II SA/Ke 158/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania A. W. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka D. W. Organ administracji uznał, że skarżąca nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko, ponieważ pozostaje w związku partnerskim z R. D., z którym ma córkę J. D. i wspólnie ją wychowują. Zdaniem organu, fakt wychowywania wspólnego dziecka z partnerem wyklucza status osoby samotnie wychowującej, nawet jeśli partner nie jest biologicznym ojcem drugiego dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał jednak skargę za zasadną. Sąd odwołał się do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności definicji osoby samotnie wychowującej dziecko (art. 3 pkt 17a) oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczących władzy rodzicielskiej. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, czy osoba wychowuje dziecko wspólnie z jego rodzicem. W sytuacji, gdy partner matki nie jest biologicznym ojcem dziecka, a władza rodzicielska przysługuje wyłącznie matce, pozostawanie w związku nieformalnym nie pozbawia jej statusu osoby samotnie wychowującej. Sąd zaznaczył, że choć partner może być członkiem rodziny w szerszym rozumieniu i jego dochody mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu kryterium dochodowego, to nie wpływa to na status matki jako osoby samotnie wychowującej dziecko z poprzedniego związku, którego ojciec nie żyje. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części odmawiającej przyznania dodatku, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kontekście związków partnerskich i rodzin zrekonstruowanych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych systemach prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba pozostająca w nieformalnym związku partnerskim, z którym wychowuje wspólne dziecko, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko z poprzedniego związku, jeśli partner nie jest biologicznym ojcem tego dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba pozostająca w nieformalnym związku partnerskim, z którym wychowuje wspólne dziecko, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko z poprzedniego związku, jeśli partner nie jest biologicznym ojcem tego dziecka i nie sprawuje nad nim władzy rodzicielskiej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja osoby samotnie wychowującej dziecko (art. 3 pkt 17a u.ś.r.) nie wyklucza takiego statusu w przypadku pozostawania w związku nieformalnym, jeśli partner nie jest rodzicem dziecka. Kluczowe jest posiadanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, która przysługuje jedynemu żyjącemu rodzicowi, a zawarcie nowego związku lub posiadanie wspólnych dzieci z partnerem nie pozbawia tego statusu.
Czy definicja rodziny w ustawie o świadczeniach rodzinnych (art. 3 pkt 16) wpływa na interpretację definicji osoby samotnie wychowującej dziecko (art. 3 pkt 17a)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, definicja rodziny i definicja osoby samotnie wychowującej dziecko mają różne cele i nie ma sprzeczności w traktowaniu osoby jako samotnie wychowującej dziecko, jednocześnie wliczając dochody partnera do dochodów rodziny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że cel definicji rodziny jest inny niż cel definicji rodzica samotnie wychowującego dziecko. Partner matki jest członkiem rodziny, a jego dochody mogą być brane pod uwagę przy ustalaniu kryterium dochodowego, ale nie wpływa to na status matki jako osoby samotnie wychowującej dziecko z poprzedniego związku.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję.
u.ś.r. art. 3 § pkt 17a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko.
u.ś.r. art. 11a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Warunki przyznawania dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § pkt 16
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja rodziny.
u.ś.r. art. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Kryterium dochodowe do przyznania świadczeń rodzinnych.
k.r.o. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Władza rodzicielska przysługuje rodzicom.
k.r.o. art. 94 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W przypadku śmierci jednego z rodziców, władza rodzicielska przysługuje drugiemu.
k.r.o. art. 144 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Roszczenie alimentacyjne dziecka wobec ojczyma/macochy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 3 pkt 17a u.ś.r. zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą pozostawanie w związku nieformalnym nie pozbawia statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, jeśli partner nie jest rodzicem tego dziecka. • Władza rodzicielska nad dzieckiem przysługuje jedynemu żyjącemu rodzicowi, a zawarcie nowego związku lub posiadanie wspólnych dzieci z partnerem nie wpływa na ten status. • Cel dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest wsparcie osoby, która samodzielnie ponosi ciężar wychowawczy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że pozostawanie w związku partnerskim i wychowywanie wspólnego dziecka z partnerem wyklucza status osoby samotnie wychowującej dziecko z poprzedniego związku. • Interpretacja definicji rodziny (art. 3 pkt 16 u.ś.r.) jako przesłanka do odmowy przyznania dodatku.
Godne uwagi sformułowania
Nie można bowiem postawić znaku równości pomiędzy sytuacją osoby stanu wolnego wychowującą dziecko z wcześniejszego związku i nie wychowującą jednocześnie innego dziecka wspólnie z jego rodzicem (a zatem osobą samotną, nie posiadającą żadnego wsparcia w procesie wychowawczym dzieci) i osobą, która oprócz dziecka z wcześniejszego związku posiada również co najmniej jedno dziecko z rodzicem, z którym je aktualnie wychowuje. Taka osoba nie jest przecież samotna. • Władza rodzicielska przysługuje rodzicom, zaś jeżeli jedno z rodziców nie żyje, przysługuje drugiemu z rodziców. Zawarcie związku małżeńskiego przez jedynego żyjącego rodzica dziecka nie przekłada sią na nabycie przez nowego współmałżonka władzy rodzicielskiej nad tym dzieckiem. • Dla zachowania tego statusu nie musi więc pozostawać osobą samotną, tzn. niezamężną ani niepozostającą w związku nieformalnym.
Skład orzekający
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Krzysztof Armański
sprawozdawca
Jacek Kuza
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kontekście związków partnerskich i rodzin zrekonstruowanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce i może nie mieć bezpośredniego zastosowania w innych systemach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i jego interpretacji w kontekście zmieniających się modeli rodziny, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Związek partnerski nie odbiera prawa do dodatku dla samotnej matki – kluczowa wykładnia sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.