II SA/Ke 101/16

II SA/Ke 101/16 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2016-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Dorota Chobian /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 2509/16 - Wyrok NSA z 2016-12-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2015 poz 149
art. 80, art. 33 ust. 4 pkt 10
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania L.N. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Miejski Urząd Pracy w K. [..] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku od 28 września 2015 r., na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst. Jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zmianami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 33 ust. 3 oraz 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i następnie ustalił, że L.N. został zarejestrowany w Miejskim Urzędzie Pracy w K. 31 sierpnia 2015 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 31 sierpnia 2015 r. W dniu rejestracji zainteresowany otrzymał "Informację dla osób bezrobotnych", zawierającą w swej treści m.in. wykaz obowiązków bezrobotnego oraz okoliczności powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, do których należy także niestawiennictwo w wyznaczonym terminie (część III pkt 8). Tym samym został on poinformowany o konsekwencjach niestawiennictwa w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy oraz o możliwości usprawiedliwienia nieobecności poprzez powiadomienie urzędu w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ponadto w informacji tej wskazano, co należy rozumieć przez uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa oraz wyjaśniono, iż w przypadku, gdy przyczyną niestawiennictwa jest choroba lub opieka nad chorym, niezbędne jest przedstawienie zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA.
Miejski Urząd Pracy w K. wyznaczył termin kolejnego stawiennictwa na 28 września 2015 r., co zainteresowany potwierdził podpisem (dowód: Karta aktywizacji zawodowej osoby bezrobotnej). Zainteresowany nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym dniu i nie powiadomił o przyczynie niestawiennictwa w ciągu 7 dni.
W związku z treścią odwołania organ I instancji 28 października 2015 r. wezwał L.N. do przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego przebywanie pod stałą opieką poradni zdrowia psychicznego 28 września 2015 r. i niemożność zgłoszenia się w urzędzie pracy w ciągu kolejnych 7 dni. Wezwanie po dwukrotnym awizowaniu zostało zwrócone do nadawcy. L.N. 23 listopada 2015 r. zgłosił się w MUP w K. gdzie, złożył oświadczenie, że do 27 listopada 2015 r. doręczy żądane zaświadczenie. Zainteresowany 27 listopada 2015 r. złożył zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że tego dnia zgłosił się do Poradni Zdrowia Psychicznego dla Dorosłych celem uzyskania porady.
Następnie organ I instancji zwrócił się do Specjalisty Psychiatrii pracującego w Poradni Zdrowia Psychicznego dla Dorosłych przy [...] o udzielenie informacji, "czy pan L.N. z powodu leczenia psychiatrycznego nie mógł stawić się w urzędzie pracy w dniu 28.09.2015 r. oraz w ciągu kolejnych 7 dni nie mógł poinformować o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa". W odpowiedzi uzyskał informację, że L.N. cierpi na przewlekłe zaburzenia psychiczne powodujące m.in. trudności w mobilizowaniu się do zamierzonych czynności, spadek aktywności, zaburzenia koncentracji uwagi, co może okresowo istotnie utrudniać mu wywiązywanie się z nałożonych na niego obowiązków. Ponadto wskazano, że dokumentacja medyczna zainteresowanego nie zawiera informacji, o które zwracał się organ I instancji.
Z kolei 10 grudnia 2015 r. zainteresowany złożył osobiście w organie I instancji pismo, w którym stwierdził, iż okresowe niedostosowanie się do wymogów życia codziennego wynika z depresji, na którą leczy się od ponad dwóch lat. Ponadto wskazał, iż żaden lekarz nie wyda mu zaświadczenia, że 28 września 2015 r. nie mógł stawić się w urzędzie pracy, gdyż zgłosił się do lekarza później, tym niemniej w tym dniu był chory na długotrwałą chorobę. Do pisma załączył zaświadczenie lekarskie z 2 grudnia 2015 r. wystawione przez lekarza Przychodni S. - Poradni Zdrowia Psychicznego, z którego wynika, iż zainteresowany jest pod opieką przychodni z powodu zespołu depresyjnego.
Dalej organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że orzecznictwo sądowe w szczególny sposób traktuje osoby, których choroby mogą powodować zaburzenia pamięci. Przedstawione przez L.N. wraz z odwołaniem zaświadczenie lekarskie nie potwierdza jednak niemożności stawienia się przez niego w MUP 28 września 2015 r., nie wskazuje też, że stan psychofizyczny zainteresowanego mógł skutkować niepowiadomieniem o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa w terminie 7 dni. Co więcej, z zaświadczenia wynika, iż zainteresowany leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego dla Dorosłych od 15 października 2015 r. Biorąc jednak pod uwagę specyfikę dolegliwości zdrowotnych, na które cierpi zainteresowany, organ I instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające dotyczące braku możliwości stawiennictwa w wyznaczonym dniu i poinformowania w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Jednak ani przedstawiane przez L.N. zaświadczenia lekarskie, ani uzyskane przez organ I instancji informacje nie potwierdzają, iż nie mógł on stawić się w urzędzie pracy w wyznaczonym dniu i nie mógł poinformować w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa.
Wojewoda podkreślił, że decyzje w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej nie mają charakteru uznaniowego, wobec czego sytuacja osobista nie może stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. L.N. niewątpliwie cierpi na przewlekłą chorobę, jednakże nie oznacza to, iż nie musi wypełniać obowiązków osoby bezrobotnej. W przypadku, gdy dolegliwości chorobowe uległy nasileniu zainteresowany powinien był zwrócić się do lekarza w celu uzyskania pomocy, co stanowiłoby potwierdzenie, iż w danym okresie rzeczywiście czuł się gorzej i nie był w stanie wypełniać obowiązków osoby bezrobotnej. Sam fakt, iż zainteresowany choruje na chorobę przewlekłą nie może stanowić uzasadnienia niestawiennictwa w wyznaczonym dniu, gdyż warunkiem posiadania statusu osoby bezrobotnej jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia, w tym dyspozycyjność wobec urzędu pracy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, L.N. zarzucił, że w decyzji tej nie uwzględniono przedstawionych przez niego argumentów i zaświadczenia lekarskiego. Wskazał, że nie uwzględniono, że z zaświadczenia z Poradni "S." wynika, że leczy się w niej od 2013 r. Tymczasem fakt ten jest niezwykle istotny bo przesądza, że 28 września 2015 r. i w ciągu dni następnych był chory na depresję.
Skarżący zaznaczył, że przedstawione przez niego dokumenty zostały potraktowane wybiórczo. Dodał, że na przełomie września i października 2015 r. był chory na depresję, co w połączeniu z kłopotami osobistymi było powodem zapomnienia przez niego o terminie wyznaczonej wizyty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Między stronami nie jest sporne to, że skarżący uchybił wynikającemu z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązkowi zgłoszenia się w wyznaczonym dniu, to jest 28 września 2015 r., w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, ani też w terminie 7 dni nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Jak wynika z odwołania od decyzji organu I instancji jak i z późniejszych pism skarżącego, w tym także skargi, powodem niestawiennictwa w dniu 28 września 2015 r. było to, że skarżący o tym terminie zapomniał, to zaś zapomnienie było wynikiem długotrwałej choroby psychicznej, na którą cierpi i na którą leczy się od 2013 r.
W związku z tym po pierwsze, wskazać należy, że sama ta okoliczność, iż L.N. od 2013 r. leczy się z powodu depresji nie jest wystarczającym dowodem na to, że faktycznie 28 września 2015 r. nie mógł zgłosić się do urzędu, a w kolejnych 7 dniach nie był on w stanie powiadomić organu o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa. Podkreślenia wymaga, że w tej sprawie organ nie poprzestał na składanych przez skarżącego zaświadczeniach:
- z 28 października 2015 r., z którego wynika, że L.N. pozostaje pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego dla Dorosłych od 15 października 2015 r. (decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona dzień wcześniej, tj. 14 października 2015 r.), i że posiada zaświadczenie, że był pod opieką PZP S. od 2 lutego 2013 r. ,
- z 27 listopada 2015 r., z którego wynika, że tego dnia zgłosił się on do poradni celem uzyskania porady,
- z 2 grudnia 2015 r., stwierdzającego, że jest pod opieką tut. PZP (czyli Przychodni S.) od 6 lutego 2013 r.,
ale sam organ zwrócił się do lekarza, który wystawił drugie opisane wyżej zaświadczenie, o wyjaśnienie, czy z w związku z leczeniem się skarżący mógł się stawić 28 września 2015 r. w urzędzie pracy i czy mógł w kolejnych 7 dniach poinformować o przyczynie niestawiennictwa. Z odpowiedzi lekarza wynika, że dokumentacja medyczna L.N. nie zawiera żądanej informacji. Lekarz potwierdził natomiast, że skarżący cierpi na przewlekłe zaburzenia psychiczne, powodujące między innymi trudności w mobilizowaniu się do zamierzonych czynności, spadek aktywności, zaburzenia koncentracji uwagi, co może okresowo istotnie utrudniać mu wywiązywanie się z nałożonych na niego obowiązków.
W aktach sprawy brak jest stosownego dokumentu, który potwierdzałby, że w konkretnym okresie, to jest pomiędzy 28 września a 5 października 2015 r.,( a w zasadzie końcowa data powinna być określona na 28 października 2015 r., kiedy to skarżący złożył odwołanie, w którym po raz pierwszy podał przyczynę niestawiennictwa), nie był on w stanie, z uwagi na stan zdrowia, stawić się w urzędzie ani też poinformować o przyczynie tego niestawiennictwa. Podkreślana przez L.N. okoliczność, że pozostaje pod opieką przychodzi zdrowia psychicznego już od 2013 r. nie jest wystarczająca do usprawiedliwienia niestawiennictwa. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z dokumentów dołączonych do wniosku o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, w okresie od 3 października 2014 r. do 30 czerwca 2015 r. skarżący był zatrudniony na pełnym etacie we Wszechnicy i w okresie tego zatrudnienia tylko prze 4 dni był niezdolny do pracy.
Jak wskazał między innymi NSA w wyroku z 26 października 2010 r. sygn. I OSK 942/10, "do stanu hipotetycznego zapisanego w przepisie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy zaliczyć zdarzenia nagłe, których bezrobotny nie mógł przewidzieć. Do takich okoliczności nie można zaliczyć długotrwałej choroby, bo nie jest to zdarzenie nagłe".
Po drugie zauważyć należy, że zgodnie art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku w brzmieniu obowiązującym m.in. we wrześniu – październiku 2015 r.
1. Bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie przysługiwania zasiłku lub odbywania stażu, przygotowania zawodowego dorosłych i szkolenia, za który na podstawie odrębnych przepisów pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa.
2. Bezrobotni, z wyjątkiem odbywających leczenie w zakładzie lecznictwa odwykowego, są obowiązani do przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na druku określonym odrębnymi przepisami. Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy.
Złożone przez skarżącego zaświadczenia nie spełniają wymaganej formy. Stwierdzenie to dotyczy także zaświadczenia złożonego do organu 2 lutego 2016 r., a więc już po skierowaniu skargi w niniejszej sprawie do Sądu. Ponadto w zaświadczeniu tym również ogólnikowo wskazano: "w okresie letnim 2015 r. nawrót choroby ze spadkiem aktywności /... słowo nieczytelne/ depresyjnymi, rezygnacyjnymi", tak więc nie obejmuje ono okresu po 28 września 2015 r.
W przypadku skarżącego, pobierającego zasiłek dla bezrobotnych istniał, stosownie do przywołanego wyżej art. 80 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązek udokumentowania niestawiennictwa 28 września 2015 r. odpowiednim zaświadczeniem wydanym na druki ZUS ZLA. W tym przypadku miał bowiem zastosowanie przepis art. 33 ust. 4 pkt 10 w zw. z art. 80 ust. 2 ustawy. Jak bowiem wskazał NSA w wyroku z 21 października 2015 r. "ustalając rzeczywiste znaczenie przepisu art. 80 ust. 2 powołanej ustawy nie można uznać, iż ma on charakter samodzielny. Przy takim zaś założeniu należy uwzględnić kontekst systemowy, w jakim przepis ten został zamieszczony. Prowadzi to z kolei do wniosku, że regulację tę należy oceniać w kontekście art. 80 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie przysługiwania zasiłku lub odbycia stażu, przygotowania zawodowego dorosłych i szkolenia, za który na podstawie odrębnych przepisów prawnicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. Powołany przepis adresowany jest wprost do bezrobotnego pobierającego zasiłek. Osoba taka zachowuje prawo do zasiłku za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie zasiłkowym. Na takie m.in. osoby bezrobotne art. 80 ust. 2 ustawy nakłada obowiązek przedstawienia zaświadczeń o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym odrębnymi przepisami. Nieprzedstawienie zaświadczenia w wymaganej formie skutkuje pozbawieniem statusu bezrobotnego z pierwszym dniem niezdolności do pracy".
Mając na uwadze wszystkie wyżej przedstawione okoliczności, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zmianami).