III SA/Łd 825/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje odmawiające policjantowi wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, uznając roszczenie za nieprzedawnione.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę funkcjonariusza Policji w stanie spoczynku na decyzję odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Organy Policji odmówiły wypłaty, powołując się na przedawnienie roszczenia. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że działania organów (informowanie o oczekiwaniu na regulacje prawne) uniemożliwiły skarżącemu skuteczne dochodzenie swoich praw i przerwały bieg przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę K. Ś., funkcjonariusza Policji w stanie spoczynku, na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Skarżący domagał się wyrównania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r., który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis określający wysokość ekwiwalentu jako 1/30 uposażenia. Organy Policji odmówiły wypłaty, twierdząc, że roszczenie uległo przedawnieniu, ponieważ od dnia wymagalności (6 listopada 2018 r.) do złożenia kolejnego wniosku (7 maja 2024 r.) minęło ponad 3 lata. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając decyzje obu instancji. Sąd podkreślił, że pisma organów z 2019 r. i 2020 r. informujące skarżącego o oczekiwaniu na nowe regulacje prawne i zapewniające o podjęciu sprawy przez organ po ich wejściu w życie, podważyły prawidłowość stanowiska o przedawnieniu. Działania organów stworzyły u skarżącego uzasadnione przekonanie, że nie musi on podejmować dalszych czynności, co uniemożliwiło skuteczne dochodzenie roszczenia i przerwanie biegu przedawnienia. Sąd stwierdził, że odpowiedzialność za brak aktywności skarżącego w okresie od listopada 2020 r. do maja 2024 r. obciąża organy Policji, a nie skarżącego, co wyklucza możliwość stwierdzenia przedawnienia.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ działania organów Policji, które informowały skarżącego o konieczności oczekiwania na nowe regulacje prawne i zapewnienia o podjęciu sprawy po ich wejściu w życie, uniemożliwiły skuteczne dochodzenie praw i przerwały bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pisma organów Policji z lat 2019 i 2020, informujące o oczekiwaniu na regulacje prawne i zapewniające o podjęciu sprawy po ich wejściu w życie, stworzyły u skarżącego uzasadnione przekonanie, że nie musi on podejmować dalszych czynności w celu dochodzenia swoich praw. W związku z tym, powoływanie się przez organy na przedawnienie roszczenia, gdy skarżący ponownie wystąpił o wypłatę po otrzymaniu tych informacji, stanowi nadużycie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u. Policji art. 107 § 1
Ustawa o Policji
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
u. Policji art. 107 § 3
Ustawa o Policji
Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.
u. Policji art. 114 § 1
Ustawa o Policji
Prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
u. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Sposób ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Pierwotnie 1/30 uposażenia, po wyroku TK zmieniony na 1/21 uposażenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, uchyla decyzję lub postanowienie.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu jest wiążąca dla sądu, który je wydał, oraz dla sądu niższego rzędu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 9 § 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw policjantów zwolnionych od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach obowiązujących przed tą datą.
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Zmiana art. 115a ustawy o Policji, wprowadzająca brzmienie ekwiwalentu jako 1/21 miesięcznego uposażenia.
Konstytucja RP art. 66 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a także prawo do wypoczynku.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym zakresie, gdy jest to konieczne do ochrony wartości, w tym praw i wolności innych osób.
rozporządzenie MS art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania organów Policji (informowanie o oczekiwaniu na regulacje prawne) uniemożliwiły skarżącemu skuteczne dochodzenie praw i przerwały bieg terminu przedawnienia. Interpretacja art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ignorująca wyrok TK sygn. akt K 7/15, jest niezgodna z prawem.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop uległo przedawnieniu z uwagi na upływ 3 lat od dnia wymagalności.
Godne uwagi sformułowania
pismo to podważa prawidłowość stanowiska organów, że nastąpiło przedawnienie powoływanie się przez organy Policji na fakt, że skarżący dopiero w piśmie z 7 maja 2024 r. ponownie domagał się wypłaty wyrównania ekwiwalentu, jest nadużyciem prawa wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co implikuje obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.
Skład orzekający
Ewa Alberciak
przewodniczący
Paweł Dańczak
sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń w sprawach świadczeń mundurowych, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych wynikających z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz roli organów w procesie dochodzenia roszczeń przez funkcjonariuszy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i ich prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń i pokazuje, jak działania organów administracji mogą wpływać na możliwość dochodzenia praw przez obywateli, szczególnie w kontekście zmian prawnych po orzeczeniach TK.
“Policjant wygrał z przedawnieniem: Sąd uznał, że organy same winne opóźnieniu w wypłacie ekwiwalentu za urlop.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Łd 825/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 107, art. 114, art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 8, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 153, art. 200 i art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1964
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 31, art. 66
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2020 poz 1610
art. 1 pkt 16, art. 9
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Dnia 20 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 29 sierpnia 2024 roku nr F-31/2024 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Sieradzu z dnia 14 czerwca 2024 roku nr 29/2024; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi na rzecz K. Ś. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 sierpnia 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Sieradzu z 14 czerwca 2024 r. w sprawie odmowy K.Ś. wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
W niniejszej sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z 6 listopada 2018 r. K.Ś. (dalej: strona, skarżąca), powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK) z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Sieradzu (dalej: organ I instancji) o wznowienie postępowania w przedmiocie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz o wypłatę jego wyrównania w związku ze zwolnieniem 15 stycznia 2013 r. ze służby w Policji.
28 stycznia 2019 r. organ I instancji wydał postanowienie, w którym odmówił stronie jako funkcjonariuszowi w stanie spoczynku wznowienia postępowania w zakresie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Na wskazane postanowienie strona złożyła zażalenie. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi (dalej: organ odwoławczy), nie znajdując podstaw do uchylenia postanowienia z 28 stycznia 2019 r., postanowieniem z 13 lutego 2019 r. utrzymał je w mocy. Strona nie wniosła skargi do sądu.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 października 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610, dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach) organ I instancji pismem z 9 listopada 2020 r. poinformował stronę o wprowadzeniu regulacji prawnych w zakresie naliczania ekwiwalentu na podstawie art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 145, dalej: ustawa o Policji). Jednocześnie pismem tym organ zawiadomił stronę, że w jej przypadku, z uwagi na treść art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy, brak jest podstaw do wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop.
W piśmie z 7 maja 2024 r. strona złożyła wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W uzasadnieniu nadmieniła, iż w oparciu o orzecznictwo administracyjne zapadłe w sprawach wyrównania ekwiwalentu policyjnego, przysługuje jej należność z tytułu wyrównania ekwiwalentu za urlop.
Organ I instancji decyzją z 14 czerwca 2024 r. odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy z uwagi na przedawnienie roszczenia.
Pismem z 2 lipca 2024 r. strona wniosła odwołanie od decyzji ww. z 14 czerwca 2024 r. dotyczącej odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z powodu przedawnienia roszczenia. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, iż nie zgadza się z odmową wypłaty wyrównania ekwiwalentu. Zarzuciła organowi błędy w procedowaniu wniosku oraz naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roszczenie wnioskodawcy uległo przedawnieniu.
Decyzją z 29 sierpnia 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z 14 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że prawo policjanta zwalnianego ze służby do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Sposób ustalenia wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a ustawy o Policji, który do 5 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Strona została zwolniona ze służby w Policji 15 stycznia 2013 r. i uzyskała ekwiwalent w wysokości wyliczonej na podstawie przywołanych przepisów. 6 listopada 2018 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 2102) ogłoszony został wyrok TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazany wyrok TK spowodował zmianę treści przepisu art. 115a ustawy o Policji w ten sposób, że z dniem 6 listopada 2018 r. wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, z żadnego bowiem obowiązującego przepisu prawa nie wynikało, w jaki sposób należy ustalić wysokość omawianego ekwiwalentu. Z dniem 1 października 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r. poz. 1610). Zgodnie z art. 1 pkt 16 tej ustawy art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponadto, zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r., przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r.
Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu strony w postaci naruszenia przez organ I instancji art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roszczenie uległo przedawnieniu, wyjaśnił, że w myśl art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Przerwanie biegu przedawnienia oznacza, że biegnie ono na nowo. Roszczenie strony o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop stało się wymagalne 6 listopada 2018 r., czyli z dniem wejścia w życie wyroku TK sygn. akt K 7/15. Bieg terminu przedawnienia tego roszczenia został przerwany poprzez złożenie przez stronę wniosku z 6 listopada 2018 r. oraz zażalenia na postanowienie organu I instancji z 28 stycznia 2019 r., doręczonego organowi 12 lutego 2019 r. Zakładając, iż doręczenie stronie 20 listopada 2020 r. pisma organu I instancji z 9 listopada 2020 r. było czynnością organu, która przerwała bieg terminu przedawnienia roszczenia, termin przedawnienia wynoszący 3 lata zaczął biec na nowo od 20 listopada 2020 r. Ponieważ od dnia doręczenia stronie pisma organu I instancji z 9 listopada 2020 r., tj. od 20 listopada 2020 r. do dnia wniesienia przez stronę wniosku o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za urlop z 7 maja 2024 r., którego wpływ do organu I instancji nastąpił 14 maja 2024 r., minęły ponad 3 lata, organ odwoławczy stwierdził, iż roszczenie z tytułu prawa do wyrównania ekwiwalentu, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, uległo przedawnieniu. W związku z czym stronie nie przysługuje należność z tytułu wyrównania ekwiwalentu za urlop. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie stwierdził istnienia wyjątkowych okoliczności, które usprawiedliwiałyby opóźnienie strony w dochodzeniu roszczenia, pozwalających na nieuwzględnienie przedawnienia w rozumieniu art. 107 ust. 2 ustawy o Policji.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roszczenie wnioskodawcy uległo przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga była zasadna.
Kontroli sądu poddano decyzję organu odwoławczego z 29 sierpnia 2024 r. o odmowie wypłaty skarżącemu – funkcjonariuszowi Policji w stanie spoczynku, zwolnionemu ze służby 15 stycznia 2013 r. – wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z powodu przedawnienia roszczenia.
Przedawnienie roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych reguluje przepis art. 107 ustawy o Policji. Zgodnie z jego treścią roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 107 ust. 1). Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia; 2) uznanie roszczenia (art. 107 ust. 3).
Jak z tego wynika z przedawnieniem, o którym mowa, mamy do czynienia, gdy uprawniony z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych nie podejmuje działań w celu ich uzyskania dłużej niż 3 lata od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Przy czym bieg terminu przedawnienia przerywa każda jego czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.
W sprawie nie jest sporne, że w chwili zwolnienia ze służby skarżący, na podstawie art. 115a ustawy o Policji otrzymał ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w wysokości 1/30 wynagrodzenia za 1 dzień urlopu.
Wyrównania skarżący domagał się w piśmie z 6 listopada 2018 r. w związku z wyrokiem TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. W wyroku tym bowiem TK orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.
Wyrok ten został ogłoszony 6 listopada 2018 r. (Dz. U. poz. 2102) i wówczas przepis art. 115a ustawy o Policji utracił moc, ale jedynie w takim zakresie, w jakim przepis ten określał współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Skarżący we wskazanym wyżej wniosku wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a., w tym upatrując możliwości prawidłowego naliczenia przysługującego mu świadczenia.
Organ I instancji postanowieniem z 28 stycznia 2019 r. odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że wypłata ekwiwalentu nie nastąpiła w drodze decyzji, nie można zatem wznowić postępowania w sprawie, które decyzją się nie zakończyło. Postanowienie to doręczono skarżącemu 4 lutego 2019 r. Skarżący złożył na nie zażalenie. Organ odwoławczy postanowieniem z 13 lutego 2019 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie z 28 stycznia 2019 r. Postanowienie z 13 lutego 2019 r. doręczono skarżącemu 1 marca 2019 r.
Jednocześnie w piśmie z 12 marca 2019 r. organ odwoławczy poinformował skarżącego, że jego wniosek o wyrównanie ekwiwalentu nie może być obecnie rozpatrzony z uwagi na brak niezbędnych regulacji prawnych. Organ wskazał, że "niezwłocznie po wejściu w życie regulacji określających sposób ustalania wysokości omawianego ekwiwalentu właściwy organ Policji będzie zobligowany do podjęcia niezbędnych działań zmierzających do stosownego załatwienia sprawy". Jednocześnie podkreślono: "oznacza to, że na podstawie złożonego już wcześniej przez Pana wniosku, organ sam podejmie czynności związane z wypłatą ekwiwalentu. W związku z powyższym nie będzie wymagane ponowne złożenie wniosku o przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop".
Sąd stwierdza, że pismo to podważa prawidłowość stanowiska organów, że nastąpiło przedawnienie z uwagi na to, że skarżący przez ponad 3 lata nie podejmował czynności zmierzających do uzyskania wyrównania ekwiwalentu.
