II SA/Ke 107/25

II SA/Ke 107/25 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /sprawozdawca/
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6202 Zakłady opieki zdrowotnej
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147 par. 1, 82  ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 107
art. 79, art. 88 ust. 2
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Zarządu Powiatu w Staszowie z dnia 5 listopada 2024 r. nr 100/24 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; II. zasądza od Powiatu Staszowskiego na rzecz Wojewody Świętokrzyskiego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Zarząd Powiatu w Staszowie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 107) w związku z § 8 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 lutego 2012 r. w sprawie sposobu przeprowadzania konkursu na niektóre stanowiska kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 430) dalej zwanym rozp. ws. konkursu, podjął uchwałę nr 100/24 z dnia 5 listopada 2024 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Staszowie.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, Wojewoda Świętokrzyski uchwale tej zarzucił istotne naruszenie § 8 ust. 2 w związku z § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu poprzez niedokonanie przez Zarząd Powiatu w Staszowie własnych ustaleń co do zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Staszowie, a w konsekwencji przedwczesną odmowę stwierdzenia nieważności tego konkursu.
W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że zaskarżona uchwała została przekazana do Wojewody Świętokrzyskiego 10 grudnia 2024 r. Wojewoda w dniu 17 grudnia 2024 r. zawiadomił Starostę Staszowskiego o wszczęciu postępowania nadzorczego oraz wyznaczył termin na złożenie wyjaśnień, które zostały złożone w terminie. Wojewoda nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego w terminie przewidzianym w art. 79 ust. 1 u.s.p. Na mocy zaskarżonej uchwały Zarząd Powiatu w Staszowie oddalił złożony 4 listopada 2024 r. wniosek o unieważnienie postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Staszowie. Wnoszący skargę podał, że jak wynika ze złożonych przez Starostę Staszowskiego wyjaśnień, w toku postępowania konkursowego przewodniczący komisji powziął wiedzę, że jeden z członków komisji jest zatrudniony w dwóch podmiotach leczniczych, którymi kierują osoby stawające do konkursu. Jednocześnie członek komisji złożył oświadczenie w którym stwierdził, że wobec niego nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające mu dalsze wykonywanie czynności. O powyższym Zarząd Powiatu w Staszowie został poinformowany pismem z 25 września 2024 r. Zarząd przygotował propozycję zmiany osobowego składu komisji konkursowej i przedłożył stosowny projekt uchwały do rozpatrzenia przez Radę Powiatu w Staszowie, która podczas nadzwyczajnej sesji 8 października 2024 r. uznała, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do zmiany składu komisji konkursowej, czego wyrazem było odrzucenie projektu uchwały w sprawie zmiany uchwały nr IV/30/24 z dnia 18 lipca 2024 r. Starosta Staszowski także podniósł, że już na etapie postępowania konkursowego, po otwarciu ofert, organy powiatu posiadały wiedzę na temat relacji między członkiem komisji konkursowej, a kandydatem na dyrektora. Nie była to więc okoliczność ujawniona po zakończeniu postępowania, o której mowa w § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu. Z tego względu, w ocenie Zarządu, brak było podstawy faktycznej i prawnej do podjęcia uchwały o stwierdzeniu nieważności postępowania konkursowego.
Skarżący stwierdził, że jeśli zaistnieje co najmniej jedna z przesłanek z § 5 ust. 1 rozp. ws. konkursu, postępowanie konkursowe w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą jest nieważne z mocy samego prawa, zaś właściwy podmiot, przez który należy rozumieć podmiot tworzący, jedynie stwierdza tę okoliczność na skutek złożenia we właściwym terminie stosownego wniosku. Tym samym właściwy podmiot nie może odmówić stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego w przypadku ziszczenia się przesłanki określonej w powyższym rozporządzeniu. Jednak NSA w wyroku z 11 października 2017 r., II OSK 2160/16, wskazał, że ustalenie, czy okoliczność, o której mowa w § 5 ust. 1 miała miejsce, jak i jej ocena, należą do właściwego podmiotu przeprowadzającego postępowanie konkursowe. Nie mogą one mieć charakteru dowolnego i arbitralnego, lecz powinny być szczegółowo wywiedzione i uargumentowane.
Zdaniem skarżącego ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Zarząd Powiatu w Staszowie, działając jako podmiot właściwy, nie dokonał własnej oceny okoliczności podniesionych we wniosku o unieważnienie postępowania konkursowego, lecz oparł się w tym zakresie wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez Radę Powiatu w Staszowie. Powyższe znalazło wyraz w treści uzasadnienia analizowanej uchwały, w której Zarząd powołał się na okoliczność, że podniesione we wniosku zarzuty były przedmiotem badania przez Radę Powiatu w Staszowie, która uznała, że brak jest podstaw do zmiany składu osobowego komisji. Zarząd przyjął, że okoliczność ta jest wystarczająca do stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu. W tej sytuacji, nie można uznać, aby Zarząd Powiatu dokonał oceny w sposób dostateczny i aby wyczerpująco przedstawił wyniki tej oceny w uzasadnieniu uchwały, w szczególności Zarząd nie rozważył, czy przedstawione we wniosku o unieważnienie postępowania konkursowego powiązania pomiędzy członkiem komisji a kandydatem na stanowisko dyrektora rzeczywiście zachodziły i czy obiektywnie mogły one budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności członka komisji.
W ocenie skarżącego okoliczność, że pomimo posiadania wiedzy o przedmiotowych powiązaniach Rada Powiatu nie dokonała, w trybie przewidzianym w § 5 ust. 2 rozp. ws. konkursu, zmiany w składzie osobowym komisji poprzez wykluczenie członka, którego dotyczyły te powiązania, nie może rzutować na możliwość stwierdzenia przez Zarząd Powiatu nieważności postępowania konkursowego w oparciu o § 8 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia. Oba te przepisy należy bowiem zaliczyć do przepisów o charakterze antykorupcyjnym. Zarówno wykładnia literalna, jak i wykładnia celowościowa wskazanych regulacji daje podstawy do uznania, że w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w § 5 ust. 1, przed zakończeniem postępowania konkursowego, na właściwym podmiocie ciąży obowiązek podjęcia stosownych działań zmierzających do usunięcia z komisji konkursowej osoby, której dotyczą te okoliczności, poprzez zmianę składu osobowego komisji. Z kolei ujawnienie okoliczności, o których mowa w § 5 ust. 1, po zakończeniu postępowania konkursowego implikuje konieczność stwierdzenia nieważności postępowania wyłącznie na skutek rozpatrzenia złożonego w odpowiednim terminie wniosku. Tym samym prawodawca nie przewidział sytuacji, w której, posiadając wiedzę o istnieniu powiązań, o których mowa § 5 ust. 1, już na etapie postępowania konkursowego, właściwy podmiot pomimo to odmawia dokonania zmiany osobowej w składzie komisji. Uznać więc należy, że tylko niebudzące wątpliwości ustalenie przez Radę Powiatu w Staszowie, że w analizowanej sytuacji pomiędzy członkiem komisji a kandydatem na stanowisko dyrektora brak jest powiązań, o których mowa w § 5 ust. 1 rozp. ws. konkursu, mogłoby uzasadniać odmowę dokonania przez tę Radę zmiany w składzie osobowym komisji konkursowej powołanej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora. Jak natomiast wynika z nagrania z przebiegu sesji nadzwyczajnej Rady Powiatu w Staszowie z 8 października 2024 r., istnienie przedmiotowych powiązań nie zostało przez Radę wykluczone. Jeżeli zatem, pomimo niedokonania bezspornych ustaleń potwierdzających brak wystąpienia przesłanek przewidzianych w § 5 ust. 1. Rada a priori odmówiła dokonania zmiany w składzie osobowym komisji konkursowej, okoliczność ta, w ocenie organu nadzoru, nie może stanowić przeszkody do dokonania przez Zarząd własnych ustaleń w tym zakresie, a w przypadku wykazania zaistnienia przesłanek z § 5 ust. 1, do stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego w trybie przewidzianym w § 8 rozp. ws. konkursu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w orzecznictwie wskazuje się, że "uzasadnione wątpliwości co do bezstronności" w rozumieniu § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie konkursu należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności członka komisji, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Nie jest wystarczające zatem subiektywne przekonanie, że członek komisji nie będzie bezstronny, lecz należy jednoznacznie wykazać, że między członkiem komisji a kandydatem zachodzą konkretne relacje prawne, np. są wspólnikami w prowadzonej działalności gospodarczej, bądź współwłaścicielami nieruchomości lub zachodzą konkretne relacje faktyczne, np. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe bądź są współpracownikami na niwie zawodowej (wyrok NSA z 11 października 2017 r., II OSK 2160/16).
Organ zaznaczył, że skład komisji konkursowej określony został uchwałą nr IV/30/24 z 18 lipca 2024 r. W toku postępowania konkursowego na etapie otwarcia ofert oraz ujawnienia danych osobowych kandydatów, przewodniczący komisji konkursowej podjął wiedzę, że jeden z członków tej komisji jest zatrudniony w dwóch podmiotach leczniczych, którymi kierują osoby stawające do konkursu. Jednocześnie członek komisji złożył oświadczenie, że wobec niego nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające mu dalsze wykonywanie czynności. Przewodniczący powiadomił Radę i Zarząd Powiatu w Staszowie o stwierdzonych okolicznościach celem zajęcia stanowiska. Zarząd wobec przekazanych informacji przygotował propozycję zmiany osobowego składu komisji i przedłożył projekt uchwały do rozpatrzenia przez Radę. Następnie 8 października 2024 r. podczas nadzwyczajnej sesji Rady Powiatu w Staszowie rozpatrywano powyższy wniosek. Rada po zapoznaniu się z przedstawionymi zarzutami, oraz wyjaśnieniami członka komisji, a także po zbadaniu dokumentacji uznała, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do zmiany składu komisji konkursowej, czego wyrazem było odrzucenie projektu uchwały 85/24. Powyższą argumentację organ przyjął jako własną rozpatrując skarżoną uchwałę.
Zatem organ właściwy do ustalenia składu komisji konkursowej dokonał oceny opisanych wyżej okoliczności uznając, że komisja konkursowa winna przeprowadzić czynności w dotychczasowym składzie oraz, że § 5 ust. 1 rozp. ws. konkursu nie znajduje w tym stanie faktycznym zastosowania. Następnie do Zarządu wpłynęło odwołanie kandydata, który nie został wybrany. W toku rozpatrywania skargi dotyczącej przebiegu postępowania konkursowego w kontekście zarzutu naruszenia § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie konkursu, Zarząd opierał się na treści § 8 pkt 5 tego rozporządzenia. Cytując treść tej regulacji, organ uznał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była ocena legalności postępowania konkursowego. Wskazał, że unieważnienie konkursu na stanowisko dyrektora ma miejsce tylko w razie wystąpienia jednej z siedmiu przesłanek, enumeratywnie wymienionych w § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie konkursu. Każda z przesłanek, stanowiąca podstawę unieważnienia postępowania konkursowego powinna być należycie udokumentowana i oceniona, biorąc pod uwagę skutek, jaki wywołuje w sferze prawa podmiotowego kandydata.
Treść § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu wskazuje, że przesłanka unieważnienia konkursu ziści się w przypadku ujawnienia, po zakończeniu postępowania konkursowego, że do składu komisji konkursowej powołane zostały osoby, o których mowa w § 5 ust. 1. Z kolei z § 5 ust. 1 wynika, że w skład komisji konkursowej nie może być powołana osoba, która jest małżonkiem lub krewnym albo powinowatym do drugiego stopnia włącznie osoby, której dotyczy postępowanie konkursowe, albo pozostaje wobec niej w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Postępowanie konkursowe będzie nieważne, jeżeli po jego zakończeniu wyjdzie na jaw między innymi, że do składu komisji powołano osoby pozostające wobec kandydata w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że budzi to uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności tych osób.
W związku z powyższym organ stwierdził, że już na etapie postępowania konkursowego, po otwarciu ofert, organy powiatu posiadały szczegółową wiedzę na temat relacji między członkiem komisji konkursowej, a kandydatem na dyrektora, które były przedmiotem zarzutu. Okoliczności te badano zarówno w ramach obrad na forum Rady Powiatu jak i Zarządu Powiatu, w kontekście treści § 5 ust. 1 rozp. ws. konkursu. Wniosek z powyższej oceny bazował na stwierdzeniu, że sam fakt zatrudnienia członka komisji w jednostce nie jest wystarczającą podstawą dla stwierdzenia, że stosunek prawny może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Kierowano się argumentami dotyczącymi faktu, że znajomość struktury i specyfiki placówki, której kierownika ma wyłonić komisja, jest atutem takiego kandydata, także faktem, że w poprzednich postępowaniach konkursowych w skład komisji konkursowej powoływano jednego z lekarzy zatrudnionych w placówce. Zatem w świetle powyższych wyjaśnień nie można zasadnie twierdzić, że Zarząd Powiatu w Staszowie w toku rozpatrywania skargi nie przeprowadził niezbędnych czynności i ustaleń zmierzających do weryfikacji podniesionego zarzutu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Jej przedmiotem była uchwała Zarządu Powiatu w Staszowie odmawiająca stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Staszowie (dalej SPZZOZ). Powodem podjęcia takiej uchwały było uznanie przez ten organ, że powołane we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanego wyżej postępowania konkursowego podstawy określone w § 5 ust. 1 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ws. konkursu, nie zostały ujawnione po zakończeniu tego postępowania konkursowego, tylko były znane organowi już wcześniej, gdyż były przedmiotem badania przez Radę Powiatu na sesji w dniu 8 października 2024 r. i nie zostały uznane za mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności członka komisji konkursowej T.A.. Tymczasem z § 8 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia wynika, że postępowanie konkursowe jest nieważne w przypadku ujawnienia, po zakończeniu postępowania konkursowego, że do składu komisji konkursowej powołane zostały osoby, o których mowa w § 5 ust. 1, t.j. osoby, które pozostają wobec osoby, której dotyczy postępowanie konkursowe w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Wskazane ustalenie spowodowało, że organ nie podjął próby dokonania własnych ustaleń co do zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności przedmiotowego postępowania konkursowego. To natomiast stało się podstawą jedynego zarzutu zgłoszonego w sprawie przez skarżącego Wojewodę Świętokrzyskiego. Powołując się bowiem na istotne naruszenie § 8 ust. 2 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu Wojewoda podniósł, że Zarząd Powiatu w Staszowie nie dokonał własnych ustaleń co do zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego, a w konsekwencji przedwcześnie odmówił stwierdzenia nieważności tego konkursu. Z poglądem takim należy się zgodzić, przy czym pozwala na to argumentacja, która została pominięta w uzasadnieniu skargi.
Na wstępie trzeba wyjaśnić, że postępowanie konkursowe zmierzające do wyłonienia kandydata na określone stanowisko kierownicze w podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, przez organ administracji państwowej lub samorządowej, jest postępowaniem z zakresu administracji publicznej (zob. uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt I OPS 7/05, wyroki NSA: z dnia 14 lutego 2001 r., sygn. akt II SA 0908/00 "Prawo Pracy" z 4, s. 42, z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 2629/01 "Prawo pracy" 2003, Nr 2, s. 35, z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt OSK 460/04, z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt OSK 559/11, zob. też zdanie odrębne W. Rymsa do postanowienia składu 7 sędziów NSA z 11 grudnia 2006 r., I OPS 4/06, ONSAiWSA 2007 nr 2 poz. 28). Czynności podejmowane w toku konkursu przez organ administracji publicznej mają bowiem charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatem są uczestnicy konkursu. Sytuacja prawna uczestników konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez organ administracji publicznej oraz przez komisję konkursową. W ramach postępowania zmierzającego do obsadzenia stanowiska kierownika i zastępcy kierownika (w przypadku, gdy kierownik nie jest lekarzem), wyróżnić należy dwa etapy: postępowanie konkursowe prowadzone przez powołaną uprzednio komisję konkursową, kończące się wybraniem kandydata za obsadzane stanowisko, a następnie powołanie tak wyłonionego kandydata na wolne stanowisko. Przepisy rozporządzenia określają też przesłanki i tryb uznania postępowania konkursowego za nieważne. W ramach pierwszego etapu takiego postępowania dochodzi do powołania przez właściwy podmiot zdefiniowany legalnie w § 2 pkt 2 rozp. ws. konkursu i art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2024.799. t.j. ze zm.), komisji konkursowej, której zadaniem jest przeprowadzenie konkursu na stanowisko między innymi kierownika podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą. W § 5 rozp. ws. konkursu określone zostały ograniczenia w powoływaniu określonych osób w skład takiej komisji konkursowej. Ograniczenia te mające cechy przesłanek wyłączających określone osoby ze składu komisji, znanych wielu procedurom (por. przykładowo art. 24 – 27 k.p.a. dotyczące wyłączenia pracownika oraz organu czy art. 18 – 24 p.p.s.a. dotyczące wyłączenia sędziego). Jedna z tych przesłanek ma charakter ocenny i uznaniowy w tym sensie, że do jej zastosowania wymagane jest dokonanie stosownych ustaleń przez właściwy podmiot zdefiniowany legalnie w § 2 pkt 2 rozp. ws. konkursu i art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2024.799. t.j. ze zm.). Chodzi o przesłankę wskazaną w § 5 ust. 1 in fine rozp. ws. konkursu. Zgodnie z nim bowiem, w skład komisji konkursowej nie może być powołana osoba, która pozostaje wobec osoby, której dotyczy postępowanie konkursowe w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Wspomniane ustalenia i wynikająca z nich ewentualna zmiana składu komisji konkursowej następuje na podstawie § 5 ust. 2 roz. ws. konkursu. Według niego w przypadku ujawnienia po powołaniu komisji konkursowej okoliczności, o których mowa w ust. 1, lub w przypadku gdy o stanowisko zastępcy kierownika podmiotu leczniczego lub ordynatora ubiega się kierownik tego podmiotu lub jego zastępca, właściwy podmiot dokonuje w jej składzie odpowiedniej zmiany; komisja konkursowa w nowym składzie może uznać za ważne czynności dokonane przez komisję konkursową działającą w składzie poprzednim.
Szczegółowe zasady tej procedury nie zostały określone. Z przytoczonego przepisu § 5 ust. 2 rozp. ws. konkursu wynika tylko, że w przypadku ujawnienia wspomnianej okoliczności (czyli w dowolny sposób), właściwy podmiot dokonuje odpowiedniej zmiany w składzie komisji konkursowej. Nie określono natomiast w nim, czy i w jakim trybie możliwa jest weryfikacja rezultatu oceny przez właściwy podmiot, czy w danej sprawie istotnie ujawniła się okoliczność, o której mowa w § 5 ust. 1 rozp. ws. konkursu. Weryfikacja taka jest natomiast przewidziana w § 8 tego rozporządzenia. Z literalnego odczytania § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu wynika, że podstawą do stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego w trybie określonym w § 8 ust. 2 są jedynie te okoliczności, o których mowa w § 5 ust. 1, które ujawniono po zakończeniu postępowania konkursowego. Z takiego zapisu wynika a contrario, że okoliczności, o których mowa w § 5 ust. 1, które ujawniły się przed zakończeniem postępowania konkursowego, nie mogą już być podstawą stwierdzenia nieważności takiego postępowania. Taka konstatacja byłaby możliwa do zaakceptowania z punktu widzenia potrzeby zapewnienia przejrzystości procedury konkursowej, (co zgodnie z art. 49 ust. 8 in fine ustawy o działalności leczniczej jest jedną z dyrektyw, jakimi miał się kierować minister właściwy do spraw zdrowia określając w drodze rozporządzenia ws. konkursu między innymi skład oraz tryb i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej), gdyby weryfikacja – w tym w szczególności sądowoadministracyjna - rezultatu oceny przez właściwy podmiot, czy w danej sprawie istotnie ujawniła się okoliczność, o której mowa w § 5 ust. 1 rozp. ws. konkursu, była możliwa również w toku postępowania konkursowego. Nie można bowiem w ocenie Sądu zaakceptować sytuacji, w której właściwy podmiot, którym jest organ administracji publicznej, nie dokonuje zmiany w składzie komisji konkursowej nie dostrzegając ujawnionej w toku postępowania konkursowego przesłanki wyłączenia członka komisji konkursowej, względnie wyrażając inny pogląd na temat istnienia przesłanki z § 5 ust. 1 in fine rozp. ws. konkursu (t.j. pozostawania przez członka komisji wobec osoby, której dotyczy postępowanie konkursowe w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności), niż podmiot, który taką wątpliwość zgłosił, a taka ocena właściwego podmiotu nie podlega już żadnej kontroli kogokolwiek, w tym w szczególności sądu administracyjnego.
Podstawy do weryfikacji takiego poglądu właściwego podmiotu nie można się dopatrywać w przepisach art. 79 ustawy o samorządzie powiatowym. Wprawdzie mogą one dotyczyć uchwał organów powiatu sprzecznych z prawem, ale już nie bezczynności organów powiatu w podjęciu uchwały o zmianie składu komisji konkursowej spowodowanej w szczególności odmiennym zdaniem organu powiatu na temat zaistnienia okoliczności wyłączeniowej z § 5 ust. 1 in fine rozp. ws. konkursu, niż podmiot ujawniający taką okoliczność po powołaniu komisji konkursowej. Nie jest to bowiem przypadek bezczynności organu powiatu w wykonywaniu czynności nakazanych prawem, o jakiej mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, jeżeli rada powiatu, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zajęła się taką sprawą i podjęła uchwałę o odrzuceniu projektu uchwały o zmianie składu komisji konkursowej.
Trzeba też zauważyć, że dopuszczenie już po zakończeniu postępowania konkursowego, wyłonieniu w jego następstwie kandydata na dyrektora SPZZOZ w Staszowie i powołaniu tego kandydata na to stanowisko – możliwości zaskarżenia bezczynności organu powiatu na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, czy też uchwały o odrzuceniu projektu uchwały o zmianie składu Komisji Konkursowej powołanej w celu przeprowadzenia przedmiotowego konkursu, powodowałoby skutki określone w art. 79 lub 88 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym ograniczone tylko co do uchwały odrzucającej projekt uchwały o zmianie składu Komisji Konkursowej lub co do bezczynności Rady Powiatu w Staszowie w zakresie zmiany w składzie tej Komisji Konkursowej. Nie miało by to jednak bezpośredniego wpływu na dalsze czynności podejmowane przez właściwe organy w toku postępowania konkursowego i po jego zakończeniu. W przypadku natomiast stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego w trybie § 8 ust. 1 i 2 rozp. ws. konkursu, konsekwencje takiego stwierdzenia są precyzyjnie i kompleksowo określone w § 8 ust. 3 tego rozporządzenia (komisja konkursowa ulega rozwiązaniu, a właściwy podmiot powołuje nową komisję konkursową. Ponowne wszczęcie postępowania konkursowego następuje w terminie 2 miesięcy od dnia stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego). Taka regulacja dodatkowo przemawia za poglądem, że wymóg przejrzystości procedury konkursowej, którym zgodnie z art. 49 ust. 8 ustawy o działalności leczniczej ma się kierować minister właściwy do spraw zdrowia określając, w drodze rozporządzenia, skład oraz tryb i warunki powoływania i odwoływania komisji konkursowej, przemawia za uznaniem niezgodności z delegacją ustawową § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu w zakresie, w jakim wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego w przypadku ujawnienia jeszcze przed zakończeniem postępowania konkursowego, że do składu komisji konkursowej powołane zostały osoby, o których mowa w § 5 ust. 1 tego rozporządzenia.
Sąd w składzie rozstrzygającym sprawę wyraża w związku z tym pogląd, że kompleksowa procedura pozwalająca na weryfikację ważności zakończonego postępowania konkursowego w przypadku ujawnienia, że do składu komisji konkursowej powołane zostały osoby, o których mowa w § 5 ust. 1, dotyczyć powinna nie tylko sytuacji ujawnienia tej okoliczności po zakończeniu postępowania konkursowego, ale również sytuacji, gdy takie okoliczności ujawniono przed jego zakończeniem i to nawet wtedy, gdy właściwy podmiot oceniał wcześniej, czy zachodzą w sprawie przesłanki wyłączenia z § 5 ust. 1 in fine rozp. ws. konkursu, ale doszedł do przekonania, że jednak nie zachodzą. Niedopuszczenie w opisywanej sytuacji weryfikacji, w tym sądowoadministracyjnej, takiego rozstrzygnięcia, byłoby pozbawieniem podmiotów mających interes prawny, prawa do sądu. Takie prawo natomiast ma umocowanie w art. 45 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
W związku z powyższym Sąd w składzie rozpoznającym sprawę wyraża pogląd, że zaistniały podstawy do odmówienia przez Sąd zastosowania przepisu § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu w zakresie, w jakim ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego z przyczyn, o jakich mowa w § 5 ust. 1 in fine tego rozporządzenia tylko do sytuacji ujawnienia takich okoliczności po zakończeniu postępowania konkursowego.
Możliwość odmowy przez sąd administracyjny zastosowania przepisów rozporządzenia, nie jest kwestionowana w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 13 listopada 2024 r. III OSK 791/23 i powołane tam poglądy Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). Zachodzi ona w szczególności wtedy, gdy sąd stwierdza niezgodność takiego przepisu z ustawą i z Konstytucją. Obie takie niezgodności natomiast Sąd stwierdził w niniejszej sprawie, o czym już wyżej wspomniano. Trzeba bowiem zauważyć, że mimo ujawnienia w toku postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora SPZZOZ w Staszowie, że T.A., członek komisji konkursowej powołanej uchwałą Rady Powiatu w Staszowie z 18 lipca 2024 r. zatrudniony był i jest w ramach stosunku pracy w SPZZOZ w Staszowie, którego dyrektor P.W. był uczestnikiem tego konkursu i który ten konkurs wygrał, mimo wyrażenia przez tego członka komisji konkursowej poparcia dla tego kandydata w liście poparcia z 6 czerwca 2024 r. oraz mimo pozytywnego zaopiniowania przez Komisję Zdrowia, Opieki Społecznej i Polityki Prorodzinnej opracowanego przez Zarząd Powiatu Staszowskiego projektu uchwały Rady Powiatu w Staszowie w sprawie zmiany składu tej komisji konkursowej – uchwała taka nie została podjęta, gdyż jej projekt został przez Radę Powiatu w Staszowie odrzucony na sesji w dniu 8 października 2024 r. Natomiast złożony następnie w dniu 31 października 2024 r., (a więc z zachowaniem 14-dniowego terminu od dnia wybrania przez komisję konkursową kandydata na stanowisko objęte tym konkursem, co nastąpiło 21 października 2024 r.) przez również biorącego udział w tym konkursie A.D., wniosek o unieważnienie tego konkursu z powodu tych samych okoliczności, które były oceniane na sesji Rady Powiatu w Staszowie w dniu 8 października 2024 r., nie został w istocie merytorycznie rozpoznany, ponieważ odmowa stwierdzenia nieważności tego postępowania konkursowego dokonana zaskarżoną uchwałą Zarządu Powiatu w Staszowie, motywowana była wyłącznie uznaniem, że podniesione przesłanki mające uzasadniać wyłączenie ze składu komisji konkursowej T.A., ujawnione zostały przed zakończeniem postępowania konkursowego, a nie po jego zakończeniu, a nadto zostały już ocenione w toku postępowania konkursowego przez Radę Powiatu w Staszowie. Takie motywy zaskarżonej uchwały są natomiast sprzeczne z treścią § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu w brzmieniu pomijającym tę część tego przepisu, której zastosowania Sąd w niniejszej sprawie odmówił. Skoro bowiem poprawne odczytanie tego przepisu wymaga merytorycznej oceny zaistnienia w sprawie przesłanek wyłączeniowych, o jakich mowa w § 5 ust. 1 in fine, to zaniechanie takiej oceny stanowi istotne naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 79 ustawy o samorządzie powiatowym. To zaś stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej uchwały, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Na przeszkodzie takiemu orzeczeniu nie stały przepisy art. 82 ust. 1 w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. in fine, ponieważ od podjęcia w dniu 5 listopada 2024 r. zaskarżonej uchwały niebędącej aktem prawa miejscowego, nie upłynął jeszcze 1 rok.
Z wskazanych wyżej powodów Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podzielił poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 11 października 2017 r. II OSK 2160/16, na który powołał się organ w odpowiedzi na skargę. Przyjęcie, że w każdym przypadku podstawą stwierdzenia nieważności postępowania konkursowego może być tylko ujawnienie po zakończeniu postępowania konkursowego, że do składu komisji konkursowej powołane zostały osoby, o których mowa w § 5 ust. 1 rozp. ws. konkursu, nie uwzględnia naruszenia w treści § 8 ust. 1 pkt 5 rozp. ws. konkursu konstytucyjnej zasady prawa do sądu wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Nie uwzględnia również sprzeczności omawianego zapisu § 8 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia we wskazanej wyżej części, z treścią ustawowego upoważnienia zamieszczonego w art. 49 ust. 8 in fine ustawy o działalności leczniczej, o czym było już wyżej mowa.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.
Rozpatrując ponownie wniosek A.D. z 31 października 2024 r. o stwierdzenie nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora SPZZOZ w Staszowie Zarząd Powiatu w Staszowie – zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – uwzględni ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 j.t.). Na zasądzone koszty składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł.