II SA/KA 986/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-02-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
renta socjalnaniepełnosprawnośćpomoc społecznadecyzja kasatoryjnaart. 138 § 2 kpapostępowanie administracyjneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając ją za wadliwą z powodu naruszenia art. 138 § 2 kpa.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty socjalnej od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na art. 138 § 2 kpa. Sąd administracyjny uznał tę decyzję za wadliwą, ponieważ organ odwoławczy nie powinien rozstrzygać kwestii merytorycznych w decyzji kasatoryjnej.

Wnioskodawca S. S. domagał się przyznania renty socjalnej od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku, wskazując na ustalony stopień niepełnosprawności. Organ I instancji przyznał rentę, ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję na podstawie art. 138 § 2 kpa, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia i wskazując, że świadczenie powinno być wypłacane od daty złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Kolegium, uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa. Sąd stwierdził, że decyzja kasatoryjna na podstawie art. 138 § 2 kpa może być wydana tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie wymaga dalszego postępowania wyjaśniającego, a nie do rozstrzygania kwestii merytorycznych. Zaskarżona decyzja Kolegium naruszała ten przepis, przesądzając o terminie przyznania renty socjalnej, co wykluczało zastosowanie art. 138 § 2 kpa. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji organ odwoławczy powinien wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 kpa, jeśli rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga dalszego postępowania wyjaśniającego, a jedynie zastosowania prawa materialnego.

Uzasadnienie

Decyzja kasatoryjna na podstawie art. 138 § 2 kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W przypadku, gdy materiał dowodowy jest kompletny i wymaga jedynie zastosowania prawa materialnego, organ odwoławczy powinien wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Decyzja kasatoryjna nie powinna przesądzać kwestii merytorycznych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne.

k.p.a. art. 138 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia nie może być wywiedziona z treści tego przepisu, jeśli przyznanie świadczenia nie następuje w trybie uznania administracyjnego.

u.p.s. art. 27a

Ustawa o pomocy społecznej

Przepis dotyczący przyznawania renty socjalnej.

u.p.s. art. 43 § ust. 6

Ustawa o pomocy społecznej

Przepis dotyczący terminu wypłaty świadczenia.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Przepis przejściowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, ponieważ organ odwoławczy rozstrzygnął kwestię merytoryczną (termin przyznania renty socjalnej) zamiast wskazać na potrzebę dalszego postępowania wyjaśniającego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja kasatoryjna nie powinna więc przesądzać kwestii merytorycznych. Zasadniczo decyzja kasatoryjna nie powinna więc przesądzać kwestii merytorycznych. Chodzi zatem wyłącznie o problem odpowiedniego zastosowania prawa materialnego, co wyklucza skorzystanie z art. 138 § 2 kpa.

Skład orzekający

Szczepan Prax

przewodniczący-sprawozdawca

Stanisław Nitecki

członek

Rafał Wolnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 kpa w kontekście decyzji kasatoryjnych i rozstrzygania kwestii merytorycznych przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i stosowania art. 138 § 2 kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym, które ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli i sposób działania organów.

Organ odwoławczy nie może "przeskoczyć" postępowania wyjaśniającego – kluczowa interpretacja art. 138 § 2 kpa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 986/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant stażysta Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być ona wykonana
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał S. S. rentę socjalną za okres od [...] r. do [...] r.
W odwołaniu wnioskodawca wniósł o przyznanie mu renty socjalnej od dnia
[...] r. wskazując, że od tego dnia istnieje u niego [...] stopień niepełnosprawności, co wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. Zarzucił też, że nikt go nie poinformował, że wniosek o rentę socjalną mógł złożyć przed uzyskaniem tego orzeczenia, dlatego wniosek złożył dopiero [...] r.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B.
w trybie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium podzieliło ustalenia niższej instancji
o spełnianiu przez wnioskodawcę przesłanek do nabycia uprawnień do renty socjalnej. Powołując się na przepis art. 43 ust. 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856) Kolegium uznało jednak, że wypłata przedmiotowego świadczenia winna nastąpić dopiero od dnia złożenia wniosku, tj.
z dniem [...] r., a nie od [...] r., kiedy strona nie miała jeszcze uprawnień do renty socjalnej, gdyż orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało w dniu [...] r. Zdaniem Kolegium ta ostatnia data również mogłaby stanowić o terminie przyznania renty socjalnej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S. podniósł te same zarzuty i argumenty jak w odwołaniu akcentując, że termin złożenia wniosku wynikał z czasu trwania postępowania w sprawie określenia stopnia jego niepełnosprawności.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem prawa. Otóż jest to decyzja o charakterze kasacyjnym, wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa. Według tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Uzasadnienie decyzji winno się zatem sprowadzać do wskazania, jakie okoliczności nie zostały wyjaśnione i że wymagają one przeprowadzenia gruntownego (w całości lub znacznej części) postępowania wyjaśniającego. Zasadniczo decyzja kasatoryjna nie powinna więc przesądzać kwestii merytorycznych. Tymczasem zaskarżona decyzja w ogóle nie wskazuje, by jakiekolwiek okoliczności sprawy wymagały wyjaśnienia, natomiast zajmuje stanowisko odnośnie terminu przyznania skarżącemu renty socjalnej. Chodzi zatem wyłącznie o problem odpowiedniego zastosowania prawa materialnego, co wyklucza skorzystanie z art. 138 § 2 kpa.
O ile bowiem materiał dowodowy prowadzi do odmiennych wniosków, to organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zaznaczyć przy tym należy, że przyznanie renty socjalnej na podstawie art. 27a powołanej ustawy o pomocy społecznej nie następuje w trybie uznania administracyjnego, w związku z czym konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia nie można było wywieść z treści art. 138 § 3 kpa. Tak więc, skoro zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego podlega ona uchyleniu. W konsekwencji organ odwoławczy będzie musiał sam rozstrzygnąć sprawę, skoro nie wymaga ona prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego.
Jak już wcześniej podniesiono w decyzji kasatoryjnej kwestie merytoryczne nie powinny być rozstrzygane. Z tego punktu widzenia zaskarżona decyzja też jest wadliwa, skoro wskazuje sposób rozstrzygnięcia w zakresie terminu, od którego winna być przyznana renta socjalna. Ubocznie można zauważyć, stanowisko Kolegium jest w tej kwestii niekonsekwentne, skoro najpierw wskazuje na datę złożenia wniosku, a następnie na datę wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... (Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI