II SA/KE 155/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2023-04-12
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananadbudowaocena technicznapostępowanie naprawczedecyzja kasacyjnasprzeciwWSAnadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego, uznając, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione ze względu na potrzebę wyjaśnienia kwestii technicznych dotyczących samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. J. od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji nakładał na inwestorkę obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej samowolnie nadbudowanego budynku. Sąd uznał, że decyzja kasacyjna była uzasadniona, ponieważ nałożony obowiązek nie doprowadziłby bezpośrednio do stanu zgodnego z prawem, a konieczne było dalsze postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia zakresu niezbędnych robót budowlanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał sprzeciw M. J. od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na nadbudowie zniszczonego budynku mieszkalnego. PINB nakładał na inwestorkę obowiązek przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego budynku, w szczególności stropu nad parterem. ŚWINB, uchylając tę decyzję, uznał, że nałożony obowiązek nie realizuje celu postępowania naprawczego, jakim jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej, podkreślił, że jego kontrola ogranicza się do oceny istnienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował ten przepis, ponieważ nałożony obowiązek przedłożenia oceny technicznej nie prowadził bezpośrednio do legalizacji samowoli budowlanej, a konieczne było dalsze postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia zakresu niezbędnych robót budowlanych. Sąd oddalił sprzeciw, wskazując, że nie jest władny do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy w tym trybie postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja kasacyjna była uzasadniona, ponieważ nałożony przez organ I instancji obowiązek przedłożenia oceny technicznej nie doprowadziłby bezpośrednio do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a konieczne było dalsze postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia zakresu niezbędnych robót budowlanych.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy słusznie uznał, że nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie kończy postępowania naprawczego w sposób zgodny z prawem, gdyż samo przedłożenie oceny nie doprowadza obiektu do stanu zgodnego z prawem. Konieczne jest ustalenie, jakie roboty należy wykonać, co wymaga dalszego postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 50 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Pb art. 51 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Pb art. 51 § ust. 3 pkt 1 i 2

Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 50 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 51 § ust. 3 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 64b § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64d § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pb art. 81c § ust. 2

Prawo budowlane

Pb art. 48 § ust. 1

Prawo budowlane

Pb art. 49f § ust. 1

Prawo budowlane

Pb art. 37 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 64b § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64d § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pb art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 49f § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 37 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nałożony obowiązek przedłożenia oceny technicznej nie doprowadziłby do stanu zgodnego z prawem, a konieczne było dalsze postępowanie wyjaśniające. Sąd administracyjny nie jest władny do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy w postępowaniu sprzeciwowym od decyzji kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżącego dotyczący błędnej kwalifikacji robót jako naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy zostały wykonane bez pozwolenia na budowę (art. 48 Prawa budowlanego).

Godne uwagi sformułowania

kontrola sądowa w zakresie rozpoznania sprzeciwu polega na dokonaniu oceny, czy w okolicznościach danej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób wykorzystał możliwość wydania decyzji kasacyjnej nie może pominąć treści art. 64e p.p.s.a., wedle którego zakres sądowej kontroli tego rodzaju decyzji ograniczony został wyłącznie do oceny istnienia przesłanek, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Celem postępowania naprawczego jest każdorazowo doprowadzenie obiektu, realizowanego lub zrealizowanego w warunkach przewidzianych w art. 50 ust. 1 ustawy, do stanu zgodnego z prawem. Przedłożenie oceny technicznej nie prowadzi bezpośrednio do takiego celu, zwłaszcza, gdy przewiduje ona konieczność wykonania określonych robót budowlanych.

Skład orzekający

Renata Detka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasacyjnych w postępowaniu administracyjnym oraz zakresu kontroli sądowej w takich sprawach, a także stosowanie przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i postępowań naprawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasacyjnej oraz konkretnych przepisów Prawa budowlanego. Nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów prawa budowlanego ze względu na analizę procedury odwoławczej i sądowej w kontekście samowoli budowlanej.

Kiedy decyzja organu odwoławczego jest tylko "kasacją"? Sąd wyjaśnia granice kontroli w sprawach budowlanych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 155/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 par. 2,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 64b par. 3, art. 151a par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2023 r. sprawy ze sprzeciwu M. J. od decyzji Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia oceny technicznej oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Decyzją z 31.01.2023 r., znak: [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB) na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. (PINB)
z 6 grudnia 2022 r., nakładającej na P. K. jako inwestorkę wykonywanych samowolnie (bez wymaganego pozwolenia na budowę) robót budowlanych polegających na nadbudowie zniszczonego, nieużytkowanego budynku mieszkalnego, stanowiącego przerwaną budowę, znajdującego się na działce nr [...], obręb 0025, przy ul. [...] w K., obowiązek przedłożenia w terminie do 28 lutego 2023 r. oceny technicznej, opracowanej przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się przynależnością do właściwej izby samorządu zawodowego, oceniającej wcześniej wybudowaną część budynku, a w szczególności stan stropu nad parterem, z określeniem, że ocena techniczna powinna również określać ewentualne roboty budowlane, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wcześniej istniejącej części budynku do odpowiedniego stanu,
uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że M. J. we wniesionym odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowalnej. W ocenie skarżącego, organ I instancji niezasadnie zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, gdyż w świetle art. 48 ust. 1 pkt 1 tej ustawy dokonywanie nadbudowy obiektu pomimo braku wymaganego pozwolenia na budowę (braku przeniesienia pozwolenia na budowę, które zresztą mogło wygasnąć ze względu na przerwę w budowie przekraczającą 3 lata) jest samowolą budowlaną. Ponadto decyzja organu I instancji nie ma związku z prowadzoną niezgodnie z prawem nadbudową budynku, gdyż nakłada obowiązek przedstawienia oceny wcześniej wybudowanej części budynku dotyczącej w szczególności stropu nad parterem. Jeśli inwestorka przedstawi wymaganą ocenę, organ nadzoru budowlanego wyda jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, która kończy postępowanie naprawcze. Może być więc tak, że PINB stwierdzi wykonanie obowiązku nie odnoszącego się w ogóle do nielegalnych robót budowalnych i tym samym zakończy się postępowanie naprawcze, co zdaniem skarżącego nie powinno mieć miejsca. Ponadto nałożony przez organ I instancji obowiązek nie odpowiada istocie decyzji opartej o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji ustalił, że pismem z 29.06.2022 r. M. J. poinformował PINB o prowadzonej rozbiórce rudery na działce przy ul. [...] w K., domagając się interwencji.
Podczas oględzin przeprowadzonych 5.08.2022 r. ustalono, że na ww. działce znajduje się m.in. położony w jej północnej części, blisko ulicy, budynek o wymiarach w rzucie ok. 15,00 x 6,30 m, usytuowany bezpośrednio przy granicy zachodniej
z działką przy ul. [...]. Budynek ten zaczął być budowany na podstawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i obory, udzielonego decyzją Naczelnika Gminy M. z 30.03.1977 r. Budowa nie została jednak zakończona, zrealizowano parter i strop nad parterem oraz ściany piętra, natomiast nigdy nie wykonano stropu nad piętrem ani dachu. Budowa została przerwana wiele lat temu
i od tego czasu budynek niszczał. Obecnie, w 2022 r. wykonano roboty budowlane, polegające na rozebraniu ścian piętra, z pozostawieniem parteru i stropu nad parterem. Następnie wykonany został nowy wieniec nad parterem, na wieńcu tym wymurowane zostały nowe ściany piętra z nadprożami, posiadające wysokość około 2,7 m (10 warstw pustaków plus wieniec). Parter budynku posiada ściany murowane z cegły i kamienia, nad parterem istnieje strop żelbetowy na belkach stalowych. Według ustaleń organu, istniejący strop nad parterem jest w złym stanie technicznym, z ubytkami materiału i widoczną korozją belek stalowych. W kilku miejscach jest podparty stalowymi podporami. Ustalono, że wymiary budynku są zgodne z projektem zagospodarowania działki. Budynek w poziomie parteru usytuowany jest w odległości ok. 10 cm od budynku mieszkalnego znajdującego się na sąsiedniej działce przy ul. [...], a jego nadbudowa usytuowana jest w odległości około 30 cm od tego obiektu. Właścicielką działki przy ul. [...] w K. jest P. K..
Pełnomocnik inwestorki przedłożył do wglądu ekspertyzę techniczną wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego, z której wynika, że była to przerwana budowa z murami piętra bez stropu i dachu. Wskazano szereg robót do wykonania, w tym wykonanie podciągu w celu podparcia stropu nad parterem.
Pełnomocnik inwestorki oświadczył, że o zamiarze rozbiórki nadbudowy (czyli murów piętra), która zagrażała zawaleniem zawiadomiono organ, przystąpiono do rozbiórki tych murów, a następnie wykonano wieniec po obrysie budynku na murach parteru i odbudowę murów na piętrze budynku – zgodnie z projektem budowlanym
z 1977 r. wraz z wieńcem żelbetowym. Okazał zgłoszenie z 15.07.2022 r., dokonane w Urzędzie Miasta K. dotyczące remontu istniejącego budynku mieszkalnego, polegającego na otynkowaniu i ociepleniu budynku, wymianie okien, drzwi, dachu, wymianie instalacji elektrycznej, c.o. i wodnej.
Postanowieniem z 9.08.2022 r., wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt
1, 2, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, PINB wstrzymał w terminie natychmiastowym prowadzenie robót budowlanych przy nadbudowie istniejącego zniszczonego, nieużytkowanego budynku mieszkalnego, stanowiącego przerwaną budowę, wykonywanych przez P. K. – ze względu na prowadzenie tych robót bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak również z przekroczeniem zakresu robót budowlanych ujętych w zgłoszeniu z 15.07.2022 r. Postanowienie zostało doręczone inwestorce 30 sierpnia 2022 r.
W toku postępowania wszczętego w sprawie prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę nadbudowy zniszczonego nieużytkowanego ww. budynku mieszkalnego, właściciel sąsiedniej działki P. K. w piśmie z 29.08.2022 r. poinformował organ I instancji o wznowieniu robót budowlanych przy tym obiekcie, podobnie uczynił M. J. pismem z tej samej daty.
Podczas kontroli przeprowadzonej 1.09.2022 r. przedstawiciele PINB ustalili, że wykonano mury piętra i murłatę, powyżej wieńca wymurowane są ściany z gazobetonu o wysokości od ulicy około 1 m (4 warstwy pustaków), a od strony granicy zachodniej o wysokości około 1,5 m (6 warstw pustaków) i od strony południowej o wysokości około 1 m. W dniu kontroli nie prowadzono już robót budowlanych.
PINB dla Miasta K. decyzją z 29.09.2022 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy, nakazał inwestorce zaniechanie dalszych robót budowlanych.
W wyniku odwołania M. J., ŚWINB decyzją z 24.11.2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Sprzeciw od tej decyzji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w K. M. J. i w związku z tym akta przesłane zostały do Sądu. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie sprzeciwu jest w toku.
Tymczasem wcześniej PINB dla Miasta K. wydał opisaną na wstępie decyzję z 16.12.2022 r.
Dokonując ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ŚWINB przytoczył treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, art. 50 ust. 1, art. 48 ust. 1, i art. 49f ust. 1 tej ustawy i stwierdził, że w tym przypadku nie można stwierdzić, aby wypełniona została przesłanka określona w dwóch ostatnich przepisach, ponieważ w czasie wykonywania robót budowlanych w 2022 r. istniała
w obiegu prawnym decyzja Naczelnika Gminy M. z 30.03.1977 r. udzielająca dla E. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i obory.
W dodatku nie można stwierdzić, aby budynek był zrealizowany z odstępstwem od projektu zatwierdzonego udzielonym pozwoleniem. P. K. nie dokonała przeniesienia na siebie decyzji o pozwoleniu na budowę i fakt ten stanowi naruszenie przepisów, ale nie z takim skutkiem, jaki widziałby skarżący – nie jest to podstawa do uznania, że inwestorka realizowała w 2022 r. budowę całkowicie bez pozwolenia.
Zatem do sprawy złego stanu technicznego budynku, a w szczególności złego stanu stropu nad parterem zastosowanie znajdują przepisy art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, roboty te są bowiem prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Organ przytoczył treść art. 37 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego i podniósł, że sprawa dalszej budowy budynku po ewentualnym wydaniu przez właściwy organ decyzji dotyczącej wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, rozpatrywana będzie przez organ architektoniczno-budowlany w ramach postępowania o wydanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast w kwestii złego stanu technicznego budynku istnieje konieczność uzyskania przez organ nadzoru budowlanego oceny technicznej. Decyzja organu I instancji nakładająca obowiązek przedłożenia oceny technicznej nie jest jednak właściwa z uwagi na treść 51 ust. 3 Prawa budowlanego, który określa sposoby rozstrzygnięć kończących postępowanie naprawcze. W przypadku przedłożenia żądanej oceny technicznej organ I instancji musiałby wydać decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy. Gdyby zaś z oceny wynikała konieczność wykonania jakichkolwiek robót, organ I instancji nie miałby już możliwości wydania następnej decyzji, opartej o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W zaistniałej sytuacji organ I instancji ma możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 tej ustawy.
W sprzeciwie wniesionym od decyzji z 31.01. 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, M. J. zarzucił dokonanie w uzasadnieniu decyzji błędnej kwalifikacji wykonywanych robót jako naruszenia przez inwestorkę art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w sytuacji, gdy w rzeczywistości zostały one wykonane bez pozwolenia na budowę. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie tej części uzasadnienia, w jakiej organ II instancji uznał za właściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, a z ostrożności procesowej – o odstąpienie od wymierzania organowi grzywny.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 64d
§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja (tzw. kasacyjna) została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Rozpoznając sprzeciw od decyzji kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może pominąć treści art. 64e p.p.s.a., wedle którego zakres sądowej kontroli tego rodzaju decyzji ograniczony został wyłącznie do oceny istnienia przesłanek, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 64b § 3 p.p.s.a., w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji, przepisu art. 33 p.p.s.a. nie stosuje się, co oznacza, że w postępowaniu przed sądem bierze udział jedynie strona wnosząca sprzeciw oraz organ, który wydał zaskarżoną decyzję.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie, kontrola sądowa w zakresie rozpoznania sprzeciwu polega na dokonaniu oceny, czy w okolicznościach danej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób wykorzystał możliwość wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezzasadnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Obowiązkiem sądu administracyjnego, który rozpoznaje sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Rozpoznając sprzeciw Sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy, ponieważ na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Nie może więc poddać ocenie decyzji objętej sprzeciwem w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na treść przytoczonego wyżej art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Kontrola sądowoadministracyjna decyzji kasacyjnej nie może zatem, co do zasady, obejmować końcowej oceny materialnoprawnej, związanej z rozstrzygnięciem istoty sprawy. Sformułowanie wniosków w tym zakresie byłoby bowiem przedwczesne
i niedopuszczalne (por. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 24 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 90/20; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie przyjmuje się także, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji. Wskazać należy również, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., ale również wskazać dlaczego nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. W kompetencjach organu odwoławczego mieści się konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w niewielkim zakresie, przez przeprowadzenie określonego dowodu, co w razie zaistnienia takiej sytuacji wyłącza dopuszczalność podjęcia decyzji kasacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15; z 15 grudnia
2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16; dostępne j.w.).
Zaprezentowane wyżej poglądy orzecznictwa Sąd orzekający podziela
w całości i przyjmuje jako własne.
Dokonując kontroli decyzji objętej sprzeciwem w zakreślonych wyżej granicach zauważyć należy, że u podstaw zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. leżało stanowisko, że nałożony w decyzji I instancji obowiązek przedłożenia przez inwestorkę oceny technicznej, dotyczącej zbadania stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., w szczególności stanu stropu nad parterem, z określeniem ewentualnych robót budowlanych, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wcześniej istniejącej części budynku do odpowiedniego stanu, nie realizuje celu postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50 i 51 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.
Celem postępowania naprawczego jest każdorazowo doprowadzenie obiektu, realizowanego lub zrealizowanego w warunkach przewidzianych w art. 50 ust. 1 ustawy, do stanu zgodnego z prawem. Wprawdzie przedłożenie przez inwestora oceny technicznej uznać należy w niektórych przypadkach za konieczne, to jednak nałożenie takiego obowiązku na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozbawia organ nadzoru budowlanego możliwości podjęcia decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych, których realizacja wynika z przedłożonej oceny technicznej i jest konieczna w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego stanowi bowiem, że w przypadku nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2), po upływie zakreślonego terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Słusznie więc organ II instancji podnosi, że w przypadku wykonania przez inwestorkę obowiązku nałożonego w decyzji PINB dla Miasta K. z 6.12.2022 r.
i stwierdzenia w przedłożonej ocenie technicznej, że konieczne jest wykonanie określonych robót budowlanych, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organowi nadzoru budowlanego pozostaje jedynie możliwość stwierdzenia wykonania obowiązku na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy. Ponieważ decyzja wydana w oparciu o ten ostatni przepis kończy postępowanie naprawcze, obowiązek nakładany w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 winien być tak określony, aby samo jego wykonanie doprowadzało kontrolowane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Przedłożenie oceny technicznej nie prowadzi bezpośrednio do takiego celu, zwłaszcza, gdy przewiduje ona konieczność wykonania określonych robót budowlanych.
Skoro organ II instancji przyjął, że wykonanie nałożonego na inwestorkę obowiązku nie doprowadzi obiektu do stanu zgodnego z prawem i jednocześnie ustalił, że budynek, zwłaszcza strop nad parterem, jest w złym stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), to zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za uzasadnione. ŚWINB przyjął bowiem, że konieczne jest ustalenie, czy, a jeśli tak - jakie roboty należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem – i w tym celu wskazał na konieczność wydania przez organ I instancji postanowienia dowodowego, o jakim mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Takie ustalenie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, przy czym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zaprezentowane przez organ odwoławczy stanowisko uniemożliwiało więc merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w II instancji.
Odnosząc się do zarzutu skargi wskazać należy, że w postępowaniu prowadzonym na skutek sprzeciwu, którego granice zakreślają przywołane na wstępie przepisy, Sąd nie miał podstaw prawnych do dokonywania oceny, czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo prowadzą postępowanie dotyczące budynku przy ul. [...] w K. w trybie naprawczym przewidzianym w art. 50 i 51 ustawy, czy też właściwe w tym przypadku byłoby zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Taka ocena może zostać wyrażona przez sąd administracyjny dopiero w razie wniesienia skargi na decyzję kończącą merytorycznie postępowanie w sprawie, do których to decyzji nie należy decyzja, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że kontrola sądowoadministracyjna decyzji kasacyjnej nie może, co do zasady, obejmować końcowej oceny materialnoprawnej, związanej z rozstrzygnięciem istoty sprawy. Sformułowanie wniosków w tym zakresie byłoby bowiem przedwczesne i niedopuszczalne, gdyż przesądzałoby o prawach podmiotów, które z uwagi na treść art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Z tych przyczyn Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI