II SA/Ke 211/25

II SA/Ke 211/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza
Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 725
art. 21 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, pkt 5
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowym Korczynie z dnia 29 listopada 2024 r. nr VII/55/2024 w przedmiocie przyjęcia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Gminy Nowy Korczyn na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 29 listopada 2024 r. Rada Miejska w Nowym Korczynie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", podjęła uchwałę nr VII/55/2024 w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Nowy Korczyn na lata 2025 – 2030, stanowiącego załącznik do tej uchwały, zwanego dalej "Programem".
Skargę na ww. uchwałę wywiódł Wojewoda Świętokrzyski, formułując zarzuty istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest:
1. art. 21 ust. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 7 i pkt 8 ustawy poprzez pominięcie w Programie jego obligatoryjnych elementów, w tym planu remontów i modernizacji, wynikającego ze stanu technicznego budynków i lokali, z podziałem na kolejne lata, warunków obniżania czyn sposobu i zasad zarządzania lokalami i budynkami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu gminy, wysokości kosztów w kolejnych latach, z podziałem na koszty bieżącej eksploatacji, koszty remontów oraz koszty modernizacji lokali i budynków wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, a także kosztów inwestycyjnych oraz brak opisu innych działań mających na celu poprawę wykorzystania i racjonalizację gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy;
2. art. 21 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie w Rozdziale IV pkt 1 zdanie drugie, że czynniki podwyższające i obniżające stawki czynszu ustalane są zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy Nowy Korczyn – podczas gdy czynniki te zostały wskazane w 7 ust. 1 ww. ustawy;
3. art. 21 ust. 2 pkt 5 ustawy poprzez przekroczenie delegacji polegające na wskazaniu w Rozdziale V zdanie drugie Programu, że zarząd mieszkaniowym zasobem gminy wykonywany jest przez Burmistrza Miasta i Gminy Nowy Korczyn – podczas gdy to Radzie Miejskiej przysługuje uprawnienie do określenia w uchwale podmiotów wykonujących zarząd mieszkaniowym zasobem gminy;
4. art. 22 ustawy poprzez posłużenie się w Rozdziale I pkt 2 Programu pojęciem lokali socjalnych – podczas gdy na skutek nowelizacji ustawodawca zlikwidował pojęcie "lokal socjalny", wprowadzając w jego miejsce instytucję o nazwie "umowa najmu socjalnego lokalu";
5. art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ust. 2 ustawy poprzez określenie w Rozdziale VII Programu kryteriów kwalifikujących wnioskodawcę do ubiegania się o przydział lokalu z zasobu mieszkaniowego – podczas gdy kryteria te winny zostać uregulowane w uchwale dotyczącej zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, o której umowa w art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust 3 ustawy.
Mając na uwadze powyższe organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, argumentując odnośnie jej zarzutów zawartych w:
- poz. 1, dotyczącego pominięcia obligatoryjnych elementów uchwały, w tym m.in. planu remontów i modernizacji wynikających ze stanu technicznego budynków i lokali, że zaskarżona uchwała reguluje w Rozdziale III kwestię stanu technicznego zasobu mieszkaniowego, w tym prognozę stanu technicznego zasobu mieszkaniowego gminy oraz ich aktualną i dalszą modernizację;
- poz. 2, że w istocie zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy w lokalach wchodzących w skład publicznego zasobu mieszkaniowego właściciel ustala stawki czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokali, z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających ich wartość użytkową, natomiast użyty w Rozdziale IV pkt 1 zdanie drugie załącznika do uchwały zapis, że czynniki podwyższające i obniżające stawki czynszu są ustalane zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy Nowy Korczyn nie stanowi - w ocenie organu - przekroczenia ustawy, a jedynie dookreśla, że to właściciel lokali ustala czynsz w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy;
- poz. 3, gdzie skarżący podnosi, że Radzie Miejskiej nie przysługuje uprawnienie do określenia w uchwale podmiotów wykonujących zarząd mieszkaniowy zasobem gminy że zarzut ten jest bezzasadny, gdyż zarząd mieszkaniowym zasobem gminy (na który składa się m.in. zawieranie i wypowiadanie umów najmu lokali oraz pobieranie i ewidencjonowanie czynszu oraz opłat niezależnych od właściciela) może być wykonywany bezpośrednio przez pracowników urzędu gminy, przez gminne jednostki organizacyjne (np. zakład budżetowy) lub może zostać powierzony profesjonalnemu zarządcy; to wójt (burmistrz, prezydent), gospodarując mieniem gminy i wykonując uchwałę, będzie rozstrzygał o podmiotach, które będą ewentualnie za niego podejmowały określone czynności związane z wykonywaniem tej uchwały - a tym samym związane z zarządzaniem mieszkaniowym zasobem gminy; niezależnie od powyższego zarzut ten nie może powodować stwierdzenia nieważności uchwały w tej części, czy w całości, gdyż zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zasobem mieszkaniowym gminy (gminnym zasobem nieruchomości), w tym jego zarządzaniem, gospodaruje wójt, burmistrz lub prezydent miasta;
- poz. 4, że w istocie z dniem 21 kwietnia 2019 r. została zlikwidowana odrębna funkcjonalnie część mieszkaniowego zasobu gminy, jaką stanowiły lokale socjalne – a tym samym przestały funkcjonować umowy najmu "lokali socjalnych", a w to miejsce wprowadzono nową kategorię "umów najmu socjalnego lokali", jednak niezależnie od powyższego zarzut ten nie może powodować stwierdzenia nieważności uchwały w tej części, czy w całości, gdyż co do zasady przedmiotem umowy będzie mógł być każdy lokal spełniający wymagania z art. 22 ustawy;
- poz. 4 (w istocie 5), że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II SA/Gl 255/22 "analiza treści art. 21 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów prowadzi do wniosku, że określając materię, do uregulowania w drodze uchwały radzie gminy, wyznacza on granice upoważnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie praw lokatorów. Należy jednak wskazać, że w zakresie przedmiotowym nie tworzy on zamkniętego katalogu elementów kształtujących treść wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, które winny być w programie ujęte, świadczy o tym użyte w nim wyrażenie "w szczególności", lecz co zaakcentować trzeba, że uchwalany program obligatoryjnie musi obejmować wszystkie kwestie określone w art. 21 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów"; w ocenie organu oznacza to, że określenie w Rozdziale VII Programu kryteriów kwalifikujących wnioskodawcę do ubiegania się o przydział lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy nie może powodować stwierdzenia nieważności uchwały w tej części, czy w całości.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", z uwagi na złożenie w tym przedmiocie przez Wojewodę Świętokrzyskiego stosownego wniosku – któremu nie sprzeciwił się organ, prawidłowo pouczony w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w całości.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę będącą aktem prawa miejscowego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Zgodnie z art. 94 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwał organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Wojewodę Świętokrzyskiego, którego kompetencja do zaskarżenia – skargą z 17 marca 2025 r.– uchwały Rady Miejskiej w Nowym Korczynie nr VII/55/2024 z 29 listopada 2024 r. wynika z art. 93 ust. 1 u.s.g. Mianowicie, zgodnie z tym przepisem po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (zdanie drugie cyt. regulacji). Jak wynika bowiem z art. 91 ust. 1 u.s.g. o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru – jednak w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90, zgodnie z którym wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia.
Przechodząc do podstawy prawnej zaskarżonej uchwały należy wskazać, że została podjęta w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.), zgodnie z którym rada gminy uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Program powinien, przy spełnieniu wymogów co do jego treści określonych w art. 21 ust. 2 ustawy, zawierać zarówno aktualną ocenę stanu zasobu mieszkaniowego gminy, ale przede wszystkim stanowić pewną prognozę na przyszłość - w zakresie faktycznego gospodarowania tym zasobem. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy, gmina tworzy warunki do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej jako zadanie własne. W celu realizacji tego zadania na podstawie art. 20 ustawy gmina może tworzyć i posiadać zasób mieszkaniowy. Jednocześnie w przypadku utworzenia gminnego zasobu mieszkaniowego powstaje potrzeba gospodarowania nim zgodnie z przeznaczeniem do jakiego został utworzony, a więc dla zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej.
Uszczegółowienie powyższego obowiązku zostało dokonane m.in. w istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy – w kontekście zarzutu z poz. 1 i 2 petitum skargi – art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy, który stanowi, że wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy powinien być opracowany na co najmniej pięć kolejnych lat i obejmować w szczególności zasady polityki czynszowej oraz warunki obniżania czynszu. Doprecyzowanie tego przepisu stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w lokalach wchodzących w skład publicznego zasobu mieszkaniowego właściciel ustala stawki czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokali, z uwzględnieniem czynników podwyższających lub obniżających ich wartość użytkową, a w szczególności:
1) położenia budynku;
2) położenia lokalu w budynku;
3) wyposażenia budynku i lokalu w urządzenia techniczne i instalacje oraz ich stanu;
4) ogólnego stanu technicznego budynku.
Analiza treści art. 21 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, że przepisy te, określając organowi stanowiącemu gminy – w zakresie zasad polityki czynszowej oraz warunków obniżania czynszu – materię do uregulowania w drodze uchwały, wyznaczają jednocześnie granice upoważnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że art. 7 ust. 1 ustawy w zakresie przedmiotowym nie tworzy zamkniętego katalogu elementów kształtujących treść wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, które winny być w programie ujęte – o czym świadczy użyte w tym przepisie wyrażenie "w szczególności". Natomiast uchwalany program obligatoryjnie musi obejmować m.in. wszystkie kwestie określone w art. 21 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy. Jak wynika bowiem z ugruntowanego orzecznictwa, ustawodawca, zawierając wskazanie "w szczególności", stanowi tym samym jedynie o dopuszczalności poszerzenia treści danego katalogu. W tym sensie zwrot "w szczególności" oznacza możliwość wyjścia poza ramy wskazane w określonym przepisie, a jako obligatoryjne części uchwały reguluje pozostałe elementy w nim wymienione (por. wyrok WSA w Gliwicach z 15 grudnia 2015 r. o sygn. akt IV SA/Gl 361/15, dostępny internetowej bazie orzeczniczej NSA). Z tych też względów uprawnieniu organu do poszerzenia katalogu zawartego w art. 7 ust. 1 ustawy towarzyszy jednoczesny obowiązek odniesienia się, w drodze delegacji ustawowej z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy, do obligatoryjnej części omawianego unormowania. Natomiast pominięcie przez organ stanowiący gminy któregoś z wymienionych elementów programu skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętego aktu. Organ ten obowiązany jest bowiem przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego przez ustawę. Niewyczerpanie zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze uchwały skutkuje istotnym naruszeniem prawa. Zauważyć należy, że wszystkie kwestie określone w art. 21 ust. 2 ustawy (a więc również odesłanie zawarte w art. 7 ust. 1 ustawy, na które powołuje się organ nadzoru) składają się na treść programu, o czym świadczy regulacja zawarta w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy (por. wyrok NSA z 6 maja 2014 r. o sygn. akt I OSK 338/14, dostępny j.w.).
Tymczasem w zaskarżonej uchwale w Rozdziale IV pt. "Zasady polityki czynszowej", Rada Miejska w Nowym Korczynie postanowiła jedynie w sposób ogólny że cyt.:
- "1. Stawki czynszu nie mogą przekroczyć 3% wartości odtworzeniowej lokalu.
Czynniki podwyższające i obniżające stawki czynszu ustalane są zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy Nowy Korczyn.
2. Kierunki zmian wysokości czynszu.
Biorąc pod uwagę obecnie obowiązującą wysokość czynszu w stosunku do wartości odtworzeniowej oraz potrzeb remontowych lokali należy przyjąć, że obecnie obowiązująca stawka czynszu jest za niska w stosunku do potrzeb. Proponuje się zatem, że zmiana wysokości czynszu będzie zmierzała do jego wzrostu w latach obowiązywania programu. Wzrost ten powinien być zgodny z ustawą o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie kodeksu cywilnego i winien być dokonywany co najmniej raz w roku.
3. Wysokość czynszu określona jest odrębnie zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy Nowy Korczyn."
Analizując treść powołanej regulacji nie sposób nie zauważyć, że w zaskarżonej uchwale zabrakło realizacji delegacji ustawowej co do określenia zasad polityki czynszowej oraz warunków obniżania czynszu w odniesieniu do takich czynników jak położenie budynku, położenia lokalu w budynku, wyposażenia budynku i lokalu w urządzenia techniczne i instalacje, ogólny stan techniczny budynku (art. 7 ust. 1, 2, 3, 4 ustawy). W orzecznictwie, trafnie powołanym przez Wojewodę, przyjmuje się – w zakresie realizacji powyższej delegacji ustawowej – że konieczne jest przypisanie każdemu z powyższych czynników określonej wartości, o którą obniżony zostanie czynsz (por. wyrok WSA w Gliwicach z 15 czerwca 2020 r. o sygn. akt II SA/Gl 1456/19).
W rezultacie, jak trafnie zauważył Wojewoda w poz. 2 petitum skargi, Rada Miejska nie uregulowała w sposób prawidłowy warunków obniżania czynszu – a tym samym nie wypełniła zakresu upoważnienia wynikającego z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy. Organ stanowiący gminy, regulując zasady polityki czynszowej oraz warunki obniżania czynszu, powinien był uwzględnić co najmniej wszystkie wymienione w art. 7 ust. 1 ustawy czynniki, tj.: położenie budynku, położenie lokalu w budynku, wyposażenie budynku i lokalu w urządzenia techniczne i instalacje oraz ich stan, ogólny stan techniczny budynku. Natomiast odesłanie w zakresie określania czynników obniżających stawki czynszu do zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy Nowy Korczyn należy uznać za bezpodstawną delegację przyznanych omawianą ustawą kompetencji organu stanowiącego gminy – co należy uznać za niedopuszczalne z punktu widzenia ustrojowych zasad tej jednostki samorządu terytorialnego.
W tym miejscu, podzielając zasadność pozostałych zarzutów z poz. 1 petitum skargi, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy powinien być opracowany na co najmniej pięć kolejnych lat i obejmować w szczególności analizę potrzeb oraz plan remontów i modernizacji wynikający ze stanu technicznego budynków i lokali, z podziałem na kolejne lata. Jak trafnie zauważył organ nadzoru, Rada Miejska uchybiła również wymogom i tego przepisu, nie wypełniając należycie delegacji ustawowej w tym zakresie. Mianowicie, w Rozdziale III "Stan techniczny zasobu", jakkolwiek zaprezentowano analizę potrzeb, to nie wskazano już – w sposób konkretny – planu remontów i modernizacji. Mianowicie, w tym zakresie organ stanowiący gminy postanowił jedynie, cyt.:
"1. Prognoza stanu technicznego.
Stan techniczny zasobu mieszkaniowego jest znacznie zróżnicowany. Zasób mieszkaniowy w Ośrodkach Zdrowia. Szkołach, jest dobry w latach 2025-2030 mogą być wykonywane bieżące remonty.
2. Analiza potrzeb mieszkaniowych.
Pozostałe lokale pomimo systematycznej modernizacji wymagają dalszych nakładów finansowych celem doprowadzenia do ich używalności."
Podobnie, jeśli chodzi o zarzut z poz. 3 petitum skargi, to należy podzielić zaprezentowaną przez organ nadzoru argumentację co do tego, że Rada Miejska, stanowiąc w Rozdziale V "Sposób i zasady zarządzania lokalami i budynkami wchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy", że cyt. "Zarząd mieszkaniowym zasobem gminy prowadzony jest zgodnie z cytowaną wyżej ustawą oraz ustawą o własności lokali. Zarząd mieszkaniowym zasobem gminy wykonywany jest przez Burmistrza Miasta i Gminy Nowy Korczyn" przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 2 pkt 5 ustawy wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy powinien być opracowany na co najmniej pięć kolejnych lat i obejmować w szczególności sposób i zasady zarządzania lokalami i budynkami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz przewidywane zmiany w zakresie zarządzania mieszkaniowym zasobem gminy w kolejnych latach.
Skoro zatem zaskarżona uchwała nie reguluje wymaganych ustawą warunków obniżania czynszu, nie zawiera planu remontów i modernizacji oraz nie reguluje sposobu i zasad zarządzania lokalami i budynkami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu gminy – a zatem jest pozbawiona przewidzianych przez ustawodawcę elementów obligatoryjnych – już same te wadliwości w świetle obowiązujących przepisów stanowią podstawę stwierdzenia jej nieważności w całości, ze względu na niepełną realizację normy kompetencyjnej. Zaskarżona uchwała nie spełnia bowiem wszystkich przesłanek ustawowych i tym samym nie może stanowić podstawy, w oparciu o którą odbywać się będzie gospodarowanie mieszkaniowym zasobem gminy. Skoro ustawodawca zastrzegł, że w akcie prawa miejscowego powinny znaleźć się określone regulacje, to ich brak skutkuje nieważnością uchwały – w całości, jako niewypełniającej przyznanej kompetencji. Natomiast organ stanowiący samorządu terytorialnego w swej działalności uchwałodawczej związany jest zasadą legalizmu, wynikającą z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów.
Wobec powyższego, w przekonaniu Sądu, Rada Miejska, podejmując zaskarżoną uchwałę, nie wypełniła zakresu upoważnienia wynikającego z art. 21 ust. 2 pkt 1, 4, 5 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy oraz naruszyła art. 7 Konstytucji RP, co należało zakwalifikować jako istotne naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Niezależnie od powyższego również pozostałe zarzuty skargi okazały się zasadne.
W odniesieniu do argumentacji z poz. 4 petitum skargi należy podzielić stanowisko organu nadzoru, z którego wynika że pod pozycją 3 Rozdziału I uchwały z 29 listopada 2024 r. znajduje się pojęcie nieustawowe dotyczące pojęcia "lokale, wymienione w pkt 2 będą oddawane w najem jako socjalne", nie znajdujące odzwierciedlenia w obowiązującym w tej dacie ustawodawstwie. Mianowicie, jak trafnie podniesiono w skardze (co zresztą przyznano w odpowiedzi na skargę) z dniem 21 kwietnia 2019 r. została zlikwidowana odrębna funkcjonalnie część mieszkaniowego zasobu gminy, jaką stanowiły lokale socjalne – a tym samym przestały funkcjonować umowy najmu "lokali socjalnych", a w to miejsce wprowadzono nową kategorię "umów najmu socjalnego lokali".
Jeśli chodzi zaś o zarzut z poz. 5 petitum skargi, to organ nadzoru trafnie zarzuca w tym zakresie naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ust. 2 ustawy – wobec postanowień całego Rozdziału VII uchwały o treści, cyt.:
"1. Kryteria kwalifikujące wnioskodawcę do ubiegania się o przydział lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy:
a) zamieszkanie na terenie gminy Nowy Korczyn,
b) brak własnego mieszkania,
c) wysokość dochodu w gospodarstwie domowym:
- dla ubiegających się o lokal socjalny, dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie sześciu miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przydział powinien przekroczyć 50% najniższej emerytury,
- dla pozostałych ubiegających się o lokal będących w trudnej sytuacji mieszkaniowej do jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym, w okresie sześciu miesięcy poprą datę złożenia wniosku o przydział lokalu nie przekroczy 100% najniższej emerytury,
d) wielodzietność rodziny,
e) niepełnosprawność jednego z członków rodziny.
f) zamieszkanie w lokalu wymagającym opuszczenia z powodu zagrożenia bezpieczeństwa i ludzi,
g) utrata mieszkania wskutek klęski żywiołowej,
h) utrata tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Osoba ubiegająca się o przydział lokalu musi spełniać warunki określone literą a, b, c. Dodatkowym kryterium ubiegania się o przydział mieszkania jest spełnienie jednego warunku określonego literami d, e, f, g lub h."
Zgodnie bowiem z powołanym w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały, podjętej "w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym Gminy Nowy Korczyn na lata 2025 – 2030" art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy Rada uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, którego szczegółowe wymogi określa art. 21 ust. 2 ustawy. Natomiast w odniesieniu do uregulowanego w zaskarżonej uchwale – w Rozdziale VII – "przydziału lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy" zastosowanie znajdują:
- art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy, stanowiący że "Rada uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel",
- art. 21 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym "Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:
1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą stosowanie obniżek czynszu;
2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;
3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu;
4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;
5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej;
6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;
6a) warunki, jakie musi spełniać lokal wskazywany dla osób niepełnosprawnych, z uwzględnieniem rzeczywistych potrzeb wynikających z rodzaju niepełnosprawności;
6b) zasady przeznaczania lokali na realizację zadań, o których mowa w art. 4 ust. 2b".
Wobec określenia w cyt. Rozdziale VII wieloletniego Programu gospodarowania mieszkaniowym Gminy Nowy Korczyn na lata 2025 – 2030 (uchwalonego w oparciu o odrębne przepisy art. 21 ust. 1 pkt 1 i art. 21 ust. 2 ustawy) kryteriów kwalifikujących wnioskodawcę do ubiegania się o przydział lokalu z zasobu mieszkaniowego – podczas gdy kryteria te winny zostać uregulowane w uchwale dotyczącej zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust 3 ww.
ustawy – które to przepisy nie zostały powołane w zaskarżonym akcie prawa miejscowego – należy uznać, że w tym zakresie również doszło do przekroczenia delegacji ustawowej do wydania niniejszego Programu.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji.
O kosztach postępowania, należnych stronie skarżącej i obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł – orzeczono w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
-----------------------
I