III SA/Gd 817/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2019-03-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałyobowiązek meldunkowyprawo administracyjnesąd administracyjnystan faktycznydane ewidencyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. R. na decyzję o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego, uznając, że przesłanki do wymeldowania zostały spełnione.

Skarżąca M. R. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego. Skarżąca zarzucała naruszenie postępowania i nieuwzględnienie jej słusznego interesu, wskazując, że K. P. jest opiekunem jej niepełnosprawnej córki i siostry. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a przesłanka trwałego opuszczenia lokalu została spełniona, co uzasadnia wymeldowanie zgodnie z ustawą o ewidencji ludności.

Sprawa dotyczyła skargi M. R. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego. Decyzja ta została wydana na wniosek Prokuratury Rejonowej, która ustaliła, że K. P. opuścił lokal przy ulicy A. [...] w G. i nie dopełnił obowiązku meldunkowego. Organy obu instancji uznały, że dane ewidencyjne muszą odzwierciedlać rzeczywiste miejsce pobytu osoby, a K. P. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od około dwóch lat. Skarżąca podnosiła, że K. P. jest jedynym opiekunem jej niepełnosprawnej córki i siostry, co stanowiło jej słuszny interes. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy aktualizacji danych zgodnie z ustawą o ewidencji ludności. Sąd stwierdził, że przesłanka trwałego opuszczenia lokalu, rozumiana jako dobrowolne i trwałe przebywanie poza miejscem zameldowania z zerwaniem związków z lokalem, została spełniona. Sąd dodał, że słuszny interes strony nie może uzasadniać odstąpienia od stosowania przepisów prawa materialnego, a decyzja o wymeldowaniu ma charakter związany.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przesłanka ta jest spełniona, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego ma charakter trwały i dobrowolny, a osoba fizyczna nie przebywa w lokalu, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem jej woli.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o ewidencji ludności oraz utrwalonym orzecznictwie NSA, które podkreśla, że celem instytucji wymeldowania jest zapewnienie aktualności danych ewidencyjnych i zgodności z rzeczywistością. Trwałe opuszczenie lokalu oznacza zerwanie związków z dotychczasowym miejscem zamieszkania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.e.l. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

u.e.l. art. 28 § ust. 4

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

u.e.l. art. 35

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.e.l. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

u.e.l. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trwałe opuszczenie lokalu przez K. P. z jego woli. Konieczność aktualizacji danych ewidencyjnych zgodnie z ustawą o ewidencji ludności. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter związany i nie podlega uznaniu administracyjnemu. Słuszny interes strony nie może stać w sprzeczności z przepisami prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie postępowania poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaniechanie uwzględnienia słusznego interesu skarżącej (opieka nad niepełnosprawną córką i siostrą).

Godne uwagi sformułowania

Meldunek stanowi wyłącznie rejestrację rzeczywistego miejsca zamieszkania, a zapis o zameldowaniu musi odzwierciedlać faktyczne miejsce i charakter pobytu danej osoby. Celem instytucji wymeldowania jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Słuszny interes strony powinien być uwzględniany w sprawach rozstrzyganych w ramach uznania administracyjnego, nie może natomiast uzasadniać odstąpienia od stosowania przepisów prawa materialnego nie dających organom administracji luzu decyzyjnego.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący sprawozdawca

Janina Guść

członek

Paweł Mierzejewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego i wymeldowania, znaczenie słusznego interesu strony w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opuszczenia lokalu i braku dopełnienia obowiązku meldunkowego. Interpretacja słusznego interesu strony w kontekście postępowań związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku meldunkowego i jego konsekwencji, co może być interesujące dla obywateli. Interpretacja słusznego interesu strony w kontekście przepisów związanych jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy obowiązek meldunkowy może być ważniejszy niż opieka nad bliskim?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gd 817/18 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2019-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Guść
Paweł Mierzejewski
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 2117/19 - Wyrok NSA z 2022-09-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1382
art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4, art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gdańsku delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Gdańsku Aldony Lubowieckiej sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2018 r., nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 16 lipca 2018 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu K. P. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy A. [...] w G.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
O wymeldowanie K. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy A. [...] wnioskiem z 19 września 2017r. wystąpiła Prokuratora Rejonowa.
Organy obydwu instancji uznały, że z czynności poszukiwawczych Prokuratury Rejonowej oraz przeprowadzonej kontroli meldunkowej wynika, że K. P. opuścił lokal nr [...] przy ulicy A. [...] w G. i nie dopełnił obowiązku meldunkowego. Meldunek stanowi wyłącznie rejestrację rzeczywistego miejsca zamieszkania, a zapis o zameldowaniu musi odzwierciedlać faktyczne miejsce i charakter pobytu danej osoby – w tym przypadku K. P. M. R.-P. właścicielka lokalu i matka K. P. w swym odwołaniu zarzucała zaniechanie wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego i pominięcie jej słusznego interesu.
Wojewoda wyjaśnił, że argumenty odwołującej się są nietrafione, ponieważ brak zameldowania nie utrudni K. P. funkcjonowania w życiu społecznym i zawodowym a tym samym nie uniemożliwi sprawowania opieki nad członkami rodziny. Jeżeli K. P. kiedykolwiek w przyszłości ponownie zamieszka w lokalu nr [...] przy ulicy A. [...] w G., to będzie zobowiązany wykonać obowiązek meldunkowy poprzez dokonanie w nim zameldowania na pobyt stały lub czasowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. R.-P. zarzuciła naruszenie postępowania poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zaniechania uwzględnienia jej słusznego interesu. Skarżąca podkreśliła, ze K. P. musi być zameldowany pod wskazanym adresem, ponieważ jest jedynym opiekunem swojej niepełnosprawnej siostry oraz córki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1382 – dalej jako: "u.e.l."), który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.
Z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania ewidencji ludności w stanie aktualności.
Zatem mając na uwadze treść art. 28 ust. 4 u.e.l. należy stwierdzić, że celem instytucji wymeldowania jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Kwestia trwałości opuszczenia lokalu – w kontekście wymeldowania w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności - została wypracowana m.in. przez orzecznictwo sądowoadministracyjne. Nie może ona jednak doprowadzać do tego, że ewidencja ta będzie - nawet przez wiele lat – niezgodna ze stanem faktycznym.
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09 , LEX nr 597910).
Prokuratura Rejonowa w toku postępowania przygotowawczego przeciw K. P. usiłowała ustalić jego adres zamieszkania. W piśmie Komisariatu Policji napisano, że w dniu 24 lutym 2016 r. nie zastano K. P. w lokalu nr [...] przy ulicy A. [...] w G., a w rozmowie z sąsiadami ustalono, że K. P. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od około 2 lat.
Również z pisma z 13 października 2017 r. M. R.-P. - matki K. P. jak i z pisma jego siostry D. P. wynika, że nie mieszka on w wymienionym lokalu. Następnie organ I instancji przeprowadził 17 stycznia 2018 r. kontrolę meldunkową (karta 48) z której jednoznacznie wynikało, że K. P. nie mieszka pod wskazanym adresem od 2 lat.
Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.
Zatem w ocenie Sądu organy dokładnie ustaliły stan faktyczny i wyjaśniły wszystkie istotne w odniesieniu do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
Jeszcze raz podkreślić należy, że decyzja o wymeldowaniu stwierdza co do zasady jedynie pewien stan faktyczny, ma bowiem charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. Co ważne samo zameldowanie nie wiąże się w żadnej mierze z tytułem prawnym do przebywania w lokalu.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie jej słusznego interesu. Wyjaśnić należy, że słuszny interes obywateli, zgodnie z art. 7 k.p.a. powinien być brany pod uwagę przy załatwianiu spraw administracyjnych. Wielokrotnie podkreślano jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych, że nie mieści się w pojęciu słusznego interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Słuszny interes strony powinien być uwzględniany w sprawach rozstrzyganych w ramach uznania administracyjnego, nie może natomiast uzasadniać odstąpienia od stosowania przepisów prawa materialnego nie dających organom administracji luzu decyzyjnego.
Decyzja o wymeldowaniu na podstawie art. 35 u.e.l. ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia w wyniku postępowania dowodowego, że osoba zameldowana opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o wymeldowaniu. Nie ma żadnego znaczenia dla sprawy dotyczącej wymeldowania to, czy wnioskujący w sprawie Prokurator prowadzi wobec K. P. postępowanie przygotowawcze, czy też nie.
Ponieważ znajdujące się w aktach administracyjnych dowody świadczą bezspornie o opuszczeniu przez K. P. jego dotychczasowego miejsca zamieszkania w G. przy ulicy [...], to wydane w sprawie decyzje w przedmiocie jego wymeldowania z powyższego adresu odpowiadały prawu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na postawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI