II SA/Ke 106/24

II SA/Ke 106/24 - Postanowienie WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Krzysztof Armański /sprawozdawca/
Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Suchedniowie z dnia 23 listopada 2023 r. nr 394/LXI/2023 w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości w drodze bezprzetargowej postanawia umorzyć postępowanie sądowe.
Uzasadnienie
W dniu 23 listopada 2023 r. Rada Miejska w Suchedniowie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), dalej jako "u.s.g.", oraz art. 13 ust. 1 i art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.), dalej "u.g.n.", podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej w drodze bezprzetargowej nieruchomości niezabudowanej o nr ewid. A o pow. [...] ha, położonej w miejscowości Suchedniów, w celu poprawy warunków zagospodarowania działki sąsiedniej. W § 1 uchwały Rada wyraziła taką zgodę, powierzając wykonanie uchwały Burmistrzowi Miasta i Gminy Suchedniów (§ 3).
Skargę na powyższą uchwałę w piśmie z dnia 11 stycznia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Wojewoda Świętokrzyski, zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji braku spełnienia przesłanek zawartych w dyspozycji tego przepisu z uwagi na brak należytego zbadania przez Radę Miejską czy nieruchomość niezabudowana o nr ewid. geod. A o pow. [...] ha może zostać zagospodarowana samodzielnie oraz braku poczynienia przez Radę Miejską ustaleń co do możliwości poprawy warunków zagospodarowania odnośnie wszystkich nieruchomości przyległych do nieruchomości nr A. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Suchedniów wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, że po wpłynięciu powyższej skargi do Urzędu Miasta i Gminy w Suchedniowie, co miało miejsce w dniu 15 stycznia 2024 r., w dniu 19 stycznia 2024 r. do Urzędu wpłynęło pismo właścicieli nieruchomości przyległej do działki gminnej, wnioskujących o jej zakup w formie bezprzetargowej, którzy z powodu braku możliwości zakupu działki gminnej do czasu rozstrzygnięcia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wycofali swój wniosek o zakup nieruchomości gruntowej nr A. Z tego powodu – w sytuacji braku możliwości wykonania przedmiotowej uchwały – na sesji w dniu 25 stycznia 2024 r. Rada Miejska w Suchedniowie podjęła uchwałę Nr 410/LXIII/2024 w sprawie uchylenia uchwały Nr 394/LXI/2023 Rady Miejskiej w Suchedniowie z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej w drodze bezprzetargowej nieruchomości niezabudowanej o nr ewid. geod. A.
W piśmie z dnia 27 lutego 2024 r. Wojewoda Świętokrzyski wniósł o nieuwzględnienie wniosku organu o umorzenie postępowania, podtrzymując wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie od dnia 23 listopada 2023 r. do dnia 25 stycznia 2024 r. przedmiotowa uchwała pozostawała w obrocie prawnym. Uchylenie uchwały dokonane przez organ w dniu 25 stycznia 2024 r. wywołuje jedynie skutek ex nunc, podczas gdy wyrok sądu administracyjnego stwierdzający niezgodność uchwały z prawem generuje skutek ex tunc. W związku z tym przedmiotowa uchwała umożliwiała zaistnienie skutków prawnych w okresie jej pozostawania w obrocie prawnym. Co więcej, brak podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych w okresie jej obowiązywania. Wydanie w niniejszej sprawie wyroku przez WSA w Kielcach jest niezbędne nie tylko dla dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, ale także pozostaje niezbędne dla wyeliminowania ewentualnych negatywnych skutków prawnych będących konsekwencją zaskarżonej uchwały. Należy mieć na uwadze okoliczność, że przedmiotowa uchwała stanowi zgodę Rady Miejskiej na sprzedaż nieruchomości gruntowej w drodze bezprzetargowej, a więc uprawnia organ wykonawczy gminy do dokonania czynności cywilnoprawnej, która nie podlega nadzorowi skarżącego. Wskazuje to na konieczność dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w celu uniknięcia zaistnienia ewentualnych skutków prawnych przez nią wywołanych. Tym samym nie można uznać, że dalsze prowadzenie niniejszego postępowania zwieńczone wydaniem orzeczenia przez sąd administracyjny jest bezprzedmiotowe. Skarżący odwołał się w tym zakresie do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (niż cofnięcie skargi lub śmierć strony) stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu tego przepisu zachodzi wtedy, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności wówczas, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego na skutek m.in. uchylenia tego aktu.
Faktem jest, na co zwrócił uwagę Wojewoda w piśmie z dnia 27 lutego 2024 r., że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, zapoczątkowanym m.in. uchwałą Trybunału Konstytucyjnego z 14 września 1994 r., sygn. W 5/94, zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały polegają bowiem na wyeliminowaniu jej postanowień z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od daty podjęcia uchwały, są zatem dalej idące niż uchylenie lub zmiana uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty uchylenia lub zmiany. Co jednak istotne, zgodnie z przywołanym wyżej stanowiskiem zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i sądów administracyjnych, zmiana lub uchylenie zaskarżonej uchwały po wniesieniu skargi nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku w sytuacji jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała, co potwierdza jej uzasadnienie, została podjęta w związku z indywidualnym wnioskiem złożonym przez właścicieli działki nr B z prośbą o umożliwienie zakupu nieruchomości należącej do Gminy Suchedniów w trybie bezprzetargowym w celu poprawy warunków zagospodarowania działki B, z uwagi zresztą na konkretne okoliczności, tj. umożliwienie budowy [...]. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, a co znajduje potwierdzenie w aktach administracyjnych, pismem z dnia 17 stycznia 2024 r. – z uwagi na złożenie skargi przez Wojewodę – wnioskodawcy, tj. U. K. i L. K., wycofali swój wniosek, informując o przeniesieniu planowanej działalności do Skarżyska-Kamiennej. W tej sytuacji Rada Miejska w Suchedniowie w dniu 25 stycznia 2024 r. podjęła uchwałę Nr 410/LXIII/2024 uchylającą uchwałę Nr 394/LXI/2023 Rady Miejskiej w Suchedniowie z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości gruntowej w drodze bezprzetargowej nieruchomości niezabudowanej o nr ewid. geod. A. W uzasadnieniu uchwały uchylającej stwierdzono, że wobec wycofania wniosku przez osoby, które chciały dokonać nabycia działki nr A – ze względu na specyfikę podjętej uchwały i możliwość zaoferowania tej działki wyłącznie w celu poprawy warunków zagospodarowania działki sąsiedniej, a więc określonym podmiotom – dalsze procedowanie w sprawie sprzedaży działki jest niecelowe, w związku z czym uchyla się uchwałę z powodu braku możliwości jej wykonania.
W ocenie Sądu w tak zaistniałej sytuacji nie można mówić, by zaskarżona uchwała, podjęta w związku z wnioskiem konkretnych osób i z określonych powodów, mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę, bądź aby wywołała jakiekolwiek skutki prawne. Również pełnomocnik organu na rozprawie stwierdził, że w jego ocenie zaskarżona ocena nie wywołała skutków prawnych, nie doszło do sprzedaży na rzecz podmiotu wnioskującego i nikt inny nie ubiegał się o zakup nieruchomości, której dotyczyła zaskarżona uchwała (por. w tym zakresie również postanowienia WSA w Rzeszowie z 5 września 2007 r., sygn. II SA/Rz 758/06, oraz z 29 listopada 2023 r., sygn. II SA/Rz 1185/23, postanowienie WSA w Gdańsku z 7 września 2021 r., sygn. II SA/Gd 535/21, postanowienie WSA w Opolu z 31 maja 2023 r., sygn. II SA/Op 44/22).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zasadnym w niniejszym przypadku jest umorzenie postępowania, o czym orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.