Przypomnijmy, że organ nie kwestionował (słusznie), że roszczenie o wypłatę wyrównania ekwiwalentu powstało z chwilą wejścia w życie wyroku TK sygn. akt K 7/15, a więc 6 listopada 2018 r. Organ nie kwestionował też, że bieg terminu przedawnienia został przerwany przez złożenie przez skarżącego wniosku z 6 listopada 2018 r. (o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem TK). Nie sposób zaprzeczyć też, że postanowienie o odmowie wznowienia zostało doręczone skarżącemu 4 lutego 2019 r.
Problem w tym, że organ odwoławczy, powołując się w zaskarżonej decyzji na przedawnienie, nie wspomniał o treści swego pisma z 12 marca 2019 r., gdzie wyraźnie wskazał, że skarżący ma oczekiwać na wypłatę, która nastąpi po wejściu w życie stosownych regulacji prawnych, tak więc skarżący żadnych wniosków składać już nie musi. Co więcej w kolejnym piśmie skierowanym do skarżącego z 10 sierpnia 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wskazał, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji został przygotowany projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który zapewnia realizację wyroku TK sygn. akt K 7/15 i projekt ten został uchwalony przez Sejm 24 lipca 2020 r. Komendant zapewnił skarżącego, że niezwłocznie po wejściu w życie tych przepisów organ I instancji rozpatrzy żądanie wypłaty wyrównania ekwiwalentu.
W tych okolicznościach powoływanie się przez organy Policji na fakt, że skarżący dopiero w piśmie z 7 maja 2024 r., doręczonym organowi 14 maja 2024 r., ponownie domagał się wypłaty wyrównania ekwiwalentu, jest nadużyciem prawa (art. 107 ust. 1 ustawy o Policji w związku z art. 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP) i jako takie nie może być zaakceptowane przez sąd.
Oceny tej nie zmienia fakt, że organ I instancji w piśmie z 9 listopada 2020 r. wycofał się ze złożonej wcześniej deklaracji, gdyż stwierdził, że na mocy ustawy o szczególnych rozwiązaniach, która weszła w życie 1 października 2020 r. przepis art. 115a ustawy o Policji ma wprawdzie nowe, zgodne z wyrokiem TK brzmienie ("Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym"), jednak nie ma podstaw do wypłaty wyrównania ekwiwalentu z uwagi na treść art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Zgodnie z jego treścią "przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.".
Sąd nie może poczytać tych wyjaśnień na korzyść organu, bowiem zaprezentowane tu rozumienie przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ignorujące znaczenie wyroku TK sygn. akt K 7/15, było niezgodne z prawem (zob. prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 26 września 2024 r., III SA/Łd 556/21 i powołane tam orzecznictwo). W orzecznictwie sądowym zdążył się już ugruntować pogląd, że "zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, wymagają uwzględnienia przy wykładni art. 115a ustawy z 1990 r. o Policji wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15" (wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., III OSK 2963/23). Oznaczało to konieczność zignorowania tego przepisu w części odnoszącej się do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r., a więc i do skarżącego. Jak podkreśla się w orzecznictwie "wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co implikuje obowiązek obliczenia go według zasad podanych w tej ustawie w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, iż przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby" (Wyrok NSA z 2 czerwca 2023 r., III OSK 5129/21).
Nie przemawia zatem na niekorzyść skarżącego fakt, że po otrzymaniu pisma organu z 9 listopada 2020 r. nie podjął żadnej akcji procesowej, co organ mógłby uznać za przerwanie biegu przedawnienia. Sąd podkreśla, że to organ bezpośrednio przyczynił się do tego, że skarżący nie dochodził swoich praw między 20 listopada 2020 r. a 14 maja 2024 r., kiedy to ponownie złożył wniosek o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Odpowiedzialność za niepodejmowanie żadnych działań przez skarżącego do 14 maja 2024 r. obciąża więc organ, a nie skarżącego. O przedawnieniu nie może być zatem mowy.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu jako wydana z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 107 ust. 1 i art. 115a ustawy o Policji). Jednocześnie, w ramach środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.), sąd postanowił uchylić również decyzję organu I instancji jako dotkniętą tą samą wadą.
W ramach wykonania wyroku (art. 153 p.p.s.a.) skarżącemu należy więc wyliczyć należną kwotę ekwiwalentu, której sposób wyliczenia wynika wprost z uzasadnienia wyroku TK i ustalić różnicę między kwotą należną a już wypłaconą i dokonać jej uzupełniającej wypłaty. Niedokonanie tych czynności przez organy Policji uprawnia skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem.
d.cz.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę