II SA/KE 172/24

II SA/Ke 172/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2784/24 - Wyrok NSA z 2025-01-22
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151a par. 2, art. 64a, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2, art. 136 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. Ś. od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 26 lutego 2024 r. [...] w przedmiocie uproszczonego postępowania legalizacyjnego oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach decyzją z 26 lutego 2024 r., [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z 4 stycznia 2024 r. dotyczącej uproszczonego postępowania legalizacyjnego budynku gospodarczego, wybudowanego ponad 20 lat temu bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w K. i legalizującej M. Ś. - jako zarządcy - budynek gospodarczy wybudowany oraz rozbudowany ponad 20 lat temu bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid.[...] przy ul. [...] w K., na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm. ), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce przeprowadzili 30 maja 2022 r. kontrolę na działce nr [...] przy ul. [...] w K.. Podczas kontroli ustalono, że na działce tej znajduje się piętrowy budynek gospodarczy o konstrukcji murowanej z dachem dwuspadowym pokrytym blachą, ze spadkami w kierunkach wschód - zachód. Budynek usytuowany jest przy granicy z działką nr ewid.[...] od strony południowej oraz zachodniej. W dniu kontroli nikt nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o legalności budowy budynku, natomiast ustalono, że działka stanowi współwłasność trzech osób, ale wyłącznym użytkownikiem przedmiotowego budynku jest M. Ś..
M. Ś. wnioskiem z 6 czerwca 2022 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w sprawie obiektu położonego na działce nr [...] w K.. Odnośnie danych obiektu podał, że zakończenie budowy nastąpiło po roku 1997 po wyburzeniu przylegającego domu, a co do opisu obiektu podał: piwnica przebudowa I piętra ze względu na zły stan techniczny.
Po wszczęciu postępowania w sprawie legalności budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], PINB dla Miasta K. postanowieniem z 15 września 2022 r. nałożył na wnioskodawcę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. W piśmie z 19 grudnia 2022 r. M. Ś. wskazał, że ubiega się o zalegalizowanie nadbudowy pierwszego piętra budynku gospodarczego na działce numer ewid. 1138. Do pisma załączył oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr ewid.[...] na cele budowlane, ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego istniejącego budynku gospodarczego, mapę z inwentaryzacją powykonawczą budynków, szkic polowy inwentaryzacji, oraz mapę sytuacyjną z 1988 r. Według mapy z inwentaryzacją powykonawczą i według szkicu polowego inwentaryzacji, przedmiotowy budynek nie jest położony wyłącznie na działce nr ewid.[...], gdyż od strony zachodniej i południowej niewielkie jego fragmenty położone są na działce nr ewid.[...]
W piśmie z 31 stycznia 2023 r. M. Ś. podniósł, że budynek gospodarczy był wybudowany przeszło 60 lat temu, jest zalegalizowany postanowieniem wydanym w sprawie Ns [...] z 30 grudnia 1989 r. stwierdzającym, że zasiedzenie nastąpiło z określonym dniem, oraz postanowieniem Ns [...] z 25 kwietnia 1995 r. w sprawie spadku i zasiedzenia. Dodał, że przedmiotem sprawy jest wyłącznie zmieniona nadbudowa budynku gospodarczego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce decyzją z 15 maja 2023 r. nakazał M. Ś. - jako zarządcy - wykonać rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego ponad 20 lat temu bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid.[...] Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 21 sierpnia 2023 r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem uchylenia było wskazanie, że organ I instancji wadliwie określił przedmiot postępowania, prowadził bowiem postępowanie tak, jakby strona wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego obejmującego cały budynek gospodarczy. Tymczasem z wniosku z 6 czerwca 2022 roku oraz późniejszych pism wynika, że wnioskodawca poinformował, że po 1997 r. budynek został nadbudowany i występował o prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego wyłącznie w stosunku do tej nadbudowy. Inspektor Wojewódzki zalecił, aby organ I instancji przeprowadził postępowanie w stosunku do starej części budynku w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., chyba że zostanie złożony wniosek o przeprowadzenie do tej części uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wskazał też, że organ I instancji powinien uzyskać dowody i ustalić, jakie roboty wykonane zostały w budynku po 1997 r., a jeśli roboty wykonane po 1997 r. okażą się budową, powinien przeprowadzić uproszczone postępowanie legalizacyjne w stosunku do tej budowy z urzędu, nie na wniosek. Zwrócono także uwagę, że wnioskodawca nie występował o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do starszej części budynku, wybudowanej przed 1 stycznia 1995 r.
Z kolei rozpatrując zaskarżoną obecnie decyzję, organ odwoławczy zauważył, że art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego nie nakłada na inwestora obowiązku udowodnienia zgodności treści złożonego przez niego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Niemniej jednak złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie można w każdej sytuacji uznać za wystarczające. Zgodnie bowiem z art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie można więc w sytuacjach wątpliwych ograniczać się jedynie do żądania od inwestora oświadczenia bez potwierdzenia jego prawdziwości stosownymi dokumentami (wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., II OSK 1099/06 i z 11 maja 2007 r., II OSK 775/06. Tak więc, co do zasady w postępowaniu zwykłym właściwy organ nie bada prawdziwości złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, chyba, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego prawdziwości.
Organ odwoławczy zaznaczył, że istnieją dane z aktualnej mapy z ewidencji gruntów i budynków wskazujące, że budynek stanowiący przedmiot postępowania usytuowany jest w dużej części na działce nr ewid.[...], ale znajduje się też w niewielkiej części na działce nr ewid.[...] Oznacza to, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do prawdziwości oświadczenia złożonego przez M. Ś. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W zaskarżonej decyzji organ I instancji napisał, że M. Ś. przedłożył kopię protokołu wyznaczenia punktów granicznych z 12 kwietnia 2023 r., szkic wyznaczenia punktów granicznych oraz inwentaryzację powykonawczą budynku wraz z aktualizacją zagospodarowania terenu. Powyższe dokumenty, wchodzące w skład operatu technicznego zostały przyjęte oraz wpisane do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wynika z nich także, że przedmiotowy budynek gospodarczy, położony jest w całości na działce nr ewid.[...] Twierdzenia te stały się podstawą dla organu I instancji do uznania, że wątpliwości co do oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostały usunięte.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy zacytował art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2012 r. poz. 1990 ze zm.) i stwierdził, że B. M. nie podpisała protokołu oświadczając, że nie zgadza się z nowym przebiegiem granicy po ścianie budynku, co oznacza, że istnieje spór co do położenia granic. Zatem w chwili obecnej nie jest przesądzone, że przebieg granicy został jednoznacznie ustalony.
Niezależnie od powyższego Wojewódzki Inspektor zauważył, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń zawartych w decyzji z 21 sierpnia 2023 r. Organ I instancji nadal bowiem uznaje, że prowadzi postępowanie legalizacyjne w stosunku do całego budynku gospodarczego i wydał decyzję legalizującą w sposób uproszczony cały budynek gospodarczy. Tymczasem z zestawienia treści art. 49f ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. wynika, że jeśli samowolna budowa lub nadbudowa obiektu wykonana została po 1 stycznia 1995 r., czyli po wejściu w życie obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, ale jednocześnie budowa została zakończona co najmniej 20 lat temu, czyli uwzględniając obecne warunki do lutego 2004 r., to organ nadzoru budowlanego ma obowiązek prowadzić w stosunku do takiego obiektu uproszczone postępowanie legalizacyjne i to z urzędu, jest to bowiem jedyny rodzaj postępowania, który według przepisów organ może i powinien prowadzić w takiej sytuacji. Ale jeżeli samowolna budowa lub nadbudowa obiektu zakończona została przed 1 stycznia 1995 r., czyli przed wejściem w życie obecnie obowiązującego Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego ma obowiązek prowadzić w stosunku do takiego obiektu z urzędu postępowanie na podstawie przepisów dotychczasowych, to znaczy w praktyce na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Przy czym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego samowolna budowa zakończona została przed 1 stycznia 1995 r. ma prawo do tego, aby wystąpić do organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o prowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Oznacza to, że do organu I instancji nie został złożony wniosek o legalizację uproszczoną części parterowej budynku, wybudowanej przed 1 stycznia 1995 r., a organ mimo to, bez wniosku, objął także tę część postępowaniem uproszczonym, do czego nie było podstaw.
Zdaniem organu odwoławczego, błędne jest stanowisko strony, że pierwotny budynek gospodarczy został zalegalizowany wyrokiem sądu cywilnego, czy z mocy samego prawa. Zgodnie z orzecznictwem samowola budowlana nie przedawnia się. Jeśli budynek gospodarczy wybudowany został samowolnie około 1960 r., to wymaga on postępowania przeprowadzonego przez organ nadzoru budowlanego opartego o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
W skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sprzeciwie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia, M. Ś. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenia art. 138 § 2 kpa. Wskazał, że jeśli chodzi o przebieg granicy, to jak wynika ze stanowiska organu odwoławczego do oceny dopuszczalności rozbiórki parteru budynku ma zastosowanie ustawa Prawo budowlane z 1974 r., ta zaś w art. 37 ust. 1 uniemożliwia orzeczenie rozbiórki tylko z tego powodu, że budynek w jakiejś części znajduje się na cudzym gruncie.
Odnośnie rozbudowanego piętra budynku, które jest objęte wnioskiem o uproszczoną legalizację, to skarżący podał, że materiał dowodowy nie dowodzi, że piętro znajduje się na cudzym terenie. Nawet jeśli w ocenie organu istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, to zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, to wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości, a nie organy nadzoru budowlanego. Zatem bezzasadne było przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, skoro organ ten nie dokona rozgraniczenia. Nie została więc spełniona przesłanka z art. 138 § 2 kpa, że to organ I instancji ma przeprowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające.
Skarżący także podniósł, że nie było potrzeby składania wniosku o legalizację części parterowej budynku, skoro nie może być orzeczona wobec niej rozbiórka na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Jeśli w ocenie organu odwoławczego brzmienie sentencji decyzji organu I instancji wymagało korekty, to taka korekta nie potrzebuje przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zakres kontroli decyzji wydanej w trybie tego przepisu określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024.935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Z przepisu tego wynika, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasacyjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny.
Powyższa regulacja w sposób istotny ogranicza zastosowanie w sprawie art. 134 § 1 oraz 145 P.p.s.a. Tożsamy wniosek wynika również z art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd nie bada zatem w tym postępowaniu innych naruszeń prawa, niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W świetle tej regulacji stwierdzić należy, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Tak więc dokonując oceny zaistnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej sąd powinien wziąć pod uwagę, czy w danej sprawie możliwe było uzupełnienie materiału dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., a więc czy zakres przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ II instancji w konkretnym przypadku był na tyle szeroki, że jego przeprowadzenie przez ten organ wykraczałoby poza dodatkowy charakter tego postępowania, a co za tym idzie naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wydawnictwo C.H.BECK Warszawa 2017, str. 448).
W ocenie Sądu kwestionowana decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a., a zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego przekracza zakres możliwości zastosowania w sprawie art. 136 k.p.a.
Jak to już wyżej stwierdzono, przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja, którą ŚWINB w Kielcach uchylił decyzję PINB dla Miasta Kielce legalizującą budynek gospodarczy wybudowany oraz rozbudowany ponad 20 lat temu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał dwa powody takiego rozstrzygnięcia. Oba z nich zasługują na uwzględnienie, choć już tylko jeden uzasadniał wydanie zaskarżonej decyzji kasacyjnej.
Pierwszy dotyczył wadliwości złożonego przez skarżącego oświadczenia, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Drugi natomiast dotyczył niewykonania zaleceń zawartych w poprzedniej decyzji organu II instancji z 21 sierpnia 2023 r. uchylającej decyzję rozbiórkową PINB dla Miasta Kielce z 15 maja 2023 r., odnoszących się do wyjaśnienia zakresu wniosku legalizacyjnego M. Ś. oraz ewentualnych skutków dla prowadzonego postępowania ograniczenia tego wniosku do tylko części przedmiotowego budynku gospodarczego. Mianowicie organ II instancji wyraził pogląd prawny, że skoro M. Ś. ograniczył wniosek o uproszczoną legalizację wyłącznie do pierwszego piętra budynku gospodarczego, to pozostała część tego budynku, wzniesiona według twierdzeń skarżącego około 60 lat temu, również powinna podlegać stosownemu postępowaniu legalizacyjnemu opartemu na przepisach prawa budowlanego z 1974 r., do których stosowania upoważnia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Z mocy art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego przy tym, przewidziana w tym przepisie możliwość objęcia obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym możliwe jest tylko na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu. Tymczasem organ I instancji objął swoim uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym i wydaną na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 lit a i b Prawa budowlanego zaskarżoną odwołaniem decyzją – cały budynek gospodarczy, choć wniosek w tym zakresie nie został w sprawie złożony.
Odnosząc się do takiego poglądu prawnego należy zauważyć, że zapatrywanie organu II instancji nie mogło być przedmiotem materialnoprawnej, wiążącej oceny Sądu w niniejszej sprawie, ze względu na wyjaśniony wyżej, ograniczony zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w trybie art. 64a i n. p.p.s.a., a także wynikły ze specyfiki postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym na skutek sprzeciwu, brak udziału innych niż wnoszący sprzeciw i organ, stron postępowania legalizacyjnego, w szczególności sąsiadki skarżącego B. M., która wniosła w sprawie odwołanie powodując wydanie zaskarżonej obecnie decyzji kasacyjnej.
Dokonanie przez sąd administracyjny materialnoprawnej oceny poglądu wyrażonego w sprawie przez organ II instancji, pozbawiłoby ten podmiot mający interes prawny w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, a nie mogący brać udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się na skutek sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, możliwości kwestionowania oceny prawnej na temat wykładni prawa materialnego oraz wskazań co do dalszego postępowania przyjętych przez sąd administracyjny, które zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Nie mogło więc być przedmiotem oceny Sądu to, czy istotnie organ II instancji prawidłowo zinterpretował przepisy art. 49f ust. 1 pkt 1, 49f ust. 2, 49i ust. 1 pkt 1 oraz przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Przyjmując więc zastosowaną przez organ II instancji wykładnię tych przepisów rolą Sądu była jedynie ocena, czy przy takiej wykładni istotnie w toku postępowania zakończonego decyzją organu I instancji naruszono przepisy postępowania w stopniu, który wymagał uzupełnienia postępowania dowodowego w sposób przekraczający zakres możliwości zastosowania art. 136 k.p.a. Odpowiedź na takie pytanie jest twierdząca.
Niewątpliwie skarżący nie objął swym wnioskiem o uproszczoną legalizację parterowej części przedmiotowego budynku, co dodatkowo potwierdził w końcowej części uzasadnienia skargi. W tej sytuacji, przy przedstawionej powyżej wykładni prawa przyjętej za miarodajną przez organ II instancji, rozstrzygnięcie organu I instancji, które niewątpliwie objęło cały ten budynek (o czym świadczy określenie w sentencji decyzji z 4 stycznia 2024 r. jako przedmiotu legalizacji budynku gospodarczego wybudowanego i rozbudowanego ponad 20 lat temu), niewątpliwie naruszało przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ I instancji nie mógł bowiem – bez wniosku skarżącego – objąć uproszczonym postępowaniem legalizacyjnym całego tego budynku, lecz powinien przeprowadzić co do części tego budynku postępowanie oparte na przepisach prawa budowlanego z 1974 r., czego zaniechał. Przeprowadzenie wspomnianego postępowania i dokonanie stosownych ustaleń przez organ II instancji niewątpliwie naruszałoby przy tym zasadę dwuinstancyjności postępowania, przez co nie było możliwe przeprowadzenie postępowania przez ten organ w trybie art. 136 § 1 K.p.a.
Również drugi ze wskazanych powodów wydania decyzji kasacyjnej zasługiwał - przy przedstawionym wyżej zastrzeżeniach dotyczących ograniczenia kognicji Sądu rozpoznającego sprzeciw - na uwzględnienie.
Przyjęty przez ŚWINB w Kielcach pogląd, że organ nadzoru budowlanego w toku uproszczonego postępowania legalizacyjnego ma prawo do weryfikacji oświadczenia wnioskodawcy legalizacji co do przysługiwania mu prawa do dysponowania całą zabudowaną nieruchomością na cele budowlane oraz, że niewykazanie tego uprawnienia choćby co do części nieruchomości zabudowanej legalizowanym budynkiem uniemożliwia taką legalizację bez wyjaśnienia tej kwestii – rzeczywiście oznacza, że organ I instancji pomijając takie wyjaśnienie naruszył przepisy postepowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ II instancji nie ma bowiem w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, o jakim mowa w art. 136 k.p.a., możliwości wyjaśnienia tej kwestii. Konieczne jest bowiem wcześniej wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości co do usytuowania przedmiotowego budynku w stosownym postepowaniu, które nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, co dostrzegł też w uzasadnieniu skargi sam skarżący. Podnoszona przez autora skargi okoliczność, że organy nadzoru budowlanego nie mogą przeprowadzić postepowania rozgraniczeniowego, w związku z czym bezzasadne miałoby być przekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji nie uwzględnia okoliczności, że to wnoszący o legalizację w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego ma obowiązek przedłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a na żądanie organu weryfikującego prawdziwość tego oświadczenia, ma obowiązek wyjaśnienia tej kwestii. W razie natomiast zaniechania tego, dokonanie legalizacji może być niedopuszczalne. Trzeba jeszcze raz przypomnieć, że dokonana przez organ II instancji wykładnia przepisów prawa materialnego (w tym przypadku art. 39 ust. 1 prawa geodezyjnego), nie może podlegać sądowoadministracyjnej weryfikacji z racji wyjaśnionej już wyżej ograniczonej kognicji sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw. Dlatego trzeba jeszcze raz stwierdzić, że przy przyjęciu takiej wykładni, niewątpliwie organ I instancji naruszył przepisy postępowania wydając decyzję o legalizacji z pominięciem wadliwości złożonego w sprawie oświadczenia o prawie dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane. Uzupełnienie tej wadliwości w postępowaniu odwoławczym nie było natomiast możliwe bez naruszania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a.