II SA/Ke 20/07

II SA/Ke 20/07 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2007-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Dorota Chobian /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Renata Detka
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1998 nr 102 poz 651
Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 maja 1998 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka,, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi M.T na decyzję Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 20/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] znak: [...]Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M.T. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] przyznającej jej pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 161,50 zł miesięcznie w okresie od września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że M.T. wystąpiła w dniu 7 września 2006 r. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej. Decyzją z dnia 20 września 2006 r. organ I instancji na podstawie art. 7, art. 8, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, art. 106, art. 107 ust. 1, 3, 5, art. 147 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr. 64, poz. 593 ze zm) przyznał wnioskującej pomoc w formie zasiłku okresowego ustalając, że ze względu na bezrobocie i długotrwałą chorobę córki znajduje się ona w trudnej sytuacji życiowej.
W odwołaniu od tej decyzji M.T. podniosła, że zarówno jej położenie materialne jak i mieszkaniowe jest bardzo złe, jednak Urząd Gminy do tej pory nie udzielił jej pomocy w znalezieniu mieszkania i stałej pracy. Odwołująca stwierdziła, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci, które uczęszczają do szkoły, przy czym jedno z nich od czerwca 2000 r. znajduje się pod stałą opieką lekarską.
Odnosząc się do tego odwołania Kolegium Odwoławcze powołując się na art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wskazało, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie
przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny". Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 2 i ust 3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, przy czym tak ustalona kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Powołując się na art. 147 ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej organ II instancji podniósł, iż w 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosiła w przypadku rodziny - 25% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.
Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z wywiadu środowiskowego, M.T. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zamieszkuje z dwoma córkami w wieku szkolnym, które wychowuje samotnie. Mąż w chwili przeprowadzania wywiadu przebywał w zakładzie karnym. Kolegium Odwoławcze podniosło, że organ I instancji ustalił, iż na dochód rodziny wnioskodawczyni składały się zasiłki rodzinne w kwocie 86 zł oraz dochód uzyskany z prac społecznie użytecznych w kwocie 216 zł, a więc łączny dochód miesięczny rodziny wynosił 302 zł. Wyliczone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla rodziny M.T. wynosiło 948 zł (3 x 316 zł). Zatem rodzina ta była uprawniona do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej, gdyż jej dochód był niższy od kwot kryterium dochodowego rodziny tj. 948 zł, a ponadto w rodzinie tej występuje bezrobocie i długotrwała choroba.
Jednakże zdaniem Kolegium Odwoławczego przyjmując dochód rodziny w łącznej kwocie 302 zł, organ I instancji przeoczył, iż w zaświadczeniu Urzędu Gminy z dnia 29 września 2006 r. wykazano przychód w kwocie 216 zł, a nie dochód. Ponadto M.T. wykonywała prace społecznie użyteczne tylko w okresie od 1 do 31 sierpnia 2006 r. czyli przez jeden miesiąc, więc organ I instancji winien uznać powyższy dochód jako utracony i przyjąć do obliczenia zasiłku okresowego dochód uzyskany w miesiącu złożenia wniosku.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że po wydaniu decyzji przez organ I instancji nastąpiła zmiana stanu prawnego, gdyż w dniu 1 października 2006 r.
weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), gdzie w § 1 pkt 1 lit b ustalono zweryfikowane kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie na kwotę 351 zł
Nadto Kolegium stwierdziło, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada art. 107 § 3 kpa, bowiem organ I instancji nie umotywował, dlaczego przyznał zasiłek okresowy w minimalnej kwocie wynikającej z przepisu art. 147 ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, podczas gdy przepis art. 38 ust. 2 pkt 2 tej ustawy określa, że zasiłek okresowy ustala się w przypadku rodziny - do wysokości różnicy miedzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
W ocenie organu odwoławczego powyższe uchybienia a także zmiana stan prawnego powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji.
Poza tym organ odwoławczy zwrócił uwagę na potrzebę przeanalizowania przez organ I instancji wniosku M.T. z dnia 7 września 2006 r. pod kątem przyznania świadczeń z pomocy społecznej w innej formie np. zasiłku celowego na leki i leczenie lub dożywianie oraz wyjaśnienie, jaki wpływ na sytuację rodzinną i w konsekwencji dochodową rodziny może mieć powrót męża odwołującej się z zakładu karnego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła M.T., zarzucając, że jest ona dla niej krzywdząca. Skarżąca podniosła szereg kwestii poza prawnych nie mających związku ze sprawą, a dotyczących jej sytuacji mieszkaniowej i finansowej oraz braku jakiejkolwiek pomocy dla niej i jej rodziny ze strony Urzędu Gminy i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych /Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zm/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną /art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej uppsa/.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, będącej przedmiotem skargi /art. 145 § 1 uppsa/.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm) - zwanej dalej ustawą zasiłek okresowy przysługuje m.in. ze względu na długotrwałą chorobę i bezrobocie rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. W myśl art. 8 ust 1 pkt 3 ustawy "kryterium dochodowe rodziny" oblicza się poprzez zsumowanie kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Z dniem 1 października 2006 r. kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie zostało określone w § 1 pkt 1 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) i nie może ono przekraczać 351 zł.
Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy w przypadku rodziny zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny a kwota zasiłku nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (art. 38 ust 3 pkt 2), przy czym minimalna wysokość zasiłku okresowego w 2006 r. w przypadku rodziny, zgodnie z art. 147 ust 3. pkt 2 nie może być niższa niż 25 % różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo Kolegium Odwoławcze uznało, że organ I instancji błędnie obliczył wysokość przysługującego skarżącej zasiłku. Po
pierwsze, organ w sposób nieprawidłowy ustalił miesięczny dochód rodziny skarżącej. Uwzględnił bowiem wynagrodzenie z prac społecznie użytecznych, które M.T. wykonywała w sierpniu, podczas gdy wniosek o przyznanie pomocy złożyła we wrześniu, a więc w miesiącu kiedy już nie pracowała. Dlatego wynagrodzenie uzyskiwane w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku należało uznać za utracone i nie powinno się go wliczać do dochodu rodziny. Nadto zgodzić się trzeba ze stanowiskiem Kolegium, iż ustalając kwotę dochodu rodziny organ I instancji jako dochód przyjął kwotę, będącą w istocie przychodem skarżącej. Z treści przepisu art. 8 ust. 3 ustawy bowiem wynika, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Podniesione nieprawidłowości spowodowały zawyżenie dochodu rodziny, co ma bezpośrednie przełożenie na końcowe ustalenie wysokości zasiłku.
Słusznie również organ II instancji zauważył, że nie zostało należycie wyjaśnione, dlaczego mogąc przyznać zasiłek okresowy do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny, organ I instancji przyznał go w najniższej dopuszczalnej kwocie. Zwrócić bowiem należy uwagę, że organ orzekając w powyższym przypadku działa w granicach uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza - jak wynika z art. 7 kpa - załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznając konieczność udzielenia pomocy organ winien zatem rozważyć wszelkie okoliczności niezbędne do podjęcia prawidłowej decyzji o wysokości przyznanych na rzecz konkretnej osoby środków w ramach uznania administracyjnego, kierując się w szczególności uzasadnionymi potrzebami uprawnionego, własnymi możliwościami finansowymi oraz potrzebami innych osób
starających się o pomoc społeczną. Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc dotarła do wszystkich osób uprawnionych w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i zasobów finansowych ośrodka. Działanie to jednak nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, bowiem jego obowiązkiem jest należyte uzasadnienie dlaczego zasiłek został przyznany skarżącej w takiej a nie innej wysokości.
Nie bez znaczenia dla sprawy może być zaistniała po wydaniu decyzji przez organ I instancji okoliczność powrotu męża skarżącej z zakładu karnego. Dlatego trafne są sugestie Kolegium odnośnie konieczności ustalenia, czy okoliczność ta ma wpływ na sytuację rodzinną i majątkową skarżącej .
Wreszcie zasadnie organ II instancji zwrócił uwagę na potrzebę sprawdzenia, czy sytuacja skarżącej nie uprawnia jej do otrzymania innych świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Obowiązek ten wynika z zasad postępowania administracyjnego, którymi powinny kierować się organy przy załatwianiu spraw.
Odnosząc się do skargi M.T. zwrócić należy uwagę, że zaskarżonej decyzji nie zarzuca ona żadnych błędów. Natomiast autorka skargi podnosi szereg zarzutów, dotyczących nieprawidłowego, w jej mniemaniu, działania Urzędu Gminy i Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Dotyczą one nieudzielenia jej pomocy w zakresie znalezienia pracy oraz uzyskania stosownego mieszkania. Zarzuty te nie mogą jednak być przedmiotem oceny Sądu, gdyż w niniejszym postępowaniu Sąd bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji Kolegium Odwoławczego
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że Kolegium Odwoławcze orzekło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawidłowo przyjmując, iż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (art. 138§2 kpa).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 uppsa.
-----------------------
4
4