II SA/Ke 13/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę R. F. na zarządzenie Prezydenta Miasta dotyczące ustalenia opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych. Skarżący podniósł, że zarządzenie, mimo iż miało charakter aktu prawa miejscowego, nie zostało opublikowane w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co naruszało art. 88 Konstytucji RP i ustawę o ogłaszaniu aktów normatywnych. Sąd podzielił argumentację skarżącego, uznając, że zarządzenie, ze względu na swój generalny i abstrakcyjny charakter, skierowane do nieoznaczonego kręgu adresatów, stanowiło akt prawa miejscowego. Brak jego publikacji był istotnym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem nieważności zarządzenia z mocą wsteczną (ex tunc). Sąd podkreślił, że uchylenie zarządzenia przez organ po wniesieniu skargi nie miało wpływu na dopuszczalność kontroli sądowej, a kwestia przedawnienia ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych również nie była istotna dla rozstrzygnięcia o nieważności aktu administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że brak publikacji aktu prawa miejscowego jest podstawą do stwierdzenia jego nieważności z mocą wsteczną, niezależnie od jego późniejszego uchylenia czy przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Podkreślenie znaczenia interesu prawnego w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji aktu prawa miejscowego. Interpretacja interesu prawnego w kontekście opłat cmentarnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarządzenie Prezydenta Miasta ustalające cennik opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych, które nie zostało opublikowane w wojewódzkim dzienniku urzędowym, jest aktem prawa miejscowego i czy jego brak publikacji skutkuje stwierdzeniem nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie to jest aktem prawa miejscowego, a brak jego publikacji stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem jego nieważności.
Uzasadnienie
Zarządzenie miało charakter generalny i abstrakcyjny, skierowane do nieoznaczonego kręgu adresatów, co kwalifikuje je jako akt prawa miejscowego. Brak publikacji, będący warunkiem wejścia w życie takich aktów zgodnie z Konstytucją i ustawą, prowadzi do ich nieważności z mocą wsteczną.
Czy uchylenie zarządzenia przez organ po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wyłącza możliwość stwierdzenia jego nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie zarządzenia nie wyłącza możliwości stwierdzenia jego nieważności, ponieważ stwierdzenie nieważności działa z mocą wsteczną (ex tunc), traktując akt tak, jakby nigdy nie wszedł w życie.
Uzasadnienie
Sądowa kontrola aktu prawa miejscowego ma na celu ocenę jego legalności w okresie jego obowiązywania. Stwierdzenie nieważności aktu z mocą wsteczną oznacza, że należy go traktować tak, jakby nigdy nie istniał, niezależnie od jego późniejszego uchylenia.
Czy przedawnienie ewentualnego roszczenia cywilnoprawnego o zwrot nienależnie pobranych opłat wpływa na dopuszczalność stwierdzenia nieważności zarządzenia ustalającego te opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego nie ma wpływu na dopuszczalność stwierdzenia nieważności zarządzenia ustalającego te opłaty.
Uzasadnienie
Istotą sprawy jest ocena legalności aktu administracyjnego w okresie jego obowiązywania. Skutki prawne stwierdzenia nieważności aktu (ex tunc) są niezależne od ewentualnych roszczeń cywilnoprawnych i ich przedawnienia.
Czy osoba zobowiązana do ponoszenia opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych ma interes prawny do zaskarżenia zarządzenia ustalającego te opłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka ma interes prawny do zaskarżenia zarządzenia.
Uzasadnienie
Prawo do grobu, obejmujące uprawnienia majątkowe i osobiste, oraz obowiązek ponoszenia opłat związanych z korzystaniem z cmentarza, tworzą indywidualny, bezpośredni i realny interes prawny do zaskarżenia aktu ingerującego w te kwestie.
Przepisy (7)
Główne
Konstytucja RP art. 88 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunkiem wejścia w życie aktów normatywnych, w tym aktów prawa miejscowego, jest ich ogłoszenie.
u.g.k. art. 4 § ust. 2
Ustawa o gospodarce komunalnej
Organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym uprawnienia do ustalania cen i opłat za usługi komunalne oraz za korzystanie z obiektów użyteczności publicznej.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
u.o.a.n. art. 13 § pkt 2
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Określa obowiązek ogłoszenia aktów normatywnych w dzienniku urzędowym.
Pomocnicze
u.c.i.c.z. art. 10 § ust. 1
Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Określa osoby, którym przysługuje prawo pochowania zwłok.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie miało charakter aktu prawa miejscowego. • Brak publikacji zarządzenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi naruszenie prawa. • Naruszenie wymogu publikacji skutkuje nieważnością aktu prawa miejscowego z mocą wsteczną. • Uchylenie zarządzenia po wniesieniu skargi nie wyłącza możliwości stwierdzenia jego nieważności. • Skarżący posiadał interes prawny do zaskarżenia zarządzenia.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował brak interesu prawnego skarżącego z uwagi na przedawnienie roszczenia cywilnoprawnego. • Organ argumentował, że uchylenie zarządzenia wyłącza możliwość jego zaskarżenia. • Organ podniósł, że skarżący wnosił już skargę na to zarządzenie, która została odrzucona.
Godne uwagi sformułowania
Zarządzenie nr 54/2017 spełniało kryteria aktu prawa miejscowego. • Brak publikacji aktu prawa miejscowego i określenie daty jego wejścia w życie bez wymogu tej publikacji stanowi o nieważności tego aktu. • Stwierdzenie nieważności aktu jest konieczne dla otwarcia drogi do dochodzenia zwrotu tych opłat jako pobranych nienależnie. • Sąd uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego stwierdza nieważność aktu w całości lub w części. • Stwierdzenie nieważności uchwały w całości lub w części wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc).
Skład orzekający
Agnieszka Banach
sprawozdawca
Jacek Kuza
członek
Sylwester Miziołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że brak publikacji aktu prawa miejscowego jest podstawą do stwierdzenia jego nieważności z mocą wsteczną, niezależnie od jego późniejszego uchylenia czy przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Podkreślenie znaczenia interesu prawnego w sprawach dotyczących aktów prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku publikacji aktu prawa miejscowego. Interpretacja interesu prawnego w kontekście opłat cmentarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie odczuwalnego tematu opłat za cmentarze i kluczowej kwestii publikacji aktów prawnych, która ma wpływ na ich ważność i obowiązywanie.
“Czy zarządzenie bez publikacji jest ważne? Sąd administracyjny odpowiada: nieważne!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.