II SA/Ke 226/23

II SA/Ke 226/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Krzysztof Armański
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 2851/23 - Wyrok NSA z 2025-07-01
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 52 par. 3, art. 125  1 pkt 1, art. 106 par. 3, art. 250 par. 1,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par. 3,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz A. K. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Decyzją z 8 lutego 2023 r., nr [...], [...] po rozpatrzeniu odwołania R. S., na podstawie art. 200 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 104, 107, 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., § 11 oraz § 188 ust. 4 Statutu [...] w K., w związku z § 1 ust. 7 i § 3 ust. 1 i 5 Zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akademickim 2022/2023, stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Senatu [...] w K. z dnia 31 marca 2022 roku w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej U. w K. w roku akademickim 2022/2023, utrzymał w mocy decyzję własną w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] w K..
W uzasadnieniu organ wskazał, że R. S. ubiegał się o przyjęcie na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej w dyscyplinie nauki prawne, począwszy od roku akademickiego [...]. W wymaganych terminach, wskazanych w Terminarzu rekrutacji, dokonał rejestracji w internetowym systemie rejestracji kandydatów oraz złożył dokumenty, których oceny dokonała Komisja Rekrutacyjna, zgodnie z Wykazem dokumentów, stanowiącym załącznik nr 2 do Zasad rekrutacji.
W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej Komisja stwierdziła, że skarżący:
- nie posiada wykształcenia zgodnego z wymogami Zasad rekrutacji, tj. magister lub tytuł równorzędny z dyscyplin: nauki prawne lub nauki o polityce i administracji,
- nie dostarczył certyfikatu lub dyplomu potwierdzającego znajomość nowożytnego języka obcego na poziomie co najmniej B2,
- nie posiada także dorobku naukowego i dodatkowych kwalifikacji uzyskanych
w ostatnich pięciu latach, tj. w okresie 2018 r. - 2022 r.
Na tej podstawie Komisja rekrutacyjna stwierdziła, że skarżący nie spełnił wymogów formalnych.
1 grudnia 2022 r. Rektor [...] wydał decyzję odmowną w przedmiocie przyjęcia skarżącego na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] w K. w dyscyplinie nauki prawne w roku akademickim 2022/2023.
R. S. złożył 29 grudnia 2022 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że:
- głównym i jedynym powodem odrzucenia jego kandydatury był fakt nieprzedłożenia certyfikatu potwierdzającego znajomość języka obcego na poziomie B2;
- został błędnie poinformowany, że certyfikat winien potwierdzać znajomość języka angielskiego, podczas gdy posiada znajomość trzech języków obcych na poziomie niższym niż B2, przy czym w przypadku języka rosyjskiego byłby w stanie ten certyfikat zdobyć, gdyż w przeszłości miał z nim styczność przez ok. 7 lat;
- w załączniku nr 4 do Zasad rekrutacji widnieje błąd dotyczący okresu, z którego osiągnięcia naukowe i dodatkowe kwalifikacje są brane pod uwagę przy ocenie kandydata, tj. lata 2017-2022 zamiast 2018-2023;
- jest autorem kilku publikacji, które ukazały się przed 2017 r.
Złożony wniosek został przekazany do Komisji Rekrutacyjnej celem weryfikacji i wydania opinii w przedmiocie podniesionych przez wnioskodawcę argumentów. Po analizie dokumentacji, Komisja Rekrutacyjna wydała opinię, wyrażoną w piśmie
z 5 stycznia 2023 r. Komisja nie stwierdziła uchybień w ocenie dokumentacji złożonej przez skarżącego, wskazując, że:
1) w zakresie przedstawionym w odwołaniu brak jest przedłożenia przez skarżącego certyfikatu znajomości języka obcego na poziomie B2, co musiało skutkować niedopuszczeniem go do kolejnego etapu postępowania rekrutacyjnego. Decyzja Komisji wynika z treści Zasad rekrutacji, § 3 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 oraz § 4 ust. 5 pkt 1, w związku z załącznikiem nr 2 do Zasad rekrutacji (Wymagane dokumenty, pkt 4: "certyfikat lub dyplom [część B - suplement] potwierdzający znajomość nowożytnego języka obcego co najmniej na poziomie B2 lub dyplom poświadczający ukończenie studiów z zakresu filologii obcej [I lub II stopnia]").
2) w treści swojego odwołania skarżący podnosi, że nie został odpowiednio poinformowany o wymaganiach odnoszących się do dokumentów, które należało przedstawić w Szkole Doktorskiej, aby Komisja Rekrutacyjna mogła dopuścić go do kolejnych etapów postępowania. W przekonaniu członków Komisji strona internetowa Szkoły prezentuje wszystkie akty prawne (w tym uchwały Senatu, Zasady rekrutacji
i odpowiednie załączniki) niezbędne do prawidłowej oceny własnej sytuacji w trakcie starań o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej. Nie wdając się w ocenę merytoryczną kandydatury skarżącego, który może posiadać odpowiednie predyspozycje do kształcenia w szkole doktorskiej, Komisja stwierdziła, że nie mogła ich zweryfikować
z uwagi na niespełnienie przez niego wymogów formalnych w zakresie złożonej dokumentacji. W szczególności powodem niedopuszczenia do rozmowy kwalifikacyjnej jest brak przedłożenia dokumentacji potwierdzającej uzyskanie tytułu magistra lub tytułu równorzędnego z dyscyplin: nauki prawne lub nauki o polityce
i administracji (zgodnie z załącznikiem nr 2 Zasad rekrutacji). Odwołujący dostarczył dyplom ukończenia studiów zawodowych na Wydziale Mechatroniki i Budowy Maszyn Politechniki Świętokrzyskiej, a tym samym nie spełnił wymogów formalnych.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zasady rekrutacji publikowane są w BIP Uniwersytetu na pięć miesięcy przed rozpoczęciem rekrutacji - kandydat miał więc czas zapoznać się z nimi. Dodatkowo publikowane są także na stronie Szkoły Doktorskiej. Dokonując rejestracji w Systemie Internetowej Rekrutacji Kandydatów R. S. potwierdził, że zapoznał się z Zasadami rekrutacji obowiązującymi w roku akad. 2022/2023. Załączone do odwołania wydruki zrzutów ekranu, mające
w mniemaniu wnioskodawcy potwierdzić nieaktualność danych na stronie Uczelni, są dowodem wyłącznie na to, że 28 listopada 2022 r. pobrane zostały przez użytkownika pliki: uchwała nr 12-2021 załącznik nr 3 do Zasad rekrutacji oraz uchwała nr [...] załącznik nr 4 do Zasad rekrutacji, nie zaś dowodem na nieaktualność informacji na stronie internetowej. Przedstawione wydruki nie zawierają adresu stron internetowych, z których zostały pobrane ani daty pobrania, a jedynie datę utworzenia folderu przez użytkownika. Wskazane przez wnioskodawcę pliki, dotyczące treści uchwały nr [...] Senatu [...] w K. z dnia 25 lutego
2021 r. w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akademickim 2021/2022 i załączników do ww. uchwały, są nadal dostępne do pobrania w BIP Uniwersytetu, podobnie jak treści uchwał z poprzednich lat oraz obowiązującej w roku akad. [...] uchwały nr [...] Senatu [...] w K. z dnia 31 marca 2022 roku w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akademickim 2022/2023. W związku z powyższym, zarzut nieprzyznawania punktów za osiągnięcia z lat 2017-2021 jako odnoszący się do zapisu zawartego w nieobowiązującej w momencie rekrutacji kandydata uchwale nr [...] Senatu [...]
w K. z dnia 25 lutego 2021 roku w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akademickim [...], należy uznać za bezzasadny.
Ponadto wnioskodawca pomija fakt, że niespełniony przez niego wymóg dotyczący posiadania przez kandydata określonego wykształcenia w dyscyplinie nauki prawne, tj. magister lub tytuł równorzędny z dyscyplin: nauki prawne oraz nauki
o polityce i administracji, zawarty był zarówno w obowiązującej w roku akademickim 2022/2023 uchwale nr [...] Senatu U. J. K.
w K. z dnia 31 marca 2022 roku w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej U. K. w K. w roku akademickim 2022/2023, jak i w uchwale nr [...] Senatu [...] w K. z dnia 25 lutego 2021 roku w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K.
w roku akademickim 2021/2022, obowiązującej w roku ubiegłym. Fakt ten wnioskodawca winien był uwzględnić, nawet jeśli opiera swoje roszczenia na treści nieobowiązującej w tegorocznej rekrutacji uchwale nr 12/2021.
Konkludując organ wskazał, że skarżący nie spełnił wymogów formalnych obowiązujących kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akad. [...] w dyscyplinie nauki prawne, to jest:
1) nie dostarczył kompletu dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 1 Zasad Rekrutacji, oraz co ważniejsze:
2) nie spełnił podstawowego wymogu określonego w § 1 ust. 7 Zasad Rekrutacji:
a) nie posiada bowiem tytułu magistra lub równorzędnego z dyscyplin: nauki prawne lub nauki o polityce i administracji (jaki jest wymagany zgodnie z załącznikiem nr [...] do Zasad rekrutacji w punkcie 11)
b) nie posiada wybitnych osiągnięć, o których mowa załączniku nr [...] do Zasad rekrutacji, zaś osiągnięcia jakie wykazał nie mieszczą się w okresie wskazanym w § 4 ust 6 pkt 2 Zasad rekrutacji.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze, datowanej na 14 marca 2023 r., R. S. wniósł o uchylenie decyzji z 8 lutego
2023 r. i zobowiązanie Rektora [...] do przyjęcia go do Szkoły Doktorskiej.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że po wydaniu przez Rektora [...] decyzji
z 1 grudnia 2022 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a potem także skargę z 13 stycznia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na tę decyzję, gdyż taka możliwość wynikała z pouczenia znajdującego się w tej decyzji. Ponieważ przez długi czas nie otrzymywał odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zbliżał się termin 30 dni na złożenie skargi do sądu, musiał złożyć skargę na decyzję z 1 grudnia 2022 r.
Podkreślił, że w przypadku decyzji Rektora [...] z 1 grudnia 2022 r. wyłącznym powodem odrzucenia jego kandydatury do Szkoły Doktorskiej był fakt nie przedłożenia jednego z wymaganych dokumentów w postaci certyfikatu na poziomie B2 (stopień zaawansowany) dla znajomości języka obcego - w tym przypadku - języka angielskiego.
Z kolei w decyzji Rektora [...] z 8 lutego 2023 r. wskazano, oprócz powyższego faktu, także więcej okoliczności, które były podstawą do odrzucenia kandydatury skarżącego na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] w K.
w roku akademickim 2022/2023.
Nie zgadzając się z argumentacją organu skarżący podniósł, że w przypadku certyfikatu z języka nowożytnego, wprowadzono go w błąd. Jeszcze przed rekrutacją i rejestracją za pomocą indywidualnego konta w systemie internetowym uczelni (m.in. w rozmowie telefonicznej z sekretariatem Szkoły Doktorskiej i przesłaniem zapytań poprzez wiadomości e-mail) oraz w dniu składania pozostałej dokumentacji, poinformowano go, iż jedynym i wyłącznym wymaganym certyfikatem z języka obcego jest certyfikat z j. angielskiego. W związku z tym faktem w chwili osobistego składania całości dokumentacji załączył stosowne oświadczenie, że taki certyfikat zdobędzie i dostarczy w trakcie kształcenia w Szkole Doktorskiej. Niestety ta informacja (i ten wymóg), stoi w sprzeczności z załącznikiem nr 3 do Zasad rekrutacji, z którego wynika, że certyfikat językowy jest wymagany, jednakże nie jest w tym załączniku wymienione, że ma to być certyfikat tylko i wyłącznie z języka angielskiego, tylko wyraźnie określono, że ma to być certyfikat z języka nowożytnego, a takie sformułowanie daje możliwość dla przedkładania certyfikatów z innych języków.
Skarżący wyjaśnił, iż posiada znajomość 3 języków obcych (tj. j. angielski,
j. niemiecki i j. rosyjski), ale niestety na niższym poziomie niż poziom B2. Jednak
w przypadku j. rosyjskiego był w stanie zdobyć certyfikat językowy, gdyż w przeszłości miał styczność w szkole z tym językiem przez ok. 7 lat. Wprawdzie było to wiele lat temu, ale dawało to podstawy do możliwości przygotowania się do uzyskania certyfikatu z tego języka (w dość krótkim czasie), jeśli jeszcze byłby przygotowany merytorycznie do egzaminu na taki certyfikat przez odpowiedniego korepetytora, a w tym mogła pomóc mu ciotka, która jest emerytowanym pracownikiem [...] w K. (Wydział filologii rosyjskiej).
Skarżący dodał, że dysponuje zaświadczeniami z ukończenia kursów
z j. angielskiego (łącznie 4 lata), jednakże zaświadczenia te pochodzą sprzed ponad 30 lat (z okresu szkoły podstawowej), a wtedy nie było podziału na stopnie/poziomy "A1, A2, (...), B2, (...)". Nie jest również od niego zależne, że do dyplomu ukończenia studiów wyższych (sprzed ok. 20 lat) nie dołączano "Części B - suplementu", gdyż wtedy taki nie istniał, jednakże z przedłożonego m.in. w to miejsce dokumentu, pt. "Karta przebiegu studiów", wynika, iż język obcy (tj. j. angielski) miał łącznie przez 8-9 semestrów (4 - 4,5 roku). Jeśli w pkt. 4 załącznika nr 3 do Zasad rekrutacji dopuszczalne jest złożenie dyplomu ze studiów filologii obcej I stopnia (tj. licencjat), czyli de facto ze studiów, które trwają ok. 5-6 semestrów, to chyba może to odpowiadać dla poziomu znajomości języka z technicznych studiów wyższych, gdzie język obcy był łącznie przez ok. 8-9 semestrów.
W dalszej kolejności w załączniku nr 4 do Zasad rekrutacji również jest błąd zauważalny w kolejnym etapie rekrutacji, mianowicie dotyczy on m.in. składanych zaświadczeń/dyplomów i publikacji dla lat od 2017 r., a nie od 2018 r. (do teraz, tj. do 2022 r.). Załącznik ten dotyczy po prostu roku akademickiego 2021/2022, a nie 2022/2023. W ten sposób wg tego załącznika złożony na etapie rekrutacji do Szkoły Doktorskiej holenderski dyplom ze szkolenia VCA kwalifikował się do uznania go za złożony do 4 lat przed wydaniem załącznika nr 4 i waga tego dyplomu to 2 pkt.
(w klasyfikacji). Jednakże również przy składaniu dokumentów poinformowano skarżącego, iż brane są pod uwagę dokumenty tego typu, ale od początku 2018 r., czyli stoi to w sprzeczności z załącznikiem nr 4.
W decyzji Rektora UJK z 8 lutego 2023 r. na str. 2 również jest nieścisłość, gdyż zarzucono skarżącemu brak dorobku naukowego i dodatkowych kwalifikacji w okresie 2018 – 2022 r., ale określono ten okres na (cyt.): "ostatnie pięć lat". Skarżący nie wie, jak określono ten okres, "no bo jeśli 2018 + 4 = 2022, to chyba nie jest to 5 lat. Natomiast jeśli jest to 5 lat, to wtedy należy wziąć pod uwagę rok 2017 (bo: 2017 +5 = 2022)", a wtedy załączył do dokumentacji z procesu rekrutacji dyplom ze specjalistycznego szkolenia przeprowadzonego w [...] w czerwcu 2017 r.
Opisując kwestie związane z numeracją i datami załączników znajdujących się na stronie internetowej uczelni skarżący podniósł, że w dacie składania dokumentów załącznik nr 3 do Zasad rekrutacji był nieaktualny i jeśli nawet przyjąć, że potem "poprawiony" załącznik noszący już nr 2 - wyszczególniał nadal język obcy, to nadal nie jest to język angielski, tylko język nowożytny.
W ocenie skarżącego, złożenie przez niego pisma do Rektora z 26 grudnia
2022 r. spowodowało "wymianę/podmianę" na stronie internetowej uczelni załączników na bardziej aktualne, jednak nadal widnieje na załączniku nr 2 (obecnie) - wymóg z certyfikatu dla języka nowożytnego, a nie z języka angielskiego.
Skarżący wniósł o uwzględnienie (w wyroku/postanowieniu Sądu) klauzuli, że jako datę przyjęcia do Szkoły należy traktować dzień 19 grudnia 2022 r., w którym to dniu była inauguracja roku akademickiego 2022/2023 i zostało złożone ślubowanie przez innych studentów. Określenie tej daty jest niezbędne do dalszych celów organizacyjnych na studiach związanych z terminami dla przedkładanych sprawozdań i ocenami okresowymi.
Skarżący zasugerował dalsze uregulowanie jego statusu w oparciu
o zobowiązanie go do uzyskania i przedłożenia certyfikatu z języka nowożytnego (czyli także uwzględniając j. angielski) w trakcie trwania całego okresu studiów w Szkole Doktorskiej.
Skarżący odniósł się również do kwestii, które zostały podniesione
w zaskarżonej decyzji, czyli m.in.: nie posiadania wybitnych osiągnięć naukowych oraz nie posiadania tytułu magistra lub równorzędnego z dyscyplin: nauki prawne lub nauki o polityce i administracji. Podkreślił, że jeśli dyplom budziłby wątpliwość co do ukończonego kierunku, to zostałby od razu o tym poinformowany w Dziekanacie Szkoły Doktorskiej, wtedy kiedy podpisywał oświadczenie dotyczące j. angielskiego. Jednakże pracownik przyjmujący dokumenty nie zauważył, że dyplom może stanowić problem i tylko w kwestii certyfikatu językowego stwierdził, iż jest to brak, przy czym cały czas chodziło mu o certyfikat z j. angielskiego, a nie z dowolnego j. nowożytnego. Problemu dyplom nie stanowił także dla poprzedniej decyzji Rektora z 1 grudnia 2022 r. Problem "powstał" dopiero po "Wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy" skierowanym do Rektora [...] oraz po pierwszej skardze do WSA z 13 stycznia 2023 r. Zdaniem skarżącego, taka argumentacja jest szukaniem "na siłę" dalszych "niuansów" za uzasadnieniem odmownej decyzji Rektora [...] z 8 lutego 2023 r.
Skarżący wskazał, że zapis z załącznika nr 3 do Zasad Rekrutacji, pkt 11, nie określa, że tytuł magistra ma być z dyscypliny nauk prawnych czy nauk
o polityce i administracji. Taki tytuł ma być dla tytułu równorzędnego. W powyższym zdaniu jest słowo (cyt.): "lub". Zatem należy to traktować jako wymóg posiadania tytułu magistra, ale bez wskazanej dyscypliny, a dopiero potem należy traktować zapis "lub" jako tytuł równorzędny. W takim przypadku sam tytuł magistra, którego dyplom dołączył, jest jak najbardziej właściwy.
W dalszej części skargi skarżący odniósł się do kwestii związanych
z drugim etapem rekrutacji wyszczególnionym w załączniku nr 4 (obecnie nr 3), argumentując, że posiada stosowne merytoryczne kwalifikacje i osiągnięcia umożliwiające studiowanie w Szkole Doktorskiej [...].
Skarżący wniósł o przesłuchanie go jako strony oraz powołanie biegłego sądowego z zakresu informatyki, który podda analizie załączone na płycie CD/DVD pliki PDF i określi datę ich pobrania z serwerów [...] w K..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo podkreślił, że w BIP, dostępnym na stronie internetowej Uniwersytetu, opublikowana została uchwała nr 25/2022 Senatu [...] z dnia 31 marca 2022 r. w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akademickim 2022/2023, zgodnie z wymogiem ustawowym, tj. na 5 miesięcy przed rozpoczęciem rekrutacji, o czym świadczy "metryczka". Zamieszczone dokumenty nie podlegały zmianom.
Przywołując art. 200 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce organ wskazał, że kierując się przeświadczeniem o konieczności utrzymania wysokiej jakości kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] w K., zapis ustawowy uszczegółowiono wskazując dyscypliny, w ramach których ukończenie studiów magisterskich daje podstawy teoretyczne i metodologiczne dla kontynuowania kształcenia w dyscyplinie nauki prawne i przygotowania w tej dyscyplinie rozprawy doktorskiej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że Sądowi z urzędu znana jest okoliczność (podnoszona w skardze oraz w piśmie procesowym z 19 kwietnia 2023 r.), że R. S., oprócz wniesienia skargi na decyzję Rektora [...] z 8 lutego 2023 r., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach również poprzedzającą ją decyzję z 1 grudnia 2022 r. W tej ostatniej sprawie WSA w Kielcach nieprawomocnym postanowieniem z 31 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 119/23, skargę wniesioną przez skarżącego odrzucił jako niedopuszczalną. Jak wynika z akt tej sprawy (administracyjnych i sądowych), skarżący 27 grudnia 2022 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 1 grudnia 2022 r., a następnie 13 stycznia 2023 r. wniósł skargę na tę samą decyzję do tut. Sądu.
Stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z przepisu tego wynika, że w odniesieniu do decyzji, od której przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak jak w tej sprawie), stronie przysługuje prawo wyboru trybu zaskarżenia i to do strony postępowania należy podjęcie decyzji, czy chce ona zainicjować kolejny etap postępowania administracyjnego, czy też
z pominięciem tego etapu decyzja wydana w I instancji zostanie poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Pozostawienie stronie prawa wyboru trybu zaskarżenia nie oznacza jednak dopuszczalności jednoczesnego skorzystania z trybu administracyjnego i sądowego. W razie złożenia przez stronę dwóch środków zaskarżenia, tak jak miało to miejsce w tym przypadku, pierwszeństwo ma rozpoznanie sprawy w instancyjnym trybie administracyjnym, o czym świadczy brzmienie art. 54a p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 10 listopada 2022 r., III OSK 2344/22, LEX nr 3447675).
Mając na uwadze fakt, że skarżący w pierwszej kolejności złożył wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonując w ten sposób wyboru administracyjnego środka zaskarżenia, a organ wniosek ten rozpoznał wydając decyzję z 8 lutego
2023 r., Sąd uznał, że wniesienie skargi na decyzję z 1 grudnia 2022 r. pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Z tych samych powodów Sąd nie uznał za konieczne skorzystania z możliwości przewidzianej w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
i zawieszenia postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy II SA/Ke 119/23
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja w sprawie odmowy przyjęcia na I rok kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] w dyscyplinie nauki prawne na rok akademicki 2022/2023, której podstawę stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. z 2022 r., poz. 574 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz uchwała nr [...] Senatu [...] z dnia 31 marca 2022 roku w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akademickim 2022/2023, zwana dalej uchwałą nr [...], wraz z załącznikami.
Zgodnie z art. 200 ustawy:
1. Do szkoły doktorskiej może być przyjęta osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, albo osoba, o której mowa w art. 186 ust. 2 (ten ostatni przypadek nie ma zastosowania w stanie sprawy).
2. Rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową.
3. Zasady, o których mowa w ust. 2, oraz program kształcenia, o którym mowa w art. 201 ust. 3, podmiot prowadzący szkołę doktorską udostępnia nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem rekrutacji.
4. Przyjęcie do szkoły doktorskiej następuje w drodze wpisu na listę doktorantów.
5. Odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W nawiązaniu do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy podkreślenia wymaga, że co prawda w art. 200 ust. 1 mowa jest o tym, że do szkoły doktorskiej może być przyjęta osoba, która posiada m.in. tytuł zawodowy magistra, bez wskazania kierunku studiów jaki ukończyła, jednak przepis ten stanowi klauzulę generalną, która może podlegać doprecyzowaniu w zasadach przeprowadzenia konkursu, określonych przez senat uczelni. Klauzula ta oznacza, że określając zasady konkursu, o jakich mowa w art. 200 ust. 2 ustawy, senat nie może dopuścić do postępowania konkursowego osobę niespełniającą kryterium wykształcenia przewidzianego w art. 200 ust. 1. Powierzając senatowi albo radzie naukowej uprawnienie do kształtowania zasad konkursu, wedle których odbywa się rekrutacja do szkoły doktorskiej (art. 200 ust. 2 ustawy) ustawodawca uwzględnił zasadę autonomii szkół wyższych gwarantowaną przez Konstytucję RP w art. 70 ust. 5, który stanowi, że szkołom wyższym zapewnia się autonomię na zasadach określonych w ustawie. Wyrazem tej autonomii jest m.in. samodzielność przy kształtowaniu procesu rekrutacyjnego, w tym określenie, że na wskazane przez senat uczelni kierunki kształcenia w szkole doktorskiej, może zostać przyjęta osoba posiadająca wykształcenie wymagane w art. 200 ust. 1 ustawy, uzyskane w wybranych dziedzinach.
W niniejszej sprawie zasady, jakich mowa w art. 200 ust. 2 ustawy, zostały określone uchwałą nr [...], stanowiąc do niej załączniki. Wynika z nich, że
w przypadku ubiegania się o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej [...] na kierunek studiów nauki prawne, kandydat zobowiązany jest przedłożyć dokumenty potwierdzające posiadanie tytułu zawodowego magistra lub tytułu równorzędnego z dyscyplin: nauki prawne lub nauki o polityce i administracji (załącznik nr 2 - "Wykaz dokumentów wymaganych w trakcie rekrutacji do Szkoły Doktorskiej"). W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że ten zapis załącznika nr 2 podyktowany był "przeświadczeniem o konieczności utrzymania wysokiej jakości kształcenia w Szkole Doktorskiej [...] w K." poprzez wskazanie dyscyplin dających podstawy teoretyczne i metodologiczne dla kontynuowania kształcenia w dyscyplinie nauki prawne i przygotowania w tej dyscyplinie rozprawy doktorskiej.
Ponadto zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały nr 25/2022, w złożonych dokumentach winien znaleźć się m.in. certyfikat lub dyplom (część B – suplement) potwierdzający znajomość nowożytnego języka obcego co najmniej na poziomie B2 lub dyplom poświadczający ukończenie studiów z zakresu filologii obcej (I lub II stopnia).
Zasady stanowią także w § 1 pkt 8 i § 2 ust. 4 załącznika do ww. uchwały, że informacje dotyczące procesu rekrutacyjnego przekazywane są kandydatom za pośrednictwem indywidualnego konta w systemie i strony internetowej Szkoły Doktorskiej, zaś kandydat zobowiązany jest do bieżącego ich odczytywania i ponosi pełną odpowiedzialność za niedopełnienie tego obowiązku.
Stosownie do § 3 ust. 1 załącznika, kandydat, który dokonał pełnej rejestracji elektronicznej w systemie zobowiązany jest do dostarczenia do Sekcji ds. Dokumentów, w terminach wskazanych w Terminarzu rekrutacji, wszystkich dokumentów określonych w załączniku nr 2. Brak któregokolwiek z wymaganych dokumentów, o których mowa w ust. 1, jest równoznaczny z niedopuszczeniem kandydata do kolejnego etapu postępowania rekrutacyjnego, o czym kandydat jest informowany za pomocą indywidualnego konta w systemie.
Mając na uwadze przedstawione wyżej zasady rekrutacji do Szkoły Doktorskiej, określone przez Senat [...] na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy, należy w pełni podzielić ocenę organu, że R. S. nie spełnił wymogów co do konieczności złożenia stosownych dokumentów.
Przede wszystkim nie złożył dokumentów wskazujących na posiadanie tytułu magistra lub tytułu równorzędnego z dyscyplin: nauki prawne lub nauki o polityce
i administracji. Z akt sprawy wynika przy tym, że skarżący wykształcenia wymaganego przez Senat [...] nie ma, gdyż odbył studia wyższe magisterskie uzupełniające na Politechnice Świętokrzyskiej na kierunku Mechatronika i Budowa Maszyn w zakresie Samochody i Ciągniki i uzyskał 27 czerwca 2002 r. tytuł magistra inżyniera. Na takie też wykształcenie wskazuje złożony przez skarżącego dokument Curriculum Vitae, a on sam przyznaje, że nie ukończył studiów na kierunkach: nauki prawne lub nauki o polityce i administracji.
Wbrew twierdzeniom skargi, zapis załącznika nr 2 do uchwały w przedmiocie stosownego tytułu zawodowego na kierunku nauki prawne, jest czytelny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Użyte w nim słowo "lub" jest bowiem spójnikiem pozwalającym na wybór między dwiema możliwościami: posługiwania się tytułem zawodowym magistra nauk prawnych bądź nauk o polityce i administracji, ewentualnie tytułu równorzędnego z tych dyscyplin albo posiadanie stosownych tytułów zawodowych w obu dziedzinach. W żadnym wypadku wymogu tego nie można rozumieć tak, jak prezentuje to skarżący, a więc, że kandydat może posiadać tytuł magistra z dowolnej dziedziny, a tytuł równorzędny - z dziedziny nauki prawne lub nauki o polityce i administracji.
Bez znaczenia prawnego pozostaje argumentacja wskazująca na to, że jej autor został wprowadzony w błąd, gdyż w dacie składania dokumentów na stronie internetowej uczelni znajdowały się załączniki dotyczące roku akademickiego 2021/2022. Z Biuletynu Informacji Publicznej znajdującego się na stronie internetowej [...] w K. wynika, że w zakładce "wewnętrzne akty normatywne" znajdują się uchwały Senatu Uczelni od roku 2005. Uchwała nr 25/2022 znajduje się w zakładce "uchwały Senatu Uczelni w 2022 roku", zaś powoływana przez skarżącego uchwała Senatu [...] w K. nr [...] z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej [...] w K. w roku akademickim 2021/2022, umieszczona została w zakładce "uchwały Senatu Uczelni w 2021 roku". Z metryczki uchwały nr [...] wynika przy tym, że dokument ten został opublikowany 31 marca 2022 r. o godz. 15:15:08., a więc w terminie przewidzianym w art. 200 ust. 3 ustawy.
Nawet jeśli przyjąć, jak twierdzi skarżący, że w czasie rekrutacji do Szkoły Doktorskiej na rok akademicki 2022/2023 na stronie internetowej [...] nie było uchwały nr [...], to i tak argumentacja skargi o wprowadzeniu kandydata w błąd pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Już tylko z załączonej do skargi dokumentacji tj. załącznika nr [...] do Zasad rekrutacji, opisanej przez skarżącego jako "stan do dn. 26.12.2022 r." wynika, że w roku akademickim 2021/2022 obowiązywał ten sam wymóg co do posiadania tytułu zawodowego na kierunku nauki prawne, którego, co najważniejsze, skarżący nie spełnia. Potwierdza to treść powołanej wyżej uchwały nr [...] Senatu z dnia 25 lutego 2021 r., opublikowanej na stronie internetowej [...], a konkretnie załącznik nr 3, który ustanawia te same zasady rekrutacji w zakresie wymaganego wykształcenia na kierunku nauki prawne, co obowiązujące w roku akademickim 2022/2023.
Podobnie rzecz się ma z wymogiem złożenia certyfikatu lub dyplomu (część B – suplement), potwierdzającego znajomość nowożytnego języka obcego co najmniej na poziomie B2 lub dyplomu poświadczającego ukończenie studiów z zakresu filologii obcej (I lub II stopnia). Skarżący sam przyznał, że nie posiada takiego certyfikatu lub dyplomu nie tylko z języka angielskiego, lecz także z jakiegokolwiek nowożytnego języka obcego. Takie same zasady w tym zakresie obowiązywały w roku akademickim [...] oraz w roku [...]. Deklarowana przez R. S. chęć zdobycia i dostarczenia wymaganego certyfikatu (dyplomu) w trakcie kształcenia w Szkole Doktorskiej nie ma wpływu na wynik rekrutacji, gdyż po pierwsze, skarżący nie ma wymaganego wykształcenia kierunkowego, a po drugie, dokument ten należało złożyć po dokonaniu rejestracji elektronicznej w systemie, a nie w trakcie studiów doktorskich. Cała dokumentacja podlega ocenie formalnej przez Komisję Rekrutacyjną. Brak jakiegokolwiek wymaganego dokumentu jest przy tym równoznaczny z niedopuszczeniem kandydata do kolejnego etapu postępowania rekrutacyjnego (§ 3 ust. 4 i 5 załącznika do uchwały nr [...]), co miało miejsce w stanie kontrolowanej sprawy.
Wobec treści przytoczonego już wyżej § 2 ust. 4 załącznika do uchwały nr [...], nakładającego na kandydata obowiązek bieżącego odczytywania informacji przekazywanych za pośrednictwem indywidualnego konta oraz strony internetowej Szkoły Doktorskiej, dla prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mogą mieć znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności, związane z informacjami ustnymi uzyskanymi od pracowników Uczelni, którzy przyjmowali składane dokumenty. Niezależnie od tego, że twierdzenia R. S. co do wadliwości tych informacji są aktualnie nieweryfikowalne i nie można na ich podstawie czynić ustaleń, podkreślić trzeba, że nawet przy przyjęciu za skarżącym, że został wprowadzony w błąd co do języka, z którego certyfikat kandydat winien posiadać, bądź co do niedostrzeżenia przez pracownika przyjmującego dokumenty braku wymaganego wykształcenia kierunkowego, omawiane zarzuty skargi nie mogą skutkować jej uwzględnieniem. Informacje ustne na temat zasad konkursu do Szkoły Doktorskiej nie stanowią prawa i nie są wiążące ani dla kandydata ani dla władz Uczelni przeprowadzającej konkurs. Zasady te określa uchwała Senatu, podjęta na podstawie art. 200 ust. 2 ustawy. Weryfikacja prawdziwości uzyskanych ustnie informacji z treścią tej uchwały leży
w dobrze pojętym interesie każdego kandydata, gdyż od rzetelności tego rodzaju informacji może zależeć wynik konkursu. Kwestionując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji skarżący nie może więc skutecznie powoływać się na to, że został wprowadzony w błąd, skoro bezspornym jest, że wymogów określonych przez Senat [...] nie spełniał i to zarówno wedle zasad obowiązujących w roku akademickim 2022/2023, jak i w roku 2001/2022, z którymi się zapoznał i które – jak twierdzi – jako jedyne były dostępne na stronie internetowej.
Zasadną jest zatem ocena organu, że R. S. w toku rekrutacji nie dostarczył dokumentów, o jakich mowa w załączniku nr 2 do uchwały nr [...], co w konsekwencji, zgodnie z jej § 3 ust. 5, było równoznaczne z niedopuszczeniem go do kolejnego etapu postępowania rekrutacyjnego i skutkować musiało odmową przyjęcia do Szkoły Doktorskiej.
Pozostałe zarzuty skargi odnoszą się natomiast do kolejnego etapu rekrutacji, tj. oceny składanych zaświadczeń/dyplomów, dorobku naukowego, osiągnięć naukowych i punktacji, do którego w sprawie w ogóle nie doszło. Zauważenia jednocześnie wymaga, na co słusznie zwraca się uwagę w skardze, że decyzja
z 1 grudnia 2022 r., wydana z upoważnienia Rektora [...], jako wyłączną podstawę odmowy przyjęcia skarżącego na studia wskazywała niezłożenie wymaganych dokumentów, co skutkowało niedopuszczeniem go do kolejnego etapu postępowania rekrutacyjnego. Na taki wynik postępowania wskazuje protokół indywidualny
z postępowania rekrutacyjnego do Szkoły Doktorskiej w dyscyplinie nauki prawne
w roku akademickim 2022/2023 (k. 18 akt administracyjnych). Mimo to, rozpoznając sprawę ponownie na skutek złożonego wniosku, organ nie tylko wadliwie opisał wynik oceny Komisji Rekrutacyjnej przeprowadzonej przed pierwszym rozpoznaniem sprawy, co nastąpiło w decyzji z 1 grudnia 2022 r. (str. 2 decyzji z 8 lutego 2023 r.), ale błędnie wskazał na dodatkowe przesłanki odmowy przyjęcia skarżącego do Szkoły Doktorskiej stwierdzając na ostatniej stronie zaskarżonej decyzji, że nie posiada on "wybitnych osiągnięć, o których mowa załączniku nr 1 do zasad rekrutacji, zaś osiągnięcia jakie wykazał nie mieszczą się w okresie wskazanym w § 4 ust 6 pkt 2 zasad rekrutacji." Takie stwierdzenie nie ma żadnego potwierdzenia w przebiegu postępowania konkursowego i jest zupełnie niezrozumiałe, tym bardziej, że w tej samej decyzji organ przywołuje drugie stanowisko Komisji Rekrutacyjnej z 5 stycznia 2023 r., która w pkt. II przeprowadziła ocenę zasadności złożonego "odwołania" i stwierdziła, że nie może zweryfikować merytorycznych kwalifikacji kandydata z uwagi na niespełnienie przez niego wymogów formalnych w zakresie złożonej dokumentacji. W szczególności powodem niedopuszczenia do rozmowy kwalifikacyjnej był brak przedłożenia dokumentacji potwierdzającej uzyskanie tytułu magistra lub tytułu równorzędnego z dyscyplin: nauki prawne lub nauki o polityce i administracji.
Z tych powodów organowi należy zarzucić naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że do merytorycznej oceny naukowych osiągnieć skarżącego nie doszło, gdyż niezłożenie wymaganych dokumentów spowodowało, że nie został on dopuszczony do drugiego etapu postępowania konkursowego.
Odnośnie do zawartych w skardze wniosków o przesłuchanie skarżącego
w charakterze strony oraz o powołanie biegłego sądowego z zakresu informatyki Sąd wyjaśnia, że sądy administracyjne przeprowadzają postępowanie dowodowe w bardzo ograniczonym zakresie, w ramach którego nie mieści się dopuszczenie wnioskowanych dowodów. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające, ale tylko z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W punkcie II wyroku Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w niniejszej sprawie z urzędu na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. Wynagrodzenie ustalone zostało zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października
2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz.U. z 2019 r. poz. 18, ze zm.).