II SA/Ke 1113/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2014-03-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnymandat radnegowygaśnięcie mandatuprawo wybieralnościskazanieprzestępstwo umyślnezarządzenie zastępczeWojewodarada gminypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę radnego na zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne.

Sprawa dotyczyła skargi radnego E. F. na zarządzenie zastępcze Wojewody, które stwierdziło wygaśnięcie jego mandatu. Podstawą było prawomocne skazanie radnego za przestępstwo umyślne, co pozbawiło go prawa wybieralności. Rada Gminy nie podjęła stosownej uchwały w terminie, co skutkowało wydaniem zarządzenia przez Wojewodę. Sąd uznał skargę za niezasadną, potwierdzając legalność zarządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę E. F. na zarządzenie zastępcze Wojewody, które stwierdziło wygaśnięcie mandatu radnego Gminy M. Podstawą zarządzenia było prawomocne skazanie radnego wyrokiem Sądu Rejonowego za przestępstwa umyślne, co zgodnie z przepisami Ordynacji wyborczej pozbawia prawa wybieralności. Ponieważ Rada Gminy nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu w ustawowym terminie, Wojewoda, działając na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, wydał zarządzenie zastępcze. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne oparcie się na dokumencie z datą późniejszą niż wydanie zarządzenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że stan faktyczny nie budzi wątpliwości, a tryb wydania zarządzenia był prawidłowy. Sąd wyjaśnił również, że wskazanie daty 11 grudnia 2013 r. w zarządzeniu było oczywistą omyłką, a faktyczną podstawą było pismo z 11 grudnia 2012 r., co nie miało wpływu na wynik sprawy. Potwierdzono, że utrata prawa wybieralności w wyniku skazania za przestępstwo umyślne jest obligatoryjną przesłanką wygaśnięcia mandatu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie jest zgodne z prawem, jeśli Rada Gminy nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu w ustawowym terminie po stwierdzeniu utraty prawa wybieralności przez radnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Wojewoda miał obowiązek wydać zarządzenie zastępcze, ponieważ radny utracił prawo wybieralności w wyniku prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne, a Rada Gminy nie podjęła wymaganej uchwały w zakreślonym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.s.g. art. 98a § ust. 1 i 3

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 98a § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Ordynacja wyborcza art. 190 § ust. 1 pkt 3

Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

Ordynacja wyborcza art. 190 § ust. 2

Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

Ordynacja wyborcza art. 7 § ust. 2 pkt 1

Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

Pomocnicze

u.s.g. art. 98

Ustawa o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 145 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k. art. 290 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § § 1 i 3

Kodeks karny

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2011 Nr 21 poz. 113 art. 16 § ust. 2a

Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne skazanie radnego za przestępstwo umyślne skutkuje utratą prawa wybieralności. Rada Gminy nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu w ustawowym terminie. Wojewoda miał obowiązek wydać zarządzenie zastępcze. Omyłka pisarska w dacie dokumentu nie miała wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących zebrania i oceny dowodów. Zarzut wydania zarządzenia na podstawie dokumentu z datą późniejszą niż wydanie zarządzenia.

Godne uwagi sformułowania

zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] został skazany za przestępstwo utraty przez radnego prawa wybieralności najpóźniej w terminie 3 miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu Wojewoda [...] zobowiązany był do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego oczywista omyłka i niewątpliwie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy

Skład orzekający

Anna Żak

przewodniczący

Renata Detka

sprawozdawca

Dorota Pędziwilk-Moskal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku skazania za przestępstwo umyślne oraz procedury wydawania zarządzeń zastępczych przez wojewodę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty prawa wybieralności z powodu skazania za przestępstwo umyślne i braku reakcji rady gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje prawne prawomocnego skazania za przestępstwo dla osób pełniących funkcje publiczne w samorządzie.

Radny stracił mandat przez wyrok skazujący za przestępstwo. Wojewoda musiał działać.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ke 1113/13 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2014-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Anna Żak /przewodniczący/
Dorota Pędziwilk-Moskal
Renata Detka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II OZ 834/14 - Postanowienie NSA z 2014-08-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 594
art. 98, art. 98a ust. 1 i 3,
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.
Dz.U. 2010 nr 176 poz 1190
art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 190 ust. 1 pkt 3,
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw -tekst jednolity.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. sprawy ze skargi E. F. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarządzeniem zastępczym z [...] , znak: [...], Wojewoda na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Gminy M. – E. F.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że jak wynika z pisma Przewodniczącego Rady Gminy M. z 13 lutego 2013 r. oraz pozostałej dokumentacji uzyskanej w postępowaniu wyjaśniającym (w tym kopii pism Sądu Rejonowego
w Kielcach Wydz. XIII Wykonywania Orzeczeń Karnych z 11 grudnia 2013 r. i 4 lutego 2013 r.), radny E. F. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach sygn. akt [...] z 24 stycznia 2012 r. został skazany za przestępstwo z art. 290 § 1 kk, 278 § 1 kk, 33 § 1 i 3 kk. Organ wskazał, że z uwagi na ten fakt, Rada Gminy M. powinna była podjąć uchwałę
o wygaśnięciu mandatu tego radnego najpóźniej w terminie 3 miesięcy od utraty przez radnego prawa wybieralności - stosownie do art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Pomimo posiadanej wiedzy w tym zakresie stosowna uchwała nie została podjęta na sesji Rady Gminy M. w dniu 24 kwietnia 2013 r., ani na sesji w dniu 26 czerwca 2013 r. Po wystosowaniu przez Wojewodę wezwania z 16 lipca 2013 r. do podjęcia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu E. F. w trybie art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Rada Gminy M. nie podjęła uchwały w zakreślonym terminie. W dniu 2 września 2013 r. Wojewoda otrzymał informację, że Rada Gminy na sesji w dniu 28 sierpnia 2013 r. w wyniku głosowania jawnego nie podjęła uchwały w powyższej sprawie.
Pismem z 3 września 2013 r. Wojewoda Świętokrzyski, zgodnie z art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, poinformował Ministra Administracji i Cyfryzacji
o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego.
Skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody Świętokrzyskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył E. F. zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj,:
1) art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu
i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy,
2) art. 7, 76 § 1 , 77 § 1 i 80 kpa polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza na uznaniu za dowód dokumentu z datą 11 grudnia 2013 r., co przeczy wszelkim zasadom procesowym, gdyż skarżone zarządzenie wydano ponad 3,5 miesiąca przed datą tego pisma,
3) naruszenie art. 8 kpa poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
W uzasadnieniu skarżący raz jeszcze wskazał na to, że Wojewoda oparł się na piśmie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 11 grudnia 2013 r., a więc wydanym 3,5 miesiąca po zarządzeniu zastępczym datowanym na 24 września 2013 r.
W ocenie skarżącego "chybiona dokumentacja" będąca podstawą zebranego przez Wojewodę materiału dowodowego "kładzie cień na rzetelność całego postępowania administracyjnego".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości i nie jest kwestionowany przez stronę skarżącą. Zostały także spełnione warunki formalne dotyczące trybu wydania przez Wojewodę Świętokrzyskiego zarządzenia zastępczego, o którym stanowi art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594), zwanej dalej u.s.g. Pismem z 16 lipca 2013 r. Wojewoda Świętokrzyski wezwał Radę Gminy M. do podjęcia w terminie 30 dni uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego E.a F.ego (art. 98a ust. 1 u.s.g.) i po bezskutecznym upływie tego terminu, pismem z 3 września 2013 r. zawiadomił Ministra Administracji
i Cyfryzacji o tym, że wyda w powyższej sprawie zarządzenie zastępcze (art. 98a ust. 2 u.s.g.).
Wnoszącym w ustawowym terminie skargę jest radny, którego zarządzenie zastępcze dotyczy (art. 98a ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 1 u.s.g.).
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt [...] radny E. F. został skazany za czyny określone
w art. 290 § 1 kk i 278 § 1 kk w zw. z art. 33 § 1 i 3 kk. Przestępstwa z art. 290 § 1
i 278 § 1 kk można popełnić tylko umyślnie, a jak wynika ze znajdującego się
w aktach sprawy pisma Sądu Rejonowego w Kielcach Wydział XIII Wykonywania Orzeczeń Karnych z dnia 4 lutego 2013 r., skazanie w powyższej sprawie nastąpiło
z oskarżenia publicznego.
Niniejsza sprawa dotyczy wygaśnięcia mandatu radnego wybranego na kadencję 2010-2014. W świetle postanowień art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.), do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U.
z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.).
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego nie mają prawa wybieralności. Natomiast art. 190 ust. 1 pkt 3 tej ustawy stwierdza, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. W takiej sytuacji art. 190 ust. 2 nakazuje radzie gminy stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego najpóźniej w terminie trzech miesięcy od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. W sytuacji, gdy powyższy obowiązek nie zostanie przez radę gminy zrealizowany, wojewoda jest zobowiązany wydać zarządzenie zastępcze, o którym mowa w art. 98a ust. 2 u.s.g.
W rozpatrywanej sprawie nie może zatem budzić wątpliwości, iż na podstawie powyżej wskazanych przepisów zaistniała obligatoryjna przesłanka wygaszenia mandatu radnego E. F. a Rada Gminy M., pomimo wyznaczenia przez Wojewodę Świętokrzyskiego terminu do podjęcia wymaganej uchwały, nie podjęła jej. Tym samym Wojewoda Świętokrzyski na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g. zobowiązany był do wydania zaskarżonego zarządzenia zastępczego.
Odnosząc się do zarzutu wydania zarządzenia z 24 września 2013 r. na podstawie pisma Sądu Rejonowego w Kielcach datowanego na dzień "11 grudnia 2013 r." wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy "zawiadomienie o skazaniu" skierowane przez Sąd Rejonowy w Kielcach do Urzędu Gminy w Miedzianej Górze nosi datę 11 grudnia 2012 r., a powołanie się w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym na datę 11 grudnia 2013 r. nastąpiło w wyniku oczywistej omyłki
i niewątpliwie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji nie można przyjąć, aby naruszało wskazane w skardze przepisy postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI