II SA/Ke 145/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielce2023-04-26
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanezgłoszenie robót budowlanychinstalacja gazowawspółwłasność nieruchomościterminysprzeciwdecyzja nieważna WSA Kielce

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził nieważność decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty i wniosła sprzeciw wobec zgłoszenia robót budowlanych, uznając, że organ odwoławczy przekroczył ustawowy termin do wniesienia sprzeciwu.

Sprawa dotyczyła zgłoszenia zamiaru wykonania wewnętrznej instalacji gazowej. Wojewoda uchylił decyzję Starosty o umorzeniu postępowania i wniósł sprzeciw, uznając braki w zgłoszeniu. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność decyzji Wojewody, ponieważ organ odwoławczy przekroczył 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, który jest terminem prawa materialnego. Sąd wskazał, że po upływie tego terminu organ odwoławczy mógł jedynie utrzymać decyzję organu I instancji w mocy lub umorzyć postępowanie.

Wojewoda decyzją z 7 grudnia 2022 r. uchylił decyzję Starosty z 10 października 2022 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy wewnętrznej instalacji gazowej i wniósł sprzeciw wobec tego zgłoszenia. Starosta pierwotnie umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące wcześniejszego zgłoszenia tej samej inwestycji. Wojewoda uznał jednak, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe, a jednocześnie stwierdził braki w zgłoszeniu, które uzasadniały sprzeciw. Inwestor, P. T., złożył skargę do WSA w Kielcach, domagając się uchylenia decyzji Wojewody. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody. Sąd podkreślił, że termin 21 dni na wniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, jest terminem prawa materialnego i nie może być przekroczony. W niniejszej sprawie Wojewoda wydał decyzję wnoszącą sprzeciw 7 grudnia 2022 r., podczas gdy termin ten upłynął 16 listopada 2022 r. (po uwzględnieniu przerwy spowodowanej postanowieniem o uzupełnieniu braków). Sąd uznał to za rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zaznaczył również, że po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu organ odwoławczy nie może orzekać co do istoty sprawy, a jedynie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji lub ją uchylić i umorzyć postępowanie. Konsekwencją stwierdzenia nieważności jest konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania przez Wojewodę z uwzględnieniem przedstawionej wykładni prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może wnieść sprzeciwu po upływie ustawowego terminu 21 dni, ponieważ jest to termin prawa materialnego.

Uzasadnienie

Termin 21 dni na wniesienie sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej jest terminem prawa materialnego. Po jego upływie organ odwoławczy nie posiada kompetencji do wniesienia sprzeciwu. Wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw po upływie tego terminu stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

Prawo budowlane art. 30 § 5c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § 5d

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji w sytuacji, gdy sprawa została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją.

k.p.a. art. 57 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy przekroczył ustawowy termin 21 dni do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody, że mógł uchylić decyzję Starosty i wnieść sprzeciw po upływie terminu.

Godne uwagi sformułowania

Termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, przez co nie może być przedłużany ani skracany. Po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu organ odwoławczy nie może wydać decyzji reformatoryjnej (a tym bardziej decyzji kasacyjnej), gdyż jest pozbawiony kompetencji do wniesienia sprzeciwu. Wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw 7 grudnia 2022 r. w sytuacji, gdy ustawowy, 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu już dawno upłynął – świadczy o rażącym naruszeniu prawa.

Skład orzekający

Sylwester Miziołek

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Jacek Kuza

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w sprawach zgłoszeń robót budowlanych oraz kompetencje organu odwoławczego po upływie tego terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia terminu przez organ odwoławczy w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów procesowych przez organy administracji, nawet w sprawach budowlanych. Pokazuje też, że błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Organ administracji przegapił termin i stracił prawo do sprzeciwu. Sąd stwierdził nieważność decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 145/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza
Renata Detka /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 156, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 57 par. 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 30 ust. 5d i ust. 5,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2022 r. [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z 7 grudnia 2022 r., [...], po rozpatrzeniu odwołania P. T. od decyzji Starosty [...]
z 10 października 2022 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym nr [...], usytuowanym na działce ewid. nr [...], położonej przy ul. [...]
w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że 22 września 2022 r.
w Starostwie Powiatowym w S. P. T. złożył zgłoszenie opisanej wyżej inwestycji. W związku ze stwierdzonymi brakami zgłoszenia Starosta [...] postanowieniem z 5 października 2022 r., nałożył na inwestora obowiązek jego uzupełnienia o projekt sporządzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2022. 1679) oraz o prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, działką ewid. nr [...], na cele budowlane tj. daty podpisu oświadczenia.
Ponadto organ wskazał, że jak wynika z przedłożonych dokumentów, budynek objęty zgłoszeniem usytuowany jest na działkach ewid. nr [...] i [...], natomiast
z mapy ewidencyjnej dostępnej w zasobach starostwa budynek ten usytuowany jest na działce ewid. nr [...] i rozbieżności te należy wyjaśnić.
W odpowiedzi strona złożyła 10 października 2022 r. pisemną odpowiedź, przy której przedłożyła oświadczenie z 10 października 2022 r. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W piśmie inwestor oświadczył, że wszystko jest zgodne z prawem - posiada analizę prawną i dokumenty potwierdzające prawo do dysponowania nieruchomością w tej sprawie, lecz wskazanych dokumentów nie przedstawił. Wnioskujący poinformował także, że nie toczy się żadne postępowanie administracyjne dotyczące tej samej inwestycji.
Decyzją z 10 października 2022 r. Starosta [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda zauważył, że sprawa zgłoszenia instalacji gazowej w budynku nr [...] na działce nr [...] w S. była przedmiotem postępowań organów obu instancji w 2021 r. P. T. 11 marca 2021 r. zgłosił zamiar budowy wewnętrznej instalacji gazowej w lokalach mieszkalnych nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...], na działce ewid. nr [...]. Starosta [...] decyzją z 23 kwietnia 2021 r. wniósł sprzeciw, uzasadniając, że nie zostało wykazane prawo do dysponowania działkami ewid. nr [...] i [...], na których budynek mieszkalny nr [...] jest usytuowany (zgodnie z przedłożoną wówczas dokumentacją projektową). Wojewoda decyzją z 27 sierpnia 2021 r. utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. P. T. zaskarżył decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który wyrokiem z 2 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 893/21 oddalił skargę (wyrok ten nie jest prawomocny – została wniesiona od niego skarga kasacyjna). W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że organy prawidłowo złożyły sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z 11 marca 2021 r., skoro skarżący nie okazał się dokumentem wskazującym na to, że dysponuje zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie instalacji gazowej wewnątrz budynku posadowionego na nieruchomości nr [...].
Organ II instancji zwrócił uwagę, że w czasie przysługującym do odwołania się od decyzji Starosty [...] z 23 kwietnia 2021 r. w sprawie zgłoszenia z 11 marca 2021 r., przed złożeniem odwołania z 10 maja 2021 r., P. T. złożył kolejne 4 zgłoszenia, których przedmiotem była wewnętrzna instalacja gazowa
w budynku nr [...] na działce nr ewid. [...]. Organ I instancji ocenił, że 4 nowe zgłoszenia dotyczą inwestycji zgłoszonej 11 marca 2021 r. i umorzył postępowania decyzjami z: 24 maja 2021 r., 25 maja 2021 r., 26 maja 2021 r., i 28 maja 2021 r. Rozstrzygnięcia te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy decyzjami z 23 lipca 2021 r., które nie zostały zaskarżone do WSA w Kielcach. Kolejnym zgłoszeniem w identycznej sprawie jest zgłoszenie złożone 22 września 2022 r., które było przedmiotem postępowania administracyjnego Starosty [...], zakończonego decyzją z 10 października 2022 r., sprawdzaną w niniejszym postępowaniu odwoławczym.
Wojewoda zgodził się z zarzutem odwołującego, że w niniejszej sprawie nie występuje przesłanka bezprzedmiotowości. Ocenił, że Starosta w decyzji
z 10 października 2022 r. nieprawidłowo wskazał, że postępowanie w sprawie zgłoszenia z 11 marca 2021 r. nadal jest w toku i w konsekwencji niezasadnie uznał postępowanie w sprawie zgłoszenia z 22 września 2022 r., dotyczące tej samej inwestycji, jako bezprzedmiotowe i je umorzył. Jednak, zdaniem organu II instancji, wobec stwierdzonych nieprawidłowości w przedmiotowym zgłoszeniu Starosta [...] zasadnie nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków
w określonym terminie w drodze postanowienia z 5 października 2022 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach Starosty [...] w sprawie zgłoszenia z 11 marca 2021 r. zamieszczono wydruk informacji o działce nr [...] obręb 05 S. z 22 marca 2021 r. wskazujący 8 współwłaścicieli działki, wśród których wymieniony jest P. T.. Do akt organu I instancji załączono też kopię decyzji Starosty [...] z 21 lipca 2020 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w S. obr. 05, działki nr [...], poprzez zezwolenie [...] Spółce [...] Sp. z o.o. na realizację inwestycji polegającej na przeprowadzeniu przewodów i urządzeń służących do przesyłania gazu ziemnego. Z decyzji tej wynika, że stan prawny tej nieruchomości jest nieuregulowany wobec nieprzeprowadzenia postępowania spadkowego po zmarłych właścicielach. Z dokumentów złożonych przez inwestora przy zgłoszeniu z 11 marca 2021 r. nie wynikało, aby P. T. posiadał zgodę współwłaścicieli nieruchomości gruntowej - działki nr [...], na wykonanie przedmiotowych robót. Wówczas Starosta [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia między innymi o prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. P. T. dosłał oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikającym z tytułu własności, wskazując budynek nr [...], nr ewide[...], na działce nr ewid. [...], obręb 05 S.. Złożył też pismo, w którym oświadczył, że jest jedynym właścicielem całego budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S. (nr ewidencyjny budynku [...]). Organy obu instancji oceniły wtedy, że pomimo uzupełnienia zgłoszenia inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i uznały, że należało orzec
o sprzeciwie wobec zgłoszonej inwestycji.
Organ odwoławczy dalej podał, że przedmiotowa inwestycja (wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej) stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością (wyrok WSA w Rzeszowie z 13 lutego 2019 r., II SA/Rz 1312/18)
i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, a brak takiej zgody jest równoznaczny
z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika
z orzecznictwa sądów administracyjnych, na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy braku zgody współwłaścicieli prawo to można uzyskać na drodze postępowania sądowego.
Wojewoda podkreślił, że inwestor pomimo obowiązku wyjaśnienia kwestii własności nieruchomości, nie okazał się dokumentem wskazującym na to, że dysponuje zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie instalacji gazowej wewnątrz budynku nr [...].
W tym stanie rzeczy organ II instancji stosownie do treści art. 138 § 1 ust. 2 kpa uchylił decyzję Starosty [...] z 10 października 2022 r. i orzekł
o sprzeciwie wobec zgłoszenia z 22 września 2022 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, P. T. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sprzeciwu wobec zgłoszenia z 22 września 2022 r.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w orzecznictwie utrwalone zostało stanowisko, że w przypadku odwołania od decyzji o bezprzedmiotowości postępowania, organy nie są uprawnione do badania sprawy w zakresie zgłoszenia, lecz wyłącznie w zakresie bezprzedmiotowości postępowania. Dlatego nie podnosił
w odwołaniu kwestii dotyczących zgłoszeń, a sprzeciw wniesiony przez Wojewodę jest niezgodny z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023.259 ze zm.), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jednym z nich jest przewidziane w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) lub w innych przepisach. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Instytucja stwierdzenia nieważności służy usunięciu z obrotu prawnego ostatecznych i nieostatecznych decyzji oraz postanowień dotkniętych najpoważniejszymi wadami, dotyczącymi przede wszystkimi naruszenia prawa materialnego. Decyzja dotknięta taką wadą nie może być konwalidowana, a wymogi pewności obrotu prawnego nakazują stwierdzenie jej wadliwości z mocą wsteczną od chwili ich wydania.
Stwierdzenie przez sąd administracyjny zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 156 k.p.a., skutkować musi stwierdzeniem nieważności decyzji (postanowienia) przez sąd administracyjny, stosownie do regulacji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bez względu na inne okoliczności sprawy. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) wymienione są enumeratywnie w art. 156 k.p.a. Jedną z nich jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie organu jest w sposób oczywisty sprzeczne z przepisami prawa, zaprzecza ich istocie i sensowi. Oczywistość naruszenia prawa wyklucza uznanie za rażące naruszenie takiego przepisu, którego treść pozwala na rozbieżne interpretacje zarówno co do wykładni, jak i zastosowania. Odmienność "zwykłego" i rażącego naruszenia prawa wyraża się w odmiennych skutkach procesowych. O ile zwykłe naruszenie prawa skutkuje uchyleniem decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) p.p.s.a., o tyle rażące naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem przez sąd nieważności decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy z wszystkimi tego konsekwencjami. Postawienie zatem zarzutu rażącego naruszenia prawa wymaga uzasadnienia, dlaczego naruszenie ma charakter rażący.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja organu II instancji uchylająca decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym i wnosząca sprzeciw wobec złożonego w tej sprawie zgłoszenia z dnia 22 września 2022 r. Powodem umorzenia postępowania przez organ I instancji, tj. Starostę Starachowickiego, było uznanie tego postępowania za bezprzedmiotowe ze względu na stwierdzenie, że identyczne zgłoszenie dotyczące tej samej inwestycji złożone przez tego samego inwestora
w dniu 11 marca 2021 r. jest ciągle procedowane, ponieważ inwestor złożył skargę do WSA w Kielcach na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 23 kwietnia 2021 r. wnoszącą sprzeciw od tamtego zgłoszenia.
Natomiast przyczyną uchylenia przez Wojewodę decyzji Starosty [...] z 10 października 2022 r. było uznanie za wadliwe stwierdzenia przez organ I instancji, że postępowanie w sprawie zgłoszenia z 11 marca 2021 r. nadal jest w toku, skoro – jak podniósł organ odwoławczy - postępowanie administracyjne dotyczące tego zgłoszenia zakończyło się ostateczną decyzją utrzymującą w mocy wniesiony sprzeciw. Toczące się przed WSA w Kielcach postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą inwestora na wspomnianą decyzję Wojewody nie oznacza, że postępowanie w sprawie zgłoszenia z 11 marca 2021 r. nadal jest w toku, skoro się ostatecznie zakończyło. Uchylając z takiego powodu decyzję pierwszoinstancyjną Wojewoda uznał równocześnie, że wskazane w sprawie, w tym również w toku poprzedniego postępowania dotyczącego takiego samego zgłoszenia z 11 marca 2022 r., braki obecnego zgłoszenia, mimo wyznaczenia inwestorowi przez organ I instancji terminu do ich uzupełnienia (postanowieniem z 5 października 2022 r.), nie zostały uzupełnione, przez co w dalszym ciągu istnieją i uzasadniają wniesienie sprzeciwu. Dlatego taki sprzeciw organ odwoławczy wniósł zaskarżoną decyzją, powołując jako jego podstawę art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity obowiązujący na datę podjęcia zaskarżonej decyzji, opublikowany w Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), przytaczanej dalej jako Prawo budowlane.
Ocena takiego rozstrzygnięcia wymaga przytoczenia tego ostatniego przepisu, a także art. 30 ust. 5d i ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z nimi, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji (art. 30 ust. 5c). Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 (art. 30 ust. 5d). Według natomiast art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.
Utrwalone i niekwestionowane orzecznictwo sądów administracyjnych, a także poglądy doktryny nie pozostawiają wątpliwości, że termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, przez co nie może być przedłużany ani skracany. W szczególności, wniesienie odwołania nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wniesienia sprzeciwu. Organ odwoławczy nie może zastosować art. 138 § 2 k.p.a., t.j. uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, organ nie może też, po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu, uchylić decyzji organu I instancji i orzec w sprawie co do istoty, skoro kompetencja organów do wniesienia sprzeciwu wygasła. Uchylenie decyzji i orzeczenie o wniesieniu sprzeciwu przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, stanowi naruszenie prawa materialnego. Po tym terminie organ odwoławczy nie może wydać decyzji reformatoryjnej (a tym bardziej decyzji kasacyjnej), gdyż jest pozbawiony kompetencji do wniesienia sprzeciwu (por. wyroki NSA: z 6 marca 2009 r., II OSK 307/08, z 21 maja 2009 r., II OSK 724/08, z 14 marca 2012 r., II OSK 2471/10, z 13 lutego 2013 r., II OSK 1926/11, z 15 kwietnia 2013 r., II OSK 2358/11, z 20 października 2015 r., II OSK 957/15, z 11 lipca 2017 r., II OSK 2074/16, z 28 sierpnia 2018 r, II OSK 2199/16 i z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 415/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to jeden z przypadków, gdy organ odwoławczy jest ograniczony w możliwościach podejmowania rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 k.p.a. (por.także A. Gliniecki, [w:] A. Despot- Mładanowicz, A. Gliniecki, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, W. 2016, s.403). Po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu organ odwoławczy może jedynie utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.).
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji rażąco narusza art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje bowiem na 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, który w tym przypadku nie został zachowany przez Wojewodę, gdyż upłynął z dniem 16 listopada 2022 r.
Termin z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego, który rozpoczął bieg następnego dnia po doręczeniu organowi I instancji zgłoszenia z 22 września 2022 r. (art. 57 § 1 k.p.a.), został przerwany postanowieniem Starosty [...] z 5 października 2022 r., nakładającym na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 5d Prawa budowlanego. Następnie rozpoczął bieg na nowo z dniem bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego do uzupełnienia zgłoszenia i upłynął 16 listopada 2022 r. Wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw 7 grudnia 2022 r. w sytuacji, gdy ustawowy, 21-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu już dawno upłynął – świadczy o rażącym naruszeniu prawa. To natomiast, w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadnia stwierdzenie jej nieważności, o czym Sąd orzekł na podstawie tych przepisów.
Konsekwencją stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organu II instancji jest konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania strony od decyzji Starosty [...] z 10 października 2022 r. Przy jego rozpoznawaniu organ II instancji będzie pamiętał o przedstawionej powyżej wykładni art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do motywów uchylenia przez Wojewodę decyzji organu I instancji, tj. uznania, że sprawa zgłoszenia nie jest bezprzedmiotowa, ponieważ nie toczy się już postępowanie administracyjne w przedmiocie pierwszego zgłoszenia tej samej inwestycji, na tej samej nieruchomości, dokonanego przez tego samego inwestora, należy zauważyć, że Wojewoda nie dostrzegł, że w obrocie prawnym pozostaje jego ostateczna decyzja z 27 sierpnia 2021 r., utrzymująca w mocy sprzeciw Starosty [...] z 23 kwietnia 2021 r. wobec zgłoszenia z 11 marca 2021 r. Jeżeli więc to zgłoszenie i zgłoszenie z 22 września 2022 r. rzeczywiście dotyczą takiej samej inwestycji (czego organy jednak nie skontrolowały, gdyż do tego konieczne byłoby porównanie nie tylko samych tych zgłoszeń, ale również dołączonej do nich dokumentacji, w tym obu projektów architektoniczno-budowlanych), to umorzenie postępowania przez organ I instancji może okazać się uzasadnione tym, że sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. W takiej sytuacji bowiem nie jest dopuszczalne ponowne wydawanie decyzji w tej samej sprawie, gdyż decyzja taka obarczona byłaby wadą nieważnościową, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI