II SA/Ke 146/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2024-05-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyrozbiórkaogrodzeniegranica działkiprawo własnościpostępowanie administracyjnesamowola budowlanaochrona zabytków

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części ogrodzenia, uznając, że organ nie wyjaśnił wystarczająco kwestii granicy działek i prawa do dysponowania nieruchomością.

Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części ogrodzenia wykonanego przez M. P., które według organu II instancji przekraczało granicę działki należącej do Skarbu Państwa. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego nie wykazał w sposób wystarczający naruszenia granicy działki i nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów, w tym precyzyjnej inwentaryzacji geodezyjnej. Sąd podkreślił, że brak jednoznacznego ustalenia przebiegu granicy i prawa do dysponowania nieruchomością uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) nakazującą M. P. rozbiórkę części ogrodzenia, które miało przekraczać granicę działki nr ewid. [...] należącej do Skarbu Państwa. Sprawa rozpoczęła się od kontroli PINB w Opatowie, która wykazała samowolne wykonanie ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia, mimo że działka znajdowała się na terenie objętym ochroną konserwatorską. Postępowanie toczyło się w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Po serii decyzji i odwołań, ŚWINB ostatecznie uchylił decyzję PINB i nakazał rozbiórkę części ogrodzenia, argumentując brak wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki nr ewid. [...]. Sąd administracyjny uznał jednak, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Wskazał na nieprecyzyjne sformułowanie sentencji nakazu rozbiórki, które nie określało jednoznacznie, która część ogrodzenia ma zostać rozebrana. Ponadto, sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie zebrał wystarczających dowodów, aby ustalić przebieg granicy między działkami i fakt jej naruszenia przez ogrodzenie. Sąd podkreślił, że organy orzekające w sprawach budowlanych nie rozstrzygają władczo kwestii granic nieruchomości, a powinny opierać się na dokumentach geodezyjnych. W sytuacji rozbieżności między dokumentacją a stanem faktycznym, sąd uznał za konieczne zobowiązanie inwestora do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej. Niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności stanowiło naruszenie przepisów postępowania, co skutkowało uchyleniem decyzji ŚWINB.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie wykazał w sposób wystarczający naruszenia granicy działki przez ogrodzenie i nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów, w tym precyzyjnej inwentaryzacji geodezyjnej, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie zebrał wystarczających dowodów, aby ustalić przebieg granicy między działkami i fakt jej naruszenia przez ogrodzenie. Brak jednoznacznego ustalenia przebiegu granicy i prawa do dysponowania nieruchomością uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Pb art. 50 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia.

Pb art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

Pb art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ust. 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania sądowego.

Ppsa art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania sądowego.

k.p.a. art. 136 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić dowód uzupełniający.

Pb art. 29 § 2 pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zgłoszenia wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub altan o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki.

Pb art. 29 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wymagają dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30.

k.p.a. art. 76

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego nie wykazał w sposób wystarczający naruszenia granicy działki przez ogrodzenie. Organ nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów, w tym precyzyjnej inwentaryzacji geodezyjnej. Sentencja decyzji nakazującej rozbiórkę była nieprecyzyjna.

Odrzucone argumenty

Organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki nr ewid. [...], na której znajduje się fragment ogrodzenia i sporne przejście.

Godne uwagi sformułowania

Organy orzekające w sprawie budowy ogrodzenia nie rozstrzygają władczo kwestii przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami sąsiednimi. Ustalając przebieg granicy opierają się m.in. na aktualnych dokumentach geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które – z mocy art. 76 k.p.a. korzystają z domniemania prawdziwości jako dokumenty urzędowe. Taka sentencja zaskarżonej decyzji jest nieprecyzyjne i niejednoznaczne, co wyklucza w przyszłości możliwość ewentualnej egzekucji rozbiórki ogrodzenia w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykona dobrowolnie nałożonego na niego obowiązku.

Skład orzekający

Beata Ziomek

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Renata Detka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność precyzyjnego ustalania granic działek i prawidłowego zbierania dowodów w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanych, zwłaszcza w kontekście ogrodzeń i naruszenia prawa własności sąsiadów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia i potencjalnego naruszenia granicy działki, z uwzględnieniem przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy konflikt sąsiedzki dotyczący granic działek i samowoli budowlanej, ale z perspektywy błędów proceduralnych organów administracji, co jest cenne dla prawników procesowych.

Sąd uchyla nakaz rozbiórki ogrodzenia. Kluczowy błąd organu nadzoru budowlanego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 146/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Jacek Kuza
Renata Detka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 50 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 76, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 23 stycznia 2024 r. znak: WOA.7721.59.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz M. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 23 stycznia 2024 r., znak: WOA.7721.59.2023, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB), po rozpatrzeniu odwołania A. i J. M., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PIMB) w Opatowie z 22 maja 2023 r. znak: OINB-NB.5160.1.9.2023.RO stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na M. P. decyzją Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6.02.2023 r., znak: WOA.7721.1.2023 i w to miejsce orzekł: na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023r., poz. 682 – dalej Pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775), o nałożeniu na inwestora, M. P. obowiązku wykonania rozbiórki ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w O. w części, w której ogrodzenie przekracza granicę działki nr ewid. [...] należącej do Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W związku z interwencją A. i J. M. inspektorzy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opatowie przeprowadzili 27.09.2022 r. kontrolę w wyniku której ustalono, że właściciel działki o nr ewid. [...] położonej przy Pl. O. [...] M. P. wykonał ogrodzenie na całej szerokości tej działki. Ogrodzenie wykonano na długości 7,05m i umiejscowiono je w odległości 15-20 cm od istniejącego od strony północnej działki muru ogrodzeniowego wykorzystywanego obecnie jako wsparcie wiaty. Ogrodzenie o wysokości l,7m. posiada konstrukcję stalową słupową zakotwioną w gruncie (4 słupki), pomiędzy którymi wykonano wypełnienie z typowych profili stalowych, powlekanych. Jego wykonanie zagrodziło istniejące uprzednio przejście o szerokości około 80cm znajdujące się wzdłuż zachodniej granicy działki nr ewid. [...]. Przejście to zagrodzone zostało również od ulicy W. stalową zamykaną furtą. Zgodnie z oświadczeniem M. P., ogrodzenie zostało przez niego wybudowane pod koniec sierpnia bieżącego roku na terenie własnej działki, po uprzednim wydaniu przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach, Delegatury w Sandomierzu decyzji z 15.06.2022 r., znak: DS.N.UR.5152.76.2022, zezwalającej inwestorowi na "budowę wewnętrznego ogrodzenia posesji" na działce oznaczonej nr ewid. [...] przy PI. O. w O. Organ ustalił, że ww. działka leży na terenie oznaczonym na rysunku Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta O., zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 29 stycznia 2015r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Woj. Świętokrzyskiego z dnia 13 marca 2015r., (...) oraz Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia 22 lutego 2019r., zmienionego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w O., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Woj. Świętokrzyskiego z dnia 9 marca 2020r., poz. [...] symbolem: 19MWU oraz objęta jest ochroną konserwatorską ustalona dla układu urbanistyczno-krajobrazowego.
Z uwagi na wykonanie ogrodzenia bez wymaganego prawem zgłoszenia PINB w Opatowie postanowieniem z 7.11.2022 r., znak: PINB-NB.5160.1.9.2022.RO, wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Pb, wstrzymał w terminie natychmiastowym kontynuację wszelkich robót budowlanych wykonywanych przy budowie ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] od strony działki nr ewid. [...] położonej przy Pl. O. [...] w O.
Na postanowienie to żadna ze stron nie wniosła zażalenia.
W dwumiesięcznym okresie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót, decyzją z 14.12.2022 r., PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb nałożył na M. P. obowiązek sporządzenia i przedłożenia do organu w terminie do 31.03.2023 r. dokumentów zawierających zakres zgłoszenia budowy określonych w art. 30 Pb:
- opisu zawierającego rodzaj, zakres i sposób wykonywania ogrodzenia wraz z rysunkami,
- oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb),
- oryginału lub uwierzytelnionej kopii pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W wyniku rozpatrzenia odwołania A. i J. ŚWINB decyzją z 6.02.2023 r. znak: WOA.7721.1.2023 uchylił w całości w/w decyzję organu I instancji i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7, w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Pb nałożył na inwestora, M. P. obowiązek wykonania w terminie do 31.04.2023 r. czynności, polegających na sporządzeniu i przedłożeniu w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Opatowie dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych dotyczących ogrodzenia działki nr ewid. [...] położonej przy Pl. O. [...] w O. do stanu zgodnego z prawem, tj.:
- opisu zawierającego rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania ogrodzenia wraz z rysunkami,
- dokumentów wykazujących posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- oryginału lub uwierzytelnionej kopii pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Organ I instancji uznał, że M. P. w dniu 27.04.2023 r. przedłożył wymagane dokumenty co pozwoliło na wydanie decyzji z 22 maja 2023 r. znak: PINB-NB.5160.1.9.2023 stwierdzającej wykonanie nakazanych robót budowlanych dotyczących ogrodzenia działki nr ewid. [...] do stanu zgodnego z prawem. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodzili się Państwo M., kwestionując ustalenie, że wybudowane przez M. P. ogrodzenie miało zasięg w terenie zgodny z jego faktyczną własnością.
W związku z odwołaniem ww. osób M. P. w piśmie z 19.06.2023 r zwrócił się o dołączenie do akt sprawy odpisu pozwu złożonego przez A. i J. M. do Sądu Rejonowego w Opatowie w sprawie o sygn. akt I C [...] o naruszenie posiadania, na okoliczność tego, że "w odwołaniu do WINB w Kielcach Państwo M. twierdzą, że przejście do ul. W. leży na terenie działki [...] należącej do Skarbu Państwa, a w złożonym pozwie twierdzą, że przejście jest moją własnością i domagają się ustanowienia służebności i umożliwienia przejścia." M. P. wniósł też o przeprowadzenie dowodu z przedłożonych dokumentów:
- decyzji z dnia 16.08.1990 r., znak: [...],
- wyroku z dnia 15.02.1993 r., sygn. akt IC [...],
- postanowienia z 8 lipca 1993 r., sygn. akt INS [...].
Przy pismach z 26.07.2023 r., oraz z 23.08.2023 r., A. M. i J. M. przedłożyli dodatkowe materiały dowodowe, stanowiące uzupełnienie wniesionego wcześniej odwołania, potwierdzające, iż działka nr ewid. [...], na której znajduje się przejście od posesji nr [...] do ulicy W., stanowi własność Skarbu Państwa, natomiast M. P. bezprawnie je zagrodził.
W wyniku złożonego odwołania A. i J. M. ŚWINB decyzją z 13.09.2023 r. uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach po rozpatrzeniu sprzeciwu M. P. od decyzji ŚWINB wyrokiem z dnia 30 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 592/23 uchylił decyzję z 13.09.2023 r. uznając, że organ II instancji nie wskazał przepisów postępowania których naruszenia dopuścił się organ I instancji i nie wyjaśnił dlaczego zdaniem organu, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ odwoławczy ustalił, że fragment przedmiotowego ogrodzenia znajduje się na działce nr ewid. [...], co do której inwestor nie wykazał prawa do dysponowania na cele budowlane. Organ odwoławczy dokonał oceny materialnoprawnej sprawy, co umożliwia wydanie decyzji merytorycznej, nie zaś kasacyjnej.
ŚWINB rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, ze M. P. jako inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki [...], jednakże brak takiego oświadczenia co do działki nr ewid. [...], na terenie której zlokalizowany jest fragment ogrodzenia oraz sporne przejście. W tej sytuacji nie można uznać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania niezbędne do doprowadzenia do zgodności z prawem oraz obowiązującymi przepisami robót budowlanych przy budowie ogrodzenia. Organ powołał się na stanowisko właściciela działki nr [...] (Skarb Państwa) który wskazał, że w wyniku rezygnacji z docieplenia muru patio, sporne przejście znajduje się częściowo na nieruchomości położonej w O., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w związku z tym część przejścia położona na gruncie Skarbu Państwa nie powinna być zagrodzona przez osoby prywatne.
ŚWINB wyjaśnił również kwestie procesowe związane z uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, co oznacza, że ŚWINB zobowiązany jest zakończyć sprawę rozstrzygnięciem.
W skardze do tut. Sądu M. P. wniósł o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji WOA.7721.59.2023 Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 stycznia 2024 r., utrzymanie w mocy decyzji PINB z 22 maja 2023 r. znak: PINB-NB.5160.1.9..2023.RO stwierdzającej wykonanie nałożonego obowiązku na M. P. decyzją ŚWINB z 6.02.2023 r. znak: WOA.7721.1.2023 r. oraz zwrot kosztów postepowania.
W uzasadnieniu podniesiono, że wykonane ogrodzenie nie stoi na gruncie Skarbu Państwa, ostatni słupek ogrodzenia jest oddalony 10cm-15cm od muru patio i ten odcinek nie jest zagrodzony. W związku z tym skarżący nie rozumie dlaczego organ żąda od niego prawa do dysponowania terenem, którego on nie zajmuje i właściciel działki nr ewid. [...] ma do niego nieograniczony dostęp. Zamontowana bramka nie stanowi własności ani skarżącego, ani Skarbu Państwa. Za bezpodstawne uważa domniemanie przez organ, że jego ogrodzenie narusza własność Skarbu Państwa. Podnosi również, że organ nie odpowiada na kierowane do organu wnioski, co wskazuje na stronniczość ŚWINB. Zdaniem autora skargi, organ nie określił dokładnie co i na podstawie jakich dokumentów ustalił przebieg granicy pomiędzy działkami [...] i [...], a jedynie przypuszcza, że mógł on naruszyć granicę działki [...], a nakładając obowiązek rozbiórki części ogrodzenia nie wskazuje w jakiej dokładnie części i nie popiera swojego stanowiska żadnymi konkretnymi argumentami czy dowodami. Dowodzi, że w aktach sprawy nie ma żadnego wniosku właściciela działki [...], który wskazywałby na okoliczność naruszenia granic jego działki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że doszło do naruszeń przepisów postępowania skutkujących koniecznością jego uchylenia.
Poza sporem jest, że inwestor, będący właścicielem działki [...], wykonał samowolnie roboty budowlane polegające na budowie ogrodzenia. Działka ta jest położona na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, na którym zgodnie z art. 29 ust. 7 Pb, roboty o których mowa w ust. 1-4 wymagają dokonania zgłoszenia. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 20 Pb odnosi się do ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20m. Inwestor przed przystąpieniem do budowy tego ogrodzenia o wysokości 1,7m nie dokonał wymaganego prawem zgłoszenia.
W tej sytuacji prawidłowo wszczęte zostało postępowanie w trybie art. 50-51 Pb. Jak bowiem stanowi art. 50 ust. 1 pkt 1 Pb, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f (tj. budowy obiektu budowlanego lub jego części) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepis ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 (art. 51 ust. 7).
Ostatecznie decyzją z 6.02.2023 r. znak: WOA.7721.1.2023 ŚWINB uchylając w całości decyzję PINB z 14.12.2022 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 7, w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 Pb nałożył na inwestora, M. P. obowiązek wykonania w terminie do 31.04.2023 r. czynności, polegających na sporządzeniu i przedłożeniu w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Opatowie dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych dotyczących ogrodzenia działki nr ewid. [...] położonej przy Pl. O. [...] w O. do stanu zgodnego z prawem, tj.:
- opisu zawierającego rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania ogrodzenia wraz z rysunkami,
- dokumentów wykazujących posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- oryginału lub uwierzytelnionej kopii pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W wykonaniu powyższego obowiązku inwestor przedłożył:
- kopię mapy ewidencyjnej potwierdzonej za zgodność z dokumentami ewidencji gruntów i budynków, obejmującej działki [...],
- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla ww. działek,
- kserokopię aktu notarialnego – umowy darowizny działki nr [...] na rzecz M. P.,
- Decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 15.06.2022 r.,
- opis ogrodzenia wraz z rysunkiem z 12 kwietnia 2023 r.
Postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przez zgodność z prawem należy rozumieć m.in. wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z 27.02.2014 r. sygn. akt II OSK 2322/12).
Istota sporu sprowadza się w pierwszej kolejności do rozstrzygnięcia, czy organ II instancji prawidłowo uznał, że inwestor nie wykonał w pełni nałożonego na niego decyzją z 6.02.2023 r. obowiązku, albowiem nie przedłożył dokumentów wykazujących posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pozwalających na legalizację robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia działki nr [...]. W konsekwencji, dokonując odmiennej oceny materiału dowodowego niż organ I instancji ŚWINB za zasadne uznał dokonanie rozbiórki ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr [...] w O., w części, w której ogrodzenie przekracza granicę działki nr [...] należącą do Skarbu Państwa. Wskazać należy, że takie zredagowanie sentencji zaskarżonej decyzji jest nieprecyzyjne i niejednoznaczne, co wyklucza w przyszłości możliwość ewentualnej egzekucji rozbiórki ogrodzenia w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykona dobrowolnie nałożonego na niego obowiązku. Nie wiadomo bowiem w której części ogrodzenie przekracza granicę działki nr [...] należącą do Skarbu Państwa. Już sama ta okoliczność skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie należy zauważyć, że z uzasadnienia w ogóle nie wynika w oparciu o jakie dokumenty ŚWINB uznał, że bliżej nieokreślona część ogrodzenia działki [...] podlega rozbiórce. Jest rzeczą powszechnie wiadomą, że organy orzekające w sprawie budowy ogrodzenia nie rozstrzygają władczo kwestii przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami sąsiednimi. Ustalając przebieg granicy opierają się m.in. na aktualnych dokumentach geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które – z mocy art. 76 k.p.a. korzystają z domniemania prawdziwości jako dokumenty urzędowe. Z dokumentacji przedłożonej przez skarżącego, w tym kopii mapy ewidencyjnej nie wynika jednoznacznie czy ogrodzenie znajduje się w całości na terenie działki [...]. Jak stwierdził PINB w uchylonej przez ŚWINB decyzji z 22 maja 2023 r. znak: PINB-NB.5160.1.9.2023.RO, istnieje rozbieżność w dokumentach geodezyjnych z sytuacją w terenie, a mianowicie w rzeczywistości budynki na działkach [...] i [...] zbliżone są do siebie – przylegają bezpośrednio ścianami. Na mapach geodezyjnych ww. budynki są oddalone od siebie na odległość ok. 05m-1,0m (odpowiednio ściany zachodnia i wschodnia). Potwierdzeniem tych rozbieżności jest stanowisko właściciela działki [...], który w piśmie z 24 listopada 2022 r. znak: GN-I.199.2022 oświadczył cyt.: "w wyniku rezygnacji z docieplenia muru patio, sporne przejście znajduje się częściowo na nieruchomości położonej w O., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] – stanowiącej własność Skarbu Państwa. W związku z powyższym część przejścia położona na gruncie Skarbu Państwa nie powinna być zagrodzona" (k. nr 24 akt I instancji). Wątpliwości organu II instancji powinny skutkować zobowiązaniem skarżącego do przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej, sporządzonej przez uprawnionego geodetę, który jednoznacznie wskaże lokalizację przedmiotowego ogrodzenia w stosunku do granic działki. Przypomnieć trzeba, że taką inwentaryzację wykonuje się w celu uzyskania aktualnych danych na temat przestrzennego rozmieszczenia usytuowania budynków i innych elementów zagospodarowania działki budowlanej. Czynność organu, która uzupełnia ustalenia faktyczne w oznaczonym zakresie (tylko w części) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w rozumieniu art. 136 k.p.a. i w ocenie Sądu nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zwłaszcza, że ŚWINB decyzją z 6.02.2023 r. znak: WOA.7721.1.2023 zobowiązał skarżącego do przedłożenia dokumentów wskazujących posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Niewyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa.
Co się tyczy wyroku WSA w Kielcach z 30 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Ke 592/23 podnieść należy, że ŚWINB uchylając decyzję PINB w Opatowie z 22 maja 2023 r. stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na M. P. decyzją ŚWINB z 6 lutego 2023 r. znak: WOA.7721.1.2023 nie wskazał konkretnie jakie czynności powinien dokonać organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu, ograniczając się do stwierdzenia, że M. P. nie przedłożył dokumentów, które wskazywałyby w sposób niebudzący wątpliwości fakt posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym Sąd nie mógł uznać, że zaistniały podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., czyli, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jednocześnie Sąd zwrócił w uzasadnieniu uwagę na możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. O konieczności uzupełnienia materiału dowodowego poprzez zażądanie inwentaryzacji geodezyjnej Sąd rozstrzygnął w niniejszym wyroku.
O kosztach postępowania na które składa się wpis od skargi w kwocie 500zł orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI