II SA/KE 131/25

II SA/Ke 131/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
II OSK 2008/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-29
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 869
art. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa  z dnia 24 sierpnia 1991 r. - o ochronie przeciwpożarowej (t. j.)
Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
par. 8 ust. 4
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi "X" Sp. z o.o. na decyzję Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach z dnia 5 lipca 2021 r. znak: WZ.5592.3.1.2021 w przedmiocie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 131/25
Uzasadnienie
Decyzją z 5 lipca 2021 r. znak: WZ.5592.3.1.2021 Świętokrzyski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach z 12 maja 2021 r. znak: MZ.5585.53.2021 w przedmiocie wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Adresat tej decyzji tj. "X." Sp. z o.o. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Powyższa sprawa była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i Naczelnego Sądu Administracyjnego. WSA w Kielcach wyrokiem z 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 730/21 uwzględnił skargę X. Sp. z o.o. i uchylił decyzję Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach z 5 lipca 2021 r. znak WZ.5592.3.1.2021 oraz decyzję organu I instancji w przedmiocie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach wyrokiem z 8 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 927/22 uchylił powyższy wyrok WSA w Kielcach i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.
NSA wskazał, że choć Polskie Normy same w sobie nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego to powoływanie się na te normy jest zasadne tylko wówczas, gdy przepis ustawy bądź rozporządzenia bezpośrednio odwołuje się do wymogu ich stosowania. Z treści § 8 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych wynika wprost, że powyższy przepis prawa powszechnie obowiązującego odwołuje się do konkretnej normy. Z tego względu nie ma przeszkód by Sąd I instancji zwrócił się do organu administracji o nadesłanie dokumentu zawierającego normy techniczne, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji, a następnie dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem zastosowanych przez organ administracji norm technicznych.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., kierując się powyższymi zaleceniami, WSA w Kielcach zwrócił się do Świętokrzyskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach o nadesłanie Polskiej Normy PN-B-02857:2017-04 Ochrona Przeciwpożarowa budynków. Przeciwpożarowe zbiorniki wodne. Wymagania ogólne, a po nadesłaniu tego dokumentu przystąpił do ponownego rozpoznania skargi.
Zgodnie z zawartym w decyzji z 5 lipca 2021 r. znak: WZ.5592.3.1.2021 uzasadnieniem, w wyniku czynności kontrolno-rozpoznawczych organu I instancji, w dniach 22-25 marca 2021 r. zostały stwierdzone nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym dotyczące lokalizacji wyznaczonych stanowisk czerpania wody przy zbiorniku przeciwpożarowym w odległości mniejszej niż 16 m od ściany zewnętrznej budynku hali magazynowej nr 5 zlokalizowanej na terenie zakładu "X." Sp. z o.o. (zwanej dalej Spółką) przy ul. Ś. [...] na działce ewid. [...]. Ustalono, że przedmiotowa hala stanowi strefę pożarową kwalifikowaną jako produkcyjno-magazynowa (PM) o gęstości obciążenia ogniowego w przedziale od 2000 MJ/m2 do 4000 MJ/m2 i powierzchni wewnętrznej powyżej 1000 m2.
Mając na uwadze powyższe decyzją z 12 maja 2021 r. organ I instancji nakazał Spółce usytuowanie stanowisk czerpania wody zlokalizowanych przy punktach poboru wody ze zbiornika przeciwpożarowego znajdującego się na terenie działki przy ul. Ś. [...] w Kielcach, względem chronionego obiektu – budynku hali magazynowej nr 5 w sposób spełniający wymagania zawarte w Polskiej Normie PN-B-02857:2017-04, czyli w odległości co najmniej 16 m od jego ścian zewnętrznych. Termin wykonania obowiązku został określony do dnia 31 grudnia 2021 roku.
W odwołaniu od ww. decyzji Spółka zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 869), powoływanej dalej jako "u.o.p.", § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodę i dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. nr 124 poz. 1030), zwanego dalej rozporządzeniem, oraz pkt 4.5 Polskiej Normy PN-B-02857:2017-04. Zdaniem strony, doszło do błędnej interpretacji ww. przepisów, prowadzącej w konsekwencji do nałożenia nieuzasadnionego obowiązku zmiany usytuowania stanowisk czerpania wody.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, wskazał że obowiązek zapewnienia wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych dla obiektów budowlanych, produkcyjnych i magazynowych, służącej do zewnętrznego gaszenia pożaru wynika z § 6 ust. 3, a także ust. 10 rozporządzenia. Jak ustalono, przeciwpożarowe zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru dla budynku ww. hali magazynowej nr 5 stanowi zbiornik przeciwpożarowy o pojemności 600 m3, posiadający trzy stanowiska czerpania wody, który zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia wraz ze stanowiskami czerpania wody powinien spełniać wymagania określone w odpowiedniej Polskiej Normie. W tym zakresie powołano pkt 4.5 Polskiej Normy PN-B-02857:2017-04, zgodnie z którym – jak przytoczył organ – stanowisko czerpania wody powinno być usytuowane względem obiektu chronionego w sposób zapewniający możliwość bezpiecznego czerpania wody, przy czym odległość od obiektu chronionego nie powinna być mniejsza niż 8 m. Odległość ta powinna wynosić co najmniej 16 m, jeśli obiektem chronionym jest:
- budynek ze ścianą zewnętrzną, która w pasie terenu o szerokości 16 m, określonym od strony stanowiska czerpania wody, nie posiada klasy odporności ogniowej E 15, lub
- składowisko materiałów palnych lub obiekt budowlany, których strefa pożarowa zlokalizowana przy stanowisku czerpania wody, ma powierzchnię wewnętrzną przekraczającą 1000 m2 i gęstość obciążenia ogniowego przekraczającą 2000 MJ/m2.
Zestawiając powyższe wymagania z definicją obiektu budowlanego z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa hala magazynowa nr 5 stanowi obiekt budowlany, którego powierzchnia wewnętrzna przekracza 1000 m2 i gęstość obciążenia ogniowego przekracza 2000 MJ/m2. Tym samym, za pozostający bez znaczenia uznano fakt wykonania ściany zewnętrznej hali magazynowej nr 5 od strony stanowisk czerpania wody w klasie odporności ogniowej E 15 w celu możliwości ich usytuowania w odległości nie mniejszej niż 8 m. Natomiast stanowiska czerpania wody przy zbiorniku przeciwpożarowym usytuowane są w odległości 9,7 m od budynku hali magazynowej nr 5 – w związku z czym nie spełniają one wymagań określonych w przytoczonym punkcie 4.5 Polskiej Normy. W rezultacie, wobec powyższego stanu faktycznego nałożono na Spółkę obowiązek usytuowania stanowisk czerpania wody w sposób spełniający wymagania zawarte w Polskiej Normie PN-B-02857:2017-04, czyli w odległości co najmniej 16 m od ścian zewnętrznych chronionego obiektu – w celu zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego budynku poprzez umożliwienie skutecznego podjęcia działań ratowniczo-gaśniczych w przypadku pożaru, z wykorzystaniem zapasu wody zgromadzonego w zbiorniku przeciwpożarowym.
Odnosząc się do zarzutów odwołania co do konieczności zastosowania szerokiej wykładni językowej co do wymagań zawartych w Polskiej Normie, organ II instancji wskazał na prawidłowe zastosowanie wykładni celowościowej w zakwestionowanej decyzji – co ma miejsce ze względu na cel, któremu ten przepis służy, w sytuacji gdy sformułowanie badanego przepisu nie jest czytelne, nie jest jednoznaczne, lub też, jeżeli literalne rozumienie przepisu pozostawałoby w sprzeczności z celami, jakie ma realizować dany akt prawny (w tym przypadku ww. Polska Norma). W przypadku obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych, w tym budynków o powierzchni strefy pożarowej powyżej 1000 m2 zagrożenie pożarowe wynikające z gęstości obciążenia ogniowego powyżej 2000 MJ/m2 jest bardzo duże. Taka wartość gęstości obciążenia ogniowego, zgodnie z jego definicją zawartą w Polskiej Normie PN-B-02852:2001 "Ochrona przeciwpożarowa budynków, obliczanie gęstości obciążenia ogniowego oraz wyznaczanie względnego czasu trwania pożaru", świadczy o znacznej ilości materiałów palnych zgromadzonych na danej powierzchni – które w przypadku powstania pożaru będą generowały strumień ciepła na tyle duży, że odległość 8 m dla stanowiska czerpania wody będzie zbyt mała w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa ekip ratowniczych. Może to doprowadzić do sytuacji, w której przybyłe na miejsce zdarzenia jednostki ratownicze straży pożarnej nie będą mogły prowadzić skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych, gdyż dostęp do wody służącej do zewnętrznego gaszenia pożaru będzie ograniczony lub wręcz niemożliwy. Samochody gaśnicze posiadają zapas środka gaśniczego w postaci wody, jednak w przypadku pożarów obiektów budowlanych produkcyjnych i magazynowych ilość jest zazwyczaj niewystarczająca do ugaszenia pożaru, w szczególności gdy gęstość obciążenia ogniowego wynosi powyżej 2000 MJ/m2. Zgodnie z § 6 ust. 10 pkt 1 rozporządzenia oraz Polską Normą PN-B-02852:2001 w przypadku budynków produkcyjnych magazynowych czas trwania pożaru przewidziany dla rozpatrywanej strefy pożarowej, czyli budynku hali magazynowej nr 5, określony zgodnie cytowanymi wymaganiami, wynosi ponad 2 godziny dla gęstości obciążenia ogniowego 2000 MJ/m2 i ponad 5 godzin dla gęstości obciążenia ogniowego 4000 MJ/m2. Tym samym zapas wody w samochodach gaśniczych oraz brak zachowania wymaganej odległości stanowisk czerpania wody od chronionego obiektu nie zapewni prowadzenia skutecznych i bezpiecznych działań ratowniczo-gaśniczych.
Organ odwoławczy zaznaczył, że pkt 4.5 Polskiej Normy PN-B-02857:2017-04 dopuszcza lokalizację stanowiska czerpania wody w odległościach mniejszych niż określone w tej normie (8 m lub 16 m), pod warunkiem zastosowania ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej co najmniej REI-M 120 pomiędzy obiektem chronionym a stanowiskiem czerpania wody i punktem poboru wody, wykonanej w sposób zapewniający możliwość bezpiecznego czerpania wody w przypadku pożaru w obiekcie chronionym w czasie nie krótszym niż obliczeniowy czas trwania pożaru, jednak nie krócej niż przez 2 godziny. W odniesieniu do zarzutu Spółki, że hydrant wewnętrzny jest swego rodzaju stanowiskiem czerpania wody i może być usytuowany w odległości nie mniejszej niż 5 m od ściany chronionego budynku organ II instancji wskazał, że sposób czerpania wody ze zbiornika przeciwpożarowego skrajnie różni się od metody poboru wody z hydrantu zewnętrznego. Mianowicie, zasilanie w wodę ze zbiornika wymaga zastosowania motopompy pożarniczej lub autopompy pożarniczej montowanej w samochodzie gaśniczym, które należy ustawić na stanowisku czerpania wody, połączonych nasadą ssawną punktu poboru wody lub studzienką ssawną za pomocą węża ssawnego o długości maksymalnie 5 m. Taki sposób poboru wody wymaga stałej obsługi ww. pomp na stanowisku czerpania wody. W przypadku korzystania z hydrantu zewnętrznego, który instalowany jest na sieci wodociągowej o ustalonych parametrach, czerpanie wody odbywa się na zasadzie jej wypływu z określonym ciśnieniem i wydajnością, a hydrant jest łączony z samochodem gaśniczym wężami tłocznymi. Z tych przyczyn miejsce ustawienia samochodu gaśniczego, przyjmując minimalną odległość hydrantu od ściany budynku oraz długość jednego odcinka węża tłocznego 20 m, w zależności od sytuacji pożarowej może znajdować się znacznie dalej od ściany chronionego obiektu niż jest to wymagane dla stanowisk czerpania wody przy punktach poboru wody ze zbiornika i przeciwpożarowego.
Z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p. wynika bezpośrednio, że właściciel budynku jest zobowiązany przygotować budynek do prowadzenia akcji ratowniczej. Pod tym pojęciem rozumie się również zapewnienie wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych służącej do zewnętrznego gaszenia pożaru. W świetle powyższego organ I instancji słusznie wskazał na obowiązek usytuowania stanowisk czerpania wody w sposób spełniający określone wymagania. Jak wynika z treści ww. przepisu dobór odpowiednich rozwiązań, w tym ewentualnie rozwiązań zamiennych, pozostaje w gestii właścicieli budynku, gdyż to on z mocy prawa odpowiada za przygotowanie obiektu do prowadzenia działa ratowniczych. Z kolei zgodnie z § 8 ust. 3 rozporządzenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej – o czym strona została poinformowana w treści decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Spółka zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie:
a) przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy a mianowicie:
- art. 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p.
- § 8 ust. 4 rozporządzenia oraz pkt 4.5. Polskiej Normy PN-B-02857-2017-04, polegające na błędnej interpretacji ww. przepisów, prowadzącej w konsekwencji do nieuzasadnionego przyjęcia przez organ administracyjny, że skarżący nie przygotował w sposób należyty budynku hali nr 5 do prowadzenia akcji ratowniczej z uwagi na niespełnienie wymagań dotyczących projektowania i budowy przeciwpożarowych zbiorników wodnych wraz ze stanowiskami czerpania wody - co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na Spółkę niczym nieuzasadnionego obowiązku zmiany lokalizacji stanowisk czerpania wody na potrzeby ochrony przeciwpożarowej;
b) przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 138 § 2 pkt 2a w zw. z art. 140 w zw. z art. 6, 7, 8, 11 oraz 107 § 3 K.p.a., polegające na:
- braku należytego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu dotyczących interpretacji przepisów, na podstawie których została wydana zaskarżona decyzja;
- braku zaprezentowania przez organ odwoławczy własnej wykładni językowej w/w przepisów i nieuzasadnione odwołanie się do wykładni celowościowej;
- niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
- braku pogłębienia zaufania uczestników do organów administracji publicznej poprzez dowolne przyjęcie odmiennych niż przewidziane w przepisach wymagań dotyczących lokalizacji stanowisk czerpania wody oraz dowolność wydania decyzji w tym przedmiocie polegająca na niedostatecznym jej uzasadnieniu.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji – w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów prawa – oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na swoją rzecz.
W uzasadnieniu skargi Spółka, odwołując się do wykładni językowej zastosowanego przez organ zapisu Polskiej Normy, podniosła, że nie można zgodzić się z zajętym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem, iż skoro budynek hali magazynowej nr 5 jest obiektem budowlanym, którego powierzchnia wewnętrzna przekracza 1000 m2 i gęstość obciążenia ogniowego przekracza 2000 MJ/m2, to bez znaczenia pozostaje wykonanie ściany tego budynku od strony stanowiska poboru wody w klasie odporności ogniowej E15. Taka interpretacja zaprezentowana przez organ odwoławczy jest oczywiście błędna i prowadzi do dwóch absurdalnych i wzajemnie ze sobą sprzecznych wniosków a mianowicie, że:
- budynek nieposiadający ściany zewnętrznej o klasie odporności ogniowej co najmniej E15 lecz jednocześnie posiadający powierzchnię wewnętrzną nieprzekraczającą 1000 m2 i gęstość obciążenia ogniowego nieprzekraczającą 2000 MJ/ m2 mógłby być usytuowany względem stanowiska czerpania wody zarówno w odległości co najmniej 16 metrów (na podstawie podpunktu pierwszego normy) jak i 8 metrów (na podstawie podpunktu drugiego normy);
- podpunkt pierwszy punktu 4.5 Polskiej Normy PN-B-02857-2017-04, wobec rzekomego braku znaczenia posiadania ściany zewnętrznej o odpowiedniej klasie odporności od strony lokalizacji stanowiska czerpania wody, jest po prostu zbędny.
Zaprezentowaną argumentację wzmacnia dodatkowo zdaniem skarżącej wzajemna relacja pomiędzy pierwszym a drugim podpunktem punktu 4.5 Polskiej Normy PN-B-02857-2017-04. Pomiędzy tymi podpunktami występuje spójnik "lub", co oznacza, że dla spełnienia wymagania tego punktu (i posadowienia stanowiska czerpania wody w odległości nie mniejszej niż 8 metrów) wystarczy spełnienie jednego z wymienionych w tym punkcie warunków (co uczyniono zapewniając odpowiednią klasę ogniową ścian zewnętrznych obu budynku hali nr 5), ale nie jest wykluczone spełnienie obu warunków wymienionych w podpunkcie pierwszym i drugim punktu 4.5 Polskiej Normy PN-B-02857-2017-04. Niemniej jednak spełnienie warunku określonego w pierwszym podpunkcie punktu 4.5 ww. normy (zapewnienie odpowiedniej klasy odporności ogniowej ścian zewnętrznych) jest wystarczające aby usytuowanie stanowiska czerpania wody mogło nastąpić w odległości nie mniejszej niż 8 metrów od ścian obiektów chronionych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie 21 maja 2025 r. strony podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Podstawę prawną obowiązku nałożonego decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach z 12 maja 2021 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, stanowił przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 u.o.p., zgodnie z którym właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej, a także § 8 ust. 4 rozporządzenia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem wymagania dotyczące projektowania i budowy sieci wodociągowych, przeciwpożarowych zbiorników wodnych wraz ze stanowiskami czerpania wody oraz dojazdami do nich określają odpowiednie Polskie Normy. Stwierdzając nieprawidłowość usytuowania stanowisk czerpania wody zlokalizowanych przy punktach poboru wody ze zbiornika przeciwpożarowego znajdującego się na terenie działki przy ul. Ś. [...] , względem chronionego obiektu – budynku hali magazynowej nr 5, które to stanowiska, jak ustalono, znajdują się w odległości 9,7 metra od budynku tej hali, organy nakazały usytuować je w sposób spełniający wymagania zawarte w Polskiej Normie PN-B-02857:2017-04, czyli w odległości co najmniej 16 m od jego ścian zewnętrznych. Trzeba wskazać, że w realiach niniejszej sprawy kwestia stosowania tej normy została przesądzona w wyroku NSA z 8 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 927/22 i Sąd rozpoznający ponownie skargę z uwagi na moc wiążącą prawomocnego orzeczenia sądu wyrażoną w art. 170 p.p.s.a. zobowiązany jest przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 252/21, CBOSA).
Zgodnie z przywołaną wyżej Polską Normą, "stanowisko czerpania wody powinno być usytuowane względem obiektu chronionego w sposób zapewniający możliwość bezpiecznego czerpania wody, przy czym odległość od obiektu chronionego nie powinna być mniejsza niż 8 m. Odległość ta powinna wynosić co najmniej 16 m, jeśli obiektem chronionym jest:
- budynek ze ścianą zewnętrzną, która w pasie terenu o szerokości 16 m, określonym od strony stanowiska czerpania wody, nie posiada klasy odporności ogniowej E 15, lub
- składowisko materiałów palnych lub obiekt budowlany, których strefa pożarowa zlokalizowana przy stanowisku czerpania wody, ma powierzchnię wewnętrzną przekraczającą 1000 m2 i gęstość obciążenia ogniowego przekraczającą 2000 MJ/m2".
Skarżący wywodzi, że z treści podpunktu pierwszego ww. normy wynika, że jedynym wymaganiem stawianym budynkom w zakresie odległości od stanowiska czerpania wody do obiektu chronionego jest posiadanie ściany zewnętrznej od strony tego stanowiska charakteryzującej się odpowiednią klasą odporności ogniowej. Budynki o klasie odporności ogniowej mniejszej niż E15 powinny być oddalone od stanowiska czerpania wody o co najmniej 16 m, te zaś które posiadają co najmniej taką klasę mogą być oddalone zgodnie z zasadami ogólnymi tj. w odległości co najmniej 8 m. Skoro budynek hali magazynowej nr 5 posiada klasę odporności ogniowej od strony stanowiska czerpania wody E15 i jest zlokalizowany w odległości 9,7 m od stanowiska czerpania wody to oznacza, że skarżący spełnił wymagania prawne w zakresie usytuowania stanowisk czerpania wody ze zbiorników przeciwpożarowych wynikające z przepisów prawa. Nadto, zdaniem skarżącego, podpunkt drugi omawianej normy określa wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej dotyczące obiektów budowlanych innych niż budynki tj. budowli bądź obiektów małej architektury, a także składowisk materiałów palnych. Takimi obiektami (lecz nie budynkami) mogą być zbiorniki, silosy, tunele podziemne, przejścia dla pieszych, wiaty itp., w stosunku do których nie został sformułowany wymóg posiadania ściany o odpowiedniej klasie odporności ogniowej, lecz ich odległość od stanowiska czerpania wody uzależniona została od wielkości powierzchni wewnętrznej i gęstości obciążenia ogniowego tj. przekracza 2000 MJ/m2.
Z zaprezentowaną interpretacją nie można się zgodzić. W ocenie WSA w zakresie wyżej wskazanym Polska Norma PN-B-02857:2017-04 w części pkt 4.5 powinna być rozumiana w ten sposób, że zasadą jest, że stanowisko czerpania wody powinno być usytuowane względem obiektu chronionego tak, by zapewnić możliwość bezpiecznego czerpania wody. Nie może to być odległość mniejsza niż 8 m. Powinna to być odległość co najmniej 16 m, jeżeli zachodzi jeden z przypadków wymienionych w podpunkcie 1 lub podpunkcie 2. Świadczy o tym użycie spójnika "lub", które oznacza, że wystarczy spełnienie jednego z określonych wymogów tej normy, aby odległość względem obiektu chronionego wynosić musiała co najmniej 16 m. W analizowanej sprawie nie zachodzi przypadek wymieniony w podpunkcie 1, gdyż przedmiotowy budynek, co nie jest kwestionowane, posiada klasę odporności ogniowej E15, a wymóg określony w tym przepisie odnosi się do sytuacji, gdy budynek ze ścianą zewnętrzną, która w pasie terenu o szerokości 16 m, określonym od strony stanowiska czerpania wody, nie posiada klasy odporności ogniowej E 15. Podpunkt 2 odnosi się m.in. do obiektów budowlanych, których strefa pożarowa zlokalizowana przy stanowisku czerpania wody, ma powierzchnię wewnętrzną przekraczającą 1000 m2 i gęstość obciążenia ogniowego przekraczającą 2000 MJ/m2". Takim obiektem jest przedmiotowa hala magazynowa.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że kontrolowana hala magazynowa nr 5 jako budynek stanowi obiekt budowlany. W rozumieniu bowiem art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Wbrew twierdzeniom skarżącego, podpunkt 2 w pkt 4.5 PN nie wyłącza w zakresie wymagań ochrony przeciwpożarowej obiektów budowlanych będących budynkami. Gdyby ustawodawca chciał dokonać takiego wyłączenia to musiałby je wprost sformułować, tymczasem z treści normy takie wyłączenie nie wynika. Wręcz przeciwnie podpunkt 2 w pkt 4.5 PN odnosi się m.in. do budynków, których powierzchnia wewnętrzna przekracza 1000 m2 i gęstość obciążenia ogniowego przekracza 2000 MJ/m2. Takie parametry uzasadniają konieczność zlokalizowania stanowiska czerpania wody w odległości co najmniej 16 m od przedmiotowej hali magazynowej. Zdaniem Sądu zarówno wykładnia językowa, jak również celowościowa przemawiają za taką wykładnią Polskiej Normy PN-B-02857:2017-04. Utrzymanie porządku publicznego i bezpieczeństwa, w tym nakaz zapewnienia obywatelom warunków ochrony przed potencjalnymi i realnymi zagrożeniami wyrażają się m.in. w tym, by budynkom o dużej strefie pożarowej i dużej gęstości obciążenia ogniowego zapewnić maksymalną ochronę przeciwpożarową.
Bezsporne jest, że stanowiska czerpania wody zlokalizowane przy punktach poboru wody ze zbiornika przeciwpożarowego znajdującego się na terenie działki przy ul. Ś. [...] względem chronionego obiektu – budynku hali nr 5, znajdują się w odległości 9,7 m od budynku hali. Hala stanowi strefę pożarową kwalifikowaną jako produkcyjno-magazynowa (PM) o gęstości obciążenia ogniowego w przedziale od 2000 MJ/m2 do 4000 MJ/m2 i powierzchni wewnętrznej powyżej 1000 m2. Tym samym spełniony został warunek określony w podpunkcie 2 ww. normy.
Podsumowując, zaistnienie jednego z warunków określonych w części 4.5 Polskiej Normy PN-B-02857:2017-04 stanowiło podstawę do nałożenia na skarżącego obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej tj. obowiązku polegającego na usytuowaniu stanowisk czerpania wody zlokalizowanych przy punktach poboru wody ze zbiornika przeciwpożarowego znajdującego się na terenie działki przy ul. Ś. [...] w Kielcach względem chronionego obiektu – budynku hali nr 5 w odległości co najmniej 16 m od jego ścian zewnętrznych.
Sąd podziela pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Kielcach z 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 730/21, który nie został zakwestionowany przez NSA, że uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego o określonej treści, a następnie uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu, nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymogów stawianych przez przepisy prawa w zakresie ochrony przeciwpożarowej, a tym samym nie wyklucza zastosowania trybu określonego w art. 26 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1123 ze zm.).
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.