II SA/Ke 156/05

II SA/Ke 156/05 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2006-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza
Renata Detka /sprawozdawca/
Teresa Kobylecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art.28 ust.1, art.2 ust.1 i 3, art.37 ust.1 pkt2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art.103 ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Sygnatura akt: II SA/Ke 156/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. i I. małż. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] numer [...] w przedmiocie : nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nałożył na J. i I. B. obowiązek dokonania przymusowej rozbiórki szopy drewnianej znajdującej się na działce położonej w K. II nr 177, usytuowanej przy granicy działki M. T., dobudowanej bez ściany własnej do budynku stodoły.
W uzasadnieniu organ podniósł, że wyrokiem z dnia 27 marca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I-szej instancji, nakazującą na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, rozbiórkę przedmiotowej szopy. Sąd zakwestionował ustalenia stanu faktycznego sprawy i zalecił przy ponownym jej rozpoznaniu uzupełnienie postępowania dowodowego, dokonanie szczegółowych ustaleń co do zakresu
i daty wykonanych prac oraz przeprowadzenie dokładnej oceny zgromadzonych dowodów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustalił, że szopa będąca przedmiotem postępowania składa się z drewnianych słupów wkopanych
w ziemię, na których wspiera się drewniana jednospadowa konstrukcja dachu pokryta eternitem. Dobudowana została bez ściany własnej do istniejącego budynku stodoły, posiada trzy ściany obite deskami, przy czym ściana zachodnia jest jednocześnie drewnianym bocznym ogrodzeniem działki. Wewnątrz szopy składowane jest drewno na opał. Uwzględniając podane przez inwestorów – J. i I. małżonków B. fakty organ przyjął, że roboty budowlane przy budowie szopy wykonywane były samowolnie przed rokiem 1995 i dokonał oceny zgodności budowy obiektu z obowiązującym wówczas przepisami tj, rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Przedmiotowa szopa narusza przepis § 13 ust. 1 tego rozporządzenia, albowiem usytuowana została przy granicy działki i posiada ściany wykonane z materiałów palnych, podczas gdy przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia dopuszczał możliwość sytuowania budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy, ale ze ścianami i dachem
z materiałów niepalnych. W tym stanie rzeczy, obiekt podlegać musi rozbiórce stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r., albowiem stwierdzone naruszenie przepisów techniczno-budowlanych powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia związane z zagrożeniem pożarowym. Organ I-szej instancji dokonał także oceny obiektu pod względem zgodności
z przepisami obowiązującym w roku 2000, kiedy to inwestorzy dokonali remontu szopy polegającego na wymianie i zagęszczeniu desek w zewnętrznych ścianach, wykonaniu nowej konstrukcji dachu oraz wymianie pokrycia dachowego z blachy na eternit. Roboty te wykonane zostały bez zgłoszenia. Przedmiotowa szopa narusza przepis § 270 ust. 1 i ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który stanowił, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki winien posiadać dach i ściany nie rozprzestrzeniające ognia i od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 60 minut. Szopa w obecnym stanie narusza także obowiązujące aktualnie przepisy rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
a konkretnie § 272 ust. 2 i 3, który powtarza dyspozycję powyżej cytowanego przepisu § 270 ust. 1, przy czym ściana oddzielenia przeciwpożarowego winna mieć odporność ogniową REI 60. Obiekt ten stwarza więc niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, a usunięcie zaistniałych niezgodności z przepisami przeciwpożarowymi jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadnione.
Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji wniesione przez J.
i I. małżonków B., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygniecie decyzją z dnia [...].
Organ II instancji poczynił ustalenia zgodne z przyjętymi w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i przyjął, że nakaz rozbiórki orzeczony został prawidłowo. Potwierdził, że przedmiotowy obiekt narusza przepisy w zakresie bezpieczeństwa pożarowego obowiązujące w dacie jego wnoszenia oraz obecnie, przytaczając ponownie ich treść. Ponieważ samowolna budowa szopy miała miejsce przed wejściem w życie ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stosownie do treści art. 103 ust. 2 tej ustawy, należy zastosować prawo poprzednio obowiązujące, a to art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z roku 1974 nakazujący rozbiórkę obiektów wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującym w okresie ich budowy w razie, gdy właściwy organ stwierdzi, że powodują one niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Niebezpieczeństwo to w tym przypadku wynika
z zagrożenia pożarowego jakie stwarza szopa.
W nawiązaniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że opinię z zakresu pożarnictwa należy uznać za zbędną wobec faktu, że przepisy wykonawcze do Prawa budowlanego określają, jakie budynki mogą być sytuowane przy granicy działki. Zaznaczył również, że stosunki panujące między sąsiadami nie mają wpływu na rozstrzygnięcia zapadające przed organami nadzoru budowlanego, natomiast kwestie własnościowe mogą być rozstrzygane na drodze powództwa cywilnego. Ponadto S. B. jest stroną w niniejszym postępowaniu, albowiem w aktach sprawy znajduje się akt własności zmieni, z którego wynika, ze jest on właścicielem działki nr 2218.
W przedmiotowym obiekcie nie ma możliwości dokonania przeróbek, gdyż wiązałoby się to z wykonaniem nowego obiektu od podstaw, tj. wykonaniem fundamentów oraz wszystkich ścian z materiałów niepalnych.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Krakowie wnieśli J. i I. małżonkowie B. zarzucając:
1. nie ustalenie w toku przeprowadzonego postępowania, czy szopka na drewno, o która chodzi w sprawie składająca się z dwóch palików oraz daszku ze starego eternitu ma charakter obiektu budowlanego, do którego stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.,
2. nie wyjaśnienie sprawy przez nie zasięgniecie opinii biegłego
z zakresu pożarnictwa dla ustalenia, czy faktycznie przedmiotowa szopka istniejąc na gruncie już od 10 lat powoduje zagrożenie przeciwpożarowe, o jakim mowa w skarżonej decyzji, co powoduje iż postępowanie dotknięte jest wadą niemożliwą do usunięcia na etapie postępowania przed Sądem,
3. z ostrożności procesowej, obrazę art. 39 Prawa budowlanego z 24 października 1974 r., przez nie rozważenie możliwości odroczenia wykonania przedmiotowej decyzji na okres 10 lat,
4. nie przeprowadzenie dowodu z akt I Ns 151/01 Sądu Rejonowego
w K. dla ustalenia, iż składającemu doniesienie
w przedmiotowej sprawie S. B. nie przysługuje przymiot strony, bowiem kwestia własności przedmiotowej działki jest prawomocnie przesądzona, a działanie S. B. ma wyłącznie charakter szykany przeciwnika sądowego, dla którego niepomyślnie zakończyło się przeprowadzone postępowanie, tyczące zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości.
Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości i "przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania", ewentualnie uzupełnienie postępowania dowodowego przez przeprowadzenie dowodu z akt INs 151/01 Sądu Rejonowego w K. oraz opinii biegłego z zakresu ochrony przeciwpożarowej dla ustalenia, czy przy założeniu, iż sporna szopka jest obiektem budowlanym tworzy ona zagrożenie pożarowe dla właściciela nieruchomości sąsiedniej czy też nie, ewentualnie na wypadek uznania decyzji za trafną o odroczenie jej wykonania na 10 lat.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego orzeczenia podnieść
w pierwszym rzędzie należy, że ustalenia poczynione przez organy obu instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy, realizują zalecenia zawarte
w uzasadnieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 27 marca 2003 r.
Dowody zebrane w sprawie jednoznacznie wskazują na to, że przedmiotowy obiekt wybudowany został przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, bez wymaganego prawem wówczas obowiązującym pozwolenia na budowę. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) przewidywał bowiem, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przez roboty budowlane ustawa rozumiała natomiast roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych
i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego ( art. 2 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.). Obiektem budowlanym były zaś stałe
i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe i inne wymienione w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy.
Nie ulega wątpliwości, że szopa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego, bez względu na to czy przyjmie się, że ma ona – z uwagi na brak związania z gruntem - charakter tymczasowy czy też stały, jest budynkiem w rozumieniu ustawy z 1974 r. Co za tym idzie, jej wzniesienie wymagało pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadają.
Jako obiekt wybudowany samowolnie, podlega zatem w tym zakresie z mocy art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, regulacji zawartej
w przepisach ustawy poprzednio obowiązującej, tj. Prawa budowlanego z roku 1974 r., co prawidłowo przyjęły organy obu instancji.
Przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 tego Prawa przewidywał przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy w sytuacji, gdy właściwy organ stwierdził, że powoduje on niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Niewątpliwie niebezpieczeństwem takim jest zagrożenie pożarowe i w razie stwierdzenia okoliczności świadczącej o tego rodzaju niebezpieczeństwie właściwy organ nadzoru budowlanego obowiązany jest orzec o rozbiórce obiektu, tak jak stało się w sprawie niniejszej.
W stanie faktycznym sprawy, nie do obrony jest pogląd, że przedmiotowa szopa, naruszająca podstawowe przepisy w zakresie ochrony przeciwpożarowej, obowiązujące tak w dacie jej wznoszenia, remontu jak i obecnie, nie stwarza niebezpieczeństwa zagrożenia pożarowego. W uzasadnieniach obu decyzji przepisy te zostały przytoczone i zacytowane, co zwalnia Wojewódzki Sąd Administracyjny od powoływania ich po raz kolejny. Nie mają przy tym racji skarżący twierdząc, że jedynie dowód z opinii biegłego mógłby zagrożenie, jakie stwarza przedmiotowa szopa potwierdzić. Przepisy dotyczące zachowania w budynkach norm w zakresie ochrony przeciwpożarowej – a takie obiekt ten narusza – mają na celu wyeliminowanie zagrożenia ludzi i mienia niebezpieczeństwem wystąpienia pożaru. Dlatego właśnie cytowane w decyzji organu I-szej instancji rozporządzenia wymagają, aby budynki wznoszone przy granicy miały wszystkie ściany i dach z materiałów nie rozprzestrzeniających ognia, do których drewno z oczywistych powodów nie należy. Z tych też względów dla stwierdzenia, że szopa inwestorów, usytuowana w granicy
i posiadająca ściany z desek stwarza zagrożenie pożarowe, nie potrzeba wiadomości specjalnych, a tylko wówczas stosownie do art. 84 § 1 kpa organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii.
Ustosunkowując się zaś do zarzutów zawartych w skardze podnieść należy, co następuje:
1. co do charakteru szopy będącej przedmiotem postępowania, to – jak już podkreślono wyżej, nie ulega wątpliwości, że jest ona obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Z punktu widzenia definicji zawartej w art. 2 ust. 1 tej ustawy nie ma znaczenia, że jest to obiekt o nieskomplikowanej konstrukcji. Nie składa się ona zresztą tylko z "dwu palików oraz daszku", ani nie jest "daszkiem podpartym dwoma grubszymi kijami" – jak sugerują skarżący – ale obiektem zamkniętym, służącym jako skład opału. Świadczy o tym opis szopy wynikający z przeprowadzonych na miejscu oględzin oraz znajdujące się w aktach administracyjnych zdjęcia obiektu.
2. jeśli chodzi o zarzut dotyczący niezasięgnięcia opinii biegłego dla stwierdzenia, czy szopa stwarza zagrożenie pożarowe, to nie jest on zasadny z przyczyn, o jakich była już mowa wyżej. Dla ustalenia takiego zagrożenia nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że szopa istnieje na gruncie "już od 10 lat". Co się zaś tyczy wniosku o dopuszczenie przed sądem dowodu z opinii biegłego z zakresu pożarnictwa, to możliwości takiej nie przewidują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ograniczając postępowanie dowodowe do przeprowadzenia dowodu z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie ( art. 106 § 3 ustawy).
3. Przepis art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowił, że jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, lub w wypadku, o którym mowa w art. 38 ust. 2, właściwy organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas
i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu w sposób określony
w decyzji. Już samo brzmienie przytoczonego przepisu wskazuje na to, że nie można mówić o jego naruszeniu przez organy. Nie obejmuje on bowiem swoją dyspozycją sytuacji, w której rozbiórkę orzeczono
w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, jak miało to miejsce w sprawie. Jeśli zaś chodzi o zawarty w skardze wniosek dotyczący odroczenia nakazu rozbiórki, to niezależnie od braku merytorycznych podstaw do takiego orzeczenia, także i w tym przypadku nie przewidują takiej możliwości przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawierając ścisły katalog rozstrzygnięć, jakie może wydać sąd administracyjny rozpoznając skargę ( art. 145 – 151 ustawy).
4. postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało na wniosek S. B., który przedłożył Akt Własności Ziemi świadczący o tym, że jest właścicielem nieruchomości ( tj. działki nr 2218 ), na której posadowiona została przedmiotowa szopa. Nie można zatem przyjąć, aby nie miał on przymiotu strony. To prawda, że w toku postępowania zapadło dnia 30 października 2002 r. postanowienie Sądu Rejonowego
w K. w sprawie INs 151/01 oraz Sądu Okręgowego w K.
z dnia 5 maja 2003 r. w sprawie II Ca 438/03 stwierdzające nabycie własności działki nr 2218/1 w drodze zasiedzenia na rzecz I.
i J. małżonków B., jednak – jak wynika z oświadczeń złożonych przez S. B. na oględzinach w dniu 25 września 2003 r. oraz w piśmie z 27 listopada 2003 r. – orzeczenia te nie były prawomocne w dacie wydania decyzji przez organ II instancji. Ponadto nawet gdyby było inaczej, to i tak S. B. na mocy powołanego już wyżej Aktu Własności Ziemi pozostaje właścicielem działki oznaczonej nr 2218/2, sąsiadującej z nieruchomością na której znajduje się przedmiotowa szopa i chociażby z tego tytułu ma przymiot strony
w rozumieniu art. 28 kpa. Z tego względu przeprowadzenie dowodu z akt INs 151/01 Sądu Rejonowego w K. nie było konieczne dla rozpoznania sprawy zarówno w postępowaniu administracyjnym jak
i sądowym.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.