II SA/Ke 219/25

II SA/Ke 219/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 49e pkt 3, art. 29 ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi M. K. i R. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2025 r. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 6 lutego 2025 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "ŚWINB"), po rozpoznaniu odwołania M. i R. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej "PINB")
z 4 grudnia 2024 r. znak: [...], którą nakazano M. i R. K. całkowitą rozbiórkę wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w S. przy ul. [...], realizowanego bez wymaganego zgłoszenia.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną decyzji PINB stanowił art. 49e pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 725), dalej "P.b.". Wyjaśnił, że
w wyniku interwencji A. K. PINB przeprowadził kontrolę, podczas której ustalił, że na ww. działce w odległości ok. 3,06 m od siatki ogrodzeniowej między nieruchomościami od strony południowej i 3,00 m od ogrodzenia metalowego między nieruchomościami od strony zachodniej, znajduje się obiekt budowlany konstrukcji drewnianej o wymiarach zewnętrznych 6,0 x 3,30 m, który dłuższym bokiem usytuowany jest od strony południowej. W ścianie od strony wschodniej wbudowane jest okno o wymiarach 2,0 x 2,0 m, a w ścianie północnej drzwi przeszklone przesuwne służące jako wejście. W obiekcie jest jedno pomieszczenie
z wydzielonym węzłem sanitarnym o wymiarach ok. 1,5 x 1,5 m. Do obiektu od strony północnej przylega drewniany taras o szerokości 2,9 m. Wejście na taras jest schodami zewnętrznymi drewnianymi na konstrukcji stalowej, szerokość schodów 2,0 m, szerokość stopnicy 29 cm. Taras oparty jest na okrągłych betonowych stopach. Jednospadowy w kierunku południowym, orynnowany dach konstrukcji drewnianej, pokryty jest gontem bitumicznym. Odprowadzenie wód opadowych jest na teren własnej nieruchomości. Obiekt wyposażony jest w energię elektryczną. W obiekcie jest podłoga wykonana z desek, a jego drewniane ściany są pełne.
Uczestniczący w kontroli R. K. oświadczył, że wspólnie z żoną są właścicielami ww. działki od 14 września 2020 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...], a także drogi dojazdowej oznaczonej jako działka nr [...]. Znajdujący się tej działce obiekt wykonano w okresie od lipca do grudnia 2023 r. jako wolno stojący budynek rekreacji indywidualnej, wypoczynkowy, o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m2, który wykorzystywany jest czasowo, przede wszystkim w okresie letnim.
W toku postępowania PINB uzyskał kopię przesłanego przez inwestora drogą elektroniczną zgłoszenia z 28 maja 2023 r. Według pisma przewodniego skarżący zgłaszał postawienie altany ogrodowej drewnianej o powierzchni zabudowy do 35 m2, a załączone zgłoszenie dotyczyło "wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej rozumianego jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2". Pismem z 6 czerwca 2023 r. inwestor wycofał ww. zgłoszenie, gdyż załączony został "niewłaściwy druk".
Postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r. PINB wstrzymał budowę omawianego budynku bez wymaganego zgłoszenia i jednocześnie poinformował, że obiekt ten nie wymaga dodatkowego zabezpieczenia oraz, że inwestorzy mogą w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia złożyć wniosek o legalizację ww. budowy, a opłata legalizacyjna wynosi 5.000,00 zł.
16 maja 2024 r. do PINB wpłynął wniosek inwestorów o legalizację ww. obiektu budowlanego. Wobec tego postanowieniem z 20 czerwca 2024 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w określonym terminie dokumentów legalizacyjnych, tj.:
- zaświadczenia Prezydenta Miasta S. o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego;
- oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
- projektu zagospodarowania działki.
4 listopada 2024 r. inwestorzy złożyli dokumenty legalizacyjne.
Decyzją z 4 grudnia 2024 r. PINB nakazał inwestorom całkowitą rozbiórkę wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym ŚWINB podkreślił, że działka nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. według obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr VI/11/2012 Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 29 czerwca 2012 r. (dalej "mpzp") położona jest na terenach: MN-35 - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i ZP-3 - teren zieleni urządzonej, z tym, że obiekt będący przedmiotem postępowania zlokalizowany jest na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej poza liniami zabudowy.
Dalej ŚWINB wyjaśnił, że nie ma podstaw, aby uznać ww. budynek za altanę - jak sugerują skarżący - bowiem ustawodawca w dwóch odrębnych przepisach uregulował budowę altan, jako wolno stojących altan w art. 29 ust. 2 pkt 3 P.b. oraz altan działkowych w art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b. Dokonując kwalifikacji wolno stojących altan, w oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wykładnię zawartą
w słownikach języka polskiego, ŚWINB stwierdził, że omawianego obiektu nie można uznać ani za altanę działkową, bo nie jest położony na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, ani za altanę w znaczeniu powszechnie obowiązującym, bo jego ściany nie są ażurowe i pełni on rolę nie tylko rekreacyjno-wypoczynkową lecz również mieszkalną.
Powołując się na art. 3 pkt 6, art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 "pkt 16a" P.b., organ odwoławczy wskazał, że inwestorzy nie posiadali dokumentów potwierdzających legalność budowy wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej.
W ocenie ŚWINB, w tym przypadku postępowanie administracyjne dotyczące samowolnie wykonanego obiektu budowlanego zasadnie prowadzone było w trybie art. 48 P.b., w toku którego zapadły stosowne postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 i art. 48b ust. 1 i ust. 3 P.b., w którym żąda się przedłożenia m. in. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego mpzp i innymi aktami prawa miejscowego.
ŚWINB stwierdził, że skoro z przedłożonego przez skarżących zaświadczenia Prezydenta Miasta S. z 27 września 2025 r. wynika, że usytuowanie budynku rekreacji indywidualnej narusza ustalenia obowiązującego mpzp,
to inwestycja nie jest zgodna z przepisami. Od zgodności inwestycji z mpzp uzależniona jest możliwość zatwierdzenia projektu budowlanego. Skoro nie ma możliwości wydania decyzji o legalizacji, w tym zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki, to upada dopuszczalność wydania postanowienia
o ustaleniu opłaty legalizacyjnej, która nie powinna być przez organ nałożona na inwestora w sytuacji, gdy oczywistym jest, że proces legalizacji samowoli budowlanej nie zakończy się dla niego pozytywnie. Zdaniem ŚWINB, jedynym prawnie dopuszczalnym środkiem jest w takiej sytuacji wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 3 P.b., który prawidłowo zastosował w tej sprawie organ
I instancji. Organ odwoławczy dodał, że badanie zgodności inwestycji budowlanych
z mpzp, stosownie do art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. należące do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w zakresie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, dotyczy mpzp obowiązującego w dacie orzekania przez organ.
ŚWINB uznał zatem, że decyzja PINB jest zasadna i zgodna z prawem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję organu odwoławczego wywiedli M. i R. K., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 6, art. 8 i art. 10 § 1 k.p.a. polegające na uznaniu, że "organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające oraz zagwarantował stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu przed organem II Instancji", podczas gdy organ odwoławczy ograniczył postępowanie jedynie do wydania decyzji, bez przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego, bez wezwania skarżącego do uzupełnienia postępowania dowodowego, bez poinformowania
o możliwości zapoznania się z aktami postępowania przed organem II Instancji, bez zakreślenia stronie możliwości uzupełnienia postępowania dowodowego,
a w konsekwencji wydał decyzję w oparciu jedynie o ustalenia poczynione przez organ I Instancji bez poczynienia własnych ustaleń;
b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na uznaniu, że organ I instancji
w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
i załatwienia sprawy, podczas gdy organ II instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie wyjaśnił, czy obiekt zlokalizowany na nieruchomości skarżących
w istocie nie stanowi altany, co do których organ nie podjął żadnych kroków
w postępowaniu;
c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, ograniczeniu się jedynie do ujawnionego posadowienia obiektu;
d) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji
z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwiło dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło
do utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, w sytuacji gdy winna zostać uchylona.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi
i uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację na poparcie postawionych zarzutów, podnosząc w szczególności, że omawiany obiekt ma charakter altany, a ta z kolei nie odpowiada obowiązkowi zgłoszenia budowy. Skarżący wskazali, że w kontekście prawa budowlanego altana działkowa jest definiowana jako wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich.
Skarżący zarzucili, że w związku z tym, że obiekt na ich nieruchomości został sklasyfikowany jako budynek rekreacji indywidulanej, a nie altana, nie uzyskali właściwego zaświadczenia od Prezydenta Miasta S., z którego wywodzi się dla nich skutki prawne. Zdaniem skarżących, jeśli nawet organ ocenił, że nie ma możliwości uznania obiektu za altanę, to z daleko idącej ostrożności winien "nakazać doprowadzenie obiektu do takiego stanu które uznałby obiekt za altanę, tak jak żąda tego skarżący i jak klasyfikuje ten obiekt, np. poprzez wymianę szkła na ażury".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie okazała się ocena tego, czy obiekt zrealizowany przez skarżących na działce nr ewid. [...] w S. przy ul. [...] stanowi altanę czy też wolno stojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej i w konsekwencji, czy jego budowa wymagała wcześniejszego zgłoszenia.
Z bezspornych ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że skarżący na ww. działce wybudowali budynek konstrukcji drewnianej o pow. 3,30 m x 6,0 m,
z tarasem, pełnymi drewnianymi ścianami oraz z wbudowanym oknem (w ścianie wschodniej) i przesuwnymi drzwiami przeszklonymi, służącymi jako wejście
(w ścianie północnej). Z projektu budowlanego wynika, że budynek ma podwaliny konstrukcji drewnianej, mocowane przy pomocy stalowych kotew do podłoża z kostki betonowej układanej na podbudowie z pospółki oraz piasku. W obiekcie wydzielono pomieszczenie z węzłem sanitarnym, woda jest dostarczana z istniejącej na działce studni, zaś odprowadzenie ścieków odbywa się do dwukomorowego bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Budynek jest zaopatrzony
w energię elektryczną. Wygląd budynku oraz sposób jego posadowienia obrazują zdjęcia znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy.
W ocenie Sądu, taka konstrukcja, sposób posadowienia obiektu oraz jego funkcja, wykluczają możliwość zakwalifikowania go jako altany w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lub 4 P.b., których budowa nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia.
Sąd w pełni podziela przedstawiony w orzecznictwie pogląd, przywołany
w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy, według którego pod pojęciem wolno stojącej altany, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 3 P.b., należy rozumieć budowlę
o lekkiej konstrukcji, często ażurowej, stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przez słońcem i deszczem (tak NSA m.in. w wyrokach
z: 9 stycznia 2014 r., II OSK 1875/12 i 26 listopada 2024 r., II OSK 2625/23, dostępnych w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Z kolei altana działkowa, o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b., to - zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1073), do której odsyła ww. przepis - wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym.
W stanie kontrolowanej sprawy nie było podstaw do zakwalifikowania omawianego obiektu budowlanego jako altany działkowej (art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b.), ponieważ nie jest on położony na terenie rodzinnego ogrodu działkowego. Nie jest to także altana w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 3 P.b., gdyż konstrukcja wybudowanego obiektu nie jest lekka ze względu na sposób zakotwienia w gruncie oraz pełne ściany z oknami i drzwiami. Wbrew twierdzeniom skarżących, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, że "obiekt posiada 50% przeszkleń", gdyż istotne jest to, że wraz z oknami i drzwiami tworzy on konstrukcję zamkniętą, co nie jest cechą altan. Wielkość przeszkleń nie ma w tym przypadku znaczenia. Ponadto obiekt spełnia inną funkcję aniżeli tylko ochronną przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi,
o czym świadczy jego infrastruktura techniczna, w szczególności wyposażenie
w pełny węzeł sanitarny i zaopatrzenie w energię elektryczną.
Prawidłowa jest zatem ocena organów obu instancji, że sporny obiekt to wolno stojący parterowy budynek rekreacji indywidualnej przeznaczony do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, którego budowa wymagała dokonania wcześniejszego zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 P.b.
Obiekt będący przedmiotem postępowania spełnia przy tym wszystkie wymogi budynku, przez który należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 P.b.). Mocowanie budynku do gruntu za pomocą stalowych kotew pełniących funkcję fundamentu oznacza trwałe związanie
z gruntem, zapewniające stabilność i uniemożliwiające przemieszczenie obiektu
w inne miejsce bez istotnej ingerencji w jego strukturę, prowadzącej do dekompozycji (por. wyrok NSA z 3 lipca 2025 r., II OSK 1523/24, wyrok WSA w Gdańsku
z 30 lipca 2025 r., II SA/Gd 306/25, dostępne w CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że inwestorzy nie legitymowali się wymaganym zgłoszeniem budowy opisanego wyżej obiektu.
W konsekwencji, organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że doszło do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy Prawo budowlane. Słusznie zatem PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 P.b., postanowieniem z 25 kwietnia 2024 r. wstrzymał budowę spornego budynku, informując jednocześnie inwestorów, zgodnie z ust. 3 tego przepisu, o możliwości złożenia wniosku o jego legalizację oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.
Wobec złożonego 16 maja 2024 r. wniosku o legalizację, organ
I instancji, wypełniając dyspozycję art. 48b ust. 1 P.b., właściwie postanowieniem
z 20 czerwca 2024 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, wymienionych w art. 48b ust. 3 P.b., w tym zaświadczenia Prezydenta Miasta S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego (art. 48b ust. 3 pkt 1 P.b.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że dla obszaru, na którym zrealizowany został budynek rekreacji indywidualnej, obowiązują postanowienia uchwały nr VI/11/2012 Rady Miejskiej w Starachowicach z dnia 29 czerwca 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w obrębie ulic: Ostrowieckiej, Smugowej, Miodowej, Kasztanowej, Pustowójtówny, Al. Wyzwolenia - na obszarze miasta Starachowice zwanego umownie E7 - PKS (Dz. Urz. Woj. Święt. z 2012 r. poz. 2391).
Przeszkodę do pozytywnego dla skarżących zakończenia postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, stanowił brak przedłożenia przez nich zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego mpzp, czyli jednego z dokumentów legalizacyjnych, wymaganego art. 48b ust. 3 pkt 1 P.b. Ze złożonego przez inwestorów zaświadczenia Prezydenta Miasta S. z 27 września 2024 r. wynika bowiem wprost, że "(...) wskazany na przedłożonej przez Wnioskodawców mapie budynek rekreacji indywidualnej wybudowany samowolnie zlokalizowany jest poza liniami zabudowy"
w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 4 mpzp. Przepis ten stanowi, że nieprzekraczalna linia zabudowy to linia wyznaczona na rysunku planu, poza którą zakazuje się realizacji wszelkich budynków lub części budynków z pominięciem należących do nich loggi, balkonów, wykuszy wysuniętych poza obrys budynków oraz elementów wejść do budynków (schody, podesty, pochylnie dla niepełnosprawnych i zadaszenia).
Usytuowanie działki skarżących na rysunku planu obrazuje fragment mapy wraz z legendą, znajdujący się w aktach administracyjnych organu I instancji. Wyrysowana na rysunku planu nieprzekraczalna linia zabudowy wraz ze szkicem sytuacyjnym, stanowiącym załącznik do protokołu kontroli z 19 lutego 2024 r., jednoznacznie wskazują, że zrealizowany bez zgłoszenia budynek znajduje się poza tą linią, co oznacza, że jego położenie narusza ustalenia mpzp, uniemożliwiając legalizację. Zgodność legalizowanego obiektu z obowiązującym na danym terenie planie miejscowym jest bowiem warunkiem niezbędnym powodzenia procedury legalizacyjnej.
W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania, na podstawie art. 49e pkt 3 P.b., decyzji o rozbiórce wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej. Zgodnie z tym przepisem, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o całkowitej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Jako nieprzedłożenie dokumentów legalizacyjnych należy także rozumieć sytuację, w której strona składa wprawdzie zaświadczenie właściwego organu dotyczące określenia zgodności legalizowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak
z treści tego zaświadczenia wynika, że obiekt ustalenia te narusza, tak jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie. Decyzja o rozbiórce ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania nakazu rozbiórki, jeśli stwierdzona została samowola budowlana, a inwestor nie spełnił nałożonych na niego obowiązków. Organ nie ma
w takim przypadku żadnej swobody w wyborze rozstrzygnięcia. Nie bierze też pod uwagę zasad słuszności (por. także wyroki WSA: w Białymstoku z 25 marca 2025 r., II SA/Bk [...], w Gliwicach: z 20 marca 2025 r., II SA/Gl 1190/24 oraz
z 7 października 2010 r., II SA/GL 232/10; dostępne w CBOSA).
Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, że "w związku z tym, że obiekt na nieruchomości skarżących został sklasyfikowany jako budynek rekreacji indywidualnej, a nie altana nie uzyskano właściwego zaświadczenia od Prezydenta miasta z którego wywodzi się skutki prawne dla skarżących", wyjaśnić należy, że złożone przez inwestorów w trakcie postępowania administracyjnego zaświadczenie Prezydenta Miasta S. stwierdza, że obiekt zrealizowany na działce nr [...] znajduje się poza nieprzekraczalną linią zabudowy. Jest to okoliczność obiektywna i wykazana w sprawie, o czym była już mowa wyżej. Nie może jej zmienić fakt, że w postanowieniu PINB z 20 czerwca 2024 r. obiekt ten zakwalifikowany został jako budynek, a nie jako altana. Obiekt bezspornie położony jest bowiem poza liniami zabudowy bez względu na to, czy jest budynkiem czy altaną. Prawidłowa ocena organów nadzoru budowlanego, że w tym przypadku mamy do czynienia
z budynkiem powoduje natomiast, że jego legalizacja nie jest możliwa, gdyż usytuowanie tego budynku narusza ustalenia obowiązującego planu miejscowego.
Nie można podzielić argumentów skarżących, że organ winien nakazać im doprowadzenie obiektu do takiego stanu, który pozwalałby uznać go za altanę np. poprzez przeróbkę "ścian szklanych na ażurowe", gdyż przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują takiej formy legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu. Jak już powiedziano wyżej, w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania decyzji o rozbiórce w oparciu
o art. 49e pkt 3 P.b.
Nie ma również znaczenia okoliczność, że skarżący przebywają na działce,
a co za tym idzie także w obiekcie objętym postępowaniem, okazjonalnie, gdyż ustawową cechą budynku rekreacji indywidualnej, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 P.b., jest przeznaczenie go właśnie do okresowego wypoczynku.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia sprawy zgromadziły materiał dowodowy oraz dokonały jego prawidłowej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i wydania decyzji
o nakazie całkowitej rozbiórki wolno stojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej. Wbrew twierdzeniom przedstawionym w skardze, uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również uchybień w zakresie realizacji zasady zaufania do władzy publicznej (art.
8 k.p.a.), które miałyby wpływ na wynik sprawy. W szczególności lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Fakt, że wyjaśnienia te nie spotkały się z aprobatą skarżących, nie świadczy o zasadności ich zarzutów w tym zakresie. Decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane w art. 107 § 1 k.p.a., w tym powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Wbrew twierdzeniom skarżących, organ przedstawił niesporny
w sprawie stan faktyczny i rozbudował argumentację prawną dotyczącą zakwalifikowania obiektu jako budynku rekreacji indywidualnej, a nie jako altany.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to akta organu II instancji istotnie wskazują na to, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji ŚWINB zaniechał zawiadomienia stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stosownie jednak do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., tego typu naruszenia przepisów postępowania skutkują koniecznością uwzględnienia skargi tylko wtedy, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak powiedziano już na wstępie, jedyną kwestią sporną w tej sprawie była ocena, czy zrealizowany obiekt jest budynkiem rekreacji indywidualnej czy też altaną – jak twierdzili inwestorzy w odwołaniu, przedstawiając argumentację na poparcie swojego stanowiska. Spór pomiędzy stronami sprowadzał się zatem do wykładni przepisów P.b. dotyczących pojęć altany i wolnostojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej, przy czym stanowisko inwestorów było znane organowi II instancji, gdyż zostało przedstawione w odwołaniu. Okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia nie były natomiast kwestionowane; zostały zresztą poczynione na podstawie przeprowadzonych dowodów, a przede wszystkim w trakcie przeprowadzonej kontroli na gruncie. W szczególności nie było wątpliwości co do tego, że inwestorzy nie dysponowali zgłoszeniem przed realizacją budynku oraz, że jest on położony poza nieprzekraczalnymi liniami zabudowy wyznaczonymi
w obowiązującym planie miejscowym. Okoliczności te nie wymagały więc przeprowadzenia dodatkowych dowodów czy wyjaśnień. W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się wpływu, jaki na wynik sprawy mogłoby mieć umożliwienie stronom, przed wydaniem decyzji w II instancji, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Co istotne, sami skarżący nie wskazują, jak prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. mogłoby rzutować na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Z tych powodów omawiany zarzut, pomimo stwierdzonego naruszenia ww. przepisu przez organ II instancji, nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art.151 p.p.s.a.