II SA/Ke 186/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw spółki A. Sp. z o.o. od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego, uznając za zasadne uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu niewystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii nasłonecznienia.
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego, która uchyliła decyzję Starosty i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda uznał, że decyzja Starosty była przedwczesna z powodu niewystarczającej analizy nasłonecznienia pomieszczeń w planowanym budynku. Spółka zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. WSA w Kielcach oddalił sprzeciw, stwierdzając, że kontrola w postępowaniu sprzeciwowym ogranicza się do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a w tym przypadku organ odwoławczy zasadnie uznał potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez A. Sp. z o.o. od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego, która uchyliła decyzję Starosty Skarżyskiego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja Starosty dotyczyła zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i pozwolenia na budowę. Wojewoda uzasadnił swoje rozstrzygnięcie koniecznością uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie analizy nasłonecznienia pomieszczeń, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Spółka skarżąca zarzuciła Wojewodzie bezpodstawne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i naruszenie zasady dwuinstancyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw. Sąd podkreślił, że w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jego kognicja jest ograniczona do oceny, czy organ odwoławczy zasadnie skorzystał z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo stwierdził, iż decyzja Starosty została wydana przedwcześnie z powodu niewystarczającej analizy nasłonecznienia, co uniemożliwiło merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. W związku z tym, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji było uzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (analiza nasłonecznienia) miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny w postępowaniu sprzeciwowym ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W tej sprawie Wojewoda prawidłowo zidentyfikował braki w analizie nasłonecznienia, które uniemożliwiły merytoryczne rozstrzygnięcie i wymagały uzupełnienia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151a § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane
P.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane
rozporządzenie art. 60 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Określa minimalny czas nasłonecznienia dla pomieszczeń przeznaczonych do zbiorowego przebywania dzieci oraz dla pokoi mieszkalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zakres kognicji sądu w sprawie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej jest ograniczony do oceny przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Decyzja Wojewody naruszyła art. 138 § 2 k.p.a. i zasadę dwuinstancyjności, ponieważ organ I instancji nie popełnił błędów merytorycznych. Analiza merytoryczna projektów w trybie art. 35 ust. 1 P.b. była bezpodstawna i nieuprawniona w kontekście wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
kontrola legalności sprawowana przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej została określona w sposób zawężający dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane przedwcześnie i wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego
Skład orzekający
Agnieszka Banach
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.) oraz znaczenie analizy nasłonecznienia w postępowaniu o pozwolenie na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury sprzeciwu od decyzji kasacyjnej i kwestii technicznych związanych z nasłonecznieniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą zakresu kontroli sądowej nad decyzjami kasacyjnymi organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kiedy sąd może uchylić decyzję organu i co to oznacza dla stron?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 186/25 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2025-05-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-04-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Agnieszka Banach /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1962/25 - Wyrok NSA z 2025-10-08 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono sprzeciw Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151a par. 2, art. 64e Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 1225 par. 60 ust. 1 i 2 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2025 r. sprawy ze sprzeciwu A. Sp. z o.o. od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 18 marca 2025 r. znak: IR.I.7840.10.2.2025 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu oddala sprzeciw. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 18 marca 2025 r. znak: IR.I.7840.10.2.2025 Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez: A.Z., K. R. U. J., A. J., J. J., K. Ż., J. D. oraz Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy al. N. 125 w S., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Starosty Skarżyskiego z 16 stycznia 2025 r. znak: AB.6740.1.83.2024.TW, wydaną w postępowaniu wznowieniowym, którą organ odmówił uchylenia własnej decyzji nr 97/2024 z 18 czerwca 2024 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej dla G. Spółki z o. o. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego z infrastrukturą techniczną oraz parkingu na 60 miejsc postojowych na działkach nr ewid. A, B, C, położonych przy al. N. 123 w S. (obręb ewidencyjny 0011 G.; jednostka ewidencyjna S.), przeniesionej na rzecz Spółki A. Spółka z o. o. w C. decyzją Starosty Skarżyskiego z 22 sierpnia 2024 r. znak: AB.6740.4.29.2024.IP. Rozpatrując niniejszą sprawę w trybie odwoławczym, Wojewoda powołał się na treść art. 16, art. 145 § 1, art. 148 § 1, art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. i wyjaśnił w szczególności, że jeżeli wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) a osoba składająca wniosek uważa, że przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu, lecz została w tym postępowaniu niesłusznie pominięta, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, właściwy organ - po sprawdzeniu, czy żądanie dotyczy decyzji ostatecznej i czy zostało wniesione w terminie przewidzianym przepisami k.p.a. - jest zobowiązany wszcząć postępowanie wznowieniowe. Wojewoda wskazał, że w tej sprawie wnioskujący, składając wniosek o wznowienie postępowania, zachowali termin wynikający z art. 148 § 2 k.p.a. Po sprawdzeniu zachowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, Starosta zasadnie postanowieniami z 16 października 2024 r., wydanymi odrębnie dla każdego wnioskującego, działając na podstawie art. 149 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją nr 97/2024 z 18 czerwca 2024 r. Dalej Wojewoda podkreślił, że Starosta przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia i ocenił, że nie zaistniała przesłanka wskazana przez wnioskujących jako przyczyna wznowienia postępowania, bowiem wnioskującym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie zakończonej własną decyzją z 18 czerwca 2024 r. Zdaniem Wojewody, decyzja Starosty została wydana przedwcześnie. Z rysunków dotyczących czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się w budynkach mieszkalnych na działkach nr ewid. D i E, załączonych do wyjaśnień dostarczonych przez inwestora w piśmie z 9 stycznia 2025 r. nie wynika bowiem, dla których lokali znajdujących się w budynkach na działkach nr ewid. D i E została sporządzona załączona analiza. Z przedłożonych wyjaśnień nie wynika, że projektant wytypował mieszkania najbardziej narażone na brak nasłonecznienia, ustalił ilość pokoi w tych mieszkaniach i rozkład tych mieszkań w układzie południowy zachód, północny wschód, po czym przeanalizował ich nasłonecznienie, zgodnie z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Wojewoda uznał, że należy wytypować mieszkania narażone na brak nasłonecznienia po realizacji przedmiotowej inwestycji. Sporządzić szkic elewacji południowo - zachodniej budynku na działce nr D z oznaczeniem oświetlenia tej elewacji przez słońce, zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia, ustalić, czy badane okna usytuowane są w płaszczyźnie ściany, czy w loggiach balkonowych. Należy określić czas nasłonecznienia pomieszczeń w mieszkaniach, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkań znajdujących się na dolnych kondygnacjach we wschodniej części analizowanego budynku. Określić nasłonecznienie mieszkań zgodnie z przepisem. Nadto Wojewoda wyjaśnił, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie nasłonecznienia pomieszczeń w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przez organ odwoławczy byłoby naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz pozbawiałoby strony prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest naruszeniem art. 15 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewoda podkreślił, że nie miał innej możliwości, jak zastosować się do treści art. 138 § 2 k.p.a. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę Starosta winien postanowieniem wydanym w trybie art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia analizy nasłonecznienia pomieszczeń w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na działce nr ewid. F, zgodnej ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji. Niezależnie od powyższego Wojewoda stwierdził, że skoro Starosta ocenił, że wnioskującym o wznowienie postępowania nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym własną decyzją o pozwoleniu na budowę, tj. nie zaistniała przesłanka ujęta w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to organ nie miał podstaw do ponownej oceny projektów w trybie art. 35 ust. 1 P.b. Nie zaistniała bowiem przesłanka upoważniająca organ do wznowienia postępowania. Rozstrzygnięcie istoty sprawy ograniczyło się do stwierdzenia, że wnioskującym nie przysługiwał przymiot strony. Zaś projekty pozostają zatwierdzone decyzją ostateczną. Z powyższego względu Wojewoda nie odniósł się do zarzutów dotyczących niezgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu. Ponadto wskazał, że art. 151 k.p.a. stanowiący podstawę prawną decyzji Starosty zawiera trzy różne normy określające rodzaje decyzji kończących postępowanie wznowieniowe. Orzeczenie o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, wydane przez Starostę jest zawarte w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i może zapaść tylko wtedy, gdy organ stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia nie tylko na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., jak to ma miejsce w tej sprawie, ale także na podstawie art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a. Starosta powinien odnieść się zatem także do przesłanek wynikających z art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a. Sprzeciw od powyższej decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła A. Sp. z o.o. w C., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, bowiem decyzja organu I instancji nie była obarczona uchybieniami wytkniętymi przez organ II instancji. Mając na względzie wskazany zarzut Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca Spółka podniosła w szczególności, że dokonywanie jakiejkolwiek analizy merytorycznej projektów w trybie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego jest bezpodstawne i nieuprawnione. Zobowiązanie organu I instancji do nałożenia na inwestora w toku postępowania ponownego postanowienia, o którym stanowi art. 35 ust. 1 P.b. wykracza poza zakres wznowienia postępowania, zwłaszcza gdy organ administracji wykazał bezsprzecznie brak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Spółka podkreśliła, że wznowienie postępowania jest instytucją prawną mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Takiej kontroli służy co do zasady możliwość wniesienie odwołania, a następnie zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wydanie takiej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co - jak to już wyżej wskazano - wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zgodnie z art. 64d § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprzeciw rozpoznany został na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Należy na wstępie zauważyć, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn. rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie wówczas, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek wynikających z ww. przepisu (zob. wyrok NSA z 1 lipca 2021r., II OSK 1190/21, lex nr 3193718). W myśl art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie więc przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienia od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli decyzji kasacyjnej sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu sprzeciwu - inaczej niż w przypadku skargi na decyzję wydaną na innej podstawie prawnej niż art. 138 § 2 k.p.a. - jest bowiem ograniczona wyłącznie do badania przesłanek zastosowania tego właśnie przepisu. W świetle art. 64e p.p.s.a. rozważanie innych kwestii jest w omawianym trybie niedopuszczalne. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9.05.2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27.07.2018 r., sygn. II SA/Kr 743/18, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27.07.2018 r., sygn. II SA/Gd 393/18). W tym zakresie nie są badane kwestie związane z innymi zagadnieniami natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu. Sąd, rozpoznając taką sprawę, nie może bowiem weryfikować tego, czy organ drugiej instancji trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy, gdyż w ten sposób wkroczyłby w materię z zakresu prawa materialnego. Dokonując zaś tego rodzaju ocen bez udziału innych niż autor sprzeciwu stron postępowania oraz przy wyłączeniu instancyjnej kontroli sądowej w przypadku uwzględnienia sprzeciwu (na takie orzeczenie nie przysługuje skarga kasacyjna) mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnie chronionych uprawnień obywateli. Tego rodzaju ocen mających wpływ na prawa i obowiązki obywateli sąd administracyjny dokonywać może jedynie w postępowaniu ze skargi na decyzję ostateczną kończącą postępowanie w sprawie, w którym zagwarantowane jest prawo do sądu wszystkich stron postępowania administracyjnego oraz pełna dwuinstancyjność postępowania sądowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 r. o sygn. akt II SA/Po 1152/17). Organ odwoławczy może jednak wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy ma bowiem co do zasady obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, ale również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Na organie odwoławczym ciążą przy tym te same co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z tym, co wyżej podniesiono, kontrola sądu administracyjnego w sprawie ze sprzeciwu na decyzję kasacyjną ograniczona jest do badania kwestii prawnoproceduralnych związanych z istnieniem bądź nieistnieniem w rozpatrywanej sprawie przesłanek do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 64e p.p.s.a.). W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko Wojewody co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 138 § 2 k.p.a. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. Co do zasady istotne dla wyniku sprawy okoliczności faktyczne powinny zostać ocenione dwukrotnie w kontekście przepisów prawa materialnego. Wojewoda ustalił, że z rysunków dotyczących czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się w budynkach mieszkalnych na działkach nr ewid. D i E, załączonych do wyjaśnień dostarczonych przez inwestora w piśmie z 9 stycznia 2025 r. nie wynika, dla których lokali znajdujących się w budynkach na działkach nr ewid. D i E została sporządzona załączona analiza. Z przedłożonych wyjaśnień nie wynika, że projektant wytypował mieszkania najbardziej narażone na brak nasłonecznienia, ustalił ilość pokoi w tych mieszkaniach i rozkład tych mieszkań w układzie południowy zachód, północny wschód, po czym przeanalizował ich nasłonecznienie, zgodnie z § 60 rozporządzenia. Zgodnie z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia, pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700. W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Przypomnieć należy, że wykazanie zgodności inwestycji w zakresie minimalnego nasłonecznienia pomieszczeń powinno być dokonane przez przedłożenie analizy nasłonecznienia, zawierającej stosowne rysunki i opis, co pozwoli na dokładne zobrazowanie organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz pozostałym stronom postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, że zamierzenie spełnia wymagania, o których mowa w § 60 rozporządzenia. Analiza ta wpływa na ocenę, które działki sąsiadujące z terenem inwestycji znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Prawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania obiektu ma więc w tej sprawie istotne znaczenie dla zbadania, czy realizacja projektowanego budynku wpłynie na ustalenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją z 18 czerwca 2024 r. Dlatego uzupełnienie materiału dowodowego o stosowną, szczegółową analizę, do jakiej zobowiązał Wojewoda, a która pozwoli ocenić, czy realizacja nowego obiektu doprowadzi do ograniczeń w zabudowie terenu (ewentualnie pozbawienia dostępu do światła już istniejących budynków), w konsekwencji pozwoli na dokonanie kluczowych dla sprawy ustaleń, czy wnioskujący mogą zostać uznani za strony postępowania w świetle art. 28 ust. 2 P.b. Zatem dopiero dokonana przez Starostę ocena przedstawionej przez inwestora analizy nasłonecznienia wykonanej zgodnie z powyższymi wytycznymi pozwoli na ustalenie, czy zaistniała wskazana przez wnioskujących przesłanka jako przyczyna wznowienia postępowania, tj. czy wnioskującym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją z 18 czerwca 2024 r. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie uchylenie przez Wojewodę na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia należy uznać za prawidłowe. Trafna jest bowiem konkluzja organu odwoławczego, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane przedwcześnie i wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. To oznacza, że do wydania decyzji przez organ I instancji doszło z naruszeniem przepisów postępowania istotnym na tyle, że nie było możliwości wydania przez organ odwoławczy decyzji co do istoty sprawy. Wypada zauważyć, że Wojewoda wskazał na inne jeszcze uchybienia procesowe związane ze sposobem rozstrzygnięcia sprawy i nieodniesieniem się do przesłanek z art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a. Mając na uwadze powyższe, zarzuty zawarte w sprzeciwie są nieuzasadnione. Z tych powodów Sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI