II SA/Ke 228/25

II SA/Ke 228/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 27 ust. 1, art. 122 par. 1, art. 7 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 25 lutego 2025 r. [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach postanowieniem z 25 lutego 2025 r., znak: [...] po rozpatrzeniu zażalenia Z. K. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Skarżysku - Kamiennej z 23 października 2024 r., którym nałożono na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym, z jednoczesnym wezwaniem zobowiązanego do:
1. wpłacenia powyższej grzywny w terminie do dnia 30 listopada 2024 r. na podany rachunek bankowy, gdyż w przeciwnym razie grzywna zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2. wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z 23 lipca 2024 r., w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia organu I instancji, gdyż w przeciwnym razie orzeczone będzie wykonanie zastępcze z jednoczesnym obciążeniem zobowiązanej na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), dalej ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opłatą za wydanie postanowienia w wysokości [...] zł z określeniem, że należy ją wpłacić wraz z grzywną, a o wykonaniu obowiązku należy niezwłocznie powiadomić organ egzekucyjny, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skarżysku - Kamiennej wydał decyzję z 19 kwietnia 2019 r. nakładającą na A. K. i Z. K., obowiązek wykonania czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, samowolnie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego o wiatrołap i taras, położonego na działce przy ul. [...] w [...] (nr ew. grunt. [...]), w terminie do 31 lipca 2019 r. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy 14 sierpnia 2019 r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku. Natomiast WSA w Kielcach wyrokiem z 30 grudnia 2019 r., II SA/Ke 781/19 oddalił skargę A. K. na decyzję z 14 sierpnia 2019 r.
Ponieważ pomimo uprawomocnienia się powyższego wyroku zobowiązani nie poinformowali organu I instancji o wykonaniu obowiązku, pracownicy PINB w Skarżysku - Kamiennej przeprowadzili 11 stycznia 2024 r. kontrolę, w trakcie której ustalono, że otwory okienne w dobudowanym wiatrołapie od strony południowej zostały zaślepione arkuszami z blachy od zewnętrznej strony, natomiast od strony wewnętrznej w pomieszczeniu wiatrołapu i w piwnicy nadal osadzona jest stolarka okienna. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku, organ przesłał obojgu zobowiązanym upomnienie, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne przesyłając zobowiązanej tytuł wykonawczy z 23 lipca 2024 r.
Kolejną kontrolę organ I instancji usiłował przeprowadzić 19 listopada 2024 r., jednak nie zastano nikogo na działce, stwierdzono jedynie, że stan zaślepienia od zewnątrz otworów okiennych nie uległ zmianie. Nadal widoczna była część osadzonych parapetów, a otwory od zewnątrz zaślepione były blachą.
W trakcie rozpatrywania zażaleń na postanowienia nakładające grzywny Wojewódzki Inspektor zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania celem ustalenia aktualnego stanu wykonania obowiązku.
Dalej organ odwoławczy podał, że obowiązek nie został w całości wykonany. Podczas kontroli 28 stycznia 2025 r. organ I instancji ustalił bowiem, że w pomieszczeniu znajdującym się pod wiatrołapem w otworze okiennym znajduje się rama okienna drewniana, do której przymocowana jest warstwa z płyty gipskartonu pokryta warstwą kleju, a od zewnątrz otwór okienny znajdujący się w pomieszczeniu pod wiatrołapem został przysłonięty warstwą blachy przymocowanej do elewacji. Tak więc nie wykonano w tym otworze demontażu ramy okna oraz nie jest prawdziwe oświadczenie D. K., że w pomieszczeniu pod wiatrołapem zamurowanie okienka wykonano z pustaka grubości 10 - 12 cm i zamurowanie wykonano od środka, od wewnątrz pomieszczenia. Gdyby tak było, to nie byłaby widoczna drewniana rama, do której przymocowana jest płyta z gipskartonu.
Z kolei dokonując oceny postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, organ II instancji, przedstawiając uregulowania zawarte w art. 121 § 4, 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdził, że Z. K. obciążony jest wynikającym z decyzji administracyjnej obowiązkiem i obowiązek ten nie został wykonany w całości. Zatem zasadnym było nałożenie na zobowiązaną grzywny celem przymuszenia z określeniem jej wysokości na podstawie art. 121 § 2 powyższej ustawy. Jednocześnie organ I instancji prawidłowo naliczył opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości [...] zł, którą określił zgodnie z art. 64 a § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ ten słusznie także uzasadnił, że wybrany środek egzekucyjny w postaci grzywny jest mniej uciążliwy dla zobowiązanej niż środek jakim jest zastępcze wykonanie obowiązku.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia organu I instancji, Z. K. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnych ustaleń, niepopartych żadnymi dowodami, w zakresie ustalenia niewykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym,
- art. 121 § 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wydanie postanowień nakładających grzywnę w celu przymuszenia, podczas gdy organy obu instancji nie ustaliły w sposób prawidłowy wykonania obowiązku, co powoduje, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W tym samym piśmie skargę na to samo postanowienie wniosła również A. K.. Skarga ta została rozpoznana w sprawie II SA/Ke 227/25.
W uzasadnieniu skargi jej autor nie zgodził się z twierdzeniem organu, że w dniu kontroli 28 stycznia 2025 r. obowiązek określony w decyzji z 14 sierpnia 2019 r. nie został wykonany. Z załączonego bowiem do skargi dokumentu prywatnego, sporządzonego przez rzeczoznawcę budowlanego w marcu 2025 r. wynika, że likwidacja okna w ścianie budynku pozostaje prawidłowa. Na skutek podjętych przez inwestorów czynności polegających na przykręceniu do elewacji na całej powierzchni okna blachy płaskiej powlekanej, zasłaniającej otwór w murze z oknem, zlikwidowano funkcję dopływu światła do pomieszczenia w wiatrołapie. Również zamurowanie otworu bloczkami o łącznej grubości 11 cm spowodowało likwidację funkcji dopływu światła. Po zdemontowaniu skrzydła okiennego, zamurowaniu otworu okiennego dwoma warstwami bloczków oraz po przymocowaniu blachy płaskiej powlekanej w otworze okiennym od strony zewnętrznej, przestaje być oknem.
Wobec powyższego w skardze wskazano, że organy obu instancji dokonały zbyt rygorystycznej oceny przeprowadzonych prac i nie uwzględniły faktu, że podjęte działania są wystarczające dla uznania, że otwory okienne zostały zlikwidowane, a co za tym idzie, że nie było podstaw do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podniósł, że jest ona bezzasadna, gdyż w toku postępowania egzekucyjnego obowiązek wykonania czynności wynikających z decyzji z 19 kwietnia 2019 r. nie był w całości wykonany. Jednak 14 marca 2025 r. zobowiązani poinformowali, że dokonali korekty prac mających na celu wykonanie nałożonego obowiązku w całości. Na potwierdzenie powyższego, organ I instancji przesłał kserokopię protokołu kontroli z 15 kwietnia 2025 r. oraz dokumentację fotograficzną, potwierdzającą wykonanie obowiązku zamurowania otworów okiennych. W tej sytuacji organ stwierdził, że dalsze czynności egzekucyjne nie będą kontynuowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie dotyczące nałożenia na stronę skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji z 19 kwietnia 2019 r., a polegającego na likwidacji 4 otworów okiennych istniejących w ścianie południowo-wschodniej wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, poprzez demontaż okien i zamurowanie (wypełnienie) otworów materiałem ściennym z dopuszczeniem do wypełnienia otworów po oknach materiałem przepuszczającym światło, takim jak kształtki szklane - luksfery, cegła szklana lub im podobne.
Zasadniczy zarzut skargi dotyczył nieustalenia przez organ odwoławczy, że wyżej opisany obowiązek został wykonany. W tej kwestii istotnym jest przede wszystkim zaznaczenie, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji/postanowienia wynikającego z akt sprawy. Ewentualna zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu zasadniczo nie podlega uwzględnieniu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane 25 lutego 2025 r. Na tę datę trzy otwory okienne w wiatrołapie zostały od środka - od wewnątrz pomieszczenia zamurowane warstwą pustaków o grubości 6-8 cm, a od zewnątrz otwory okienne zostały przesłonięte płytą z pleksy. Natomiast w pomieszczeniu znajdującym się pod wiatrołapem w otworze okiennym znajdowała się rama okienna drewniana, do której przymocowana była od wewnątrz warstwa z płyty gips kartonowej pokrytej warstwą kleju, a od zewnątrz otwór okienny znajdujący się w pomieszczeniu pod wiatrołapem został przysłonięty warstwą blachy przymocowanej do elewacji.
Nie ulega więc wątpliwości, że w pomieszczeniu znajdującym się pod wiatrołapem okno nie było zamurowane tylko przykryte płytą gipsową na kleju, a ponadto nie dokonano demontażu ramy okna. Brak demontażu ramy okiennej świadczy też o tym, że nie było prawdziwe oświadczenie syna skarżącej D. K., że w pomieszczeniu pod wiatrołapem zamurowanie okienka wykonano z pustaka siporeks grubości 10 - 12 cm i zamurowanie wykonano od wewnątrz pomieszczenia. Jeśli bowiem faktycznie taka sytuacja miałaby miejsce, to nie byłaby widoczna drewniana rama, do której przymocowana była płyta z gipskartonu, co słusznie zauważył Inspektor Wojewódzki.
Zasadnym jest podkreślenie, że przedstawiony stan faktyczny został ustalony w trakcie kontroli 28 stycznia 2025 r., a zaskarżone postanowienie zostało wydane 25 lutego 2025 r. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów wskazujących, że stan ten mógł ulec zmianie pomiędzy kontrolą, a wydaniem zaskarżonego postanowienia. Okoliczności takie nie wynikają też z akt sprawy. W szczególności załączona do skargi opinia techniczna datowana jest na marzec 2025 r., a więc jako sporządzona już po wydaniu zaskarżonego postanowienia nie mogła mieć wpływu na jego treść. Dlatego jedynie na marginesie należy odnotować, że z opinii tej oraz dołączonej do niej dokumentacji zdjęciowej również nie wynika, aby obowiązek został wykonany, bo znajdujące się w pomieszczeniu pod wiatrołapem okno od wewnątrz nie było zamurowane i wciąż nie zdemontowano parapetu. Dopiero w trakcie kontroli 15 kwietnia 2025 r. pracownicy organu potwierdzili wykonanie obowiązku zamurowania tego otworu okiennego. Wykonanie nałożonego obowiązku już po dacie wydania zaskarżonego postanowienia dłużnicy w istocie przyznali w piśmie z 18 marca 2025 r. (k. I-48 akt administracyjnych). Sposób wykonania obowiązku został zaakceptowany przez organ jako zgodny z tytułem wykonawczym, co stwierdzono w odpowiedzi na skargę.
Mając to wszystko na uwadze stwierdzić należy, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia obowiązek nie został wykonany, więc nałożona grzywna w celu wykonania obowiązku określonego w decyzji z 19 kwietnia 2019 r. była prawidłowa. Podkreślenia wymaga, że na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek doprowadzenia do realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Dlatego ponieważ zobowiązana, pomimo upomnienia, nie wykonała obowiązku zgodnie z treścią decyzji z 19 kwietnia 2019 r., organ egzekucyjny nie tylko był uprawniony, ale i zobowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach do zastosowania wszystkich niezbędnych środków mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z tej decyzji. W tym celu pisemne upomnienie z 26 czerwca 2024 r. wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego zostało doręczone skarżącemu 5 lipca 2024 r. Tytuł wykonawczy z 23 lipca 2024 r. spełniał wymogi przewidziane w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jego odpis zgodnie z art. 122 § 1 tej ustawy został doręczony skarżącemu. W tym zakresie nie można więc zarzucić uchybień w zakresie przepisów postępowania egzekucyjnego.
Jeśli chodzi o wysokość nałożonej grzywny to spełnia ona wynikający z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymóg stosowania najmniej uciążliwych dla zobowiązanego środków egzekucyjnych, co również w ocenie Sądu dotyczy wysokości nałożonej grzywny, która nie powinna być większa niż taka grzywna, która zapewni skuteczne wykonanie nałożonego obowiązku. Omawiana grzywna jest środkiem mającym na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania obowiązku. W ocenie Sądu grzywna wymierzona w wysokości [...] zł odniosła zamierzony skutek, skoro skarżący wykonał nałożony obowiązek. Równocześnie organ egzekucyjny prawidłowo naliczył opłatę za czynności egzekucyjne w wysokości [...] zł, stosownie bowiem do art. 64a § 1 pkt 1 ustawy organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż [...] zł.
Na koniec ubocznie należy skarżącemu wyjaśnić, że zgodnie z art. 125 § 1 i 2 zd. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.