II SA/KE 167/25

II SA/Ke 167/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Renata Detka
Sylwester Miziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 157 par. 2 i art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Beata Ziomek Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skarg M. C., E. S. i J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2025 r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody na rzecz M. C., E. S. i J. S. kwoty po 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 10.01.2025 r. [...] Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania E. S. od decyzji Starosty [...] nr [...] z 22.11.2024 r. znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej dla R. F. pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW Dalechowy I wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości D., gmina I. (obręb 0003), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda, opisując szczegółowo prowadzone postępowanie, wskazał że zastrzeżenia co do ww. inwestycji wniosły strony postępowania: J. S. - pismem z 8.11.2024 r., M. C. - pismem z 12.11.2024 r. oraz E. S. - pismem z 14.11.2024 r., zwracając uwagę na emitowany przez inwestycję hałas, zacienianie działek sąsiednich, wystąpienia ryzyka pożaru, montaż instalacji w pierwszej linii zabudowy i negatywny wpływ inwestycji na wartość nieruchomości oraz komfort życia mieszkańców. W rezultacie, organ I instancji uzyskał od projektanta inwestycji stosowne wyjaśnienia w tym zakresie i – po sprawdzeniu przedłożonej dokumentacji projektowej i dokonaniu analizy całości zgromadzonego materiału – podjął zakwestionowaną decyzję z 22.11.2024 r., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.).
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia E. S. zarzuciła, że powstanie planowanej instalacji:
- naruszy zasady ładu przestrzennego, nie spełniając "zasad dobrego sąsiedztwa" i będzie kolidować z sąsiadującą zabudową,
- spowoduje zacienienie działki oraz potencjalne zanieczyszczenie gleby i wód gruntowych, gdyż istnieje ryzyko negatywnej zmiany mikroklimatu, spowodowane wzrostem temperatury otoczenia przez pracę instalacji fotowoltaicznej;
- zwiększy zagrożenie zakłóceń energetycznych przepięć, na czym ucierpi sprzęt elektryczny;
- zwiększy emisję hałasu i wibracji ze względu na głośny element instalacji fotowoltaicznej - inwerter;
- stworzy zagrożenie pożarowe, które stanowi niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia mieszkańców;
- zakłóci rytm przyrody, gdyż przez pola przebiega trasa przemieszczania się zwierząt leśnych;
- negatywnie wpłynie na wartość sąsiadujących nieruchomości.
Ponadto, strona zwróciła uwagę, że:
- wysokość instalacji paneli fotowoltaicznych znacząco odbiega od istniejącej zabudowy;
- nie przeprowadzono badań, które jednoznacznie dowodziłyby bezpieczeństwa oddziaływania pola elektromagnetycznego emitowanego przez panele fotowoltaiczne, dlatego nie można wykluczyć jego negatywnego wpływu.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił szczegółowe rozważania prawne, analizując – w sposób pozytywny – przedmiotową inwestycję pod kątem spełnienia wymogów z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), akcentując że nie jest to przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Ponadto ustalono, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji Wójta Gminy I. o warunkach zabudowy.
Organ II instancji, ustosunkowując się do zarzutów odwołania, stwierdził że:
- analiza nasłoneczniania i przesłaniania w jednoznaczny sposób przedstawia, że projektowana inwestycja nie wpływa na zabudowę istniejącą, a nawet na przyszłą zabudowę projektowaną;
- funkcjonowanie inwestycji nie powoduje wytwarzania odpadów, a tym samym nie dochodzi do zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych;
- zgodnie z pkt 4 postanowienia Starosty Jędrzejowskiego z 26.08.2024 r. projekt instalacji fotowoltaicznej został uzgodniony z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych - stosownie do zapisów przepisu § 3 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5.08.2023 r. w sprawie
uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 1563);
- dopuszczalne poziomy natężenia pola magnetycznego, zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17.12.2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. 2019 r. poz. 2448) nie zostały przekroczone, pole magnetyczne pochodzące od paneli nie będzie miało wpływu na otaczające środowisko oraz nie będzie wychodziło poza granice inwestycji;
- przeprowadzona analiza akustyczna wykazała przewidywane dotrzymanie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
W odrębnych skargach (o tożsamej treści) skierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. decyzję organu odwoławczego (sprawy o sygn. akt II SA/Ke 167/25 i II SA/Ke 169/25) M. C. i J. S. podnieśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 140 K.p.a. w. zw. z art. 78 Konstytucji RP, polegające na wydaniu przez Wojewodę zaskarżonej decyzji z pominięciem rozpoznania dwóch innych odwołań skutecznie wniesionych w toku postępowania administracyjnego przez M. C. i J. S., a w konsekwencji niedopełnienie przez organ II obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich wniesionych przez uprawnionych środków zaskarżenia i pozbawienie skarżącego możliwości obrony jego praw, co w sposób oczywisty narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania oraz wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i bez podstawy prawnej - skutkujące tym, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;
2. art. 140 w zw. z art. 15 K.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, polegające na uchybieniu przez organ II instancji obowiązkowi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej wskutek wniesionych odwołań od decyzji organu I instancji, w tym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz wydanie wadliwego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji - skutkujące tym, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu § 1 pkt 2 K.p.a.;
3. art. 140 w zw. z art. 10 § K.p.a., polegające na zaniechaniu przez organ zapewnienia skarżącemu prawa do czynnego udziału w każdym stadium postepowania odwoławczego, wskutek braku zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania odwoławczego, uniemożliwienia skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania, w tym z odwołaniem wniesionym przez E. S. i odpowiedzi Starosty [...] na to odwołanie, a także zaniechaniu zawiadomienia przez organ II instancji skarżącego o zakończeniu postępowania odwoławczego i wezwania do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji – skutkujące spełnieniem przesłanek do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdy strona skarżąca bez winy swej nie brała udziału w postępowaniu;
4. art. 134 K.p.a., polegające na stwierdzeniu przez organ II instancji niedopuszczalności odwołań od decyzji organu I instancji, wniesionych przez M. C. oraz J. S. – pomimo braku wypełnienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych;
5. art. 140 w zw. z art. 12 § 1 zw. z art. 15 w zw. z art. 8 i art. 7 K.p.a., polegające na przeprowadzeniu przez organ postępowania odwoławczego w sposób szybki, z jednoczesnym naruszeniem obowiązku wnikliwego działania, uprawnień procesowych stron postępowania, a także pozostałych reguł prawa, a zwłaszcza mającej szczególne znaczenie zasady ogólnej prawdy obiektywnej, w konsekwencji potraktowanie zasady szybkości postępowania administracyjnego jako pretekstu do jak najszybszego zakończenia sprawy poprzez wydanie decyzji o charakterze ostatecznym, bez ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej;
6. art. 140 w zw. z art. 40 § 2 K.p.a., poprzez doręczenie decyzji Wojewody bezpośrednio skarżącemu, z pominięciem ustanowionego w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, co zaś skutkuje bezskutecznością doręczenia decyzji;
7. art. 140 w zw. z art. 9 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I Instancji;
8. art. 140 K.p.a. na okoliczność dotyczącą rzeczywistego oraz planowanego oddziaływania farmy fotowoltaicznej na sąsiednie nieruchomości, opierając się jedynie
na oświadczeniu inwestora oraz niekompletnych projektach, a przez to brak wszechstronnego zbadania oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącego i środowisko;
9. art. 136 § 1 w zw. z art. 140 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i 77 § 1 i art. 78 § 1 w zw. z art. 85 K.p.a poprzez niedopełnienie przez organ II instancji obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także przeprowadzenia niezbędnych dowodów mających na celu wyjaśnienie sprawy, w tym oględzin działki nr [...] i działek sąsiadujących, pomimo złożenia takiego wniosku przez E. S. i J. S., a także wyjaśnienia wszystkich podnoszonych w odwołaniu zastrzeżeń, przy jednoczesnym braku wskazania przyczyn, stanowiących podstawę do odstąpienia od przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego;
10. art. 140 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia słusznego interesu skarżących, przejawiające się oparciem rozstrzygnięcia wyłącznie o projekt zagospodarowania działki i projekt budowlany, zawierający szereg niewyjaśnionych kwestii, przy jednoczesnym odstąpieniu od przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, mającego w szczególności na celu ustalenie rzeczywistego wpływu inwestycji stanowiącej przedmiot postępowania na sąsiednie domy i środowisko;
11. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 201 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 10 § 1 zw. z art. 7 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która została wydana przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego w sprawie, tj. przed upływem terminu wyznaczonego dla projektanta i inwestora do złożenia wyjaśnień wskutek zobowiązania Starosty [...] z 18.11.2024 r. (wyjaśnienia wpłynęły dopiero 25.11.2024 r. - po wydaniu decyzji);
12. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 8 i 9 K.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...], pomimo tego że organ I instancji nie zapewnił skarżącym prawa do udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej, wskutek zawiadomienia skarżących o wszczęciu postępowania dopiero pismem z 21.10.2024 r. – mimo że postępowanie zostało wszczęte 1.07.2024r., co uniemożliwiło skarżącym aktywne uczestnictwo w postępowaniu oraz podjęcie inicjatywy dowodowej, przy jednoczesnym zaniechaniu doręczenia tym stronom pisemnych wyjaśnień projektanta w odpowiedzi na złożone zastrzeżenia i odebranie stronom uprawnienia do odniesienia się do pisma, a także zaniechaniu zawiadomienia skarżących o zakończeniu postępowania i wezwania do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji, jak również uniemożliwieniu zapoznania się przez skarżących z wszystkimi dokumentami znajdującymi się w aktach postępowania administracyjnego;
13. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 39 § 2 pkt 2 w zw. z art. 40 § 1 w zw. z art. 43 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo wadliwości postępowania administracyjnego, w tym odstąpienie przez Starostę Jędrzejowskiego od doręczenia stronom korespondencji za pośrednictwem operatora pocztowego, a w konsekwencji doręczenie pism adresowanych do stron osobom nieuprawnionym, a także brak oznaczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru daty odbioru korespondencji;
14. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 75 w zw. z art. 80 K.p.a. m in. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...], pomimo:
a) dokonania przez organ niewszechstronnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania;
b) przekroczenia przez organy obu instancji zasady swobodnej oceny niewydania decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy oni! bez kierowania się zasadą słuszności interesu stron;
c) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rodzaju zabudowy sąsiadującej z inwestycją, w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że działki nr [...] i nr [...], stanowią teren zabudowy zagrodowej, podczas gdy jest to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna;
d) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego poziomu hałasu emitowanego przez planowaną inwestycję oraz jej wpływu na teren sąsiednich nieruchomości, a także niewyjaśnienie tego, na jakiej podstawie inwestor ustalił, że poziom hałasu nie przekroczy dopuszczalnych norm;
e) zaniechanie przez organy obu instancji ustalenia niezgodności pomiędzy typem jednostki wytwórczej farmy fotowoltaicznej wskazanej w projekcie budowalnym jako: 1488 szt. paneli fotowoltaicznych ASTRO N5 o mocy 630Wp i 3 szt. inwestora CPS ŚCH275KTI-DO/EU, a tym określonym w warunkach przyłączy jako: 2000 szt. paneli fotowoltaicznych TW Solar TW500MAP-132-H 500W i 7 szt. inwertera SUNGROW
SG125;
f) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia, w jakiej sąsiadujących z inwestycją domów jednorodzinnych rzeczywiście będą umiejscowione falowniki oraz stacja transformatorowa, jak również ich wpływu na mieszkańców sąsiadujących z inwestycją domów;
g) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego wpływu emitowanych przez inwestycję drgań, promieniowania jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń oraz ich wpływu na mieszkańców sąsiadujących z inwestycją domów, jak również tego, na jakiej podstawie inwestor ustalił, że poziom ww. odziaływań nie przekroczy dopuszczalnych norm;
a) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia faktycznego ryzyka pożarowego inwestycji;
b) nieuwzględnienia przez organy obu instancji tego, że inwestycja znajduje się w granicach Głównego Zbiornika Wód Podziemnych ‘‘Niecka Miechowska SE" nr 409 i jego obszaru ochronnego;
c) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego poziomu zacieniania budynków mieszkalnych i działek sąsiednich przez panele fotowoltaiczne posadowione w sposób przedstawiony w projekcie budowlanym;
d) zaniechania przez organy obu instancji weryfikacji warunków przyłączy inwestycji do instalacji elektrycznej, w tym braku określenia w warunkach przyłączy mocy przyłączeniowej, braku określenia parametrów na sieciach i ich wahań, możliwości dokonania podłączenia w przyszłości innych inwestycji oraz wpływu inwestycji na bezpieczeństwo energetyczne;
e) zaniechanie przez organy obu instancji ustalenia niezgodności pomiędzy typem jednostki wytwórczej farmy fotowoltaicznej wskazanej w projekcie budowalnym jako: 1488 szt. paneli fotowoltaicznych ASTRO N5 o mocy 630Wp i 3 szt. inwestora CPS ŚCH275KTI-DO/EU, a tym określonym w warunkach przyłączy jako: 2000 szt. paneli fotowoltaicznych TW Solar TW500MAP-132-H 500W i 7 szt. inwertera SUNGROW SG125;
f) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia, w jakiej sąsiadujących z inwestycją domów jednorodzinnych rzeczywiście będą umiejscowione falowniki oraz stacja transformatorowa, jak również ich wpływu na mieszkańców sąsiadujących z inwestycją domów;
g) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego wpływu emitowanych przez inwestycję drgań, promieniowania jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń oraz ich wpływu na mieszkańców sąsiadujących z inwestycją domów, jak również tego, na jakiej podstawie inwestor ustalił, że poziom ww. odziaływań nie przekroczy dopuszczalnych norm;
a) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia faktycznego ryzyka pożarowego inwestycji;
b) nieuwzględnienia przez organy obu instancji tego, że inwestycja znajduje się w granicach Głównego Zbiornika Wód Podziemnych ‘‘Niecka Miechowska SE" nr 409 i jego obszaru ochronnego;
c) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego poziomu zacieniania budynków mieszkalnych i działek sąsiednich przez panele fotowoltaiczne posadowione w sposób przedstawiony w projekcie budowlanym;
d) zaniechania przez organy obu instancji weryfikacji warunków przyłączy inwestycji do instalacji elektrycznej, w tym braku określenia w warunkach przyłączy mocy przyłączeniowej, braku określenia parametrów na sieciach i ich wahań, możliwości dokonania podłączenia w przyszłości innych inwestycji oraz wpływu inwestycji na bezpieczeństwo energetyczne;
15. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. w zw z art. 107 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...], pomimo braku podjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w kontekście twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącego w zastrzeżeniach;
16. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 85 w zw. z K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...], pomimo zaniechania przez organ I instancji przeprowadzenia oględzin działki nr [...] oraz działek sąsiadujących, pomimo złożenia takiego wniosku E. S. i J. S., w celu wyjaśnienia wszystkich podnoszonych przezeń zastrzeżeń, przy jednoczesnym braku wskazania przyczyn, stanowiących podstawę do odstąpienia przez organ od przeprowadzenia tego dowodu;
17. art. 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 w lit. ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany zawierał braki, które nie zostały
uzupełnione przez inwestora, m. in. nie zawierał opracowania zjazdów, przyłączy i sieci zapewniających możliwość użytkowania i funkcjonowanie inwestycji;
18. art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b), c) e) oraz 32 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, z uwagi na wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, mimo jego niepełności, nieprawdziwości danych zawartych w tym projekcie oraz wydanie decyzji bez zachowania wymogu uzyskania decyzji środowiskowej, w tym poprzez odstąpienie przez organy obu instancji od nałożenia na inwestora obowiązku uzupełnienia braków w dokumentacji projektowej inwestycji, w tym przedłożenia świadectw zgodności (certyfikatów) urządzeń objętych inwestycją, m.in. dotyczących falowników i stacji transformatorowej, dokumentacji stanowiącej podstawę określenia poziomu emitowanego przez inwestycję hałasu, pola elektroenergetycznego, drgań, promieniowania, w szczególności jonizującego i oceny ich rzeczywistego wpływu na sąsiednie domy mieszkalne, dokumentacji wskazującej na rzeczywistą odległość inwestycji od sąsiednich domów jednorodzinnych, a także zobowiązania inwestora do należytego wyjaśnienia podniesionych przez strony postępowania zastrzeżeń, w konsekwencji utrzymania w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę – pomimo tych braków i niespełnienia prawnych wymogów;
19. art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b), c), e) oraz art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, z uwagi na wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego budowę pomimo wystąpienia niezgodności pomiędzy typem jednostki wytwórczej farmy fotowoltaicznej wskazanej w projekcie budowalnym jako: 1488 szt. paneli fotowoltaicznych ASTRO N5 o mocy 630Wp i 3 szt. inwestora CPS ŚCH275KTi-DO/EU a tym określonym w warunkach przyłączy jako: 2000 szt. j fotowoltaicznych TW Solar TW500MAP-132-H 500W i 7 szt. inwertera SUNGROW SG125HX 125kW, jak również braków w projekcie budowlanym dotyczącym zabezpieczeń przed uszkodzeniem transformatorów olejowych.
W odrębnej skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. decyzję organu odwoławczego (sprawa o sygn. akt II SA/Ke 168/25), E. S. podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 140 zw. z art. 15 K.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, polegające na uchybieniu przez organ II instancji obowiązkowi ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej wskutek wniesionego przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji, w tym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w konsekwencji rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz wydanie wadliwego rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organ I instancji, skutkujące tym, że decyzja organu II instancji dotknięta jest wadą nieważna rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;
2. art. 140 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a., polegające na zaniechaniu przez organ II instancji zapewnienia skarżącej prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania odwoławczego, wskutek uniemożliwienia skarżącej zapoznania się z aktami sprawy oraz wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania, braku doręczenia odpowiedzi Starosty [...] na odwołanie skarżącej, a także zaniechanie zawiadomienia przez organ II instancji strony skarżącej o zakończeniu postępowania odwoławczego i wezwania do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji;
3. art. 140 w zw. z art. 12 § 1 zw. z art. 15 w zw. z art. 8 K.p.a., polegające na przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w sposób szybki, z jednoczesnym naruszeniem obowiązku wnikliwego działania, uprawnień procesowych stron postępowania pozostałych reguł prawa, a zwłaszcza mającej szczególne znaczenie zasady prawdy obiektywnej, w konsekwencji potraktowanie zasady szybkości postępowania administracyjnego jako pretekstu do jak najszybszego zakończenia sprawy wydanie decyzji o charakterze ostatecznym, bez ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej;
4. art. 140 w zw. z art. 9 i art. 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
5. art. 140 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, uznając za wystarczająco wyjaśnioną okoliczność dotyczącą rzeczywistego oraz planowanego zakresu i wpływu farmy fotowoltaicznej na sąsiednie nieruchomości i opierając się jedynie na oświadczeniu inwestora oraz niekompletnych projektach, a przez to brak wszechstronnego zbadania oddziaływania inwestycji na nieruchomości strony skarżącej i środowisko;
6. art. 136 § 2 w zw. z art. 140 w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i 77 § 1 i art. 78 § 1 w zw. z art. 85 K.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ II instancji obowiązku
wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także przeprowadzenia niezbędnych dowodów mających na celu wyjaśnienie sprawy, w tym oględzin działki nr [...] oraz działek sąsiadujących, pomimo złożenia takiego wniosku przez skarżącą i J. S., a także wyjaśnienia wszystkich podnoszonych w odwołaniu zastrzeżeń, przy jednoczesnym braku wskazania przyczyn, stanowiących podstawę odstąpienia od przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego;
7. art. 138 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia słusznego interesu skarżącej, przejawiające się oparciem w całości rozstrzygnięcia wyłącznie o projekt zagospodarowania działki i projekt budowlany zawierający szereg niewyjaśnionych kwestii, przy jednoczesnym odstąpieniu od przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, mającego w szczególności na celu ustalenie rzeczywistego wpływu inwestycji stanowiącej przedmiot postępowania na sąsiednie domy i środowisko;
8. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, która została wydana przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego w sprawie, tj. przed upływem terminu wyznaczonego dla projektanta i inwestora do złożenia wyjaśnień wskutek zobowiązania Starosty [...] z 18 listopada 2024 r. (wyjaśnienia wpłynęły dopiero 25 listopada 2024 r. - po wydaniu decyzji);
9. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 8 i 9 K.p.a.,polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Starosty [...], pomimo tego że organ I instancji nie zapewnił skarżącej prawa udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego w sprawie w pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej, wskutek zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania dopiero pismem z 21 października 2024 r., a postępowanie zostało wszczęte 1 lipca 2024 r., co uniemożliwiło stronie aktywne uczestnictwo w postępowaniu oraz podjęcie inicjatywy dowodowej przy jednoczesnym zaniechaniu doręczenia stronie skarżącej pisemnych wyjaśnień projektanta w odpowiedzi na złożone zastrzeżenia i odebranie stronie uprawnienia do odniesienia się do tego pisma, a także zaniechaniu zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania i wezwania do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, jak również uniemożliwieniu zapoznania się przez stronę skarżącą z wszystkimi dokumentami znajdującymi się w aktach postępowania administracyjnego;
10. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 39 w zw. z art. 40 § 1 w zw. z art. 43 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo wadliwości postępowania administracyjnego, w tym odstąpienia przez Starostę Jędrzejowskiego od doręczenia stronom korespondencji za pośrednictwem operatora pocztowego, a w konsekwencji doręczenie pism adresowanych do stron osobom nieuprawnionym, a ta oznaczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru daty odbioru korespondencji;
11.art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 4 w zw. z art. 75 w zw. z art. 80 K.p.a. m. in. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...], pomimo:
a) dokonania przez organ niewszechstronnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania;
b) przekroczenia przez organy obu instancji zasady swobodnej oceny niewydania decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy oni! bez kierowania się zasadą słuszności interesu stron;
c) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rodzaju zabudowy sąsiadującej z inwestycją, w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że działki nr [...] i nr [...], stanowią teren zabudowy zagrodowej, podczas gdy jest to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna;
d) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego poziomu hałasu emitowanego przez planowaną inwestycję oraz jej wpływu na teren sąsiednich nieruchomości, a także niewyjaśnienie tego, na jakiej podstawie inwestor ustalił, że poziom hałasu nie przekroczy dopuszczalnych norm;
e) zaniechanie przez organy obu instancji ustalenia niezgodności pomiędzy typem jednostki wytwórczej farmy fotowoltaicznej wskazanej w projekcie budowalnym jako: 1488 szt. paneli fotowoltaicznych ASTRO N5 o mocy 630Wp i 3 szt. inwestora CPS ŚCH275KTI-DO/EU, a tym określonym w warunkach przyłączy jako: 2000 szt. paneli fotowoltaicznych TW Solar TW500MAP-132-H 500W i 7 szt. inwertera SUNGROW SG125;
f) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia, w jakiej sąsiadujących z inwestycją domów jednorodzinnych rzeczywiście będą umiejscowione falowniki oraz stacja transformatorowa, jak również ich wpływu na mieszkańców sąsiadujących z inwestycją domów;
g) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego wpływu
emitowanych przez inwestycję drgań, promieniowania jonizującego, pola elektromagnetycznego i innych zakłóceń oraz ich wpływu na mieszkańców sąsiadujących z inwestycją domów, jak również tego, na jakiej podstawie inwestor ustalił, że poziom ww. odziaływań nie przekroczy dopuszczalnych norm;
a) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia faktycznego ryzyka pożarowego inwestycji;
b) nieuwzględnienia przez organy obu instancji tego, że inwestycja znajduje się w granicach Głównego Zbiornika Wód Podziemnych ‘‘Niecka Miechowska SE" nr 409 i jego obszaru ochronnego;
c) zaniechania przez organy obu instancji ustalenia rzeczywistego poziomu zacieniania budynków mieszkalnych i działek sąsiednich przez panele fotowoltaiczne posadowione w sposób przedstawiony w projekcie budowlanym;
d) zaniechania przez organy obu instancji weryfikacji warunków przyłączy inwestycji do instalacji elektrycznej, w tym braku określenia w warunkach przyłączy mocy przyłączeniowej, braku określenia parametrów na sieciach i ich wahań, możliwości dokonania podłączenia w przyszłości innych inwestycji oraz wpływu inwestycji na bezpieczeństwo energetyczne;
12. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. w zw z art. 107 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...], pomimo braku podjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w kontekście twierdzeń i zarzutów podniesionych przez skarżącego w zastrzeżeniach;
13. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 85 w zw. z K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...], pomimo zaniechania przez organ I instancji przeprowadzenia oględzin działki nr [...] oraz działek sąsiadujących, pomimo złożenia takiego wniosku E. S. i J. S., w celu wyjaśnienia wszystkich podnoszonych przezeń zastrzeżeń, przy jednoczesnym braku wskazania przyczyn, stanowiących podstawę do odstąpienia przez organ od przeprowadzenia tego dowodu;
14. art. 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 w lit. ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy projekt zagospodarowania terenu i projekt budowlany zawierał braki, które nie zostały uzupełnione przez inwestora, m. in. nie zawierał opracowania zjazdów, przyłączy i
sieci zapewniających możliwość użytkowania i funkcjonowanie inwestycji;
15. art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b), c), e) oraz 32 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, z uwagi na wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, mimo jego niepełności, nieprawdziwości danych zawartych w tym projekcie oraz wydanie decyzji bez zachowania wymogu uzyskania decyzji środowiskowej, w tym poprzez odstąpienie przez organy obu instancji od nałożenia na inwestora obowiązku uzupełnienia braków w dokumentacji projektowej inwestycji, w tym przedłożenia świadectw zgodności (certyfikatów) urządzeń objętych inwestycją, m.in. dotyczących falowników i stacji transformatorowej, dokumentacji stanowiącej podstawę określenia poziomu emitowanego przez inwestycję hałasu, pola elektroenergetycznego, drgań, promieniowania, w szczególności jonizującego i oceny ich rzeczywistego wpływu na sąsiednie domy mieszkalne, dokumentacji wskazującej na rzeczywistą odległość inwestycji od sąsiednich domów jednorodzinnych, a także zobowiązania inwestora do należytego wyjaśnienia podniesionych przez strony postępowania zastrzeżeń, w konsekwencji utrzymania w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę – pomimo tych braków i niespełnienia prawnych wymogów;
16. art. 4 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b), c) e) oraz art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, z uwagi na wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego budowę pomimo wystąpienia niezgodności pomiędzy typem jednostki wytwórczej farmy fotowoltaicznej wskazanej w projekcie budowalnym jako: 1488 szt. paneli fotowoltaicznych ASTRO N5 o mocy 630Wp i 3 szt. inwestora CPS [...] a tym określonym w warunkach przyłączy jako: 2000 szt. j fotowoltaicznych TW Solar [...] 500W i 7 szt. inwertera SUNGROW SG125HX 125kW, jak również braków w projekcie budowlanym dotyczącym zabezpieczeń przed uszkodzeniem transformatorów olejowych.
Mając na uwadze powyższe wszyscy ww. skarżący wnieśli o:
1. stwierdzenie w całości nieważności ww. decyzji Wojewody na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", oraz uchylenie w całości ww. decyzji Starosty [...];
2. ewentualnie, o uchylenie w całości ww. decyzji Wojewody w związku ze spełnieniem przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.;
3. ewentualnie, o uchylenie w całości ww. decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
4. zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedziach na ww. skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W dniu 8.04.2025 r. tut. Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt: II SA/Ke 167/25, II SA/Ke 168/25 i II SA/Ke 169/25 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Ke 167/25.
W odpowiedzi na ww. skargi, zawartej w piśmie z 18.06.2025 r., inwestor wniósł o ich oddalenie, podzielając w całości stanowisko organów obu instancji oraz argumentując, że skarżący nie wykazali, iż wskazywane przezeń naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zasady dwuinstancyjności, prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, wnikliwości i prawdy obiektywnej, miały istotny wpływ na wynik sprawy. W całości zanegowano również zarzuty skarżących co do naruszenia prawa materialnego, przedstawiając w tym zakresie szczegółową argumentację, zawartą na 6 stronach uzasadnienia.
W piśmie z 10.07.2025 r. (k. 114), złożonym na rozprawie sądowej 10.07.2025r. pełnomocnik skarżących wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, to jest:
1. opinii technicznej dotyczącej oceny zasadności formalnego zalegalizowania budowy elektrowni fotowoltaicznej "Dalechowy A" – na okoliczność wykazania faktu, że zaskarżone decyzje są rażąco sprzeczne z przepisami prawa oraz w sposób spektakularny naruszają interesy stron niniejszego postępowania;
2. oświadczenia biegłego z listy biegłych sądowych Prezesa Sądu Okręgowego w z 8.07.2025 r. – na okoliczność wykazania terminu przedłożenia opinii, jak również uprawdopodobnienia istnienia szeregu nieprawidłowości występujących w sprawie, w tym w szczególności naruszeń przepisów prawa, które w istotny sposób mogą wpłynąć na wynik niniejszego postępowania,
domagając się jednocześnie odroczenia rozprawy.
Zdaniem pełnomocnika skarżących dopuszczenie i przeprowadzenie wnioskowanych dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, w tym w szczególności w zakresie prawidłowości wydanej przez organ I
instancji decyzji, która została następnie podtrzymana przez organ II instancji, a nadto nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, gdyż opinia zostanie przedłużona do Sądu w terminie 1 miesiąca.
Na rozprawie sądowej 10.07.2025 r.:
- pełnomocnik uczestnika R. F. wniósł o oddalenie ww. wniosku;
- Sąd postanowił oddalić ww. wnioski;
- pełnomocnik skarżących złożył zastrzeżenie w przedmiocie wniosków złożonych w niniejszej sprawie i poparł skargi;
- pełnomocnik uczestnika R. F. wniósł o oddalenie skarg;
- uczestniczka W. F. wniosła o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Wniesione w niniejszej skargi są zasadne – z uwagi na argumentację podniesioną pod poz. 1 i 2 ich petitum.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Wojewody, którą – po rozpatrzeniu odwołania z 9.12.2024 r., wniesionego przez E. S. – utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z 22.11.2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW z niezbędną infrastrukturą techniczną.
Oceniając legalność podjętego rozstrzygnięcia organu II instancji – w kontekście zgodnych zarzutów skarżących o jego wydaniu z pominięciem rozpatrzenia dwóch innych odwołań – wniesionych przez M. C. i J. S. – należy odwołać się do spraw tut. Sądu o sygn. akt:
- II SA/Ke 165/25, w której wyrokiem z 11.06.2025 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody z 22.01.2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, uchylono zaskarżone postanowienie (pkt I);
- II SA/Ke 166/25, w której wyrokiem z 11.06.2025 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Wojewody z 22.01.2025r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, uchylono zaskarżone postanowienie (pkt I).
W tym miejscu zaakcentować trzeba, że odwołania, których dotyczyły zakwestionowane przez tut. Sąd rozstrzygnięcia organu II instancji – zostały wniesione odpowiednio przez J. S. oraz M. C. – od ww. decyzji Starosty [...] nr [...] z 22.11.2024 r. znak: [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Tymczasem to właśnie ta ostatnia decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewodę – decyzją zaskarżoną następnie przez E. S., J. S. oraz M. C. do tut. Sądu w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 167/25, II SA/Ke 168/25 i II SA/Ke 169/25 (ostatecznie połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Ke 167/25).
W uzasadnieniach przywołanych wyroków tut. Sąd zwrócił uwagę, że powodem podjęcia zaskarżonych postanowień – stwierdzających niedopuszczalność odwołań wniesionych w terminie przez strony postępowania (odpowiednio przez J. S. i M. C.) – było stwierdzenie przez organ II instancji, że odwołanie innej strony przedmiotowego postępowania, tj. E. S., wniesione od tej samej decyzji z 22.11.2024 r. zostało rozpatrzone (decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie) jeszcze przed wpłynięciem do organu tychże odwołań. Mimo więc tego, że te dwa ostatnie odwołania zostały wniesione w terminie, przez strony postępowania i nie stwierdzono żadnych ich braków – Wojewoda uznał, że nie mogą być merytorycznie rozpatrywane.
Powyższy pogląd organu II instancji został zakwestionował przez tut. Sąd w obu ww. sprawach – z uwagi na to, że cyt. " wniesienie odwołania od decyzji organu I
instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpoznania w jednym czasie. W sytuacji występowania w postępowaniu wielu stron, organ odwoławczy obowiązany jest w ramach rozpoznawania środków zaskarżenia w pierwszej kolejności ustalić, czy wszystkie prawidłowo wniesione odwołania zostały przekazane do rozpoznania przez organ I instancji, aby móc zrealizować postulat łącznego rozpoznania wszystkich odwołań w jednym terminie. Jednocześnie nie jest dopuszczalne podejmowanie kolejnego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie – po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy. W sytuacji podjęcia decyzji przez organ odwoławczy, wyłączona jest bowiem możliwość rozpoznania innych dotychczas nierozpoznanych odwołań i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z dnia 2.10.2003 r. sygn. akt IV SA 3643/02 niepublikowany)."
Przytoczone stanowisko odpowiada sformułowanemu przez skarżących uzasadnieniu poz. 1 i 2 petitum skarg złożonych w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 167/25, II SA/Ke 168/25 i II SA/Ke 169/25.
Zgodnie z dalszymi rozważaniami tut. Sądu w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 165/25 i II SA/Ke 166/25: "W takiej sytuacji aby rozpoznać wszystkie prawidłowo złożone w terminie odwołania, obowiązkiem organu administracji II instancji jest spowodowanie wszczęcia z urzędu postępowania w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji, zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej na skutek rozpoznania tylko jednego z kilku złożonych odwołań. Dopiero po uchyleniu takiej decyzji można zrealizować obowiązek łącznego rozpoznania wszystkich wniesionych odwołań".
Wniosek taki odpowiada zarazem zawartemu we wniesionych w niniejszej sprawie skargach żądaniu stwierdzenia nieważności w całości decyzji Wojewody z 10.01.2025 r. – jako podjętej przed rozpatrzeniem wniesionych w terminie przez strony postępowania (tj. M. C. i J. S.) odrębnych odwołań. Te ostatnie okoliczności są zarazem niesporne, organ nie zakwestionował ich w odpowiedzi na skargi.
W tym kontekście, Sąd – kontrolując w niniejszej sprawie legalność ww. decyzji organu II instancji – podzielił zarazem pogląd wyrażony w uzasadnieniach powołanych wyroków co do tego, że Wojewoda nie dochował obowiązków:
- po pierwsze, ustalenia czy wszystkie prawidłowo wniesione odwołania zostały przekazane do rozpoznania przez organ I instancji,
- po drugie, łącznego rozpoznania wszystkich odwołań w jednym terminie.
Jak to już bowiem wyżej wskazano, w dacie wydawania przez Wojewodę zaskarżonej decyzji z 10.01.2025 r. – po rozpatrzeniu wyłącznie odwołania E. S. od decyzji Starosty [...] z 22.11.2024 r. – w obrocie prawnym pozostawały dwa odwołania innych stron tego samego postępowania (M. C. oraz J. S.), wniesione w ustawowym terminie i nieobarczone brakami uniemożliwiającymi jego rozpoznanie.
W tej sytuacji, wydanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowi oczywiste naruszenie wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – znajdującej źródło w art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji". Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja lub postanowienie nie mogą być zaakceptowane jako wydane przez organy praworządnego państwa (por. wyroki NSA z 4.12.2024 r. o sygn. akt II GSK 2302/23, II GSK 1606/23, II GSK 1634/23, II GSK 1637/23, II GSK 1823/23, II GSK 1904/22, dostępne w CBOSA). W tym zakresie judykatura zgodnie wskazuje, że o rażącym naruszeniu prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – do którego odwołuje się art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – można mówić wyłącznie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki tego stanu, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Tej ostatniej przesłance orzecznictwo nadaje decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji w obrocie niemożliwym do zaakceptowania. W tym zakresie judykatura od lat prezentuje
pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. można mówić dopiero wtedy, gdy decyzja kończąca postępowanie wywołuje stan istotnie niezgodny z prawem – jej funkcjonowanie w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności i zaufania obywatela do działań organu. Stwierdzone naruszenie prawa powinno mieć znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
Oceniając zaskarżoną decyzję przez pryzmat powyższych wymogów nie budzi wątpliwości Sądu – kierującego się w tej mierze również stanowiskiem zaprezentowanym w cyt. wyrokach w sprawach o sygn. akt II SA/Ke 165/25 i II SA/Ke 166/25 co do konieczności "wszczęcia z urzędu postępowania w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji" w odniesieniu do decyzji Wojewody z 10.01.2025 r., że rozstrzygnięcie to w rażący sposób narusza wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – znajdującą źródło w art. 78 Konstytucji RP. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia nie tylko oczywisty charakter naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – w sytuacji gdy merytoryczną decyzję, utrzymującą w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji, wydano z pominięciem złożonych przez strony postępowania – w ustawowym terminie – odwołań, ale również okoliczność, że zaprezentowaną w odwołaniach argumentacją J. S. i M. C. kwestionują zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę instalacji fotowoltaicznej o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Nie budzi przy tym jakichkolwiek wątpliwości, że dopiero stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody umożliwi zrealizowanie przez ten organ odwoławczy obowiązku łącznego rozpatrzenia wszystkich wniesionych odwołań – w jednym terminie. Wskazuje na to również tut. Sąd w uzasadnieniach powołanych wyroków o sygn. akt II SA/Ke 165/25 i II SA/Ke 166/25, w których zwrócono uwagę, że cyt.: Wojewoda, mając już w chwili wydawania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania wiedzę o tym, że nie zostały rozpoznane wszystkie prawidłowo wniesione odwołania od decyzji Starosty Jędrzejowskiego Nr [...] z 22.11.2024 r., miał obowiązek wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 10.01.2025 r., zmierzającego do wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji
podjętej na skutek rozpoznania tylko jednego z kilku złożonych odwołań. Nie czyniąc tego, Wojewoda naruszył art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.".
W stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło również do zarzucanego pod poz. 3 petitum skargi – podobnie jak w ww. sprawach tut. Sądu – naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Mianowicie, Wojewoda, nie stosując się do obowiązków wynikających z zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, uniemożliwił M. C. i J. S. wyrażenia stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji ostatecznej z 10.01.2025 r. – która nie uwzględniała faktu wniesienia przezeń odrębnych odwołań. W rezultacie, organ odwoławczy naruszył art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 15 K.p.a., ponieważ pozbawił tych skarżących prawa zaskarżenia decyzji wydanej w sprawie w I instancji oraz prawa rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji. Naruszenie takie można rozpatrywać w kategoriach naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jednak z uwagi na charakter stwierdzonego już wyżej rażącego naruszenia prawa i cyt. wyżej stanowiska tut. Sądu co do konieczności "spowodowania wszczęcia z urzędu postępowania w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji" należało stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji. Wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego otworzy Wojewodzie możliwość łącznego rozpatrzenia wszystkich wniesionych przez uprawnionych środków zaskarżenia w jednym terminie – w kontekście całości zgłoszonych przez strony zarzutów i argumentów powołanych na ich poparcie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda rozpatrzy więc łącznie wszystkie wniesione w sprawie odwołania i wyda na skutek powyższego jedną decyzję administracyjną, w której uzasadnieniu odpowie na podnoszone przez strony argumenty.
Końcowo zaznaczyć trzeba, że ze względu na rodzaj stwierdzonego naruszenia – zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – Sąd nie był uprawniony do wypowiadania się co do meritum sprawy ( por. J.P Tarno, P.p.s.a Komentarz, Warszawa 2010, uw. 12 do art. 145). Tym samym, Sąd nie mógł odnieść się do tego rodzaju zarzutów podniesionych w skargach. Byłoby to bowiem przedwczesne, w sytuacji gdy w sprawie podjęta zostanie nowa decyzja i to ona będzie mogła stanowić przedmiot całościowych rozważań w odrębnym postępowaniu. Z
uwagi na charakter stwierdzonego – rażącego – naruszenia prawa, odnoszącego się wyłącznie do decyzji organu odwoławczego, skutku nie mógł odnieść wniosek skarżących o uchylenie również decyzji organu I instancji, zwłaszcza że do rozpatrzenia pozostają ich, wniesione w terminie, odwołania od tejże decyzji. Z tego bowiem względu w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania art. 135 p.p.s.a.
W odniesieniu do złożonych 10.07.2025 r. na rozprawie sądowej wniosków pełnomocnika skarżących (k. 114) o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej dotyczącej oceny zasadności formalnego zalegalizowania budowy elektrowni fotowoltaicznej oraz oświadczenia biegłego co do terminu przedłożenia tej opinii (1 miesiąc) z jednoczesnym żądaniem odroczenia rozprawy, należy wskazać, że sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy i nie przeprowadza postępowania dowodowego. Może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a.). Nie jest to w żadnym wypadku obowiązek, lecz jedynie uprawnienie Sądu. W rezultacie Sąd postanowił oddalić ww. wnioski – o czym rozstrzygnięto na rozprawie 10.07.2025 r. – również ze względu na konieczność zapewnienia ustanowionej w art. 7 p.p.s.a. zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego, która ma swoje odniesienie zarówno w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak też w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4.11.1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, uwzględniając poniesione przez każdego z trzech skarżących – którzy złożyli odrębne skargi – koszty uiszczonych wpisów od skargi (po 500 zł), opłat skarbowe od udzielonych pełnomocnictw (po 17 zł) oraz wynagrodzenia reprezentującego ich radcy prawnego (po 480 zł) – na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).