II SA/Ke 110/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach oddalił skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając ją za bezprzedmiotową z uwagi na ustanowienie wieczystego użytkowania.
Skarga dotyczyła decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda uchylił decyzję odmawiającą zwrotu i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ nieruchomość została oddana w wieczyste użytkowanie przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a prawa nabywcy ujawniono w księdze wieczystej. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że w takiej sytuacji roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, a postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Sprawa dotyczyła skargi K. T. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję odmawiającą zwrotu nieruchomości i umorzyła postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako bezprzedmiotowe. Wojewoda argumentował, że nieruchomość została oddana w wieczyste użytkowanie na 99 lat aktem notarialnym z dnia [...] przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w takiej sytuacji roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym (art. 105 § 1 k.p.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając rozstrzygnięcie Wojewody za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami chroni prawa nabywców w dobrej wierze i stanowi przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości, jeśli została ona sprzedana lub oddana w wieczyste użytkowanie przed wejściem w życie ustawy, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Sąd odwołał się również do wcześniejszego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym postępowanie o zwrot nieruchomości, której Skarb Państwa nie posiada, jest bezprzedmiotowe. Sąd uznał, że zarzuty skarżącej dotyczące błędów w aktach notarialnych, wpisów w księgach wieczystych czy sposobu prowadzenia postępowania przez organy administracji nie mogły być przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnosądowym, gdyż należą do właściwości sądów powszechnych lub dotyczą kwestii wieczystoksięgowych. Sąd stwierdził brak naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Brak takiego roszczenia czyni postępowanie o zwrot nieruchomości bezprzedmiotowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 229
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 233
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów.
u.g.n. art. 232
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Prawo użytkowania wieczystego może być ustanowione i wykonywane tylko na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.g.i.w.n. art. 69 § 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.g.i.w.n.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość została oddana w wieczyste użytkowanie przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej, co zgodnie z art. 229 u.g.n. wyłącza roszczenie o zwrot. Postępowanie o zwrot nieruchomości, której Skarb Państwa lub gmina nie posiada, jest bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące błędów w aktach notarialnych i wpisach do ksiąg wieczystych. Zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania przez organy administracji i Zarząd Miasta. Zarzut naruszenia zasad ogólnych k.p.a. Zarzut niezgodności z prawem decyzji Zarządu Miasta i Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarzut, że art. 229a u.g.n. powinien być stosowany. Zarzut nieskutecznego doręczenia decyzji z dnia [...] z uwagi na wiek córki skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
brak roszczenia, które mogłoby być uwzględnione na drodze postępowania administracyjnego oznacza, że takie postępowanie jest bezprzedmiotowe prawo użytkowania wieczystego z mocy art. 232 kodeksu cywilnego może być ustanowione i wykonywane tylko na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego Gmina nie może dysponować nieruchomością której nie posiada w swoim władaniu, ponieważ nabyte przez użytkownika prawo wieczystego użytkowania jest silnym prawem rzeczowym, chronionym rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Skład orzekający
Danuta Kuchta
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Chobian
członek
Dorota Pędziwilk - Moskal
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji ustanowienia wieczystego użytkowania przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed daty orzeczenia, z uwzględnieniem specyfiki przepisów o gospodarce nieruchomościami i księgach wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomościowego – zwrotu wywłaszczonych gruntów i wpływu ustanowienia wieczystego użytkowania na te roszczenia. Jest to istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Wieczyste użytkowanie blokuje zwrot wywłaszczonej nieruchomości – kluczowa interpretacja WSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 110/07 - Wyrok WSA w Kielcach Data orzeczenia 2007-07-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach Sędziowie Danuta Kuchta /przewodniczący sprawozdawca/ Dorota Chobian Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 46 poz 543 art.229, art.233 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 1985 nr 22 poz 99 art.69 ust.1 Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Dziubińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania K. T., uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] znak: [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości o pow. 894 m2, położonej w K. przy ul. K., oznaczonej numerem działki 13 na planie Nr 1/66, która obecnie wchodzi w skład nieruchomości oznaczonej w aktualnej ewidencji gruntów Nr 789/2 w obrębie 010 ark. 9 i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości jako bezprzedmiotowe. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. T., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] znak: [...], orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. K., oznaczonej jako działka Nr 13 o pow. 894 m2 na planie Nr ewid. 1/66 K. T., I.T. – D., K. T. i S. A.. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, po rozpoznaniu skargi K. T. z dnia 24 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 2002/95 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody ze względu na niepodjęcie przez organ odwoławczy w formie postanowienia postępowania, zawieszonego postanowieniem z dnia [...]. Pismem z [...] znak: [...] Wojewoda zwrócił się do K. T. z prośbą o zajęcie stanowiska w kwestii złożenia we własnym zakresie wniosku do Zarządu Miasta o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, informując ponownie stronę, że bez rozwiązania tej umowy nie jest możliwe zajęcie przez organ innego stanowiska niż w uchylonej przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji. Z uwagi na złożenie przez K. T. i K. T. wniosku z dnia 4 listopada 1996r. do Zarządu Miasta o przedterminowe rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego Wojewoda postanowieniem z dnia [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości do czasu rozstrzygnięcia sprawy przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Orzekający w niniejszej sprawie organ administracji wskazał, iż od 1 stycznia 1998r. do 31 grudnia 1998r. Wojewoda nie był właściwy do orzekania jako organ II instancji, gdyż na podstawie art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741) stał się w sprawach zwrotu nieruchomości organem I instancji, zaś Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie przyjął tych spraw zgodnie z właściwością, lecz wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o wskazanie organu właściwego do ich rozpatrywania. Natomiast po upływie w/w okresu odwołania od decyzji wydanych przez kierowników rejonowych urzędów rządowej administracji ogólnej, przed dniem 1 stycznia 1999r. w sprawach przechodzących do właściwości powiatów z zakresu administracji rządowej - rozpatruje wojewoda - stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. - przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna (Dz. U. nr 133, poz. 872). Z kolei zgodnie z obowiązującą od dnia 1 stycznia 1998r. ustawą z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów (art. 233 cyt. ustawy). Mając na uwadze powyższy stan prawny Wojewoda, działając jako organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] znak: [...] podjął zawieszone postanowieniem Wojewody z dnia [...] znak: [...] postępowanie o zwrot przedmiotowej nieruchomości a następnie decyzją z dnia [...] znak: [...], na podstawie m. in. art. 104, 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości jako bezprzedmiotowe. W motywach swego rozstrzygnięcia z dnia [...] organ II instancji wskazał na zapis rejestru własnościowego planu Nr 1/66, który potwierdza, że E. T. była właścicielką nieruchomości położonej w K. przy ul. J., objętej KW [...] Nr [...], oznaczonej jako działka Nr 13 o pow. 894 m2. Przedmiotowa nieruchomość została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K.. Jakkolwiek z treści § 1 w/w aktu notarialnego wynika, iż Skarb Państwa nabył od E. T. nieruchomość o pow. 894 m2, oznaczoną numerem działki 16 to w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że numer działki został wpisany omyłkowo. Działka oznaczona na planie Nr 1/66 jako działka 16, położona w K. przy ul. J., o pow. 1.179, według nowych pomiarów o pow. 1107 m2, stanowiła bowiem własność S. i J. małżeństwa B. i została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...], również z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. Następnie Państwowe Biuro Notarialne w K. zawiadomiło w dniu 10 lutego 1970r. byłą właścicielkę E. T., że z księgi wieczystej "[...] Nr [...]" urządzonej dla jej nieruchomości odłączono część o pow. 894 m2 i dla odłączonego obszaru założono księgę wieczystą KW [...], w której ujawniono jako właściciela Skarb Państwa. W dniu [...] aktem notarialnym Rep. A Nr [...] Skarb Państwa oddał Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na 99 lat w wieczyste użytkowanie nieruchomość składającą się z działek uwidocznionych na planie Nr 1/66 w tym między innymi działkę hip. [...] o pow. 894 m2 oraz działkę hip. [...] o pow. 1.107 m2. Nabyte przez Spółdzielnie Mieszkaniową "[...]" w K. prawo wieczystego użytkowania w/w nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...] w dniu [...], natomiast Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. wpisana została w dziale II tej księgi w miejsce Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w dniu [...]. Uchwałami wydanymi odpowiednio w dniach 16 marca 1972r. oraz 28 marca 1972r. przez Walne Zgromadzenie Spółdzielni [...] oraz Zebranie Przedstawicieli Spółdzielni Mieszkaniowej, podmioty te orzekły o połączeniu obydwu Spółdzielni, z tym że spółdzielnią przejmującą była Spółdzielnia Mieszkaniowa. Wnioskiem z dnia 10.09.1993r. skierowanym do Sądu Rejonowego w K. Wydziału Ksiąg Wieczystych Zarząd Miasta wystąpił o ujawnienie w Księdze Wieczystej KW [...] Gminy jako właściciela, a Spółdzielni Mieszkaniowej w K. jako wieczystego użytkownika nieruchomości o pow. 15.669 m2 oznaczonej w obrębie 010 ark. 9 Nr 789/1 i Nr 789/2 (w skład której wchodzi działka hip. [...] o pow. 894 m2, oraz działka hip. [...] o pow. 1.107 m2). W dniu 25 maja 1995r. w dziale II księgi wieczystej KW [...] dokonano wpisu Gminy jako właściciela a Spółdzielni Mieszkaniowej w K. jako wieczystego użytkownika tego gruntu do dnia 15 października 2069r. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Zarząd Miasta, na podstawie art. 105 k.p.a. w związku z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, umorzył wszczęte na wniosek K. T. i K. T. postępowanie o przedterminowe rozwiązanie zawartej w dniu 15 października 1970r. umowy Rep. A Nr [...] o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu położonego w K. przy ul. J. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Spółdzielnią Mieszkaniową ,,[...]" w K., której następcą prawnym jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K. T. i K.T. od w/w decyzji, ostateczną decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 229 cyt. ustawy o gospodarce nieruchomościami, byłym właścicielom lub ich następcom prawnym nie przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdyż nieruchomość ta została oddana w użytkowanie wieczyste aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] (a zatem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 1998r.), a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej zgodnie z dyspozycją podanego wyżej przepisu. Dlatego też rozstrzygnięcie merytoryczne niniejszej sprawy przez organy administracji jest bezprzedmiotowe i w związku z tym postępowanie o zwrot nieruchomości podlega umorzeniu stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Wojewoda, ustosunkowując się do zarzutów skarżącej odnośnie błędu w numerze działki w akcie notarialnym Rep. A nr [...] podniósł, iż organy administracji nie są właściwe do oceny prawidłowości zawartych w tych aktach zapisów, bowiem należy to do właściwości sądów powszechnych. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność wygaszenia użytkowania wieczystego Spółdzielni "[...]" przed połączeniem się obu Spółdzielni. Skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skierował K. T., podnosząc jednocześnie, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane niezgodnie z prawem. Zdaniem skarżącego, wpisanie Spółdzielni Mieszkaniowej ,,[...]" jako wieczystego użytkownika do księgi wieczystej bez sporządzenia wymaganej prawem umowy notarialnej oraz wpisanie Gminy jako właściciela działki, jak również sporządzenie aktów notarialnych i wpisów do ksiąg wieczystych z błędami zostało dokonane bezprawnie. Stanowi to zarazem o naruszeniu zasad ogólnych Rozdziału 2 k.p.a. Skarżący zakwestionował także prawidłowość zakupu przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa podnosząc, iż: - w akcie notarialnym Rep [...] prawdopodobnie przez pomyłkę wpisano działkę nr 16 zamiast 13 i do dnia dzisiejszego nie sporządzono na tą okoliczność protokołu błędu, co jest sprzeczne z art. 80 ustawy o notariacie; - nie wzięto pod uwagę zapisu w dziale III hip. [...], który stanowi, że nieruchomość może być zbywana jedynie osobom wyznań chrześcijańskich – z uwagi na fakt wywłaszczenia pod przymusem (inaczej zostałaby wykupiona na gorszych warunkach); - we wniosku z umowy Rep [...] wpisano, że wykupiona działka ma być dołączona do Kw Nr [...], natomiast zgodnie z informacją Państwowego Biura Notarialnego w K. z odłączonego z Kw "[...]hip. [...]" obszaru stanowiącego działkę nr 16 założono odrębną Kw [...], co nie było zgodne z wolą stron. Ponadto, K. T., wyrażając swoje wątpliwości co do zgodności z prawem faktu wpisania do Kw [...] jako użytkownika wieczystego Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na jej wniosek z dnia 16 września 1993r. , wskazał, iż: - przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona pod budownictwo mieszkaniowe dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K., a zatem zgodnie z wolą stron "przychodzi do skutku niniejsza umowa"; - w księdze wieczystej Kw [....] wpisano działkę nr 16 (prawdopodobnie omyłkowo zły numer); - w umowie wieczystego użytkowania Rep. A nr [...] zawartej między Skarbem Państwa a Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" dokonano skreśleń i zaciemnień na oryginale umowy, co jest sprzeczne z art. 94 ustawy o notariacie; - po spisaniu umowy wieczystego użytkowania Rep. A nr [...] z Kw [...], w której wcześniej wpisano działkę nr 16, wyłączono działkę nr 13 i wpisano w Kw [...] działkę 13 zamiast 16 wpisano bez sporządzenia protokołu błędu, co jest sprzeczne z art. 80 ustawy o notariacie; - Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wpisana została do Kw [...] w trakcie toczącego się od dnia 25 lutego 1992r. postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości, zaś wpisu dokonano bez wcześniejszego spisania umowy notarialnej zbycia przez Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" prawa wieczystego użytkowania dla Spółdzielni Mieszkaniowej co w przypadku przejęcia nieruchomości jest niezbędne. W skardze wskazano także, iż Zarząd Miasta przeciągał sprawę dotyczącą wniosku o przedterminowe rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania wywłaszczonej działki przez 9 miesięcy, co jest to niezgodne z art. 35 § k.p.a. To samo dotyczy postępowania przed Prezydentem Miasta, który - znając zapisy uchwalonej w dniu 21 sierpnia 1997r. nowej ustawy o gospodarce nieruchomościami - przeciągał toczącą się sprawę i opóźniał wydanie korzystnej dla wnioskodawców decyzji. Decyzja ta została wydana dopiero [...] (w terminie niezgodnym z prawem - art. 35 § KPA), kiedy to obowiązywała już nowa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, stosownie do której sprawy nie zakończone ostateczną decyzją należy rozpatrywać zgodnie z jej przepisami (art. 233 tej ustawy). Zdaniem K. T. niewydanie do końca 1997r. ostatecznej decyzji było rażąco niezgodne z prawem. Skarżący wskazał także, iż w sytuacji gdy właścicielem gruntu jest gmina, Prezydent Miasta "nie może być sędzią w swojej sprawie", a załatwienie sprawy powierza się innemu staroście. Dlatego też wyrażone w decyzji Zarządu Miasta Znak: [...], podpisanej przez Prezydenta Miasta, pełniącego funkcję Przewodniczącego Zarządu Miasta "umorzenie postępowania" oraz stwierdzenie wyrażone w uzasadnieniu, że "rozwiązania umowy może żądać wyłącznie zarząd gminy" jest niezgodne z prawem. Za niezgodną z prawem skarżący uznał także decyzję znak: [...] z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odnosząc się do powołania przez Wojewodę na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, K. T. podniósł, iż organ nie wziął pod uwagę, iż zgodnie z art. 229a tej ustawy stosuje się go, jeżeli na nieruchomości został zrealizowany inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, który w dniu wydania decyzji mógł stanowić podstawę wywłaszczenia. Dlatego też roszczenie o którym mowa w art. 136 ust. 3 ustawy przysługuje. Skarżący wskazał nadto, iż z decyzja z dnia [...] została mu doręczona dopiero w dniu 12 stycznia 2007r. Natomiast poprzednie doręczenie - z uwagi na dyspozycję art. 43 k.p.a. - nie było skuteczne, bowiem przesyłka z w/w decyzją została przekazana w dniu 14 czerwca 1999r. jego córce A. T., która miała wtedy 10 lat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy dodał, iż z uwagi na brak określenia na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki z w/w decyzją wieku odbiorcy uznał, iż została ona doręczona dorosłemu domownikowi – zgodnie z art. 43 k.p.a. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, organ II instancji także uznał je za chybione, wskazując m. in. iż art. 229 u.g.n. został wprowadzony dopiero w wyniku nowelizacji dokonanej 28 listopada 2003r., a zatem nie mógł zostać uwzględniony przez Wojewodę w dniu 9 czerwca 1999r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. Tym samym, kwestionowana przez skarżącą decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Wskazany jako naruszony przepis art. 229 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.) stanowi, iż roszczenie o którym mowa w art. 136 ust. 3 (a więc roszczenie o zwrot nieruchomości) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie powołanej ustawy, nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Treść tego przepisu nie budzi wątpliwości, a w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż brak roszczenia, które mogłoby być uwzględnione na drodze postępowania administracyjnego oznacza, że takie postępowanie jest bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zaś stanowi przesłankę do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zgodne z prawem rozstrzygnięcie organu II instancji i podnosi, iż roszczenie o zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma na celu zadośćuczynienie osobom, których pozbawiono nieruchomości w drodze wywłaszczenia i nie zużyto ich na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zwrot nieruchomości poza spełnieniem przesłanek z art. 137 ustawy jest możliwy tylko wtedy, gdy stanowią one nadal własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art. 229 ustawy, określający przypadki kiedy dawnemu właścicielowi nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości, ma na celu ochronę praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości, natomiast prawo użytkowania wieczystego z mocy art. 232 kodeksu cywilnego może być ustanowione i wykonywane tylko na gruntach Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Powyższa wykładnia art. 229 ustawy z 21.VIII.1997 r. pozostaje w zgodzie z przyjętą we wcześniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w sytuacji, gdy Skarb Państwa nie dysponuje nieruchomością, postępowanie o zwrot takiej nieruchomości jest bezprzedmiotowe (wyrok NSA z 27.VI.1991 r. SA/Ka 60/91 - OSP 1993, z. 7-8). Przedstawiony wyżej stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, mimo iż postępowanie administracyjne o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zostało wszczęte na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. Nr 30/91, poz. 127). Przepis art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (obowiązującej od 1.01.1998r) stanowi bowiem, iż ,,Sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów." Dowody zgromadzone w aktach sprawy w postaci dokumentów urzędowych: zawiadomienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 23.09.1993r.(k.147) i z dnia 25.05.1995r.( k.199), zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w K. z dnia 10.02.1970r.(k.146), badania hipotetycznego KW [...] z dnia 8.03.1994r.(k.146), wskazują ewidentnie, iż w chwili wszczęcia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ujawniła się w nim okoliczność, że nieruchomość oznaczona jako działka nr 13 przy ul. J. w K. została oddana w użytkowanie wieczyste na 99 lat, a prawa nabywcy zostały w dniu [...] ujawnione w księdze wieczystej KW [...]. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi, że Prezydent Miasta znając zapisy uchwalonej w dniu 21.08.1997r. nowej ustawy o gospodarce nieruchomościami, nadal przeciągał toczącą się sprawę i opóźniał wydanie korzystnej dla wnioskodawców decyzji, stwierdzić należy bezzasadność ww. zarzutu. W sytuacji bowiem gdy Skarb Państwa lub gmina przekazała nieruchomość w formie przewidzianej prawem w wieczyste użytkowanie osobom fizycznym lub prawnym zwrot nieruchomości jest niemożliwy, gdyż tak jak w niniejszym przypadku Gmina nie może dysponować nieruchomością której nie posiada w swoim władaniu, ponieważ nabyte przez użytkownika prawo wieczystego użytkowania jest silnym prawem rzeczowym, chronionym rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Powyższe stanowisko znalazło potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego Sygn. akt III AZP 13/93 z dnia 23 września 1993r. Jednocześnie na marginesie należy potwierdzić prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, znajdujących uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, a mianowicie iż przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład terenu stanowiącego niezbędną infrastrukturę osiedla mieszkaniowego. Na terenie tym urządzoną zieleń osiedlową wraz z przejściami dla pieszych, a zatem nieruchomość przedmiotowa została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Z uwagi na zakres kontroli Sądu, ograniczonej do zaskarżonej decyzji ostatecznej, zarzuty skarżącego odnoszące się do postępowania wieczystoksięgowego toczącego się przed Sądem Rejonowym w K., postanowień umowy o ustanowienie wieczystego użytkowania Rep. A Nr [...] zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Spółdzielnią Mieszkaniową ,,[...]" w K., następnie przejścia tegoż prawa na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej K., odrębnego postępowania w przedmiocie rozwiązania takiej umowy, a także błędnego oznaczenia działki Nr 13 - nie mogły być przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z pisma organu I instancji z dnia 30.11.993r.(k.111), wynika, iż odwołanie K. T. od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] wpłynęło w ustawowym terminie, a z decyzji dołączonych do akt administracyjnych, iż było przedmiotem merytorycznych rozstrzygnięć organu odwoławczego. Z pisma powyższego wynika również okoliczność, iż organ I instancji wypełnił ciążący na nim obowiązek z art. 133 kpa i przekazał organowi II instancji akta sprawy zawierające 107 kart wraz z odwołaniem. Zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy jakkolwiek niekompletny (bez akt I instancji), który to materiał był jednocześnie przedmiotem analizy, co wynika z podejmowanych rozstrzygnięć organów administracji publicznej i Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowi wystarczającą podstawę do merytorycznej oceny wniesionej w terminie skargi przez K.T. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI