonego oświadczenia Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sąd przypomina, że prowadzenie tego gospodarstwa, zgodnie z tym na co zwrócono uwagę wyżej to nie tylko bezpośrednio wykonywana praca w tym gospodarstwie ale również zarzadzanie nim, czy też czerpanie jakichkolwiek zysków, w tym przypadku pobieranie dopłat. Należy również podkreślić, że osoby prowadzące gospodarstwo rolne nie mogą być w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do osób wykonujących pracę, dla których warunkiem koniecznym jest całkowita rezygnacja z pracy i brak uzyskiwania z tego tytułu jakichkolwiek środków finansowych.
Mając to na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.