II SA/Ke 213/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę J. L. na decyzję o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, uznając, że jego udział w walce z bandą S. stanowił wykonywanie zadań operacyjnych w aparacie bezpieczeństwa.
Skarżący J. L. domagał się uchylenia decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich, przyznanych m.in. za walkę zbrojną o utrwalenie władzy ludowej. Organ administracji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalił, że J. L. jako funkcjonariusz MO brał udział w walkach z bandą S., co stanowiło wykonywanie zadań operacyjnych w rozumieniu ustawy o kombatantach. WSA w Kielcach oddalił skargę, uznając ustalenia organu za prawidłowe i zgodne z prawem.
Sprawa dotyczyła skargi J. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję pozbawiającą skarżącego uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane m.in. za działalność w ruchu oporu oraz walkę zbrojną o utrwalanie władzy ludowej. Wcześniejszy wyrok WSA w Krakowie uchylił poprzednie decyzje z powodu uchybień proceduralnych. W ponownym postępowaniu organ ustalił, opierając się m.in. na dokumentach z IPN i własnych aktach, że J. L. jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej brał czynny udział w walkach z bandą S., która miała charakter endeckiego podziemia zbrojnego. Sąd uznał, że udział ten stanowił wykonywanie zadań operacyjnych związanych ze zwalczaniem organizacji działających na rzecz suwerenności RP, co zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, jest podstawą do pozbawienia uprawnień kombatanckich. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzecznictwem NSA. Sąd odniósł się do zarzutów skarżącego dotyczących m.in. błędnej interpretacji przepisów, naruszenia zasad KPA oraz niewiarygodności dowodów, uznając je za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, udział w takich walkach stanowi wykonywanie zadań operacyjnych związanych ze zwalczaniem organizacji działających na rzecz suwerenności RP, co jest negatywną przesłanką do posiadania uprawnień kombatanckich.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że udział J. L. w walkach z bandą "S.", która była formacją endeckiego podziemia zbrojnego, stanowił wykonywanie zadań operacyjnych w rozumieniu ustawy o kombatantach. Interpretacja przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy pozwala na uznanie samego udziału w walce za wystarczającą przesłankę do pozbawienia uprawnień, bez względu na skuteczność działań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.k. art. 25 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
W zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c, stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień kombatanckich osób, które w latach 1944-1956 pełniły służbę w aparacie bezpieczeństwa i wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane ze zwalczaniem organizacji działających na rzecz suwerenności RP.
u.k. art. 21 § ust. 2 pkt 4 lit. c
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Określa negatywną przesłankę pozbawienia uprawnień kombatanckich, tj. wykonywanie zadań śledczych i operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Definicja dokumentu urzędowego.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążące wskazania sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dokument urzędowy jako dowód.
k.p.a. art. 76 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział funkcjonariusza MO w walkach z bandą "S." stanowi wykonywanie zadań operacyjnych w rozumieniu ustawy o kombatantach. Dokumenty urzędowe potwierdzające udział w walce z podziemiem niepodległościowym są wiarygodne, zwłaszcza gdy wzajemnie się potwierdzają i nie zostały obalone przez skarżącego. Negatywna przesłanka z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach jest bezwzględna i wyłącza możliwość przyznania uprawnień z innych tytułów.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji RP, KPA, braku dowodów, przewlekłości postępowania, zatajania dokumentów, wznowienia postępowania na podstawie znanych okoliczności. Twierdzenia skarżącego, że nie wykonywał zadań operacyjno-śledczych, a jedynie porządkowo-ochronne. Kwestionowanie wiarygodności dokumentów z IPN i twierdzenie, że nie stanowiły one dowodu.
Godne uwagi sformułowania
"...w latach 1944-1956, były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej." "...zwrot "zadania śledcze i operacyjne" zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, należy interpretować rozdzielnie. Zamieszczony w tym przepisie spójnik "i" nie ma bowiem funkcji koniunkcyjnej , lecz ma znaczenie enumeratywne, to znaczy wyliczające." "Osoba bowiem, która została pozbawiona uprawnień kombatanckich z uwagi na wykonywanie zadań związanych ze zwalczaniem podziemia niepodległościowego w strukturach aparatu bezpieczeństwa, nie może otrzymać uprawnień z żadnego innego tytułu." "Charakterystyka z dnia 16 czerwca 1948 r. oraz pisma kierowanego do Komendy Głównej MO z dnia 7 lipca 1948 r. stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 kpa i zgodnie z tym przepisem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone."
Skład orzekający
Teresa Kobylecka
przewodniczący
Dorota Chobian
członek
Jacek Kuza
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących pozbawienia uprawnień w przypadku udziału w zwalczaniu podziemia niepodległościowego przez funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa PRL."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o kombatantach i okresem PRL. Interpretacja art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego okresu historii Polski i interpretacji przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii.
“Czy walka z bandą "S." oznaczała utratę statusu kombatanta?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 213/07 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2007-07-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-04-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Chobian Jacek Kuza /sprawozdawca/ Teresa Kobylecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Kombatanci Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 17 poz 75 art.25 ust.2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust.2 pkt 4 lit. c Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198 art.6 ust. 2 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Izabela Suchenia, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lipca 2007r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] pozbawiającą J. L. uprawnień kombatanckich przyznanych orzeczeniem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację Zarząd Wojewódzki w K. z tytułu działalności w ruchu oporu w okresie od listopada 1942 r. do stycznia 1945 r. oraz walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 20 stycznia 1945 r. do 15 czerwca 1949 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ ustalił, że J. L., decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], która to decyzja została utrzymana w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...], został pozbawiony przyznanych mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. Nr 42/02 poz. 371 ze zm.), Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 r. uchylił obie wymienione decyzje wskazując na uchybienia co do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego. Sąd w szczególności zobowiązał organ do ustalenia, czy skarżący jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem oddziału S. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poczynił dalsze ustalenia co do przebiegu służby J. L. w szeregach Milicji Obywatelskiej, zwracając się w tym celu do Instytutu Pamięci Narodowej , gdzie przechowywane są akta osobowe funkcjonariuszy MO. W oparciu o uzyskaną informację oraz inne przeprowadzone dowody organ ustalił co następuje. Z niekwestionowanego w toku sprawy przez J. L. zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. z dnia 21 listopada 1977 r. wynika, że w okresie od 20 stycznia 1945 r. do 15 czerwca 1949 r. brał on udział w walkach z bandami. Informację o walkach z bandami podał sam J. L. ubiegając się o przyjęcie do ZboWiD-u. Z pisma Urzędu Ochrony Państwa z dnia 18 lipca 2001 r. wynika, że w aktach osobowych J. L. znajdują się dokumenty wskazujące na jego osobisty udział w walkach z bandami, w tym m. in. z bandą S. Z dwóch dokumentów udostępnionych przez Instytutu Pamięci Narodowej OBUiAD w K. i BUiAD w W., tj. charakterystyki z dnia 16 czerwca 1948 r. oraz pisma kierowanego do Komendy Głównej MO z dnia 7 lipca 1948 r. wynika, że J. L. jako Komendant Posterunku MO w Z. w powiecie kozienickim brał udział w walkach z bandami wykazując odwagę, przyczynił się do zlikwidowania bandy S., która grasowała na podległym mu terenie. Za rozbicie bandy S. został awansowany do stopnia kaprala. Na podstawie publikacji p.t. Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956 (Wydawnictwo MSW, Warszawa 1964), organ ustalił, że banda S. (J. R. ps. S.) była formacją wywodzącą się z endeckiego podziemia zbrojnego działającą w 1945 r. na terenie gmin P., J., S. i P. w powiecie k. S. to również pseudonim innego dowódcy podziemia niepodległościowego, tj. S. S., którego oddział działał w 1945 r. w powiecie k. Organ ocenił, że twierdzenia J. L., iż nie brał udziału w walkach, a zaświadczenia o jego udziale w takich walkach wydawane były seryjnie wszystkim milicjantom, nie zasługują na uwzględnienie z tej chociażby przyczyny, że przez ponad 20 lat J. L. - który podkreśla we wszystkich swoich pismach, że ceni sobie praworządność - nie dostrzegał nic zdrożnego w tym, że pobiera niezasadnie uprawnienia z tytułu utrwalania władzy ludowej, choć działalności takiej nie prowadził. Poza tym organ uznał, że dane na temat udziału skarżącego w walkach nie mogą być nieprawdziwe, bo nie było wówczas przyczyny, aby fałszywie wpisywać dane dotyczące wykonywania czynności, które (jak np. osobisty udział w walkach z bandami, wykazanie się odwagą i męstwem) mogły się spotkać jedynie z aprobatą przełożonych. Organ zauważył również, że dokumenty potwierdzające udział skarżącego w walkach pochodzą z czerwca i lipca 1948 r., a jeden z nich kierowany jest do Komendy Głównej MO, co przydaje im wiarygodności. W tak ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że z uwagi na zaistnienie okoliczności (wykazanie zachowań), o których mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, J. L. nie może zachować uprawnień kombatanckich. Organ przytoczył treść dwóch wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2000 r., sygn. akt V SA 423/00:Palestra 2001/7-8/205 z dnia 10 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1126/04, Lex nr 165721. Z pierwszego z nich wynika, że z punktu widzenia wymagań stwarzanych przez ustawę o kombatantach, fakt udziału w walkach z podziemiem poakowskim, powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej. Nie ma też znaczenia dla utraty uprawnień kombatanckich fakt, iż oddział, w którym służył skarżący, niezależnie od zwalczania poakowskiego podziemia, walczył także z bandami o kryminalnym charakterze lub z oddziałami UPA. W drugim wyroku sformułowano tezę, że zwrot "zadania śledcze i operacyjne" zawarty w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, należy interpretować rozdzielnie. Zamieszczony w tym przepisie spójnik "i" nie ma bowiem funkcji koniunkcyjnej , lecz ma znaczenie enumeratywne, to znaczy wyliczające. Udział J. L. w walkach z bronią w ręku przeciwko niepodległościowej bandzie S., niewątpliwie stanowił wykonywanie zadań operacyjnych. Ponadto pełnienie przez stronę służby jako funkcjonariusz MO wskazuje także na wykonywanie zadań śledczych, które zasadniczo wchodzą w zakres obowiązków każdego funkcjonariusza. W aktualnym stanie prawnym zaistnienie podstaw do zastosowania art. 21 ust. 2 pkt 4 lit c). ustawy o kombatantach stanowi barierę do zachowania, a także uzyskania uprawnień kombatanckich z jakiegokolwiek innego tytułu, w tym również z tytułu udziału w ruchu oporu. W skardze z dnia 30 marca 2007 r. J. L.wniósł o ostateczne uchylenie decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich oraz decyzji utrzymującej taką decyzję w mocy. Skarżący zarzucił: 1. obrazę art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a, w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, 2. sprzeczność zaskarżonej decyzji i jego uzasadnienia z art. 32, 51 pkt 2 i 61 Konstytucji RP oraz z przepisami art. 6-12 i 77 kpa, 3. że organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności znanych w dniu wydania poprzedniej decyzji, czym naruszył art. 156 § 1 pkt 2 kpa, 4. że decyzja została oparta na tych samych pisemkach dostarczonych przez IPN, które nie stanowią żadnego dowodu w postępowaniu, a ich wiarygodność nie została potwierdzona, 5. że postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób przewlekły, a organ zatajał przed stroną treść otrzymanych z IPN pisemek, 6. że organ nie ustalił czasu, sposobu, miejsca i skutku udziału skarżącego w zwalczaniu oddziału NSZ "S", 7. że z funkcji i zakresu obowiązków Komendanta Posterunku Milicji Obywatelskiej nie wynikał obowiązek wykonywania czynności operacyjno-śledczych. W uzasadnieniu skargi J. L. stwierdził, że pismo KWMO z 7 lipca 1948 r. jest zwykłą korespondencją, a na jego treść, a także na treść jego charakterystyki nie miał żadnego wpływu i dlatego nie mogą one być dowodem obciążającym. Poza tym z pism tych nie wynika, aby podczas służby w MO dokonywał czynności operacyjno-śledczych lub dochodzeniowych w zwalczaniu oddziału NSZ "S.". Załogi posterunków MO wykonywały wówczas czynności porządkowo-ochronne i dochodzenia podlegające właściwości Sądów Grodzkich. Czynności śledcze wykonywali pracownicy referatu śledczego KPMO ds. kryminalnych, a czynności operacyjne i operacyjno-śledcze odnośnie osób i organizacji zbrojnego podziemia pracownicy PUBP. J. L. zakwestionował też wnioski wyciągnięte z treści zaświadczenia KWMO z dnia 21 listopada 1977 r. twierdząc, że nie zostało w nim określone gdzie i kiedy miał walczyć z bandami oraz jaki był charakter tych band, kryminalny czy niepodległościowy. Skarżący stwierdził wreszcie, że sama jego służba w formacji porządkowo-ochronnej jaką była Milicja Obywatelska, nie daje podstaw do wprowadzania zbiorowej odpowiedzialności i pozbawiania uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przytaczanej dalej jako ustawa o kombatantach (tekst jednolity Dz. U. Nr 42/02 poz. 371 ze zm.), określają m. in. zasady orzekania o uprawnieniach określonych w tej ustawie (art. 21 i 22 ustawy o kombatantach). W związku z treścią mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz z uwagi na treść wiążących wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2006 r. , a także ze względu na zgłaszane w sprawie oraz w skardze zarzuty, kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy kwestią było wyjaśnienie czy w toku postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w sposób wyczerpujący zebrał cały niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy oraz czy poczynione przez organ administracji publicznej ustalenia faktyczne miały w nim oparcie. Zgodnie bowiem z powołanymi przepisami, pozbawia się uprawnień kombatanckich m. in. osoby, które w latach 1944-1956, były zatrudnione, pełniły służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywały zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczpospolitej Polskiej. Według wiążących (art. 153 u.p.p.s.a.) wskazań WSA w Krakowie, obowiązkiem organu administracji po uchyleniu poprzednich decyzji wydanych w sprawie uprawnień kombatanckich J. L., było przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do stwierdzenia, czy skarżący w latach 1944-1956, będąc zatrudniony i pełniąc służbę w MO, podczas i w związku z tą działalnością wykonywał zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem oddziału, który został uznany za działający na rzecz suwerenności i niepodległości RP. Ustalenia organu miały znaleźć się w uzasadnieniu jego decyzji i być oparte na przeprowadzonych przez organ dowodach, które po dokonaniu oceny zostały przez organ uznane za wiarygodne. Organ miał też w uzasadnieniu wskazać, dlaczego dowody na których oparł swoje ustalenia uznał za wystarczające dla udowodnienia faktu wykonywania przez skarżącego zadań śledczych i operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem oddziału "S.". Wskazania te zostały przez organ wykonane. W toku ponownego postępowania wyjaśniającego organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej, gdzie przechowywane są akta osobowe funkcjonariuszy MO. Nadesłane w odpowiedzi dokumenty zostały poddane krytycznej analizie i skonfrontowane z pozostałymi, znajdującymi się w aktach sprawy dowodami. W szczególności zasadnie organ przyjął, że nie było w sprawie kwestionowane nawet przez samego zainteresowanego, iż uzyskał on uprawnienia kombatanckie także z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Warto zauważyć, na co zwrócił uwagę również organ w swoim uzasadnieniu, że już we własnoręcznie napisanej deklaracji członkowskiej z 18 listopada 1965 r., na podstawie której skarżący został przyjęty do ZboWiD, opisując przebieg swojej działalności, J. L. napisał, że "Po wyzwoleniu brał udział w różnych akcjach z bandami" - k. 5 odwrót akt administracyjnych. Następnie w 1977 r., w oparciu o zaświadczenie wydane w dniu 21 listopada 1977 r. przez Naczelnika Wydziału Kadr KWMO w K. na podstawie akt osobowych J. L., w którym stwierdzono, że w okresie od 20 stycznia 1945 r. do 15 czerwca 1949 r. brał udział w walkach z bandami (k. 6), w potwierdzeniu sporządzonym przez Zespół do spraw Przeglądu Akt Członków ZboWiD w K. skorygowano okres, będący podstawą do korzystania przez J. L. ze świadczeń kombatanckich, dopisując okres walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 20 stycznia 1945 do 15 czerwca 1949 r. (k. 7). W oparciu o to Zarząd Wojewódzki ZboWiD w K. wystawił zaświadczenie Nr [...] stwierdzające, że do okresu zatrudnienia J. L. zalicza się oprócz działalności w ruchu oporu w czasie wojny, również okres walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej po wojnie (k. 8). Następnie organ poddał analizie dwa dokumenty znajdujące się w aktach osobowych skarżącego, nadesłane przez IPN przy piśmie z dnia 25 lipca 2006 r., na podstawie których Urząd Ochrony Państwa już w piśmie z dnia 18 lipca 2001 r. stwierdził, że J. L. brał osobisty udział w walkach z bandami, w tym między innymi z bandą S. Dokumenty te to charakterystyka sporządzona 15 czerwca 1948 r. przez Komendanta i Zastępcę Komendanta Komendy Powiatowej MO w K. oraz pismo Komendanta Milicji Obywatelskiej w K. z dnia 7 lipca 1948 r. skierowane do Komendy Głównej MO W. W obu tych dokumentach, których autentyczności skarżący nie kwestionuje, a tylko próbuje je bagatelizować, stwierdzono jednoznacznie, że J. L. "jako milicjant podczas swej służby w szeregach M.O. od początku w dużym stopniu przyczynił się do zlikwidowania band wszelkiego rodzaju, biorąc czynny udział w akcjach, w których to odznaczył się odwagą i bojowością, przyczyniając się w dużym stopniu do rozbicia bandy "S." grasującej na podległym mu terenie, za co został awansowany do stopnia kaprala" (k. 83 i 84). Organ ustalił też w oparciu o publikację źródłową z 1964 r., że formacja nazywana "bandą S.", która działała na tym samym terenie, na którym skarżący służył w MO, miała charakter endeckiego podziemia zbrojnego (Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956 (Wydawnictwo MSW, Warszawa 1964). Ustalenia jakie zostały poczynione przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie przedstawionych dowodów, zasługują na aprobatę ze względu na przedstawioną przez organ, przekonującą i opartą na zasadach logicznego rozumowania argumentację. Skarżący istotnie w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego - choć jak pisze w swych pismach ceni sobie praworządność - korzystał z uprawnień z tytułu utrwalania władzy ludowej, której to działalności, jak obecnie twierdzi, nie wykonywał. Należy dodatkowo zauważyć, że ustalone przez organ faktu, choć ustalone na podstawie dokumentów pochodzących z różnych lat (1948, 1965, 1977) i sporządzanych dla różnych celów, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, co przydaje im wiarygodności. Przykładowo można stwierdzić, że choć z charakterystyki i pisma z 1948 r. nie wynika, którą bandę "S." zwalczał skarżący, to po zestawieniu tego faktu z treścią Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach... na temat organizacji niepodległościowych o nazwie "S." oraz z faktem rozszerzenia w 1977 r przyznanych wcześniej J. L. uprawnień kombatanckich, o tytuł wynikający z walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej - nie można mieć wątpliwości, że to właśnie tę niepodległościową organizację skarżący czynnie zwalczał. Natomiast prawdziwość informacji na temat walki skarżącego z bandami w okresie po wyzwoleniu zawartych w dokumentach z 1948 r. nie może być kwestionowana, skoro sam J. L. we własnoręcznie sporządzonej deklaracji członkowskiej ZBoWiD z 1965 r. przyznał ten fakt. Należy również zaakceptować wnioski jakie wywiódł organ z poczynionych ustaleń. Ma rację organ uznając, że udział J. L. w walkach z bronią w ręku przeciwko bandzie "S." stanowi niewątpliwie wykonywanie zadań operacyjnych. Stwierdzenie takie istotnie wystarcza do wypełnienia hipotezy normy zawartej w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, gdzie sformułowanie "wykonywał zadania śledcze i operacyjne" należy odczytywać jako wyliczenie, a nie koniunkcję, co wyjaśnił NSA w swym wyroku z dnia 10 lutego 2005 r. Ma też organ rację pisząc, że utrwalone orzecznictwo sądowe wskazuje, iż zaistnienie negatywnej przesłanki prowadzącej do pozbawienia uprawnień kombatanckich w myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, wyłącza zastosowanie przesłanki pozytywnej przyznania uprawnień z innych tytułów wskazanych w ustawie , nawet jeżeliby fakty i okoliczności uzasadniające nabycie uprawnień zostały udokumentowane. Osoba bowiem, która została pozbawiona uprawnień kombatanckich z uwagi na wykonywanie zadań związanych ze zwalczaniem podziemia niepodległościowego w strukturach aparatu bezpieczeństwa, nie może otrzymać uprawnień z żadnego innego tytułu. Również przedstawione w skardze zarzuty nie mogły zmienić rozstrzygnięcia Sądu. Przepisy art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach zostały przez organ administracji publicznej właściwie zinterpretowane i zastosowane. Przyjęta wykładnia tych przepisów ma oparcie w przytoczonym i utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz jest podzielana również przez Sąd w niniejszym składzie. Skarżący nie wyjaśnił na czym miałoby polegać naruszenie w zaskarżonych decyzjach i ich uzasadnieniach wymienionych przepisów Konstytucji RP, co uniemożliwia ustosunkowanie się do tych zarzutów. Organ administracji publicznej nie naruszył żadnej z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wymienionych w art. 6 - 12 kpa, ani też nie uchybił wymogom o jakich mowa w art. 77 kpa. Ponieważ skarżący wskazał o jakie naruszenia mu konkretnie chodzi tylko co do niektórych przytoczonych przepisów, Sąd mógł się szczegółowo ustosunkować tylko do nich. Jak wskazano wyżej Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wykonał wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2006 r. i podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Organ w sposób wyczerpujący również zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Należy pamiętać przy tym, że jeżeli zebrana przez organ dowody i poczynione ustalenia są wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy, to organ może na nich poprzestać. Dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego w takiej sytuacji mogło by bowiem prowadzić do naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 12 § 1 kpa. Nie można zgodzić się z zarzutem zatajania przez organ treści otrzymanych z IPN dokumentów, skoro Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych respektując zasadę czynnego udziału w postępowaniu wyrażoną w art. 10 kpa zawiadamiał stronę przed wydaniem decyzji w I i II instancji, o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy w siedzibie urzędu (k. 91 i 100 akt administracyjnych). Ani przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji, ani też żadne przepisy kpa dotyczące wznowienia postępowania nie zostały w sprawie zastosowane, gdyż postępowanie weryfikacyjne toczyło się w trybie zwykłym, a nie nadzwyczajnym. Nieprawdą jest, aby zaskarżona decyzja została oparta "na tych samych pisemkach" dostarczonych przez IPN, które nie stanowią żadnego dowodu w postępowaniu, a ich wiarygodność nie została potwierdzona. Charakterystyka z dnia 16 czerwca 1948 r. oraz pisma kierowanego do Komendy Głównej MO z dnia 7 lipca 1948 r. stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 kpa i zgodnie z tym przepisem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie bowiem z definicją dokumentu urzędowego zawartą w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.), dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt. Oba wymienione dokumenty spełniają te cechy, a ponieważ skarżący nie przeprowadził w sprawie, ani nie wskazał dowodu przeciwko treści tych dokumentów (art. 76 § 3 kpa), organ administracji publicznej nie mógł odrzucić istnienia stwierdzonego w tych dokumentach faktu czynnego udziału J. L. w zwalczaniu bandy "S.". Nieuznanie bowiem faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym stanowiło by naruszenie prawa procesowego. Natomiast materialna moc dowodowa tych dokumentów została potwierdzona przez pozostałe dowody zgromadzone w sprawie i omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie miał on żadnego wpływu na treść tych dokumentów, nie może w żadnym razie ich dyskwalifikować, a wręcz przydaje im, zdaniem Sądu, wiarygodności. Stanowi bowiem obiektywną ocenę działań skarżącego dokonaną przez jego bezpośrednich przełożonych na potrzeby jego dalszej, ówczesnej kariery zawodowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ ustalił czas, miejsce i sposób udziału J. L. w zwalczaniu oddziału "S.". Wskazał bowiem na okres (1945 rok) miejsce (powiat K.) i sposób działania skarżącego (udział w walkach z bronią w ręku) w stopniu wystarczającym dla oceny, że skarżący wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji działającej na rzecz suwerenności i niepodległości RP, co spełnia hipotezę zastosowanego w sprawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że szczegółowe wskazanie miejsca, czasu i sposobu udziału strony w zwalczaniu organizacji niepodległościowych nie jest konieczne, bo nie wymaga tego przytoczony przepis. Natomiast ewentualne skutki udziału J. L. w zwalczaniu organizacji niepodległościowej nie mają w sprawie żadnego znaczenia, bo przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach nie przywiązuje żadnego znaczenia do skuteczności działań, o jakich mowa w tym przepisie. Na marginesie więc tylko można dodać, że z powoływanych dokumentów z 1948 r. wynika, że skutki działań J. L. były znaczące, skoro "przyczynił się on w dużym stopniu do rozbicia bandy "S.". Nie można dać wiary zawartym w skardze twierdzeniom J. L. jakoby w okresie pełnienia funkcji Komendanta Miejskiego w Posterunku MO w K., a następnie w Z. nie wykonywał żadnych zadań operacyjno-śledczych, ani dochodzeniowych dotyczących osób lub ugrupowań niepodległościowych, a funkcjonariusze MO wykonywali wówczas jedynie czynności porządkowo-ochronne i dochodzenia podlegające właściwości Sądów Grodzkich, skoro sam skarżący starając się o przyjęcie do ZboWiD w 1965 r. napisał, że po wyzwoleniu brał udział w różnych akcjach z bandami, a z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że jedną z tych band była niepodległościowa formacja "S.". Powołane przez skarżącego twierdzenie, że z funkcji i zakresu jego obowiązków jako Komendanta Posterunku Milicji Obywatelskiej nie wynikał obowiązek wykonywania czynności operacyjno-śledczych nie ma w sprawie znaczenia skoro, jak wyżej wykazano, zadania operacyjne, o jakich mowa w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy o kombatantach, rzeczywiście on wykonywał. Powołany przepis nie wymaga bowiem, aby zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem niepodległościowego podziemia, miały być wykonywane tylko w ramach powierzonego zakresu obowiązków. Wystarczy bowiem, aby były wykonywane podczas i w związku z pełnieniem służby w Milicji Obywatelskiej, a to zostało w sprawie wykazane. Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI