II SA/Ke 220/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2013-05-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona przeciwpożarowastrefa zagrożenia wybuchemurządzenia grzewczo-wentylacyjnedyrektywa ATEXprawo unijnePaństwowa Straż Pożarnabezpieczeństwo budynkówkontroladecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą zaprzestanie używania urządzeń grzewczo-wentylacyjnych w strefie zagrożenia wybuchem, uznając je za niespełniające wymogów bezpieczeństwa.

Skarżąca spółka P. kwestionowała decyzję nakazującą zaprzestanie używania nagrzewnic w strefie zagrożenia wybuchem, argumentując, że urządzenia wyprodukowane przed wejściem w życie dyrektyw unijnych nie podlegają ich wymogom certyfikacji. Sąd uznał jednak, że urządzenia te, mimo daty produkcji, muszą spełniać aktualne wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, zwłaszcza że ich użytkowanie stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo wybuchu. Skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi spółki P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy zakaz używania ściennych aparatów grzewczo-wentylacyjnych w budynku bloku nawęglania kotła. Kontrola wykazała, że urządzenia te, zamontowane w strefie zagrożenia wybuchem, nie były przeznaczone do użytkowania w takich warunkach i stanowiły bezpośrednie niebezpieczeństwo wybuchu, naruszając przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Skarżąca argumentowała, że urządzenia wyprodukowane w 1990 roku, przed wejściem w życie dyrektyw unijnych (94/9/WE) i późniejszych rozporządzeń, nie podlegają wymogom certyfikacji ATEX. Powoływała się na wytyczne wdrażania dyrektywy, które miały wyłączać z jej zakresu tzw. wyroby używane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli urządzenia były używane przed wejściem w życie przepisów, to muszą spełniać aktualne wymogi bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy ich użytkowanie stwarza bezpośrednie zagrożenie. Sąd podkreślił, że przepisy rozporządzenia z 2005 roku, wdrażające dyrektywę, mają zastosowanie do urządzeń użytkowanych w strefach zagrożenia wybuchem, a sporne nagrzewnice nie spełniają tych wymogów. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą przepisów Kodeksu pracy, wskazując, że postępowanie toczyło się na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Stwierdzono, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i wydały decyzję zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, urządzenia te muszą spełniać aktualne wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a ich użytkowanie w strefie zagrożenia wybuchem bez spełnienia tych wymogów jest niedopuszczalne i może skutkować zakazem ich używania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, w tym te wdrażające dyrektywy unijne, mają zastosowanie do urządzeń użytkowanych w strefach zagrożenia wybuchem, niezależnie od daty ich produkcji, jeśli stwarzają one bezpośrednie zagrożenie. Wyłączenie dotyczące 'wyrobów używanych' nie zwalnia z obowiązku spełnienia aktualnych wymogów bezpieczeństwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.PSP art. 26 § 1 pkt 1, 2

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

u.PSP art. 26 § ust. 2

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

rozp. MSWiA art. 4 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Pomocnicze

rozp. MG

Rozporządzenie Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem

Przepis ten jest podstawą do określenia wymagań dla urządzeń używanych w strefach zagrożenia wybuchem.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.p. art. 3 § ust. 1

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

u.o.p.p. art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.s.o.z. art. 9

Ustawa o systemie oceny zgodności

k.p. art. 237 § 15 par. 2

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urządzenia zamontowane w strefie zagrożenia wybuchem muszą spełniać aktualne wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, niezależnie od daty produkcji. Organy administracji mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego i jego pierwszeństwa przed prawem krajowym. Użytkowanie urządzeń niespełniających wymogów w strefie zagrożenia wybuchem stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo.

Odrzucone argumenty

Urządzenia wyprodukowane przed wejściem w życie dyrektyw unijnych nie podlegają wymogom certyfikacji ATEX. Zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy dotyczące BHP. Ocena ryzyka wybuchu przeprowadzona przez rzeczoznawcę w 2011 r. nie wykluczała użytkowania urządzeń.

Godne uwagi sformułowania

w strefie zagrożenia wybuchem, zamontowano urządzenia grzewczo-wentylacyjne z silnikami elektrycznymi, które nie są przeznaczone do użytkowania w środowiskach zagrożonych wybuchem. takie usytuowanie przedmiotowych urządzeń jest niezgodne z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. [...] a stwierdzona nieprawidłowość powoduje bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania wybuchu. adresatami dyrektyw są wyłącznie prawodawcy państw członkowskich Unii Europejskiej – którzy ich mocą są zobowiązani do wprowadzenia określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie, pożądanego stanu rzeczy. nie jest wymagana ich certyfikacja. organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania prawa i działania w jego granicach, co wynika wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6, 7 K.p.a. poczynając od dnia 1 maja 2004r., w systemie prawa stanowionego z pojęciem prawa należy wiązać nie tylko przepisy stanowione przez uprawnione polskie organy władzy w ramach krajowego systemu prawa, ale również przez instytucje Wspólnoty Europejskiej. zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i do ewentualnej odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym.

Skład orzekający

Teresa Kobylecka

przewodniczący

Dorota Chobian

członek

Dorota Pędziwilk-Moskal

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezpieczeństwa urządzeń w strefach zagrożenia wybuchem, stosowanie prawa unijnego przez organy administracji, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej i urządzeń ATEX. Interpretacja prawa unijnego może być bardziej ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy bezpieczeństwa technicznego i potencjalnie groźnych sytuacji wybuchu, a także ważnej kwestii stosowania prawa unijnego przez polskie organy administracji. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i bezpieczeństwie.

Czy stare urządzenia w strefie wybuchu to bomba z opóźnionym zapłonem? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 220/13 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2013-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 88 poz 400
art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1991 nr 81 poz 351
art. 3 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
par. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2087
art. 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności - tekst jedn.
Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
art. 237 z 15 par. 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 6, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2013r. sprawy ze skargi P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania P., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniach od 14 do 20 października 2012r. przedstawiciel organu I instancji przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w [... ]P., w wyniku których stwierdzono, że w budynku bloku nawęglania kotła WP-140, w strefie zagrożenia wybuchem, zamontowano urządzenia grzewczo-wentylacyjne z silnikami elektrycznymi, które nie są przeznaczone do użytkowania w środowiskach zagrożonych wybuchem. Takie usytuowanie przedmiotowych urządzeń jest niezgodne z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010r. nr 109, poz. 719), a stwierdzona nieprawidłowość powoduje bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania wybuchu.
Mając na uwadze powyższe decyzją z dnia [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej zakazał użytkowania ww. ściennych aparatów grzewczo-wentylacyjnych, nadając temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej powołano art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009r. nr 12, poz. 68 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a.
W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia P. wskazało, że zgodnie z § 17 rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwościami wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej (Dz. U. nr 138 poz. 931) urządzenia wprowadzone do eksploatacji przed dniem 24 lipca 2005r. powinny spełniać minimalne wymagania § 8, 11, 12, 15 tego rozporządzenia. Ponadto przeprowadzona ocena ryzyka stwierdza brak występowania w strefie zagrożenia wybuchem efektywnych źródeł zapłonu od zainstalowanych tam urządzeń.
W toku postępowania odwoławczego, w dniu 15 stycznia 2013r., organ II instancji przeprowadził oględziny, celem identyfikacji podstawowych parametrów technicznych przedmiotowych nagrzewnic. W wyniku tych oględzin ustalono, że nagrzewnice zostały wyprodukowane w 1990r. przez przedsiębiorstwo Termowent w Radomiu. Napęd każdej z dmuchaw zainstalowanych w nagrzewnicach stanowi silnik elektryczny typu SG90S6K produkcji zakładów Tamel w Tarnowie o stopniu ochrony IP 54. Czynnik grzewczy stanowi woda o temperaturze do 100 °C.
Wymienioną na wstępie decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję, w całości podzielając ustalenia organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowe nagrzewnice zostały wyprodukowane przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (Dz. U. nr 263, poz. 2203) i w oczywisty sposób nie mogą spełniać wymagań tego przepisu, w tym w szczególności w zakresie ich certyfikacji w sposób w nim określony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach P. zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. oraz naruszenie § 4 ust. 1 pkt. 1 lit a ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010r. nr 109, poz. 719), domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że ww. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005r. implementuje postanowienia Dyrektywy 94/9/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 marca 1994r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem z 23 marca 1994 r. (Dz. Urz. UE.L. 1994.100.1). W tym zakresie powołano się na "Wytyczne ATEX. Wytyczne wdrażania Dyrektywy Rady 94/9/WE z 23 marca 1994r. w sprawie ujednolicania przepisów prawnych Państw Członkowskich dotyczących urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem - wydanie czwarte wrzesień 2012", opublikowane przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej do spraw Przedsiębiorstw i Przemysłu na oficjalnej stronie Unii Europejskiej "Europa". Skarżąca podkreśliła, że postanowienia zawarte w pkt 7.2. Wytycznych określają definicję wyrobu używanego, zgodnie z którą jest nim wyrób, który został wprowadzony do obrotu UE przed wejściem w życie Dyrektywy 94/9/WE oraz oddany do użytku na terytorium UE. Zdaniem strony, wyroby używane, które były wprowadzone do obrotu oraz używane w UE przed datą wejścia w życie Dyrektywy 94/9/WE nie podlegają dyrektywie. Do przedmiotowych urządzeń nie stosuje się również Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 22 grudnia 2005r.
P. wskazała ponadto, że ocenę ryzyka wybuchu dokonuje się w oparciu o źródła zapłonu według PN - EN 1127-1 - Atmosfery wybuchowe. Zapobieganie wybuchowi i ochrona przed wybuchem. Pojęcia podstawowe i metodyka.
Zdaniem strony skarżącej organ nie przeprowadził jednak w powyższym zakresie żadnych ustaleń. Natomiast, jak podkreśla strona, ocena ryzyka przed wybuchem w kontrolowanym obiekcie została przeprowadzona w 2011r. przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. W sporządzonym na powyższą okoliczność Dokumencie Zabezpieczenia Przed Wybuchem (DZPW) nie wyklucza się możliwości użytkowania w kontrolowanym obiekcie przedmiotowych aparatów grzewczo - wentylacyjnych. Dodatkowo powtórzono przedstawioną w odwołaniu argumentację dotyczącą § 17 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu podjętej decyzji. Wskazano przy tym, że przepis § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. odwołuje się wprost do obowiązującego od dnia 1 stycznia 2006r. rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2005r. Zdaniem organu, sporne urządzenia nie odpowiadają normom określonym w tych przepisach, gdyż nie posiadają oceny zgodności, o której mowa w § 51 i 52 ostatniego z powołanych rozporządzeń. Dodatkowo, odnosząc się do powoływanych przez stronę przepisów prawa unijnego, wskazano, że adresatami dyrektyw są wyłącznie prawodawcy państw członkowskich Unii Europejskiej – którzy ich mocą są zobowiązani do wprowadzenia określonych regulacji prawnych, służących osiągnięciu wskazanego w dyrektywie, pożądanego stanu rzeczy. W przypadku wskazywanych dyrektyw ich postanowienia zostały wprowadzone do polskiego systemu prawnego przez ww. rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005r. oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010r. Zdaniem organu, w związku z faktem, że w wielu kwestiach dyrektywy pozostawiają krajom członkowskim Unii znaczną swobodę wyboru rozwiązań, strona powinna powoływać się wyłącznie na źródła prawa powszechnie obowiązującego w Polsce.
W piśmie z dnia 9 maja 2013r. strona skarżąca zakwestionowała stanowisko organu II instancji, podkreślając, że – jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE – w razie niedokonania przez państwo członkowskie implementacji Dyrektywy lub dokonania implementacji w sposób sprzeczny z celem Dyrektywy, obywatele państw członkowskich mogą powoływać się przed organami krajowymi na bezpośrednią skuteczność odpowiednich jej postanowień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zakazującą P. użytkowania ściennych aparatów grzewczo-wentylacyjnych (nagrzewnic).
Podstawą materialnoprawną ww. rozstrzygnięcia był art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009r. nr 12, poz. 68 ze zm.), zgodnie z którym komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Wydana w tym zakresie decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 26 ust. 2 ustawy).
W tym miejscu wskazać trzeba, że z uwagi na konieczność ujednolicenia przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej w poszczególnych krajach Unii Europejskiej – odnośnie urządzeń przeznaczonych do pracy w strefach zagrożonych wybuchem Parlament Europejski i Rada wydały w dniu 23 marca 1994r. dyrektywę 94/9/WE w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (Dz. U.UE.L.1994.100.1).
Odnosząc się do przedstawionego przez organ w odpowiedzi na skargę poglądu, że strona powinna powoływać się wyłącznie na źródła prawa powszechnie obowiązującego w Polsce – nie zaś dyrektywy unijne – stanowisko takie należy uznać za błędne. Zastosowanie prawa wspólnotowego w sprawach administracyjnych jest bowiem obowiązkiem nie tylko sądów administracyjnych, ale także organów władzy państwa. Wynika to z faktu, organy administracji publicznej mają obowiązek przestrzegania prawa i działania w jego granicach, co wynika wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6, 7 K.p.a. Wyjaśnić trzeba że, poczynając od dnia 1 maja 2004r., w systemie prawa stanowionego z pojęciem prawa należy wiązać nie tylko przepisy stanowione przez uprawnione polskie organy władzy w ramach krajowego systemu prawa, ale również przez instytucje Wspólnoty Europejskiej. Państwo Członkowskie jest zatem związane po pierwsze - postanowieniami Traktatów założycielskich w tym TWE (pierwotnym prawem wspólnotowym), po drugie - aktami przyjętymi przez instytucje Wspólnot (wtórnym prawem wspólnotowym) i po trzecie - wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego wynikającą z orzecznictwa ETS. Pogląd taki został już wypowiedziany przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w wyrokach wydanych w sprawach Fratelli Constanzo C-103/88 pkt 33, Hansgeorg Lennartz C-97/90 pkt 33. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału również organy administracji, obok sądów, są zobowiązane do przestrzegania zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa krajowego i do ewentualnej odmowy stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem wspólnotowym (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25.10.2007 r., sygn. akt III SA/GL 971/07).
Mając na uwadze powyższe podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. nr 178, poz. 1380) osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Przepis ten przesądza, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych ponoszą właściciel, zarządca, bądź użytkownik danego obiektu lub terenu. Na podstawie delegacji zawartej w art. 13 ust. 1 i 2 ww. ustawy sposoby i warunki ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów i terenów pozostawiono do określenia i uregulowania właściwemu ministrowi. Stosowne rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów zostało wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 7 czerwca 2010r. (Dz. U. z 2010r. nr 109, poz. 719). Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji:
- używanie otwartego ognia, palenie tytoniu i stosowanie innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów występujących w strefie zagrożenia wybuchem, z wyjątkiem urządzeń przeznaczonych do tego celu, spełniających wymagania określone w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (Dz. U. nr 263, poz. 2203).
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest data wyprodukowania nagrzewnic, których dotyczy zaskarżona decyzja. Mianowicie, urządzenia te zostały wyprodukowane w 1990r. – a zatem przed datą wejścia w życie ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005r. Strona skarżąca nie kwestionuje również, że urządzenia te nie spełniają wymogów w zakresie ich certyfikacji.
Podkreślenia wymaga, że rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2005r. zostało wydane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004r. nr 204, poz. 2087 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565) – która to ustawa dokonała w zakresie swojej regulacji wdrożenia m. in. dyrektywy 94/9/WE z dnia 23 marca 1994r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. Strona skarżąca kwestionuje stanowisko organu, podnosząc że urządzenia, których dotyczy zaskarżona decyzja, spełniają minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, związane z możliwościami wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej zawarte w § 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010r. (Dz. U. nr 138 poz. 931). Ponadto, skarżąca spółka, podnosząc że nagrzewnice zostały wyprodukowane w 1990r. – a zatem przed wejściem w życie ww. dyrektywy – konsekwentnie stoi na stanowisku, że nie jest wymagana ich certyfikacja. W tym zakresie skarżąca powołuje się na pozycję 7.2 Wytycznych wdrażania dyrektywy nr 94/9/WE z 23 marca 1994r., zgodnie z którymi wyrób używany oraz wyrób z drugiej ręki to wyrób, który został wprowadzony do obrotu w UE przed wejściem w życie dyrektywy nr 94/9/WE oraz oddany do użytku na terytorium UE. Wyrób ten pozostawał zgodny z obowiązującym wówczas prawem krajowym lub wspólnotowym w zależności od daty. Dyrektywa ATEX 94/9/WE nie ma zastosowania. Wyroby używane, które były wprowadzone do obrotu oraz używane w UE przed datą wejścia w życie dyrektywy nr 94/9/WE nie podlegają tej dyrektywie.
Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej należy podkreślić, że z ww. Wytycznych (poz.7.2) jednoznacznie wynika, że wymogom ustanowionym w dyrektywie nr 94/9/WE (w tym dotyczącym odpowiedniej ich certyfikacji) nie podlegają jedynie wyroby używane, które były wprowadzone do obrotu oraz używane w Unii Europejskiej przed datą wejścia w życie tej regulacji. W dacie wejścia w życie ww. dyrektywy Rzeczpospolita Polska nie była jeszcze członkiem Unii Europejskiej.
Treść ww. poz. 7.2. Wytycznych wskazuje, że do spornych urządzeń nie znajduje zastosowania wyłączenie spod zakresu wymogów ustanowionych w ww. dyrektywie. Za przyjęciem tego stanowiska przemawia dodatkowo dalsza treść cyt. poz. 7.2 Wytycznych, zgodnie z którą dyrektywa 94/9/WE powinna być stosowana wobec wyrobów używanych importowanych z państw spoza UE, które będą dostępne po raz pierwszy we WE po dniu 30 czerwca 2003r. w celu dystrybucji i/lub użytkowania w UE.
W tym miejscu wskazać należy, że § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r odwołuje się wprost do przepisów Rozporządzenia 22 grudnia 2005r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem rozporządzenia. Tak więc użytkowanie w strefie zagrożenia wybuchem urządzeń, z wyjątkiem urządzeń przeznaczonych do tego celu, spełniających wymagania określone w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 22 grudnia 2005r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń i systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem (Dz. U. nr 263, poz. 2203) należy do czynności zabronionych.
Niezależnie od powyższego wymaga podkreślenia, że art. 26 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, będący podstawą wydania zaskarżonych decyzji, uprawnia Komendanta Miejskiego PSP – w przypadku naruszenia przepisów przeciwpożarowych – do wstrzymania prowadzonych prac lub zakazania używania urządzeń, w sytuacji stwierdzenia uchybień, które mogą powodować niebezpieczeństwo powstania pożaru lub wybuchu. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez organ na rozprawie w dniu 16 maja 2013r., że wyznacznikiem zakazania używania takich urządzeń jest stwierdzenie wystąpienia uchybień, które mogą powodować niebezpieczeństwo powstania pożaru lub wybuchu.
Z akt sprawy wynika, że czynności kontrolne były przeprowadzone w stosunku do właściciela budynku i urządzeń, a nie w stosunku do pracodawcy w zakresie wykonywania obowiązku BHP w stosunku do swoich pracowników. Z tego też względu za niezasadny należy uznać zarzut pominięcia przez organ regulacji zawartych w Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwościami wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej (Dz. U. nr 138 poz. 931. ), wydanego na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.). Kodeks pracy kształtuje bowiem m. in. obowiązki pracodawcy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, natomiast orzekające w niniejszej sprawie organy działają na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i rozporządzeń wykonawczych do tego aktu.
Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne w zgodzie z wymogami procedury. Na gruncie przedmiotowego postępowania zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) – przy jednoczesnym zachowaniu przez organ odwoławczy reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej o braku przeprowadzenia przez organ ustaleń co do oceny ryzyka wybuchu wskazać trzeba, że zarówno protokół z czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia 20 listopada 2012r., jak i protokół oględzin z dnia 15 stycznia 2013r. zostały podpisane przez przedstawiciela P. bez zastrzeżeń. Dodatkowo, jak wynika z pierwszego z ww. protokołów, załączono do niego wyciąg danych z dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem. Powyższe przesądza o bezzasadności podnoszonych przez skarżącą zarzutów w tym zakresie.
Reasumując należy podzielić ustalenia organów o zlokalizowaniu w strefie zagrożenia wybuchem urządzeń nieodpowiadających obowiązującym w tym zakresie wymogom – co powoduje bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania wybuchu (pożaru). Z tego też względu – mając na uwadze treść art. 26 ust. 1 pkt 2 i ust.2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1lit. a Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010r. nr 109, poz. 719), prawidłowo wydano zakaz użytkowania ściennych aparatów grzewczo-wentylacyjnych w obiektach nawęglania kotła WP-140, nadając temu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI