II SA/Ke 124/11

II SA/Ke 124/11 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2011-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Dorota Chobian
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 50 ust. 7 art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 marca 2011r. sprawy ze skargi H. P. i H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Ke 124/11
UZASADNIENIE
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. i H. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nakazującej w terminie do dnia 31 maja 2009 r. wykonanie robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 1339/1 w H., gm. S. do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, tj.: zamurowanie otworów okiennych znajdujących się w ścianie południowo-zachodniej budynku: w garażu (na poziomie suteryn), w aneksie jadalnym (na parterze) i w pokoju (na poddaszu), usytuowanej w odległości ok. 2,96m-2,88m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr 1339/4 z jednoczesnym zastrzeżeniem, że dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, np. luksfery, cegła szklana lub podobny materiał,
- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu wykonania ww. robót budowlanych i określił nowy termin wykonania nakazanych robót budowlanych do dnia 31 lipca 2009 r.
- w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w wyniku interwencji I. i A. M., w dniu 18 grudnia 2008r. zostały przeprowadzone oględziny budynku mieszkalnego H. i H. P., w wyniku których stwierdzono, iż na działce nr ewid. 1339/1 w miejscowości H. gm. S. znajduje się budynek mieszkalny o całkowitych wymiarach ok. 10,15m x 12,43m. Jest on murowany, posiada dach konstrukcji drewnianej, dwuspadowy, kryty blachą. Południowo - zachodnia ściana budynku usytuowana jest w odległości 2,96m – 2,88m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ewid. 1339/1 i 1339/4. W ścianie tej znajdują się trzy otwory okienne:
- w garażu, na poziomie suteryn, o wymiarach ok. 1,20m x 1,58m (garaż posiada okno od strony północno-zachodniej i drzwi wjazdowe od strony południowo – wschodniej, wyposażony jest ponadto w wentylację grawitacyjną);
- w aneksie jadalnym, na parterze, o wymiarach ok. 1,41m x 1,57m (pomieszczenie to posiada okno od strony południowo – wschodniej i połączone jest z pokojem oraz kuchnią, która posiada okno od strony północno – zachodniej
i wyposażona jest ponadto w wentylację grawitacyjną; pokój posiada własne okno od strony południowo-wschodniej);
- w pokoju na poddaszu, o wymiarach 1,13m x 2,40, pokój ten nie posiada innych otworów okiennych.
Zostało również stwierdzone, iż w ścianie tej znajdują się ponadto dwa otwory zamurowane luksferami o wymiarach 0,60 m x 0,60 m.
Organ ustalił, że inwestorzy H. i H. P. posiadali decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia 8 stycznia 1986 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, która zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki przewidywała jego usytuowanie w odległości 6,0m od północno – wschodniej granicy działki oraz 5,0m od południowo – zachodniej granicy działki. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że wykonanie trzech otworów okiennych (objętych nakazem zamurowania w ścianie południowo – zachodniej) w odległości ok. 2,96 m- 2,88 m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr ewid. 1339/1 i 1339/4 nastąpiło niezgodnie z zatwierdzonym w dniu 8 stycznia 1986r. planem zagospodarowania działki o nr ewid. 1339. Tym samym zostały naruszone przepisy obowiązującego w dacie budowy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Organ ponadto wskazał, iż usytuowanie południowo – zachodniej ściany przedmiotowego budynku z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4m narusza również przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przytaczając treść przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
wskazał, iż nakazanie przez organ I instancji wykonania robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. zamurowania przedmiotowych otworów okiennych było zasadne, gdyż wykonanie ich w odległości mniejszej niż
4 m od granicy z działką sąsiednią narusza przepisy techniczno-budowlane.
Organ II instancji zmieniając decyzję w części wyznaczonego przez organ
I instancji terminu do wykonania określonych obowiązków wskazał, że powinien być on możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. Wobec tego, że postępowanie odwoławcze uległo znacznemu przedłużeniu organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych robót budowlanych (31 maja 2009 r.) i orzekł o nowym terminie ich wykonania (31 lipca 2009r.).
Ponadto organ odwoławczy wskazał organowi I instancji uchybienia, jakich ten się dopuścił w toku postępowania - tj. w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej winien być powołany art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Brak jednak tego wskazania nie powoduje nieważności decyzji organu I instancji, ponieważ z jej uzasadnienia wynika, iż organ
I instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Prawidłowo powołano natomiast w podstawie prawnej art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego z uwagi na fakt, iż w przedmiotowym budynku mieszkalnym nie są prowadzone żadne roboty budowlane, tym samym nie było podstaw do wstrzymywania robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. P. i H. P., wnosząc
o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce o numerze ewid. 1339/1 w H., gm. S., stanowiący ich własność, wykonany został w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska oraz poprzez przyjęcie, że budynek ten wykonany został
w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Zdaniem skarżących, o ile odstępstwa od warunków i ustaleń określonych
w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach istnieją, to nie są one istotne,
a należący do nich budynek wykonany został pod właściwym nadzorem i zgodnie
z zasadami wiedzy i sztuki budowlanej.
Ponadto, dołączona do skargi opinia sporządzona przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń pożarowych z listy Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w kategoryczny sposób wyklucza, aby konstrukcja budynku stanowiła jakiekolwiek zagrożenie dla budynku sąsiedniego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 10 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
oddalił skargę H. P. i H. P. na powyższą decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, iż usytuowanie przedmiotowego budynku z trzema otworami okiennymi w odległości 2,96 m- 2,88 m od granicy
z działką sąsiednią odbiega w sposób znaczący od usytuowania określonego
w pozwoleniu na budowę, a zatem stanowisko, że budowa przedmiotowego budynku została zrealizowana z istotnym naruszeniem wskazanych przepisów techniczno-budowlanych jest prawidłowa i nie narusza przepisów procedury administracyjnej.
Wskutek skargi kasacyjnej wniesionej przez H. P., powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II OSK 5/10, a sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania Sądowi I-szej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślono, że w warunkach rozpatrywanej sprawy oparcie się wyłącznie na tym, że otwory okienne w budynku skarżącego, wybudowanym na podstawie pozwolenia na budowę z 1985 roku, znajdują się
w odległości około 3 metrów od granicy sąsiedniej nieruchomości (co narusza przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych), nie mogło być uznane za wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonego przez inwestora rozstrzygnięcia (i to po około 20 latach od zakończenia budowy), prowadzącego
w istocie do usunięcia przedmiotowych otworów i to niekiedy wyłącznie doświetlających pomieszczenia mieszkalne (przeznaczone na pobyt mieszkańców).
NSA podkreślił, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów, które podzielił Sąd I instancji, że pisemna zgoda właściciela działki sąsiedniej, dodatkowo wyrażona za wiedzą i akceptacją organu budowlanego, na przesunięcie obiektu bliżej granicy z działką sąsiednią nie mogła wpłynąć na ocenę, że występuje istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę, gdyż przepisy techniczno-budowlane są bezwzględnie obowiązujące, zaś zgoda sąsiada nie upoważnia do odstępstwa od tych przepisów.
Sąd II instancji wskazał, że kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Jeżeliby ze zbliżeniem do granicy z działką sąsiednią wiązały się takie okoliczności, które można by ocenić np. jako wystąpienie zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, wówczas rzeczywiście zgoda sąsiada na zbliżenie do granicy nie mogłaby wpłynąć na osłabienie ochrony publiczno-prawnej wynikającej z przepisów ustawy Prawo budowlane i norm wykonawczych do tej ustawy oraz ewentualnie innych ustaw stanowiących prawo publiczne. Jednakże, jak to wynika ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, żadna z tego rodzaju okoliczności nie wystąpiła, zaś pisemna zgoda sąsiada na zbliżenie budynku z otworami wyrażona przez sąsiada inwestora w ramach stosunków wynikających z prawa sąsiedzkiego jako prawa prywatnego, była skuteczna i przesądzała o braku istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę w aspekcie przepisów techniczno-budowlanych.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Dokonując ponownej kontroli zaskarżonego aktu, w ramach zakreślonych art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a., stanowiącego
o związaniu Sądu poglądem prawnym wyrażonym w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, podnieść należy, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Powoduje to konieczność uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), zgodnie z którym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 (tj. m.in. nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych) stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa
w art. 50 ust. 1.
Obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było zatem w pierwszej kolejności ustalenie, czy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, tj.:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
Z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, że H. i H. P. odstąpili od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ewid. 1339/1 w H. gm. S., określonych w decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia 8 stycznia 1986 r., przy czym budynek ten zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki miał być usytuowany w odległości 6 m od północno- wschodniej granicy działki oraz 5 m od południowo - zachodniej granicy działki. Projekt budowlany przewidywał wykonanie trzech otworów okiennych od strony południowo-zachodniej – w jadalni i kuchni na parterze oraz w pokoju na poddaszu.
Bezspornym jest także, że wbrew ustaleniom zawartym w zatwierdzonym w dniu 8 stycznia 1986 r. planie zagospodarowania działki przedmiotowy budynek usytuowany został w odległości ok. 2,96 m- 2,88 m od ogrodzenia z działką o nr 1339/4, stanowiącą własność I. i A. M..
Mając na uwadze powyższe, organy obu instancji uznały, że budowa budynku mieszkalnego została zrealizowana z istotnym naruszeniem przepisów techniczno- budowlanych, tj. z naruszeniem § 12 ust. 1 obowiązującego w dacie budowy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. z 1980 r. Nr 17 poz. 62 ze zm.), a także z naruszeniem § 12 ust. 1 obowiązującego aktualnie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.)
Dokonując oceny trafności tego stanowiska Wojewódzki Sąd Administracyjny
- mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku NSA z dnia 12 stycznia 2011 r.
w sprawie II OSK 5/10 stwierdził, że z powyższym twierdzeniem nie można się zgodzić.
Ustalenia organów obu instancji, że otwory okienne w budynku skarżących, znajdujące się w odległości mniejszej niż wymagane przez w/w przepisy 4 m od granicy z sąsiednią nieruchomością, będącą aktualnie własnością I.
i A. M., nie mogą bowiem stanowić wystarczającej podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, tym bardziej że nałożenie obowiązku wykonania określonych robót nastąpiło po ponad dwudziestu latach od zakończenia budowy
i spowodowałoby zlikwidowanie otworów wyłącznie doświetlających pomieszczenia mieszkalne (jak w przypadku pokoju na poddaszu).
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem, że na ocenę dokonanych przez inwestora odstępstw, nie ma wpływu pisemna zgoda J. M., byłego właściciela działki Nr 1339/2, udzielona w dniu 20 lipca 1986 r. H. i H. P. na usytuowanie budynku mieszkalnego w granicach 3 m od istniejącej granicy z jego działką.
Podkreślić bowiem należy, że pomimo, iż kwestia odległości budowy od granicy z działką sąsiednią została uregulowana w przepisach rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to jednak
w pewnych sytuacjach okoliczność ta dotyczy prawa sąsiedzkiego, jako prawa cywilnego, natomiast nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych.
Jak podkreślił już Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 5/10, jeżeliby ze zbliżeniem do granicy z działką sąsiednią wiązały się takie okoliczności, które można by ocenić np. jako wystąpienie zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym np. wprowadzenie groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, wówczas rzeczywiście zgoda sąsiada na zbliżenie do granicy nie mogła wpłynąć na osłabienie ochrony publiczno-prawnej wynikającej z przepisów ustawy Prawo budowlane i norm wykonawczych do tej ustawy oraz ewentualnie innych ustaw stanowiących prawo publiczne. Jednakże, jak to wynika ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, żadna
tego rodzaju okoliczność nie wystąpiła, a zatem pisemna zgoda sąsiada skarżących na zbliżenie budynku z otworami wyrażona przez sąsiada inwestora
w ramach stosunków wynikających z prawa sąsiedzkiego jako prawa prywatnego, była skuteczna i przesądzała o braku istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę w aspekcie przepisów techniczno-budowlanych.
Reasumując, wobec stwierdzenia naruszenia przez organy obu instancji przepisu art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust.1 pkt 2 i art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane należało uchylić nie tylko zaskarżoną decyzję, ale także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w pkt II oparto na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, eliminując wskazane naruszenia i uwzględniając przedstawioną wyżej ocenę prawną.