II SA/Ka 897/03

II SA/Ka 897/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Mikusiński
Stanisław Nitecki /sprawozdawca/
Szczepan Prax /przewodniczący/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie: NSA Adam Mikusiński WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącej L. M. kwotę [...] zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SW
Uzasadnienie
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 6 pkt 6 lit. "b" i art. 37k ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił przyznania L. M. świadczenia przedemerytalnego. Jako uzasadnienie decyzji podał, że skarżąca w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Z przedłożonych dokumentów organ ten ustalił okres uprawniający do emerytury wynoszący[...] lat [...] miesięcy i [...]dni. Do okresu tego organ ten nie zaliczył skarżącej zatrudnienia w [...] należącego do H. S. od [...] do [...] gdyż zeznania świadków okazały się mało wiarygodne. Nadto organ ten podniósł, że skarżąca w życiorysach oraz kwestionariuszach osobowych wskazany okres zatrudnienia pomijała, a jeżeli już wpisała to Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej wprowadził adnotację "pomyłka bez ubezpieczenia". Dodatkowo Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. zaświadczeniem z dnia [...] nie potwierdził okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu przez wyżej wymienioną we wskazanym okresie.
Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta K. odwołanie do Wojewody Ś. wniosła skarżąca, która wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji i zwróciła się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W odwołaniu tym podniosła, że przywołani przez nią świadkowie są wiarygodni, nadto wskazała iż za okres od [...] do [...] nie posiada świadectwa pracy, dysponuje natomiast wpisami w książeczce ubezpieczeniowej o niezdolności do pracy z powodu choroby w dniach od [...] do [...] W stosunku do adnotacji zamieszczonej w kwestionariuszu osobowym złożonym w Komunalnym Zakładzie Gospodarki Mieszkaniowej "pomyłka bez ubezpieczenia" wskazała, że wprowadzona została przez kadrową tego zakładu bez jej wiedzy i zgody, natomiast okresu tego nie wykazywała w innych kwestionariuszach, gdyż nie była pewna czy może to zrobić, ponieważ nie dysponowała świadectwem pracy.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37k ust. 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania a następnie stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że w rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów z dokumentów potwierdzających zatrudnienie skarżącej we wskazanym okresie i z tego powodu niezbędne było przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Organ ten podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i nie przyznał mocy dowodowej zeznaniom świadków i nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń przyjętych przez ten organ w ramach swobodnej oceny dowodów obowiązującej w ramach postępowania administracyjnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wystąpiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca wskazała, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego czym dopuściły się naruszenia postanowień art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności skarżąca podniosła, że nie rozpatrzono jej zaświadczenia L-4 o niezdolności do pracy, zaświadczenie o przyjęciu córki do przedszkola w sytuacji, gdy z tego uprawnienia korzystać mogły tylko matki pracujące oraz nie uwzględniono jej wpisów w kwestionariuszu osobowym z okresów późniejszych. Nadto skarżąca wskazała, że organy zatrudnienia nie uzasadniły w sposób przekonujący, powodów nie uwzględnienia zeznań świadków i podważyły ich wiarygodność.
Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ ten ponownie wyeksponował, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest dokumentów potwierdzających zatrudnienie skarżącej w okresie od [...] do [...] Przeprowadzony dowód uzupełniający w postaci przesłuchania świadków nie przyczynił się do przychylenia się ku stanowisku prezentowanemu przez L. M., gdyż organy te podważyły wiarygodność świadków w zakresie wyjaśnienia wskazanej okoliczności.
Pismem procesowym z dnia [...] skarżąca zwróciła się do Sądu o włączenie do akt sprawy potwierdzenia prowadzenia działalności gospodarczej przez H. S. w spornym okresie.
W trakcie rozprawy skarżąca podniosła, że w czasie wykonywania pracy u H. S. nie otrzymała żadnego dokumentu dotyczącego potwierdzenia tego zatrudnienia, jak również nie jest w stanie wykazać, czy były odprowadzane składki na ubezpieczenie społeczne, jednakże jej zdaniem w tym okresie odprowadzanie takich składek nie było obowiązkowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień
art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 562) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy
z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa, jednakże z innych powodów niż wskazała to skarżąca. Stosownie bowiem do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że dla prawidłowości postępowania administracyjnego i podejmowanych w jego ramach rozstrzygnięć niezbędne jest przestrzeganie wszelkich przepisów, w tym przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Po myśli art. 77 § 1 tegoż Kodeksu organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z treścią art. 80 organ ten ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W rozpatrywanej sprawie zdaniem Sądu organy administracji podjęły działania zmierzające do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na podjęcia rozstrzygnięcia, jednakże nie uczyniły tego w sposób wystarczający i pełny. Kluczowym aspektem rozpatrywanej sprawy jest ustalenie, czy skarżąca w okresie od [...]
do [...] była zatrudniona w [...] prowadzonej przez
H. S., a jeżeli była zatrudniona to jaki charakter prawny miało ewentualne wykonywanie przez nią pracy. W ramach postępowania dowodowego, zwłaszcza organ pierwszej instancji dokonał oceny wiarygodności zeznań [...] świadków zgłoszonych przez skarżącą. W tym miejscu należy zauważyć, iż organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne, a jako uzasadnienie podał, że wystąpiła o to skarżąca celem wyjaśnienia wiarygodności zeznań świadków. Postępowanie administracyjne zostało następnie podjęte mocą postanowienia z dnia [...] Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania, ponieważ wskazany przez skarżącą powód zawieszenia stanowi przedmiot postępowania dowodowego prowadzonego przez organ administracji. Należy zauważyć, iż podstawę zawieszenia stanowił art. 98 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wniosek skarżącej, jednakże wniosek taki został złożony [...] a postanowienie w tym zakresie podjęte zostało dopiero w dniu [...] Nadto wskazać trzeba, że w ramach działań zmierzających do zweryfikowania wiarygodności świadków organ pierwszej instancji ograniczył się do zorganizowania [...] posiedzeń specjalnej komisji w dniach [...] i [...] na których dokonano analizy zeznań świadków wskazanych przez skarżącą, a złożonych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania administracyjnego było zbędne, jednakże okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na prawidłowość bądź wadliwość samego rozstrzygnięcia, jak również nie determinuje oceny prawidłowości działań organu administracji zmierzających do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził wskazanego dowodu samodzielnie, lecz wykorzystał jedynie materiał uzyskany przed innym podmiotem. W sytuacji występujących rozbieżności oceny zeznań świadków między skarżącą a organem administracji, organ ten winien przeprowadzić ten dowód samodzielnie i wyjaśnić wszystkie mogące pojawiać się wątpliwości. Organ tego nie uczynił, czym dopuścił się naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego, a nadto można podnieść, że jego ocena zeznań świadków nosi znamiona, nie swobodnej lecz samowolnej, oceny dowodów. Podkreślenia wymaga to, że zeznania świadków składane przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych służyły potrzebom tego organu i posiłkowo mogą być wykorzystane przez inny organ prowadzący postępowanie, jednakże nie mogą one stanowić samoistnej podstawy oceny określonych faktów, zwłaszcza wówczas, gdy występuje rozbieżność ocen i organ odmawia zeznaniom tych świadków mocy dowodowej.
W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca przekazała do Sądu pismo z dnia [...] uzyskane z Urzędu Miasta K. z którego wynika, że w stosunku do H. S. w spornym okresie, prowadzone było postępowanie administracyjne w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji całkowicie pominęły tę okoliczność, a z punktu widzenia niniejszej sprawy ma ona kluczowe znaczenie. Otóż w pierwszej kolejności należało ustalić, czy H. S. we wskazanym przez skarżącą okresie prowadził działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu [...] przy ul. R. L. [...] (obecnie K.) w K. Jeżeli bowiem H. S.
taką działalność prowadził to jaki miała ona charakter prawny. Wyjaśnienie tych okoliczności, ma kluczowe znaczenie dla sprawy, gdyż jeżeli H. S. takiej działalności nie prowadził bądź też prowadził bez wymaganego zezwolenia, tym samym trudno będzie skarżącej wykazać, że w tym okresie wykonywała legalną pracę i podlegała ubezpieczeniu społecznemu, a okres ten będzie mógł być zaliczony do wymaganych okresów przy ubieganiu się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Natomiast, gdyby okazało się, że H. S. działalność taką prowadził i prowadził ją zgodnie z obowiązującymi wymogami prawnymi to tym samym zwiększa się prawdopodobieństwo udokumentowania przez skarżącą wykonywania przez nią pracy u wyżej wskazanego. Jak zostało to zaznaczone organy administracji w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego całkowicie pominęły wyjaśnienie tej okoliczności, a zatem dopuściły się tym samym do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym wyczerpana została przesłanka przewidziana art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniająca uwzględnienie skargi.
W ramach prowadzonego postępowania dowodowego organy administracji nie wyjaśniły jeszcze innej okoliczności mającej znaczenie w rozpatrywanej sprawie, otóż jak wynika bowiem z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.
z dnia [...] Zakład ten nie jest w stanie potwierdzić okresu ubezpieczenia skarżącej w spornym okresie z uwagi na to, że H. S. rozliczał się z ZUS-em przy pomocy bezimiennych deklaracji rozliczeniowych. Organ prowadzący postępowanie administracyjne poza uzyskaniem wskazanego dokumentu nie podjął żadnych innych działań zmierzających do wyjaśnienia wskazanej okoliczności, czy H. S. zobowiązany był do odprowadzania imiennych deklaracji rozliczeniowych, czy też z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej podlegał innym regulacjom prawnym. W tej sytuacji organ ten podjął rozstrzygnięcie bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tym samym wyczerpana została przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego właściwy organ administracji zobowiązany będzie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie, zgodnie ze wskazaniami zamieszczonymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności organy administracji winny ustalić status prawny działalności gospodarczej prowadzonej przez H. S. we wskazanym okresie, a następnie podjąć dalsze działania, które będą uwarunkowane przyjętymi ustaleniami.
Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego, Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzekał o wykonalności uchylonej decyzji.
Stosownie do postanowień art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy orzeczono o kosztach postępowania.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,
poz. 1270) uchylono zaskarżoną decyzję.
sw