II SA/Ke 212/23

II SA/Ke 212/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Renata Detka /przewodniczący/
Sylwester Miziołek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Zaliczka alimentacyjna
Sygn. powiązane
I OSK 2269/23 - Wyrok NSA z 2024-09-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1205
art. 18 ust. 1, art. pkt 8, art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. e
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 2 lutego 2023 r. znak: SKO.PS-80/141/79/2023 w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
II SA/Ke 212/23
Uzasadnienie
Decyzją z 2 lutego 2023 r., znak: SKO.PS-80/141/79/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu odwołania J. Ś., utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Gnojno decyzję z 21 grudnia 2022 r., znak: 00001/12/2022, w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na D. Ś. w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 1 grudnia 2022 r. do 30 września 2023 r.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku J. Ś. z 19 grudnia 2022 r. organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 21 grudnia 2022 r. W odwołaniu J. Ś. podniosła, że wnioskowała o alimenty już wcześniej, tj. w lipcu 2022 r. po otrzymaniu informacji z Sądu Okręgowego w Kielcach. Ponownie złożyła wniosek 29 września 2022 r., a organ pozostawił go bez rozpatrzenia. Według strony alimenty z funduszu powinny jej przysługiwać od października 2022 r.
Organ odwoławczy ustalił, że pismem z 18 października 2022 r., doręczonym 20 października 2022 r., J. Ś. została wezwana do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku z 29 września 2022 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2022/23 – poprzez złożenie informacji właściwego sądu lub instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonywaniem tytułu wykonawczego zagranicą albo niepodjęciu tych czynności. Pismem z 16 listopada 2022 r. organ I instancji zawiadomił wnioskodawczynię, że w związku z nieusunięciem braków formalnych pozostawia jej wniosek bez rozpatrzenia. Dopiero 9 grudnia 2022 r. J. Ś. złożyła informację z Sądu Okręgowego w Kielcach z 23 listopada 2022 r. o wykonywaniu tytułu wykonawczego za granicą. Na skutek wezwania organu do poprawienia wniosku, 19 grudnia 2022 r. strona złożyła kolejny wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego. Z kolei § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz art. 15 ust. 3 pkt 3 lit. f ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustanawiają wymogi co do podania, dając tym samym organowi prawo wezwania strony do uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty, w tym o informację właściwego sądu lub instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.
W świetle powyższego, zdaniem Kolegium strona nie może żądać przyznania świadczenia wstecz, powołując się na fakt, że już w dacie złożenia pierwszego wniosku organ był w posiadaniu informacji z Sądu Okręgowego w Kielcach, skoro znajdująca się w aktach informacja jest z 23 listopada 2022 r.
W skardze do tut. Sądu J. Ś. podniosła, że wnioskowała o przyznanie alimentów w lipcu 2022 r., do wniosku z września dołączyła informację z Sądu Okręgowego. Zarzuciła organowi I instancji podawanie nieprawdy. Podniosła, że pracownica GOPS w Gnojnie przyjmowała jej wniosek w lipcu 2022 r. i poinformowała ją wtedy, że może złożyć kserokopię informacji z Sądu Okręgowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
Tryb postępowania w sprawie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego został uregulowany w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1205 ze zm.), dalej jako "ustawa", oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. poz. 1467), dalej jako "rozporządzenie", wydanego na podstawie delegacji zwartej w art. 15 ust. 9 ustawy. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Okres świadczeniowy to stosownie do definicji zawartej w art. 2 pkt 8 ustawy, okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.
Zgodnie z art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. e ustawy do wniosku należy dołączyć informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z:
– brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub
– brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą.
Przepis § 8 rozporządzenia stanowi, że w przypadku złożenia nieprawidłowo wypełnionego wniosku organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa, wraz z pouczeniem, pisemnie wnioskodawcę do poprawienia lub uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 1). W przypadku złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów organ właściwy wierzyciela przyjmuje wniosek i wzywa, wraz z pouczeniem, pisemnie wnioskodawcę do uzupełnienia brakujących dokumentów w terminie nie krótszym niż 14 dni i nie dłuższym niż 30 dni. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia (ust. 2).
W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że organ po wpłynięciu wniosku z 29 września 2022 r. miał obowiązek wezwać stronę do przedłożenia informacji, o której mowa w art. 15 ust. 4 pkt 3 lit. e ustawy, co uczynił w piśmie z 18 października 2022 r., wzywając do przedłożenia przedmiotowej informacji w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie powyższe zostało doręczone stronie 20 października 2022 r. Brak reakcji na to wezwanie poskutkował pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia, o czym organ poinformował stronę w piśmie z 16 listopada 2022 r. Z akt sprawy wynika, że dopiero 9 grudnia 2022 r. do organu wpłynęła przedmiotowa informacja z Sądu Okręgowego w Kielcach, opatrzona datą 23 listopada 2022 r. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, poza twierdzeniem zawartym w skardze, że organ dysponował już w na etapie wniosku z 29 września 2022 r. przedmiotową informacją. Jej twierdzenie w tym zakresie jest niewiarygodne już choćby z tego powodu, że ww. informacja nosi datę 23 listopada 2022 r.
W orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia zostało wysłane do wnioskodawcy, to późniejsze uzupełnienie wniosku należy traktować jako nowy wniosek (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2014 r., sygn. I OSK 2765/12). W konsekwencji złożenia przez skarżącą do organu I instancji pisma zawierającego informację z Sądu Okręgowego w Kielcach z 23 listopada 2022 r., strona została wezwana do złożenia nowego wniosku, co też uczyniła na urzędowym formularzu 19 grudnia 2022 r. Prawidłowo zatem organ I instancji przyznał jej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od 1 grudnia 2022 r., stosownie do treści art. 18 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 8 ustawy. Nie mógł bowiem przyznać tego świadczenia od 1 października 2022 r., ponieważ wcześniejszy wniosek zawierał braki uniemożliwiające nadanie sprawie biegu i został skutecznie pozostawiony bez rozpatrzenia. Skuteczny okazał się dopiero wniosek złożony w grudniu 2022 r.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane zgodnie z prawem, tj. z przepisami ustawy i rozporządzenia oraz z regułami postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa. Rozstrzygając sprawę, organy dokonały wyczerpującej analizy okoliczności faktycznych i zgromadzonego materiału dowodowego, a jej wyniki zawarły w uzasadnieniach wydanych decyzji.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.