II SA/Ke 1027/13

II SA/Ke 1027/13 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2014-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Renata Detka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1 ust. 1, art. 6, art. 6 ust. 2,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61, art. 30, art. 32 ust. 1, art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
art. 156 par. 1, 5 i 5a,
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
art. 10 ust. 1
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] , znak: [...], Prezes Sądu Okręgowego w K. po rozpatrzeniu odwołania M.ny S., na podstawie art. 104, 107 i 138 § 1 kpa oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, utrzymał
w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w S. z 20 sierpnia 2013 r.
w przedmiocie odmowy udzielenia M. S. informacji publicznej dotyczącej: części jawnej protokołów, części jawnej aktu oskarżenia oraz opinii biegłych dotyczących urządzenia MP-4 w sprawie sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. z oskarżenia publicznego przeciwko oskarżonemu M. A., do przeglądania z możliwością fotografowania lub kopiowania w siedzibie Sądu Rejonowego w S. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w S..
W uzasadnieniu Prezes Sądu Okręgowego w K. podał, że
o udostępnienie powyższej informacji publicznej M. S. wystąpiła wnioskiem z 30 kwietnia 2013 r. Pismem z 13 maja 2013 r. wnioskodawczyni, celem uzupełnienia wniosku, wskazała, iż z uwagi na prywatność świadków i oskarżonego prosi o udostępnienie wnioskowanych dokumentów w formie zanonimizowanej.
Decyzją z 13 maja 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego w S. odmówił udostępnienia informacji publicznej, powołując się w uzasadnieniu na fakt, iż treść objętych wnioskiem protokołów rozpraw, aktu oskarżenia oraz opinii biegłych dotyczących urządzenia MP-4, zawiera szereg informacji chronionych ze względu na prywatność osób fizycznych (oskarżonego i świadków) i z tych względów nie mogą być udostępnione w żądanej formie.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji wydanie decyzji
z naruszeniem prawa materialnego - art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 oraz art. 5, art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 104 kpa. Ponadto wskazała, iż w zakresie, w jakim w ocenie Prezesa Sądu Rejonowego w S. konieczna była ochrona prywatności, wystarczające było dokonanie anonimizacji.
Decyzją z 17 czerwca 2013 r. Prezes Sądu Okręgowego w K. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazał, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Sądu Rejonowego w S. winien w szczególności ustalić, czy po zastosowaniu anonimizacji objętych wnioskiem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jest możliwe udostępnienie ich w sposób zapewniający ochronę prawa do prywatności.
Decyzją z 20 sierpnia 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego w S. odmówił wnioskodawczyni udostępnienia informacji publicznej, wskazując
w uzasadnieniu, iż protokoły rozpraw, akt oskarżenia, jak i opinia biegłych dotycząca urządzenia USB, niewątpliwie stanowią informację publiczną, co jednak nie oznacza automatycznie, iż adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest bezwzględnie zobowiązany do umożliwienia zapoznania się z takimi informacjami. Jako powód odmowy udostępnienia informacji publicznej Prezes Sądu Rejonowego wskazał konieczność ochrony prywatności osób fizycznych - tj. takich, które
w różnorakim charakterze występowały w postępowaniu karnym, którego dotyczy wniosek. Jednocześnie podał, iż informacje objęte wnioskiem o udzielenie informacji publicznej zawierają dane pozwalające na łatwą identyfikację osób fizycznych występujących w postępowaniu karnym. Tożsamość tychże osób została określona przez podanie ich imion oraz nazwisk, a także poprzez wskazanie zajmowanego stanowiska, pełnionej funkcji, czy "bycia właścicielem określonego podmiotu". Prezes Sądu Rejonowego uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie zabiegu anonimizacji jest niewystarczające dla zapewnienia ochrony dobra, o jakim mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nawet po usunięciu danych bezpośrednio określających tożsamość osób fizycznych - tj. imion
i nazwisk - w dokumentach objętych żądaniem dostępu - pozostaje wystarczająco wiele informacji, które pośrednio określają tożsamość konkretnych osób i umożliwiają ich łatwą identyfikację przez wnioskodawcę. Tym samym w ocenie Prezesa Sądu Rejonowego cel anonimizacji, jakim jest uniemożliwienie identyfikacji osób fizycznych, nie zostałby osiągnięty.
W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi I instancji wydanie decyzji
z naruszeniem prawa materialnego - art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 7 kpa.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Prezes Sądu Okręgowego
w K. wskazał, że zarówno dokumenty, których udostępnienia żądała wnioskodawczyni, a mianowicie protokoły rozpraw, akt oskarżenia, jak i opinia biegłych dotycząca urządzenia USB, niewątpliwie stanowią informację publiczną, jednakże wobec tego, iż prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego i granice tego prawa wyznacza między innymi prawnie zagwarantowany obowiązek ochrony prywatności osób fizycznych, w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania wskazane w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej przesłanki uchylające ograniczenia w dostępie do informacji publicznej, albowiem w charakterze oskarżonego w postępowaniu karnym, którego dotyczy wniosek, występowała osoba, która nie pełni funkcji publicznych. Tym samym, obowiązkiem organu dysponującego informacją publiczną jest zapewnienie należytej ochrony prywatności takiej osoby.
Organ podniósł, że osoby występujące w postępowaniu sądowym
w charakterze świadków niewątpliwie należą do kategorii osób pełniących funkcje publiczne, jednak ich udział w procesie sądowym nie pozostawał w związku
z pełnioną funkcją, lecz stanowił realizację ustawowego obowiązku stawiennictwa na wezwanie sądu w charakterze świadka. Realizacja takiego obowiązku niezależna jest bowiem od faktu zatrudnienia w instytucji publicznej, gdyż dotyczy wszystkich osób wezwanych i tym samym nie pozostaje w związku z pełnieniem funkcji publicznych.
Z powyższych względów uznał, iż adresat wniosku o udzielenie informacji publicznej zobowiązany był do zapewnienia należytej ochrony prawa do prywatności zarówno oskarżonego, jak i świadków, którzy składali zeznania w sprawie.
Zdaniem Prezesa w sytuacji, gdy w treści informacji publicznej zawarte są dane osobowe, prawo do niej podlega ograniczeniu, albowiem ustawa o ochronie danych osobowych stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie zabiegu anonimizacji polegającego na usunięciu imion i nazwisk osób fizycznych nie jest wystarczające dla zapewnienia ochrony prawa do prywatności oskarżonego i innych osób wymienionych w treści żądanych dokumentów. Nawet po dokonaniu anonimizacji osoby te mogłyby bowiem zostać zidentyfikowane przez wskazane we wnioskowanych informacjach ich miejsca pracy, funkcje, czy stanowiska przez nie zajmowane.
Prezes Sądu Okręgowego w K. stwierdził, że uwzględnić należy, iż zarówno treść protokołów rozpraw, treść aktu oskarżenia, czy opinii biegłych, zawierają cały szereg okoliczności faktycznych, co pozwala na łatwą identyfikację osób poprzez sam kontekst opisywanych zdarzeń. Z tych względów dokonana anonimizacja okazałaby się nieskuteczna i nie zapewniłaby osobom występującym w postępowaniu prawnie gwarantowanej ochrony.
Organ wskazał, że to iż wnioskodawczyni składała zeznania w charakterze świadka w postępowaniu sądowym, którego dotyczy wniosek, nie stanowi podstawy do odmowy udzielania informacji, lecz potwierdza, że w niniejszym przypadku anonimizacja nie przyniosłaby zamierzonych efektów ochronnych. Z łatwością mogłaby bowiem ustalić tożsamość osób wymienionych w dokumentach objętych wnioskiem.
Zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego, brak było podstaw do uwzględniania zarzutu dotyczącego naruszenia art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albowiem prawo do prywatności również jest dobrem chronionym konstytucyjnie
i w razie kolizji między prawem do uzyskania informacji publicznej, a prawem do ochrony prywatności, pierwszeństwo należy przyznać temu drugiemu.
Organ wskazał też, że jawność rozprawy sądowej nie oznacza, iż zgoda na zapoznanie się z aktami każdej sprawy winna być uzyskiwana bez żadnych ograniczeń i w każdej sprawie. Z jawności tej nie wynika, że treść protokołów rozpraw, aktów oskarżenia czy opinii biegłych winny być podawane do wiadomości publicznej, czy udostępniane bez ograniczeń podyktowanych ochroną prywatności.
Skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła M. S. zaskarżając ją
w całości i wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zarzucając:
- obrazę art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r.,
- obrazę art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, polegającą na ograniczeniu dostępu do informacji publicznej, mimo braku konieczności ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Skarżąca wniosła też o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu M. S. wskazała, iż bezspornym w sprawie jest, że wszystkie dokumenty o udostępnienie których wniosła, należą do kategorii informacji publicznej, a spór sprowadza się do umożliwienia jej dostępu do tej informacji.
W ocenie skarżącej stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w K. nie znajduje uzasadnienia na gruncie niniejszej sprawy, co potwierdza bogate orzecznictwo sądów. Podniosła, że postępowanie karne objęte wnioskiem nie dotyczyło sfery życia prywatnego i osobistego żadnej ze stron, jak również świadków, w związku z czym nie ma podstaw do uzasadnienia odmowy udostępnienia wnioskowanych dokumentów ochroną prywatności oskarżonego i świadków,
a żądanie dotyczyło udostępnienia ich w formie zanonimizowanej.
Przyznała, że występowała w postępowaniu karnym w charakterze świadka
i z uwagi zarówno na charakter sprawy, jak również pełnioną funkcję Sekretarza Gminy R., zna oskarżonego i niektórych świadków. Jednakże, w jej ocenie, nie ma to i nie powinno mieć znaczenia dla załatwienia wniosku, albowiem ustawodawca nie przewidział ograniczenia dostępu do informacji publicznej dla świadków występujących w sprawach objętych dostępem do informacji publicznej. Zdaniem skarżącej organy obu instancji bezprawnie dyskryminują ją w sprawie.
M. S. zarzuciła, że organ I instancji obejmując ochroną wszystkie informacje zawarte w wyrokach nie wykazał jakie i czyje dobro chce chronić – oskarżony został uniewinniony prawomocnym wyrokiem Sądu
i udostępnienie informacji w żądanym przez nią zakresie leży zarówno w interesie jego jak i publicznym oraz ma znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa
i jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności poprzez usprawnienie działania jego organów.
Skarżąca wskazała, że Prezesowi Sądu Okręgowego w K. "umknął fakt", że nie domagała się zapoznania z aktami każdej sprawy, a wyłącznie tej
z oskarżenia publicznego przeciwko M. A., a wniosek nie dotyczył publikowania tych dokumentów publicznie, a jedynie udostępniania ich w formie opisanej we wniosku.
Zdaniem M.ny S. uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa – nie rozpoznano bowiem sprawy, nie odniesiono się do zawartych w odwołaniu zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w K. odmawiająca udostępnienia skarżącej części jawnej protokołów rozpraw, części jawnej aktu oskarżenia oraz opinii biegłego dotyczących urządzenia MP-4 w sprawie sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S., podjęta w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 1112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Pojęcie informacji publicznej określone zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy.
W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych,
a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Przy wykładni tych przepisów kierować się należy art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych
w ustawie. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na zakres wniosku z 29 kwietnia 2013r., uzupełnionego 13 maja 2013r. w formie elektronicznej. M. S. żądała w nim udostępnienia części jawnej protokołów z wszystkich rozpraw i aktu oskarżenia w formie zanonimizowanej oraz "opinii biegłych dotyczących urządzenia MP-4". Wniosek nie dotyczył zatem konkretnych informacji znajdujących się w aktach, lecz zawierał żądanie udostępnienia dokumentów, stanowiących faktycznie zdecydowaną większość, bądź wręcz całość materiału dowodowego, w oparciu o który orzekał Sąd Rejonowy w S. w sprawie [...]. Można zatem przyjąć, że wniosek sprowadzał się do udostępnienia akt sprawy jako zbioru różnorodnych dokumentów.
Wykładni pojęcia informacji publicznej na tle wniosku o udostępnienie akt postępowania przygotowawczego (sądowego) dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 grudnia 2013r. Poglądy w niej zawarte, które zostaną przedstawione niżej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela. Stanowisko prawne wyrażone w tej uchwale leżało u podstaw oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Akta sądowe są zbiorem materiałów wytworzonych przez dany organ władzy publicznej lub przez inne podmioty (np. akt oskarżenia czy opinia biegłego). Zawierają informacje, które były, lub mogły być istotne przy rozpatrywaniu danej sprawy. Organ, który się tym zbiorem posługuje nie wytworzył go w całości, a jedynie uporządkował gromadzone materiały i nadał całości określony kształt. Sprawa rozpoznawana przed danym organem władzy publicznej (w tym przypadku przed sądem powszechnym) jest sprawą indywidualną dotyczącą określonego podmiotu, jego praw lub obowiązków lub penalizacji niezgodnego z prawem zachowania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że wyrok sądu wydany w sprawie karnej jest ponad wszelką wątpliwość dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. Treść orzeczeń sądów, czyli ściślej rzecz ujmując sentencji wyroków bądź postanowień i ich uzasadnień, bez wątpienia stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonymi przepisami ustawy. Jednakże od wyroku sądowego, czyli dokumentu wytworzonego przez Sąd, należy odróżnić dokumenty pierwotne, na skutek przetworzenia których wyrok ten powstał. Nie ulega przy tym wątpliwości, ze akta spraw sądowych, administracyjnych
i postępowań przygotowawczych mogą zawierać informacje, o których mowa w art. 6 ust.3 ustawy, dotyczące zasad funkcjonowania podmiotów wskazanych w art. 4 ustawy ( zob. np. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1113/04 ).
Określenie "zasada" oznacza tezę, w treści której zawarte jest prawo rządzące jakimiś procesami, regułę dającą się ująć w sposób sformalizowany
i określającą działanie mające zastosowanie w określonej dziedzinie. Jeśli zatem mowa o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, należy przez to rozumieć kwestie natury ogólnej dotyczące sposobu wykonywania zadań publicznych, załatwiania spraw i podejmowania przez taki podmiot decyzji. Informację publiczną zawierają zatem dokumenty świadczące
o sprawności działania organu, terminowości podejmowanych przez niego czynności, języku komunikacji z obywatelem jakim posługuje się organ w pismach urzędowych. Przykładem takiego dokumentu, zawierającego informację o zasadach i sposobie funkcjonowania organu władzy publicznej jest metryka sprawy, o której mowa w art. 66a kpa. W treści metryki określa się podejmowane przez organ czynności oraz wskazuje osoby, które uczestniczyły w ich podejmowaniu. Metryka jest na bieżąco aktualizowana i stanowi obowiązkowy element akt postępowania administracyjnego, zawiera wobec tego aktualną informację o sposobie działania organu w konkretnej indywidualnej sprawie. Niewątpliwie akta spraw, w tym akta postępowania sądowego, zawierają nośniki na których utrwalona została informacja publiczna, choćby dokumenty urzędowe, zdefiniowane w art. 6 ust. 2 ustawy. Jednak akta konkretnej sprawy dotyczą sprawy indywidualnej i ich udostępnianie nie zawsze służy celom, o których była mowa na wstępie i które legły u podstaw tworzenia ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kpa znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 ustawy. Jej art. 10 nie określa żadnej formy ani też ram wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Nie oznacza to jednak, że do postępowania dotyczącego informacji publicznej nie stosuje się pewnych ogólnych zasad odnoszących się do postępowań administracyjnych. Mają one charakter uniwersalny i należy je odnosić do każdego działania władzy publicznej. Pozwalają adresatowi wniosku na jego zgodne
z prawem rozpoznanie, zapewniają ponadto należytą ochronę praw przysługujących wnioskodawcy. Podmiot, do którego wniosek został skierowany, nie jest upoważniony do jego modyfikacji, powinien zatem móc prawidłowo rozpoznać intencje strony. Wniosek musi wobec tego spełniać choćby minimalne wymogi formalne pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania, co pozwala na jego prawidłowe odczytanie i załatwienie. Musi zawierać co najmniej takie dane i być na tyle precyzyjny, aby możliwe było jego załatwienie zgodnie z prawem. Za trafne uznać należy również stanowisko dotyczące niezbędnych elementów formalnych, które powinien zawierać wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Za elementy takie uznane zostały: wskazanie zakresu żądanej informacji publicznej oraz określenie miejsca i sposobu udostępnienia jej wnioskodawcy (zob. H.Knysiak - Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym
i sądowoadministracyjnym, Lexis Nexis, Warszawa 2013 , str. 224). Nie można uznać, że prawidłowy jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wnioskodawca nie wskazuje konkretnie określonej informacji, lecz czyni to bardzo ogólnie.
W ocenie Sądu, wnioski tak sformułowane nie są żądaniem udostępnienia informacji publicznej i przyjąć należy, że nie mogą być uwzględnione w oparciu
o przepisy ustawy.
Z sytuacją, o której wyżej mowa, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak podniesiono wyżej, M. S. nie wskazała o udostępnienie jakich konkretnie informacji publicznych wnosi bądź też jakiej sprawy publicznej wniosek ten dotyczy. Żądała jedynie udostępnienia konkretnych dokumentów, składających się na akta postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym
w S.. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, iż osoba oskarżonego
w postępowaniu, którego dotyczy wniosek, nie jest osobą publiczną. Nie sposób zaś doszukać się publicznego charakteru tej sprawy tylko z tego względu, że pojawiła się w niej w charakterze świadka osoba wójta Gminy R. czy pracownicy Urzędu Gminy R. – jak zdaje się wywodzić skarżąca. Żądanie udostępnienia akt sprawy, czy też znacznej ich części, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji
o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich.
Za tym, że żądanie udostępnienia wskazanych przez skarżącą dokumentów nie mogło być potraktowane jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej przemawiają też konstytucyjne zasady zawarte w art. 30, 32 ust. 1 i art. 47 Konstytucji oraz treść art. 1 ust. 2 ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są np. art. 73 - 74 kpa, 156 i 321 k.p.k., § 94 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych ( Dz. U. Nr 38 , poz. 249 ze zm.), art. 525 kpc, czy też art. 12a § 2 p.p.s.a. Na mocy § 94 ust. 1 i 2 wskazanego rozporządzenia, o udostępnieniu akt podmiotom niemającym uprawnień procesowych decyduje przewodniczący wydziału. Z kolei przepis art. 156 § 1 kpk prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 kpk. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom.
Przepisy art. 156 § 1 , 5 i 5a kpk oraz § 94 regulaminu sądowego w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie, że
w pozostałych przypadkach strona postępowania, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 ustawy, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Z przedstawionych rozważań wynika ponadto, że ustawodawca, co do którego zakładamy walor racjonalności, ilekroć przewiduje, że określony podmiot może, czy też powinien mieć dostęp do akt jakiegokolwiek postępowania, wyraźnie reguluje to w przepisach ustawy. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie zawierają takiego uregulowania.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że żądanie przez skarżącą udostępnienia dokumentów wskazanych we wniosku z 29 kwietnia 2013 r. nie było wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy. W związku z tym Prezes Sądu Okręgowego w K. zasadnie odmówił skarżącej udostępnienia żądanych dokumentów. Co prawa przyjął, że informacje te stanowią informację publiczną, a jako podstawę odmowy ich wydania wskazał to, że zawierają szereg informacji chronionych ze względu na prywatność osób fizycznych, jednak okoliczność ta nie ma wpływu na wynik sprawy z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu.
Za bezzasadny, jako pozostający w oderwaniu od istoty niniejszej sprawy, jest zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe. Niniejszy przepis nie wyklucza prawa Państw do poddania procedurze zezwoleń przedsiębiorstw radiowych, telewizyjnych lub kinematograficznych.
Niezależnie od ogólnego i abstrakcyjnego charakteru normy zawartej w art. 10 ust. 1 Konwencji, podkreślić należy, że dotyczy ona szeroko rozumianego prawa do swobody wypowiedzi, które w żaden sposób nie zostało w stanie faktycznym sprawy naruszone, a powołany przepis nie ma w niej zastosowania.
Zaskarżona decyzja nie uchybia także w żaden sposób art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym:
1. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego
i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie,
w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
2. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących
z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.
3. Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Skonkretyzowaniem ogólnej zasady prawa każdego obywatela do informacji
o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, o jakiej mowa w zacytowanym wyżej przepisie, jest m.in. ustawa o dostępie do informacji publicznej. Skoro jej zapisy nie zostały naruszone, co wykazano wyżej, nie ma podstaw do przyjęcia, że naruszony został art. 61 Konstytucji.
Mając na uwadze powyższe skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.