II SA/KE 117/19

II SA/Ke 117/19 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2019-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 2217/19 - Wyrok NSA z 2022-10-21
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 20, art. 22, art. 24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 703
art. 18 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 5, art. 28
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 1034
par. 44 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Gruntowo-Leśnej [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Wspólnoty Gruntowo-Leśnej [...] od decyzji Starosty z [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu 01 i 07 miasta[...], polegających na aktualizacji listy osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej [...] poprzez wykreślenie J.K. s. M. (dotychczas ujawnionego) i ujawnienie w jego miejsce jako osoby uprawnionej do posiadania udziału - A. J. K.c. M. i H., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r, poz. 2101), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Zarząd Wspólnoty Gruntowo-Leśnej [...] we wniosku z 17 lipca 2017 r., domagał się wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wykreśleniu z ewidencji gruntów i budynków J.K. jako osoby uprawnionej do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej [...] i wpisanie A. J. K. jako następczyni prawnej M.K., figurującej pod pozycją 98 w wykazie osób uprawnionych do udziału w powyższej Wspólnocie.
Pismem z 4 września 2017 r. Starosta zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie wniesionego podania poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego, że A.K. nabyła prawa do udział po J. K.. W odpowiedzi wnioskodawca wskazał, że zapis w ewidencji gruntów dotyczący J.K. jako osoby uprawnionej do udziału we Wspólnocie jest nieprawidłowy. Wyjaśnił również, że udział należący do M.K. podlega dziedziczeniu, a tym samym wniosek jest prawidłowy.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że na mocy ostatecznej decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...], lasy wsi M. o powierzchni 907 ha zostały uznane za wspólnotę leśną. Następnie Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej podjął ostateczną decyzję z [...], w przedmiocie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej wsi M.
Zdaniem organu odwoławczego z treści powyższych decyzji wynika jednoznacznie, że wspólnota gruntowa działająca obecnie pod nazwą: "Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M." to wspólnota leśna. Z wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej - leśnej, stanowiącego załącznik do decyzji z [...] wynika, że jako osobę uprawnioną do udziału we wspólnocie leśnej wsi M. uznano między innymi H.K. c. J., wykazaną pod liczbą porządkową 98 tego wykazu.
Cytując treść art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 703), organ uznał, że w przypadku gdy wspólnotą gruntową były lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, przy ustalaniu osób uprawnionych do udziału w tej wspólnocie, udział we wspólnocie przysługiwał osobom, które w okresie 5 lat przed dniem wejścia w życie tej ustawy faktycznie korzystały ze wspólnoty i jednocześnie: w przypadku osób fizycznych miały miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdowały się grunty stanowiące wspólnotę, w przypadku osób prawnych mały siedzibę na terenie miejscowości, w której znajdowały się grunty stanowiące wspólnotę, w przypadku osób mających miejsce zamieszkania na terenie innej miejscowości, prowadziły gospodarstwo rolne. Zatem uprawnienia do udział we wspólnocie gruntowej w przypadku, gdy wspólnotą gruntową były lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, nie były związane z posiadaniem gospodarstwa rolnego. Wymóg posiadania gospodarstwa rolnego jako warunek do uzyskania udziału we wspólnocie gruntowej stanowiącej lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, dotyczył wyłącznie osób mających miejsce zamieszkania na terenie innej miejscowości, w której nie znajdowały się grunty stanowiące wspólnotę. Nie dotyczyło to M.K., która jak wynika z zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy M. z 16 czerwca 2017 r. zamieszkiwała w M.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że J. K. został wykazany w ewidencji gruntów i budynków, jako osoba uprawniona do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej [...] na wniosek Zarządu z 11 lutego 2002 r., dołączonej do tego wniosku uchwały Ogólnego Zebrania Członków tej Wspólnoty nr [...] oraz załączonego do tej uchwały wykazu, z którego wynikało, że jest on osobą uprawnioną do udziału w tej Wspólnocie w miejsce M.K. , wykazanej pod numerem 98 wykazu z 1965 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że jedynymi dokumentami potwierdzającymi nabycie praw do udziału we wspólnocie gruntowej, są decyzje wydane na mocy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Natomiast osoby, które nabyły prawo do udziału we wspólnocie na mocy tych decyzji mogły zbywać udziały na zasadach określonych w tej ustawie. Cytując art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w brzmieniu obowiązującym 11 lutego 2002 roku, czyli w dniu złożenia wniosku o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez ówczesny Zarząd Wspólnoty Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M., Inspektor Wojewódzki zaznaczył, że zbycie udziału we wspólnocie gruntowej następowało w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Ponadto na zasadach ogólnych wynikających z Kodeku cywilnego, udziały we wspólnotach gruntowych podlegały w przeszłości i podlegają obecnie dziedziczeniu oraz zbyciu na podstawie umów zawieranych w formie aktów notarialnych. Żaden przepis prawa nie dopuszczał i nie dopuszcza aktualnie uznawania praw osób do udziału we wspólnocie gruntowej w drodze uchwały ogólnego zebrania członków wspólnoty. Nie ma zatem podstaw prawnych do przyznania prawa do udziału we wspólnocie gruntowej lub pozbawienia prawa do udziału w tej wspólnocie w drodze uchwały ogólnego zebrania członków wspólnoty. Zatem zapis w aktualnej ewidencji gruntów w odniesieniu do J.K. jako osoby uprawnionej do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej [...] jest nieprawidłowy.
Organ II instancji dalej zauważył, że zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykaz uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu zgłasza do ewidencji zarząd spółki.
Zdaniem wnioskodawcy udziały we Wspólnocie należące do M.K. przechodzą na jej córkę A. K. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w J., z którego wynika, że spadek po H.K. nabyły córki: B. A.P.i A. J. K. oraz syn A.M. K. po 1/3 części każde z nich. Wnioskodawca twierdzi, że jedynie A.K. ma miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę.
Inspektor Wojewódzki podkreślił, że wnioskodawca nie wziął pod uwagę, że art. 6 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ma zastosowanie wyłącznie przy tworzeniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie w celu wydania decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 tej ustawy (Dz. U. z 1963 r. poz. 169), a obecnie w art. 8a ust. 5 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 703). W przypadku Wspólnoty Gruntowo - Leśnej [...] decyzja taka została wydana [...]. W aktach sprawy znajdują się kopie zrzeczenia się udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej [...]przez B. P. na rzecz A.K. z 31 marca 2017 r. oraz przez D. K. na rzecz A.K. z 22 grudnia 2015 r.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych zbycie udziału we wspólnocie gruntowej wymaga formy aktu notarialnego. Z kolei w myśl art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym 22 grudnia 2015 r., czyli w dniu sporządzenia przez D. K. "zrzeczenia", udział we wspólnocie gruntowej mógł być zbywany wyłącznie w całości i tylko na rzecz osoby posiadającej już udział w tej wspólnocie oraz na rzecz osób posiadających gospodarstwa rolne w tej samej wsi lub we wsiach przylegających do wspólnoty. Zbycie udziału we wspólnocie gruntowej następowało w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Organ odwoławczy wskazał, że zrzeczenie się udziału we wspólnocie przez B.P. nie zostało sporządzone w formie aktu notarialnego, a zrzeczenie D.K. nie zostało zatwierdzone przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Ponieważ forma zrzeczenia się udziałów we wspólnocie na rzecz A.K. jest nieprawidłowa, nie może być ona traktowana jako jedyna właścicielka udziału we wspólnocie po H. K.
Kończąc organ II instancji stwierdził, że Starosta nieprawidłowo określił strony niniejszego postępowania, gdyż pominął A.K., której nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu jak również nie skierował do niej decyzji. Jednak błąd ten został wyeliminowany w postępowaniu odwoławczym.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, Wspólnota Gruntowo - Leśna [...] zarzuciła obrazę: art. 6 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez przyjęcie nieprawidłowej wykładni tego przepisu, polegającej na uznaniu, że kryterium zamieszkania wobec członków wspólnoty leśnej jest uwzględniane jedynie w fazie zakładania wspólnoty, tworzenia wykazu osób uprawnionych do uczestniczenia we wspólnocie oraz art. 7d ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne przejawiające się w nieusunięciu błędnego wpisu, rodzącego prawa do udziału we wspólnocie.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że uznanie przez organ, że wpis J.K. jest nieprawidłowy powinno skutkować decyzją o wykreśleniu tego wpisu jako błędnego. W rejestrze publicznym nie mogą widnieć wpisy nieprawidłowe, zwłaszcza wówczas, gdy skutkują uznaniem osoby nieprawidłowo wpisanej za beneficjenta korzyści wynikających z udziału we wspólnocie.
Skarżąca nie podzieliła również zapatrywania, że art. 6 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ma zastosowanie jedynie na początkowym etapie powstawania wspólnoty, gdyż z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że na każdym etapie Zarząd ma obowiązek badania, czy osoba pretendująca do członkostwa we wspólnocie spełnia kryteria określone w art. 6, w odniesieniu do wspólnot obejmujących lasy jest to kryterium zamieszkiwania na obszarze wspólnoty. Z materiału dowodowego wynika, że jedynym spadkobiercą spełniającym warunek uczestniczenia we wspólnocie jest A.K..
Ponadto, zdaniem strony skarżącej umowa zrzeczenia udziału z przyczyn opisanych powyżej nie ma decydującego znaczenia prawnego. W dacie śmierci M.K. spadkobiercy D. K. oraz B. P. nie zamieszkiwali na obszarze wspólnoty i wobec tego nie spełniali kryterium koniecznego dla członkostwa we wspólnocie.
Wreszcie decyzja zatwierdzająca umowy zbycia udziałów jest aktem zewnętrznym wobec umowy, zaś ustawodawca nie przewiduje sankcji nieważności w przypadku braku takiej decyzji. Dla umowy ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przewidywała formę pisemną zastrzeżoną dla celów dowodowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi była decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku Wspólnoty Gruntowo-Leśnej [...]o dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów w obrębach nr 01 i 07 miasta [...] g. M., polegających na wpisaniu w miejsce ujawnionego w ewidencji gruntów J. K., jego żony A. K., jako spadkobierczyni M.K., która pierwotnie była ujawniona w ewidencji gruntów, jako uprawniona w 1/400 części do udziału we wspólnocie gruntowej użytkowanej jako las we wsi M., na podstawie załącznika do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...].
Ocena legalności zaskarżonej decyzji wymagała analizy przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. 2016.703 ze zm.), dalej u.z.w.g. lub ustawa o zagospodarowaniu wspólnot oraz ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.), dalej Prawo geodezyjne.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot nazwa spółki i skład zarządu spółki (utworzonej dla sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową) oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki.
W związku z tym, że podstawowy tryb wprowadzania informacji do ewidencji bazuje na dokumentach posiadających odpowiednią moc prawną, starosta jako organ ewidencyjny może żądać od osób zgłaszających zmiany opracowania i dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 Prawa geodezyjnego). Zasadę tę potwierdza przytoczony wyżej art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot, który na zarząd spółki nakłada obowiązek zgłaszania zmian dotyczących wspólnoty, a uwidocznionych w ewidencji. Przepisy ustawy o zagospodarowaniu wspólnot nie korygują podstawowego trybu postępowania określonego przepisami Prawa geodezyjnego co oznacza, że to na zarządzie spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej spoczywa obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów, uzasadniających żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
Należy również zauważyć, że z racji obciążającego starostę z mocy przepisu § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034), obowiązku utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, niedopuszczalne jest ujawnianie w ewidencji gruntów osób nieżyjących, dokonywanie wykreślenia w ewidencji gruntów informacji o ujawnionych podmiotach, bez wpisywania danych dotyczących ich następców prawnych, czy też ujawnianie w ewidencji danych, które były wcześniej aktualne, a obecnie utraciły taki walor.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek zarządu skarżącej wspólnoty o wprowadzenie w ewidencji gruntów zmiany polegającej na wykreśleniu z niej J.K. jako osoby uprawnionej do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej [...]i wpisanie A.K. jako następczyni prawnej M.K. - nie mógł zostać uwzględniony z następujących przyczyn.
Podstawą żądania wniosku było twierdzenie, że A.K., jako jedyna spadkobierczyni po H.K. ujawnionej w ewidencji gruntów na podstawie wykazu uprawnionych do udziału w tej wspólnocie stanowiącego załącznik do decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...], która spełnia wymagania wynikające z art. 6 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot, tj. ma miejsce zamieszkania na terenie miejscowości M., w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę, jest osobą wyłącznie uprawnioną do korzystania z tej wspólnoty, a przez to uprawnioną do ujawnienia jej w ewidencji gruntów jako udziałowiec w tej wspólnocie. Z dołączonego do wniosku postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 31 marca 2017 r., I Ns 55/17 wynika, że spadek po H.K. zmarłej dnia [...] w M., ostatnio stale zamieszkałej w M., na podstawie ustawy nabyły córki B.P. i A.K. oraz syn A. K. po 1/3 części każde z nich. W postanowieniu tym nie orzeczono o dziedziczeniu gospodarstwa rolnego ewentualnie wchodzącego w skład spadku po H. K.. Z tego orzeczenia nie wynika więc, aby A.K. wyłącznie sama nabyła udział we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M., o ile oczywiście udział taki w ogóle wchodził w skład spadku po H. K., o czym będzie mowa niżej. Do akt sprawy dołączone zostały pisemne oświadczenia B. P. i D.K. – syna zmarłego w 1995 r. A. K. - zawierające zrzeczenia się przez nich na rzecz A.K. udziałów we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. Dokumenty te nie mogły być jednak uznana za potwierdzenia skutecznego zbycia udziałów w tej wspólnocie, ponieważ nie zostały sporządzone w wymaganej przez prawo formie. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot w brzmieniu obowiązującym w datach złożenia w/w oświadczeń, tj. w dniach 22 grudnia 2015 r. i 31 marca 2017 r. (Dz. U.Dz.U.1963.28.169 ze zmianami oraz Dz.U. 2016.703 t.j. ze zm.), zbycie udziału we wspólnocie gruntowej do dnia 31 grudnia 2015 r. następowało w formie aktu sporządzonego na piśmie i zatwierdzonego przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a od 1 stycznia 2016 r. w formie aktu notarialnego. Co najmniej w tym drugim przypadku nie można się przy tym zgodzić z zarzutem skargi, że "dla umowy ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przewidywała formę pisemną zastrzeżoną dla celów dowodowych", z czego miałby wynikać brak znaczenia niedochowanej formy dla ważności tego zrzeczenia. Zgodnie bowiem z art. 73 § 2 kc, jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej inną formę szczególną, czynność dokonana bez zachowania tej formy jest nieważna. Również jednak w wypadku zbycia udziału we wspólnocie gruntowej dokonanego przez D.K. w dniu 22 grudnia 2015 r. nie można mówić o skuteczności tej czynności, skoro była ona wówczas uzależniona od zatwierdzenia właściwego organu, które to zatwierdzenie bezspornie w sprawie nie nastąpiło.
Ma wreszcie rację organ II instancji o ile wywodzi, że art. 6 ust. 2 u.z.w.g. ograniczający krąg osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej obejmującej lasy (a więc takiej jak przedmiotowa), do między innymi osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę, ma zastosowanie wyłącznie przy tworzeniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie w celu wydania decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., a obecnie w art. 8a ust. 5 tej ustawy. Stwierdzenie takie wynika zarówno z treści art. 6 ust. 2 in fine ustawy, gdzie znalazło się wyraźne nawiązanie do daty wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a przez to do pierwotnego ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, jak i z wynikającego z treści art. 29 ustawy prawa dziedziczenia udziału we wspólnocie gruntowej, które to prawo w żadnym przepisie nie zostało ograniczone do osób, które mają miejsce zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 922 § 1 kc, prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi czwartej kodeksu cywilnego, a prawo dziedziczenie znajduje się pod ochroną Rzeczpospolitej Polskiej z mocy art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd wyraża przy tym pogląd, że określona w art. 5 u.z.w.g. integralność wspólnoty gruntowej oraz niepodzielność udziału w takiej wspólnocie wynikająca z jej art. 27 i 28, w wypadku dziedziczenia udziału we wspólnocie jest zapewniana na etapie działu spadku lub wyjścia ze współwłasności, o czym stanowi art. 29 tej ustawy. Mimo więc tego, że udział we wspólnocie gruntowej stanowiącej lasy może zostać odziedziczony przez osoby nieprowadzące gospodarstwa rolnego i niemające miejsca zamieszkania na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące tę wspólnotę, to w ramach postępowania o dział spadku obejmującego udział we wspólnocie gruntowej - leśnej, dopuszczalne jest przyznanie tego udziału w całości temu spadkobiercy, który posiada już udział w tej wspólnocie albo też posiada gospodarstwo rolne w tej samej wsi lub we wsiach przylegających do wspólnoty (art. 27 i 29 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1997 r., II CKN 227/97).
Poza powyższą argumentacją należy zauważyć, że uwzględnienie wniosku skarżącej Wspólnoty było niedopuszczalne również z powodu istotnych wątpliwości co do tego, czy przedmiotowy udział we wspólnocie gruntowej – leśnej w ogóle wszedł w skład spadku po H. K., a w konsekwencji czy doszło do jego nabycia przez jej spadkobierców, w tym i A.K..
W orzecznictwie sądów administracyjnych został zaprezentowany pogląd (wyrok WSA w Gliwicach z 4 lutego 2010 r., II SA/Gl 873/09), który należy podzielić, że przepis art. 28 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, w którym mowa o skutkach zbycia wszystkich gruntów gospodarstwa rolnego przez uprawnionego do udziału we wspólnocie, znajduje zastosowanie także w sytuacji przejścia prawa do tego gospodarstwa na inne osoby w drodze uwłaszczenia z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250), która weszła w życie 4 listopada 1971 r. Ustawa ta przewidywała m.in., że z dniem wejścia w życie tej ustawy, nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w samoistnym posiadaniu rolników, stają się z mocy prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy prawni objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności lub dział spadku (art. 1 ust. 1 ustawy). Zbycie gruntów, o jakim jest mowa w art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nie ogranicza się bowiem tylko do przypadków umownego przeniesienia prawa do gruntów.
Z dołączonego do akt sprawy protokołu z dnia 15 maja 1973 r. w sprawie ustalenia stanu faktycznego i prawnego gospodarstwa rolnego zapisanego w rejestrze ewidencji gruntów wsi M. na nazwisko M.K. oraz wydanego na jego podstawie aktu własności ziemi, [...] wynika, że całe gospodarstwo rolne M.K. składające się z działek nr [...] o łącznej powierzchni 1,0540 ha położone w M., które zostało ujawnione w wykazie uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej wsi M. stanowiącym załącznik do decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...], ustalającej wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej wsi M., zostało w drodze nieformalnej umowy darowizny z 1970 r. przekazane przez H.K. jej córce A. K.. Takie ustalenie stało się podstawą do stwierdzenia, że A.K. i jej mąż J.K. byli w dniu 4 listopada 1971 r. samoistnymi posiadaczami tego gospodarstwa rolnego, w związku z czym z tym dniem stali z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] o łącznej powierzchni 1,0540 ha położonych w M. Przy przyjęciu zaprezentowanego wyżej poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 lutego 2010 r., II SA/Gl 873/09 należałoby dojść do wniosku, że również przedmiotowy w niniejszej sprawie udział we wspólnocie leśnej wsi M., nabyty pierwotnie przez H. K., przeszedł wówczas z mocy art. 28 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych na A. i J. małżonków K.. Oznaczałoby to, że nie wszedł w skład spadku po H. K., a przez to nie mógł zostać odziedziczony przez jej spadkobierców. Przy takiej wykładni zachodzi więc istotna wątpliwość, czy A.K. jest w dalszym ciągu uprawniona do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M., skoro aktem notarialnym z dnia [...] sporządzonym w PBN w J., sprzedała wraz z mężem J.K. nabyte w/w aktem własności ziemi działki nr [...] o łącznej powierzchni 1,0430 ha J. i Z. małż. P., zachowując sobie jedynie działkę nr 1675 o pow. 110 m². Z mocy art. 28 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, takie zbycie, mimo braku odnotowania tego faktu we wspomnianym akcie notarialnym z [...], mogło spowodować przejście przedmiotowego udziału we wspólnocie gruntowej-leśnej na J. i Z. małż. P., następnie, w drodze umownego działu spadku po zmarłym w dniu [...] J. P., i zmarłej w dniu [...] Z. P., dokonanego aktem notarialnym z dnia [...] sporządzonym przed notariuszem J. Ś. - na rzecz ich córki M. N.
Wskazane wyżej istotne wątpliwości wynikłe z wyjątkowo skomplikowanego stanu faktycznego oraz z budzących poważne wątpliwości uregulowań prawnych zawartych w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych dotyczących w szczególności wspólnot leśnych powodują, że nieuzasadnione było oczekiwanie przez wnioskodawcę i zarazem skarżącego, dokonania wpisu w ewidencji gruntów w miejsce ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków J. K., jego żony A. K., jako spadkobierczyni M.K., czy też na podstawie jakiegokolwiek innego tytułu prawnego. Ponieważ przy tym mimo wezwania wnioskodawcy do złożenia dokumentów potwierdzających zasadność żądanych zmian w ewidencji, takie dokumenty nie zostały organowi prowadzącemu ewidencję gruntów przedstawione, nie mogło być wątpliwości co do tego, że wniosek Wspólnoty Gruntowo-Leśnej [...]nie mógł zostać uwzględniony, co czyniło skargę niezasadną. Należy powtórzyć, że z żadnego z dołączonych do akt sprawy dokumentów nie wynika forsowany we wniosku i w skardze pogląd co do nabycia przedmiotowego udziału we wspólnocie gruntowej-leśnej przez samą A.K., a przedstawione powyżej rozważania budzą wątpliwość, czy A.K. w ogóle jest uprawniona do udziału we Wspólnocie Gruntowo-Leśnej Mieszkańców Miasta M. Należy przy tym przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Spełnia jedynie funkcje rejestrujące stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków" (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1004/11 oraz z dnia 15 maja 2018 r., I OSK 1639/16).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.