II SA/KE 230/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2006-11-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
gospodarstwo rolneprzejęcierentawłasnośćspadekpostępowanie administracyjnenieważność decyzjiprawo rzeczoweprawo spadkoweWSA

WSA uchylił decyzję SKO o utrzymaniu w mocy decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego za rentę z powodu naruszenia przepisów o udziale spadkobierców K.S. w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za rentę. Sąd uznał, że postępowanie było wadliwe, ponieważ nie wzięto pod uwagę spadkobierców K.S., zmarłego właściciela gospodarstwa. Mimo że zarzuty skarżącej dotyczące jej praw do spadku po matce H.S. okazały się nieuzasadnione, sąd uchylił decyzję z przyczyn proceduralnych.

Sprawa dotyczyła skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Gminy o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za rentę. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności tej decyzji, twierdząc, że narusza ona jej prawo do 1/2 części gospodarstwa jako spadku po zmarłej matce H.S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję, argumentując, że K.S. był wyłącznym właścicielem gospodarstwa na podstawie aktów własności ziemi, a zgoda zstępnych nie była wymagana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpatrując skargę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję SKO. Sąd uznał, że postępowanie było wadliwe, ponieważ nie wzięto pod uwagę spadkobierców K.S. (W.T., M.S., L.R.), którzy powinni brać udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji wydanej po śmierci K.S. Naruszenie to, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Sąd jednocześnie stwierdził, że zarzut skarżącej dotyczący jej praw do spadku po H.S. był nieuzasadniony, ponieważ K.S. nabył własność gospodarstwa na mocy prawa w 1971 r., już po śmierci H.S., co potwierdzały akty własności ziemi. W związku z tym, decyzja o przejęciu gospodarstwa była ważna w świetle przepisów prawa materialnego i stanu faktycznego z daty jej wydania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja może zostać uchylona z powodu naruszenia przepisów o udziale spadkobierców K.S. w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie było wadliwe, ponieważ nie wzięto pod uwagę spadkobierców K.S., którzy powinni brać udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji wydanej po śmierci K.S. Naruszenie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

ppsa art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

kpa art. 156

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny ważności decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym.

Ustawa z dnia 29 maja 1974r. przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne art. 9 § 1

Ustawa z dnia 29 maja 1974r. przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne art. 31

Ustawa z dnia 26 września 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Pomocnicze

ppsa art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o udziale spadkobierców K.S. w postępowaniu administracyjnym.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącej dotyczący naruszenia jej prawa własności do 1/2 części gospodarstwa rolnego jako spadku po zmarłej matce H.S.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Ponieważ organ prowadził postępowanie administracyjne bez udziału tych osób, doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do jego wznowienia, przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Skład orzekający

Dorota Chobian

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Jacek Kuza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność decyzji administracyjnych w kontekście praw spadkowych i wymogów proceduralnych dotyczących udziału stron w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za rentę na podstawie przepisów z lat 70. XX wieku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego, ze względu na istotne kwestie proceduralne dotyczące udziału stron w postępowaniu i oceny ważności decyzji.

WSA uchyla decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego z powodu błędu proceduralnego.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 230/06 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Jacek Kuza
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt1b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.145 par.1pkt4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego w zamian za rentę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
II SA / Ke 230 / 06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze
po rozpatrzeniu wniosku W. W. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] o przejęciu na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego o powierzchni 9.29 ha, bez zabudowań, położonego we wsi B. W. i J., stanowiącego własność K. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że W. W. zwracając się
o ponowne rozpoznanie sprawy podniosła, że po śmierci K. S. jest jedynym użytkownikiem tego gospodarstwa, zaś przejęcie gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa odbyło się bez jej wiedzy i zgody, z naruszeniem jej praw do spadku po zmarłej matce H. S. w 1 / 2 części gospodarstwa. Rozpoznając ten wniosek Kolegium ustaliło, że decyzja Naczelnika Gminy została wydana na podstawie art. 9 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 29.05.1974r. przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa w zamian za rentę i spłaty pieniężne.
W skład przejętego gospodarstwa wchodziły grunty o powierzchni 7,30 ha w K. B. W. oraz o powierzchni 2,24 ha w K. J. Z podaniem
o przejęcie gospodarstwa zwrócił się w dniu 4 stycznia 1977r. K. S., zaznaczając, że chce zatrzymać działkę przydomową. W decyzji Naczelnik Gminy określił obszar gospodarstwa, w tym użytków rolnych 8,0 ha i gruntów leśnych 1,29 ha, określił poziom gospodarstwa jako niższy niż średni poziom produkcji rolnej w gminie K., a dalej podał wartość gruntów i drzewostanu oraz wysokość zadłużenia i stwierdził, że K. S. ma prawi do, dożywotniego użytkowania działki o powierzchni 0,50 ha. Akta sprawy potwierdzają, że K. S. był wyłącznym właścicielem przejętego gospodarstwa, a jego tytuł prawny do gruntu wynikał z dwóch aktów własności ziemi: z dnia [...], stwierdzającego nabycie przez niego nieruchomości rolnej o powierzchni 7,30 ha w B. W. i z dnia [...], stwierdzającego nabycie nieruchomości o pow. 1,99 ha położonej
w J. Skoro właścicielem na podstawie tych tytułów własności był wyłącznie K. S., zaś jego córki: L. R., W. T. i M. S. nie gospodarowały w tym gospodarstwie rolnym, to dla wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa w zamian za rentę nie była potrzebna, wymagana art. 4 ust. 1, zgoda zstępnych. W postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzja jest oceniana wyłącznie według przepisów prawa materialnego oraz stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania tej decyzji. W dacie 6 czerwca 1977r. tytuł prawny do nieruchomości przysługiwał K. S. Dopiero postanowieniem z dnia 11.12.2001r. Sąd Rejonowy
w R. stwierdził, że spadek po H. S. zmarłej 4 września 1970r. nabyli mąż K. S. oraz dzieci W. W., W. T., M. S. i L. R., z tym, że wchodzące w skład spadku / posiadanie/ gospodarstwo rolne dziedziczą z mocy ustawy mąż K. S. i córka W. W. po 1 / 2 części, zaś spadek po K. S. zmarłym 10.06.1984r. na podstawie ustawy dziedziczą córki W. T., M. S. i L. R. po 1 / 3 części każda z nich. Niezależnie więc od tego, co wchodziła do masy spadkowej po H. S., a zwłaszcza, czy były to grunty objęte aktami własności ziemi, stwierdzającymi własność K. S., okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla oceny decyzji Naczelnika Gminy, dokonywanej
w trybie art. 156 kpa, podobnie jak okoliczność, że odwołująca się jest jedynym użytkownikiem gospodarstwa.
W skardze na tę decyzję W. W. zarzuciła, że decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...] narusza jej prawo własności do 1 / 2 części gospodarstwa rolnego jako spadku po zmarłej 4.09.1970r. matce H. S., które to prawo nabyła na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 11.12.2001r. i w związku z tym domagała się unieważnienia tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł co następuje:
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, lecz z innych powodów niż wskazane w skardze.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 "b" tej samej ustawy Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem badania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie art. 156 kpa była ważność decyzji
o przejęciu na własność Państwa w zamian za rentę gospodarstwa rolnego stanowiącego własność K. S. Ponieważ K. S. nie żyje,
w postępowaniu administracyjnym, toczącym się z wniosku W. W. powinni brać udział spadkobiercy K. S.: W. T., M. S. i L. R. / bądź ich następcy prawni/. Ponieważ organ prowadził postępowanie administracyjne bez udziału tych osób, doszło do naruszenia prawa, dającego podstawę do jego wznowienia, przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Dlatego też zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" oraz art. 135 uppsa.
Natomiast odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu to jest on nieuzasadniony. Prawidłowo bowiem Kolegium uznało, iż okoliczność, że skarżąca odziedziczyła po zmarłej w 1970 roku H. S. udział w gospodarstwie rolnym nie ma żadnego znaczenia dla oceny ważności decyzji z dnia [...]
o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa. K. S. stał się właścicielem tego gospodarstwa z mocy samego prawa z dniem 4 listopada 1971 r.
/ a więc już po śmierci H. S./ o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy ostateczne akty własności ziemi. Tak więc nawet gdyby gospodarstwo to wcześniej wchodziło w skład spadku po H. S., to z dniem 4 listopada 1971 r. stało się ono własnością K. S. / stosownie do przepisów ustawy z dnia 26 września 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych – Dz. U. Nr 27 poz. 250/ a ponieważ brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów świadczących
o tym, że ten stan uległ zmianie przed datą wydania przez Naczelnika Gminy decyzji o przejęciu, prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że K. K. miał prawo przekazać to gospodarstwo bez zgody skarżącej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI