II SA/Ke 128/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2025-04-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
wywłaszczenienieruchomośćodszkodowanieinwestycja drogowaprawo restrukturyzacyjnemasa sanacyjnazarządcapostępowanie administracyjnelegitymacja procesowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania zarządcy masy sanacyjnej w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, uznając jego legitymację procesową.

Sprawa dotyczyła odwołania zarządcy masy sanacyjnej I. M. od postanowienia Wojewody Świętokrzyskiego, które stwierdziło niedopuszczalność jego odwołania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną pod inwestycję drogową nieruchomość. Wojewoda uznał, że zarządca nie jest stroną postępowania, ponieważ odszkodowanie nie wchodzi do masy sanacyjnej. WSA uchylił postanowienie Wojewody, stwierdzając, że zarządca masy sanacyjnej, zgodnie z Prawem restrukturyzacyjnym, ma legitymację do udziału w postępowaniu dotyczącym składnika masy sanacyjnej, jakim była wywłaszczona nieruchomość.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę J. P., zarządcy masy sanacyjnej I. M. w restrukturyzacji, na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 27 grudnia 2024 r., które stwierdziło niedopuszczalność odwołania zarządcy od decyzji Starosty Opatowskiego z 16 października 2024 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przez G. Ł. prawa własności nieruchomości pod inwestycję drogową. Wojewoda uznał, że zarządca masy sanacyjnej nie jest stroną postępowania odszkodowawczego, a odszkodowanie nie wchodzi do masy sanacyjnej, powołując się na przepisy specustawy drogowej. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. Wskazał, że zgodnie z Prawem restrukturyzacyjnym, postępowania administracyjne dotyczące masy sanacyjnej mogą być prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu, a zarządca dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek dłużnika. Ponieważ postępowanie sanacyjne zostało otwarte przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wywłaszczona nieruchomość weszła w skład masy sanacyjnej. Ustalenie wysokości odszkodowania za utratę tego składnika ma istotne znaczenie dla masy sanacyjnej, co daje zarządcy interes prawny do udziału w postępowaniu. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody, uznając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządca masy sanacyjnej jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość wchodzącą w skład masy sanacyjnej, ponieważ ma interes prawny w ustaleniu jej wartości.

Uzasadnienie

Zgodnie z Prawem restrukturyzacyjnym, zarządca prowadzi postępowania dotyczące masy sanacyjnej w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Nieruchomość wchodząca w skład masy sanacyjnej, za którą ustalane jest odszkodowanie, ma wpływ na wielkość masy sanacyjnej, co uzasadnia interes prawny zarządcy do udziału w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pr. restr. art. 311 § 1

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Pr. restr. art. 294

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Pr. restr. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Pr. restr. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pr. restr. art. 3 § 5 i 6

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne

specustawa drogowa art. 12 § 4a

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa § 4f

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 18 § 1e pkt 3

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

specustawa drogowa art. 18 § 1d

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

k.c. art. 244 § 1

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządca masy sanacyjnej ma interes prawny do udziału w postępowaniu odszkodowawczym za nieruchomość wchodzącą w skład masy sanacyjnej. Przepisy Prawa restrukturyzacyjnego mają zastosowanie do postępowań administracyjnych dotyczących masy sanacyjnej, nawet jeśli nieruchomość jest wywłaszczana na podstawie specustawy drogowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody, że zarządca masy sanacyjnej nie jest stroną postępowania, a odszkodowanie nie wchodzi do masy sanacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Postępowania administracyjne dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Zarządca dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek dłużnika. Ustalenie wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości, w sytuacji gdy nieruchomość weszła w skład masy sanacyjnej, ma wpływ na wielkość masy sanacyjnej.

Skład orzekający

Krzysztof Armański

przewodniczący

Jacek Kuza

członek

Agnieszka Banach

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji procesowej zarządcy masy sanacyjnej w postępowaniach administracyjnych dotyczących składników masy sanacyjnej, w szczególności w sprawach wywłaszczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie sanacyjne zostało otwarte przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kolizji przepisów Prawa restrukturyzacyjnego ze specustawą drogową, co jest istotne dla praktyków zajmujących się restrukturyzacjami i wywłaszczeniami.

Czy zarządca masy sanacyjnej może bronić majątku firmy przed wywłaszczeniem? WSA rozstrzyga kluczową kwestię.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 128/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach /sprawozdawca/
Jacek Kuza
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 127 ust. 1, art. 28 i art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2309
art. 311 ust. 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. P. - zarządcy masy sanacyjnej I. M. w restrukturyzacji na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] grudnia 2024 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody Świętokrzyskiego na rzecz J. P. - zarządcy masy sanacyjnej I. M. w restrukturyzacji kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 grudnia 2024 r. [...] Wojewoda Świętokrzyski stwierdził niedopuszczalność odwołania J. P. - zarządcy masy sanacyjnej I. M. z 12 listopada 2024 r. od decyzji Starosty [...] z 16 października 2024 r. znak: [...], orzekającej:
- w pkt 1, o ustaleniu odszkodowania na rzecz I. M. za przejęcie z mocy prawa przez G. Ł. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0061 ha i nr [...] o pow. 0,0126 ha, położonej w obrębie 0010 Piotrów, G. Ł., powiat kielecki, która zgodnie z ostateczną decyzją Starosty [...] z 15 lutego 2024 r. znak: [...] zezwalającą na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa drogi gminnej dz. nr ew. [...] relacji Piotrów - Zarzecze - Kolonia wraz z włączeniem do drogi krajowej DK nr [...] w km 122+060 strona lewa" (dalej "decyzja zrid") stała się z mocy prawa własnością G. Ł., w kwocie [...]zł, w tym:
odszkodowanie za przejęcie działki nr [...] - [...] zł,
odszkodowanie za przejęcie działki nr [...] - [...] zł;
- w pkt 2, o powiększeniu odszkodowania ustalonego w punkcie 1 o kwotę równą 5% wartości nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy drogowej. Kwota odszkodowania ustalonego w punkcie 1, powiększona o 5% wartości nieruchomości wynosi [...] zł;
- w pkt 3, o zobowiązaniu G. Ł. do wypłacenia ustalonego w pkt 1 odszkodowania na rzecz wierzyciela hipotecznego - Alior Bank S.A. z siedzibą w W. na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami z tytułu wygaśnięcia hipoteki głównej ustanowionej w dziale IV księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., VI Wydział Ksiąg Wieczystych;
- w pkt 4, o zobowiązaniu Burmistrza [...] do zapłaty ustalonego w punkcie 2 odszkodowania jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna;
- w pkt 5, że odszkodowanie o którym mowa w punkcie 2, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda powołał się na treść przepisów art. 127 ust. 1, art. 28 oraz art. 134 k.p.a., podnosząc, że odwołujący nie brał udziału w postępowaniu odszkodowawczym prowadzonym przez Starostę Opatowskiego i nie została mu doręczona decyzja tego organu z 16 października 2024 r. W zaskarżonej odwołaniem decyzji za stronę postępowania uznana została I. M., która zgodnie z wpisem w dziale II ww. księgi wieczystej, była właścicielką wywłaszczonej nieruchomości w chwili wydania decyzji zrid. Z działu IV wskazanej księgi wieczystej wynika, że na nieruchomości ujawnionej w tej księdze ustanowiona była hipoteka umowna łączna na kwotę [...]zł na rzecz A. W., jako zabezpieczenie wierzytelności wynikających z umowy o kredyt w rachunku bieżącym z 29 stycznia 2016 r. wraz z późniejszymi zmianami. Ponadto w dziale III tej księgi ujawnione zostało, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w G. XII Wydział Gospodarczy z 30 lipca 2020 r. sygn. akt XII GR [...] otwarto postępowanie sanacyjne dłużnika I. M., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Adrem I. M. w G.. Z postanowienia tego wynika, że w postępowaniu sanacyjnym otwartym dla dłużnika I. M., zarządcą wyznaczony został doradca restrukturyzacyjny J. P..
Wojewoda wskazał, że J. P. wywodzi swoje prawo do wzięcia udziału w postępowaniu odszkodowawczym jako strona z art. 311 ust. 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1428 ze zm., dalej "Prawo restrukturyzacyjne" lub "P.r.", "Pr. restr."), zgodnie z którym postępowania administracyjne dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Odwołujący twierdzi zatem, że stroną postępowania administracyjnego, dotyczącego ustalenia odszkodowania za składnik majątkowy uzyskany w skutek likwidacji masy sanacyjnej dłużnika objętego postępowaniem sanacyjnym, może być wyłącznie zarządca sanacyjny. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 311, dalej "specustawa drogowa"), decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, które ma mocy decyzji zrid stały się własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego, wydaje organ, który wydał decyzję zrid.
Wojewoda pokreślił, że zgodnie z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej odszkodowanie przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Zgodnie zaś z art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka. Z kolei stosownie do art. 12 ust. 4c specustawy drogowej, jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. Związana jest z tym konieczność ustalania odszkodowania za wygasłe prawa. Specustawa drogowa szczegółowo reguluje sposób ustalania takiego odszkodowania. Natomiast do ustalania wysokości i wypłacania odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18 specustawy drogowej. Zgodnie z art. 18 ust. 1c specustawy drogowej, jeżeli na wywłaszczonych nieruchomościach lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, wysokość odszkodowania z tytułu wygaśnięcia hipoteki ustala się w wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami zabezpieczonymi tą hipoteką. Odszkodowanie to podlega zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami z zastrzeżeniem, że to odszkodowanie nie może przekroczyć wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.
Jak wyjaśnił Wojewoda, właściciel i użytkownik wieczysty nieruchomości uprawnieni są do otrzymania odszkodowania pomniejszonego o kwotę odszkodowania należnego podmiotom ograniczonych praw rzeczowych, które istniały w dniu wydania decyzji zrid. Odszkodowanie z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych, w tym również hipoteki, wypłacane jest bezpośrednio podmiotom, którym te prawa przysługiwały. Nadto specustawa drogowa z stanowi lex specialis w stosunku do pozostałych regulacji obowiązujących w systemie prawnym, w tym także do regulacji Prawa restrukturyzacyjnego. Postępowanie odszkodowawcze za nieruchomości przejęte pod realizację inwestycji drogowej należy prowadzić zgodnie z przepisami specustawy drogowej, a w zakresie w niej nieuregulowanym, przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem Wojewody, ustalenie wysokości odszkodowania i osoby uprawnionej do odszkodowania powinno nastąpić w oparciu o stosowane wprost przepisy specustawy drogowej. W związku tym odszkodowanie ustalone na podstawie art. 12 specustawy drogowej nie wchodzi do masy sanacyjnej i nie jest objęte reżimem Prawa restrukturyzacyjnego.
Wojewoda podkreślił, że w trakcie postępowania wyjaśniającego Starosta ustalił, że odszkodowanie przysługuje podmiotowi, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości objętej decyzją zrid, oznaczoną w chwili wydania decyzji zrid jako działka nr [...] o pow. 1,6735 ha, położonej w obrębie 0010 Piotrów, tj. Alior Bank SA z siedzibą w W.. Na mocy przepisów specustawy drogowej, odszkodowanie to nie wchodzi w skład masy sanacyjnej I. M..
W ocenie Wojewody zarządca masy sanacyjnej I. M. nie jest zatem osobą uprawnioną do występowania jako strona w postępowaniu odszkodowawczym prowadzonym przez Starostę Opatowskiego i nie jest uprawniony do wniesienia odwołania od kończącej postępowanie decyzji tego organu z 16 października 2024 r.
Skargę na postanowienie Wojewody Świętokrzyskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiódł J. P. - zarządca masy sanacyjnej I. M. w restrukturyzacji, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, a to:
a) art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że zarządca masy sanacyjnej nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu, a co za tym idzie nie jest stroną w niniejszym postępowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do uznania odwołania złożonego przez zarządcę za niedopuszczalne, podczas gdy zarządca masy sanacyjnej jest zainteresowany wynikiem postępowania, a tym samym pozostaje jego stroną;
b) art. 129 w zw. z art. 28 k.p.a. polegające na przyjęciu, że zarządca masy sanacyjnej nie ma legitymacji procesowej do złożenia odwołania od decyzji ze względu na fakt, iż nie był stroną niniejszego postępowania, mimo iż dotyczy ono jego interesu prawnego;
c) art. 10 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zarządca masy sanacyjnej powinien być uznany za stronę postępowania administracyjnego, a tym samym winien mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego pozbawienia zarządcy możliwości udziału w postępowaniu, zgłaszania wniosków, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 18 ust. 1d zird poprzez jego niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnych reguł postępowania restrukturyzacyjnego, a tym samym środki pochodzące z wypłaty odszkodowania nie stanowią składnika masy sanacyjnej i podlegają wypłacie bezpośrednio wierzycielowi hipotecznemu, co skutkowało błędnym przyjęciem, że zarządca masy sanacyjnej nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu, a tym samym nie jest stroną postępowania
i nie może składać odwołania od decyzji organu I instancji;
b) art. 311 ust. 1 P.r. poprzez jego niezastosowanie i przeprowadzenie postępowania administracyjnego bez udziału zarządcy masy sanacyjnej, co skutkowało uniemożliwieniem zarządcy aktywnego uczestniczenia w postępowaniu, zgłaszania wniosków, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a ostatecznie przyjęciem, że zarządca masy sanacyjnej nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu, a tym samym nie jest stroną postępowania i nie może składać odwołania od decyzji organu I instancji;
c) art. 53 ust. 1 P.r. przez jego niezastosowanie i umożliwienie organowi I instancji zadysponowania składnikiem masy sanacyjnej z pominięciem wyłącznych kompetencji, przysługujących w tym zakresie zarządcy masy sanacyjnej, a ostatecznie błędnym przyjęciem, że zarządca masy sanacyjnej nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu, a tym samym nie jest stroną postępowania
i nie może składać odwołania od decyzji organu I instancji;
d) art. 76 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 5 i ust. 6 P.r. poprzez jego niezastosowanie
i zignorowanie przez organ rygoru zaspokajania wierzytelności objętej spisem wierzytelności, co skutkowało błędnym naruszeniem celu i istoty postępowania sanacyjnego i przyjęciem, że zarządca masy sanacyjnej nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu, a tym samym nie jest stroną postępowania i nie może składać odwołania od decyzji organu I instancji;
e) art. 294 w zw. z art. 52 ust. 1 P.r. przez jego niezastosowanie i umożliwienie organowi I instancji rozdysponowania środkami pieniężnymi stanowiącymi składnik masy sanacyjnej z pominięciem kompetencji zarządcy masy sanacyjnej, co skutkowało błędnym przyjęciem, że zarządca masy sanacyjnej nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu, a tym samym nie jest stroną postępowania i nie może składać odwołania od decyzji organu I instancji;
f) art. 323 ust. 4 w zw. z art. 53 ust. 1 P.r. przez jego niezastosowanie i rozdysponowanie przez organ środkami pieniężnymi stanowiącymi składnik masy sanacyjnej, uzyskanymi w ramach likwidacji składnika masy, tj.: prawa własności do nieruchomości zabezpieczonej hipoteką, z pominięciem uprawień, przysługujących w tym zakresie zarządcy masy sanacyjnej, co skutkowało błędnym przyjęciem, że zarządca masy sanacyjnej nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu, a tym samym nie jest stroną postępowania i nie może składać odwołania od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, w oparciu o które wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują powyższą kontrolę działalności organów pod względem zgodności z prawem. Zatem w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje
w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Jednocześnie, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zarządca masy sanacyjnej I. M. jest osobą uprawnioną do występowania jako strona w postępowaniu o ustalenie odszkodowania na rzecz I. M. za przejęcie z mocy prawa przez G. Ł. prawa własności nieruchomości (oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...]) położonej w Piotrowie, G. Ł. w związku z realizacją inwestycji drogowej i czy wobec tego jest uprawniony do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w I instancji w tym postępowaniu.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, postanowieniem z 30 lipca 2020 r. otwarto postępowanie sanacyjne dłużnika I. M.. W postępowaniu tym dla dłużnika I. M. zarządcą wyznaczony został doradca restrukturyzacyjny J. P..
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie ustalenia odszkodowania na rzecz I. M. za nieruchomość gruntową (działki nr [...] i nr [...]) położoną w Piotrowie, G. Ł., przeznaczoną na realizację inwestycji drogowej. Chodzi o inwestycję drogową, na realizację której Starosta [...] zezwolił decyzją z 15 lutego 2024 r. Decyzją tą zatwierdzono m.in. podział nieruchomości położonej w obrębie 0010 Piotrów, gm. Ł., oznaczonej jako działka nr [...] na działki: nr [...] i nr [...] (przeznaczone pod inwestycję) oraz nr [...] (która pozostała własnością I. M.). W dniu wydania decyzji zrid 15 lutego 2024 r. działka nr [...] stanowiła własność I. M.. Z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna, tj. 15 marca 2024 r., działki nr [...] i nr [...] stały się z mocy prawa własnością G. Ł..
Z mocy art. 294 Pr. restr., z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego mienie służące prowadzeniu przedsiębiorstwa oraz mienie należące do dłużnika stają się masą sanacyjną. Zgodnie z art. 52 ust. 1 Pr. restr., zarządca niezwłocznie obejmuje zarząd masą sanacyjną, zarządza nią, sporządza spis inwentarza wraz z oszacowaniem oraz sporządza i realizuje plan restrukturyzacyjny. W sprawach dotyczących masy sanacyjnej zarządca dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek dłużnika (art. 53 ust. 1 Pr. restr.). Postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika (art. 311 ust. 1 Pr. restr.).
W niniejszej sprawie postępowanie sanacyjnej dotyczące I. M. zostało otwarte przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. To powoduje, że w świetle przepisów Prawa restrukturyzacyjnego nieruchomość gruntowa będą własnością I. M. - stanowiąca działkę nr [...] - weszła w skład masy sanacyjnej. Stanowiła ona składnik majątku I. M.. Zarządca w sprawach dotyczących masy sanacyjnej dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek dłużnika, a postępowania administracyjne dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Dlatego J. P. jako zarządca sanacyjny I. M. jest uprawniony do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym składnika masy sanacyjnej, w szczególności do wniesienia odwołania od decyzji odszkodowawczej, która tego składnika dotyczy.
Przepisy ustawy o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie wyłączają stosowania przepisów ustawy Prawo restrukturyzacyjne. Takiego wyłączenia nie zawiera również przepis art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, zgodnie z którym odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.
Wykładnia powołanych wyżej przepisów prawa prowadzi do wniosku, że ustalenie wysokości odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości, w sytuacji gdy nieruchomość weszła w skład masy sanacyjnej, ma wpływ na wielkość masy sanacyjnej, dlatego zarządca masy sanacyjnej ma interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, w którym to odszkodowanie (jego wysokość) jest ustalana. Decyzja organu I instancji została doręczona I. M.. Nie może być wątpliwości, że postępowanie powinno być prowadzone z udziałem zarządcy masy sanacyjnej i zarządca ten jest uprawniony do wniesienia odwołania.
Odmienna wykładnia powołanych wyżej przepisów prowadziłaby do zniweczenia celów postępowania restrukturyzacyjnego. Postępowanie sanacyjne umożliwia dłużnikowi przeprowadzenie działań sanacyjnych oraz zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. Działaniami sanacyjnymi są czynności prawne i faktyczne, które zmierzają do poprawy sytuacji ekonomicznej dłużnika i mają na celu przywrócenie dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań, przy jednoczesnej ochronie przed egzekucją (art. 3 ust. 5 i 6 Pr. restr.). Po otwarciu postępowania sanacyjnego to zarządca masy sanacyjnej odpowiada za ustalenie składu masy sanacyjnej. Okoliczności związane z ustaleniem wysokości odszkodowania za utratę przez dłużnika składnika masy sanacyjnej mają istotne znaczenie z punktu widzenia realizacji celów postępowania sanacyjnego.
Wynika z powyższego, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa procesowego (art. 134 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Na koszty te, w łącznej wysokości 580 zł, złożyły się: wpis od skargi - 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł.
Organ odwoławczy - ponownie rozpoznając niniejszą sprawę - stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. uwzględnią powyższą ocenę prawną i wskazania Sądu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI