II SA/KE 133/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. B. na decyzję Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu uchybień proceduralnych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Skarżąca A. B. domagała się stwierdzenia choroby zawodowej związanej z narażeniem na hałas i pyły przemysłowe. Organ pierwszej instancji nie stwierdził choroby, a organ odwoławczy, mimo że uznał decyzję organu pierwszej instancji za zasadną co do meritum, uchylił ją z przyczyn proceduralnych, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając prawidłowość zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. z powodu uchybień proceduralnych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Inspektora Sanitarnego, który nie stwierdził u skarżącej choroby zawodowej związanej z uszkodzeniem słuchu wywołanym hałasem ani chorób dróg oddechowych wywołanych substancjami drażniącymi. Wcześniejszy wyrok NSA uchylił poprzednie decyzje, wskazując na potrzebę jednoznacznego ustalenia przyczyn uszkodzenia słuchu. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził, że uszkodzenie słuchu lewego ucha wynikało ze zmian pozapalnych, a niedosłuch ucha prawego był związany ze starzeniem się, a torbiel krtani nie miała związku z pracą. Organ odwoławczy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, uchylił decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., wskazując na uchybienia proceduralne, takie jak brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania i brak zapewnienia czynnego udziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i sanowania uchybień proceduralnych. Sąd podkreślił, że choć organ odwoławczy wyraził pogląd co do meritum sprawy w uzasadnieniu, nie miało to wpływu na treść zaskarżonej decyzji kasacyjnej, która była prawidłowa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ uchybienia proceduralne w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie mogły zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym, a sprawa wymagała ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchybienia proceduralne, takie jak brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania i brak zapewnienia czynnego udziału, stanowiły podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wyrażenie poglądu co do meritum w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nie wpłynęło na jej prawidłowość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 15
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 14 § 2 pkt 1c
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. art. poz.15
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. art. poz.6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z powodu uchybień proceduralnych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej dotycząca meritum sprawy, która nie miała wpływu na rozstrzygnięcie oparte na przesłankach formalnych.
Godne uwagi sformułowania
uchybienia proceduralne w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, na jakie trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, nie mogły zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego Podjęcie w zaskarżonym rozstrzygnięciu kwestii merytorycznej oceny decyzji organu I instancji budzi zastrzeżenia, skoro organ jednocześnie wydał decyzję kasacyjną z przyczyn formalnych
Skład orzekający
Renata Detka
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Chobian
sędzia
Jacek Kuza
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku uchybień proceduralnych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybień proceduralnych i zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje znaczenie formalnych aspektów postępowania administracyjnego i prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Uchybienia proceduralne ważniejsze niż meritum? WSA o stosowaniu art. 138 § 2 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 133/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-03-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Dorota Chobian Jacek Kuza Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 134, art. 145 par. 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138 par.2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349 par. 15 w zw. z par. 2 ust. 1, par. 14 ust.2 pkt 1c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Sentencja Sygnatura akt: II SA/Ke 133/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant: Referent stażysta Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego T. G. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w wysokości 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie II SA/Ke 133/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził u A. B. choroby zawodowej: - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, wymienionego w poz.15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., jak również - przewlekłego zanikowego, przerostowego ani alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym, wymienionego w poz.6 powyższego wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu organ podniósł, że wyrokiem z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nie stwierdzającą u A. B. choroby zawodowej oraz utrzymującą ją w mocy decyzję organu II instancji z dnia[..]. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że organy służby zdrowia winny wypowiedzieć się jednoznacznie co do tego, czy stwierdzone uszkodzenie słuchu u strony jest spowodowane warunkami pracy tj. hałasem, czy też innymi przyczynami. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim z [...] nie stwierdził u A. B. zawodowego uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ani przewlekłego, zanikowego, przerostowego ani alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. Uszkodzenie słuchu ucha lewego powstało w wyniku zmian pozapalnych, których przyczyną nie był ponadnormatywny hałas przemysłowy, lecz przebyty proces zapalny ucha. Stwierdzony natomiast niedosłuch odbiorczy ucha prawego niewielkiego stopnia związany jest z procesem fizjologicznym starzenia słuchu i nie stanowi choroby. Rozpoznana torbiel zastoinowa krtani powstaje wskutek zaczopowania ujścia gruczołu śluzowego bądź surowiczego i nie ma związku z wykonywaną pracą. Rozpoznając odwołanie wniesione od tego rozstrzygnięcia przez A. B., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I-szej instancji. W toku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy podniósł, że zaskarżona decyzja jest trafna i zasadna w części dotyczącej nie stwierdzenia u A. B. chorób zawodowych, albowiem nie zostały one rozpoznane przez właściwe jednostki orzecznicze. Stwierdzone uszkodzenie słuchu nie jest klinicznie charakterystyczne dla przewlekłego urazu akustycznego, a wynika z przebytego procesu zapalnego ucha lewego. Stwierdzony natomiast podczas badań lekarskich w 1999 i 2003 r. niedosłuch ucha prawego niewielkiego stopnia nie może być uznany za następstwo pracy w hałasie zakończonej w 1994 r., gdyż hałas jest czynnikiem fizycznym oddziałującym na organizm człowieka jedynie w czasie i miejscu jego ekspozycji. Poza tym Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy nie rozpoznał u A. B. przewlekłego, zanikowego, przerostowego ani alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy jako choroby zawodowej uzasadniając swe stanowisko brakiem związku rozpoznanych zmian chorobowych z wykonywana pracą. Jednocześnie organ II instancji podniósł, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny popełnił uchybienia proceduralne, co spowodowało wydanie decyzji prawnie wadliwej. Nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania - po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy decyzji organów i i II instancji ( art. 61 § 1kpa ), nie zapewnił stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania ( art. 10 § 1 kpa ) wydając jedynie decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej oraz skierował tę decyzję jedynie do niej pomijając firmę A. ( jako następcę prawnego B.), będącą również stroną w sprawie. Ponadto dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez przedstawiciela Państwowego Inspektora Sanitarnego nie spełnia wymogów w zakresie dokumentowania chorób zawodowych. Ponieważ uchybienia te stanowią podstawę do zastosowania art. 138 § 2 kpa, organ I-szej instancji winien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i wydać stosowną decyzję. Skargę od tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. B. podnosząc, że od 1972 do 1994 r. pracowała w warunkach narażenia na hałas i pyły przemysłowe o działaniu drażniącym drogi oddechowe, których stężenie przekraczało dopuszczalne normy. Czynniki te miały decydujący wpływ na jej stan zdrowia, tj. uszkodzenie słuchu i odnawiające się polipy krtani. Choroby te powstały - w ocenie skarżącej w czasie wykonywania pracy zawodowej, gdyż w tym okresie miała trzykrotnie usuwane polipy. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji należało przede wszystkim odnieść się do zasadności zastosowania przez organ II instancji przepisu art. 138 § 2 kpa, który jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ wyższego stopnia. Stosownie do tego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I-szej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nie ulega przy tym wątpliwości, że uchybienia proceduralne w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, na jakie trafnie zwrócił uwagę organ II instancji, nie mogły zostać sanowane w postępowaniu odwoławczym, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa. W szczególności, uwaga ta dotyczy pozbawienia udziału w tym postępowaniu A., która niewątpliwie jest stroną jako następca prawny zakładu pracy, w którym ostatnio zatrudniona była skarżąca. Wyeliminowanie uchybień, na które wskazał Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w pisemnych motywach zaskarżonej decyzji, mogło zatem nastąpić jedynie poprzez ponowne przeprowadzenia postępowania przed organem I-szej instancji, co znalazło wyraz w prawidłowym rozstrzygnięciu organu odwoławczego. Jak wynika przy tym z treści skargi, zarzuty w niej sformułowane dotyczą nie tyle samego orzeczenia organu II instancji ( korzystnego przecież dla skarżącej), lecz wyrażonego w jego pisemnych motywach poglądu o zasadności uchylonej decyzji co do meritum. Podnieść w tym miejscu należy, że podjęcie w zaskarżonym rozstrzygnięciu kwestii merytorycznej oceny decyzji organu I instancji budzi zastrzeżenia, skoro organ jednocześnie wydał decyzję kasacyjną z przyczyn formalnych, o jakich była mowa wyżej. Decyzja taka wyłącza bowiem z natury zasadę merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Wyrażenie poglądu co do zasadności nie stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w motywach zaskarżonej decyzji jest zatem naruszeniem prawa ( art. 138 § 2 kpa), jednak nie wpływającym na wynik sprawy. W ostateczności bowiem decyzja wydana przez ten organ jest prawidłowa. Szczegółowe odniesienie się do argumentacji przedstawionej w skardze uznać zatem należy za przedwczesne, skoro faktycznie zwalczane przez A. B. stanowisko organu odwoławczego nie miało żadnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji, a sprawa będzie ponownie rozpoznana co do zasady przez organ I-szej instancji, a w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia i skutecznie złożonego odwołania - także przez organ odwoławczy. Na obecnym etapie postępowania, kontrola sądowoadministracyjna ograniczyć się musiała do oceny zgodności z prawem decyzji kasacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i prawidłowości zastosowania przez niego przepisu art. 138 § 2 kpa. Skoro zatem kontrola ta nie wykazała niezgodności z prawem w rozumieniu przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 tej ustawy. Orzeczenie zawarte w pkt II oparto o treść § 15 w zw. z § 2 ust. 1 oraz § 14 ust.2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI