II SA/Ke 1111/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uznając, że organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie zamiast merytorycznie rozpatrzyć wniosek o sprostowanie danych w ewidencji gruntów.
Skarżący A.P. domagał się sprostowania powierzchni nieruchomości w ewidencji gruntów, twierdząc, że naliczany podatek jest od większej powierzchni niż wynika z aktu własności ziemi. Organ I instancji wprowadził zmiany, ale organ II instancji uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając wniosek za zgodny z ewidencją. WSA uchylił decyzję organu II instancji, stwierdzając, że organ ten nie wyjaśnił rzeczywistej woli strony i błędnie uznał sprawę za bezprzedmiotową, zamiast merytorycznie ją rozpatrzyć.
Sprawa dotyczyła wniosku A.P. o sprostowanie danych dotyczących powierzchni nieruchomości w ewidencji gruntów. Skarżący wskazywał na rozbieżność między powierzchnią wynikającą z aktu własności ziemi a powierzchnią, od której naliczany jest podatek. Organ I instancji (Starosta) początkowo wprowadził zmiany, ale jego decyzja została uchylona przez organ II instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego). Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że wniosek strony o "zatwierdzenie nowego pomiaru według aktualizacji istniejącej mapy z 1978r." oznaczał zgodę na pozostawienie dotychczasowych zapisów w ewidencji. Skarżący wniósł skargę, zarzucając niewyjaśnienie istotnych okoliczności i pominięcie prawomocnych orzeczeń sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę, uchylając decyzję organu odwoławczego. Sąd uznał, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania, błędnie interpretując wolę strony i uznając sprawę za bezprzedmiotową. Sąd podkreślił, że organy administracji mają obowiązek wyjaśniać wątpliwości stron i merytorycznie rozstrzygać sprawy, a umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy sprawa faktycznie stała się bezprzedmiotowa, a nie gdy żądanie jest bezzasadne. Sąd stwierdził, że w tej sprawie istniał przedmiot sprawy, a organ odwoławczy powinien był dokładnie zbadać materiał dowodowy i ocenić, czy stanowisko Starosty było uzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy błędnie zinterpretował wolę strony i uznał sprawę za bezprzedmiotową, zamiast merytorycznie ją rozpatrzyć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek strony nie oznaczał zgody na pozostawienie dotychczasowych zapisów, a fakt złożenia odwołania od decyzji organu I instancji świadczył o dalszym domaganiu się przez stronę zmian. Organ odwoławczy powinien był wyjaśnić wątpliwości strony i merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a nie umarzać postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
p.g.k. art. 7b § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy błędnie zinterpretował wolę strony i uznał sprawę za bezprzedmiotową. Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając rzeczywistej woli strony. Umorzenie postępowania było nieuzasadnione, gdyż sprawa nie stała się bezprzedmiotowa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Naruszenie prawa będące podstawą uchylenia tej decyzji polega na tym, że organ II instancji bezpodstawnie uznał, że żądanie A. P. odpowiada zapisom ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. Organy administracji publicznej są bowiem zobligowane do działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa ( art. 8 kpa ) oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych... W ocenie Sądu istniały podstawy do uznania, że stronie zależy na merytorycznym załatwieniu sprawy wszczętej z jego wniosku. Decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 kpa ma charakter formalny, kończy postępowanie w sprawie, bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowości postępowania nie można więc mylić z bezzasadnością żądania strony.
Skład orzekający
Dorota Pędziwilk-Moskal
przewodniczący
Danuta Kuchta
członek
Beata Ziomek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (art. 105 k.p.a.) oraz obowiązków organów w zakresie wyjaśniania woli strony i merytorycznego rozpatrywania spraw."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w zakresie ewidencji gruntów i budynków, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie wniosków i jak organy administracji powinny podchodzić do wyjaśniania wątpliwości stron, aby uniknąć błędów proceduralnych.
“Błąd organu administracji: sprawa ewidencji gruntów nie mogła zostać umorzona bez merytorycznego rozstrzygnięcia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 1111/05 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2006-12-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Beata Ziomek /sprawozdawca/ Danuta Kuchta Dorota Pędziwilk-Moskal /przewodniczący/ Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Ewidencja gruntów Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.145 par.1 pkt 1c w zw. z art.134, art.152 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art.61 par.1, art.105 par.1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Znak: [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] znak: [...] orzekającą o pozostawieniu stanu ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków obrębu S. w odniesieniu do nieruchomości oznaczonej nr działek 4512/1, 4752/1, 5073/1, 5074/1 o powierzchni ogólnej 1,2684ha i stanowiącej współwłasność: A. P. w - części, Z. P. w 1/3 części i J.P. w 1/6 części i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podał, że wnioskiem z dnia 7 marca 2001r. A. P. wystąpił do Starosty o sprostowanie w ewidencji gruntów zapisu odnośnie nieruchomości o pow. 1,02ha oznaczonej w ewidencji gruntów nr działek 5072, 5071, 4752, 4512 według aktu własności ziemi nr [...] , wydanego w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych na rzecz jego ojca - H.P. , twierdząc, że podatek naliczany jest od powierzchni 1,2799ha. Starosta zlecił sporządzenie opracowań geodezyjnych, które przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21.07.2003r. pod nr 2146-59/2002 oraz w dniu 27.09.2004r. pod nr 2146-73/2004. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Starosta wprowadził w ewidencji gruntów obrębu miasta S. gminy S. zmiany w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność A. P. a także z urzędu wprowadził zmiany w odniesieniu do innych nieruchomości wyszczególnionych w w/w opracowaniach geodezyjnych. Powyższa decyzja została w całości uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, ze względu na fakt, że przedmiot rozstrzygnięcia wykraczał poza granice wniosku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta ustalił, że A. P. po zapoznaniu się z dokumentacją geodezyjną opracowaną kolejno dla potrzeb: założenia w 1967r. ewidencji gruntów, aktualizacji gruntów w latach 1978-1983 oraz prowadzonego postępowania ewidencyjnego - zmienił swoje żądanie wnioskując o "zatwierdzenie nowego pomiaru według aktualizacji istniejącej mapy z 1978r." Powyższa okoliczność uzasadnia pozostawienie wpisu w ewidencji gruntów bez zmian. W ocenie organu odwoławczego, skoro żądanie strony jest zgodne z aktualnie ujawnionym stanem w ewidencji gruntów to należało umorzyć postępowanie. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania co do "zniknięcia" w ewidencji gruntów i budynków nieruchomości oznaczonej numerami działek: 4511, 4753, 5073, 5074 o pow. ogólnej 0,83ha objętych aktem własności ziemi nr [...] stanowiących współwłasność S. P., H. P., J. P. i Z.P. stwierdzono, że kwestie te nie były przedmiotem żądań złożonych wniosków. Jednocześnie wskazano, że strona może zwrócić się do Starosty z ponownym wnioskiem o wyjaśnienie zapisu w ewidencji gruntów i budynków wynikającego z aktu własności ziemi nr [...] , natomiast organ w razie niezgodności danych zawartych w ewidencji w stosunku do stanu wynikającego z wydanych aktów własności ziemi może rozważyć podjęcie postępowania z urzędu. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego A.P. wniósł o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił decyzji niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności pominięcie faktu, że w sprawie przedmiotowych nieruchomości zapadły prawomocne orzeczenia sądowe. Podkreśla, że istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy powierzchnią nieruchomości objętych aktem własności ziemi nr [...] wynoszącą 1,02ha a powierzchnią od której naliczany jest od nich podatek tj. 1,2799ha. Zmiana granic prawnych nieruchomości i tworzenie w ten sposób nowych stanów prawnych w postępowaniu administracyjnym jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa do jakich doszło przy rozpatrywaniu sprawy, bez względu na to czy skarżący powoływał się na te uchybienia w skardze. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa będące podstawą uchylenia tej decyzji polega na tym, że organ II instancji bezpodstawnie uznał, że żądanie A. P. odpowiada zapisom ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na wniosek A. P., który jako współwłaściciel działek objętych aktem własności ziemi nr [...] położonych w S. żądał wprowadzenia zmian odnośnie ich powierzchni w ewidencji gruntów. Wprawdzie w toku postępowania administracyjnego A. P. złożył do protokołu w dniu 20 maja 2005r. wniosek "o zatwierdzenie nowego pomiaru według aktualizacji istniejącej mapy z 1978r.", jednakże o tym, że w dalszym ciągu domaga się wskazanych przez siebie zmian świadczył choćby fakt, iż A.P. złożył od decyzji Starosty z dnia [...] odwołanie. W odwołaniu tym podnosił, że w wyniku aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wykreślono działki stanowiące własność jego ojca H. P. - aktualnie będące jego własnością - i przypisano mu nowe działki o nowych numerach geodezyjnych. W tej sytuacji organ odwoławczy powinien co najmniej powziąć wątpliwości co do rzeczywistej woli strony i stosownie do treści art. 61 § 1 kpa wyjaśnić je poprzez zwrócenie się do strony o sprecyzowanie swojego stanowiska. Organy administracji publicznej są bowiem zobligowane do działania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa ( art. 8 kpa ) oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków jak również czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek ( art. 9 kpa). W ocenie Sądu istniały podstawy do uznania, że stronie zależy na merytorycznym załatwieniu sprawy wszczętej z jego wniosku. W świetle okoliczności sprawy interpretacja wniosku strony z dnia 20 maja 2005r. jako zgody na pozostawienie dotychczasowych zapisów w ewidencji gruntów w odniesieniu do działek objętych aktem własności ziemi z 1976r. była nieuzasadniona i nieuprawniała organu do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 kpa ma charakter formalny, kończy postępowanie w sprawie, bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Z literatury oraz utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W rozpoznawanej sprawie, skoro strona nadal domaga się wprowadzenia określonej zmiany w ewidencji gruntów, to oczywiste jest, że istnieje przedmiot sprawy. Bezprzedmiotowości postępowania nie można więc mylić z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to bowiem niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja Starosty w istocie odmawiała wprowadzenia zmian żądanych przez A.P., zatem obowiązkiem organu odwoławczego jest dokładne wyjaśnienie sprawy i ocena czy takie stanowisko znajduje odzwierciedlenie w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z powyższych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, bowiem stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowało konieczność orzeczenia jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI